II GSK 268/07

II GSK 268/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała
Jan Kacprzak
Janusz Drachal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Aplikacje prawnicze
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 38/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-29
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
art. 75j ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 104 par. 1,  art. 107 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Naruszenie przez organ obowiązku doręczenia pisemnej decyzji stronie w sprawie naboru na aplikację adwokacką powinno być oceniane przez sąd
indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu
będącego adresatem decyzji, które spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać oceny, sprowadzającej się do
zastosowania jedynie ogólnych reguł postępowania bez względu na charakter danego postępowania administracyjnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Jan Kacprzak Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 38/07 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego NSA/wyr.1 – wyrok
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 38/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu.
Sąd oparł swe ustalenia na następującym stanie faktycznym. Dnia 8 lipca 2006 r. P. M. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zorganizowanego przez Komisję Egzaminacyjną przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Okręgowej Izby Adwokackiej w W. (zwaną dalej Komisją). Korespondencja do kandydata kierowana była przez Komisję na adres wskazany przez niego w kwestionariuszu osobowym, jednak już zawiadomienie o terminie egzaminu zostało zaadresowane omyłkowo.
Komisja Egzaminacyjna nr [...] ds. Aplikacji Adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 75j oraz 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), dalej Prawo o adwokaturze, uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. ustaliła, że P. M. uzyskał w egzaminie konkursowym na aplikację adwokacką łącznie 186 punktów, otrzymując tym samym wynik negatywny. W związku z nieodebraniem ww. uchwały, pomimo dwukrotnego awizowania, organ przyjął, że została ona doręczona z dniem 3 sierpnia 2006 r. Wiadomość o wyniku swego egzaminu kandydat powziął z list wywieszonych w siedzibie Okręgowej Rady Adwokackiej w W., gdzie następnie zapoznał się z aktami i wynikiem testu.
W wyniku odwołania, wniesionego przez P. M. pismem z dnia [...] lipca 2007 r., Minister Sprawiedliwości, stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, decyzją z dnia 19 września 2006 r. uchylił zaskarżoną uchwałę w § 1 stwierdzając, że kandydat uzyskał łącznie 188 punktów, zaś w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie doszło do wadliwego obliczenia ilości punktów zdobytych przez kandydata, niemniej jej ponowne ustalenie nie zmieniło ostatecznego (negatywnego) wyniku.
Sąd I instancji uznał, że skarga P. M. na powyższą decyzję zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż wskazane przez skarżącego. Sąd, powołując się na ustalone orzecznictwo podkreślił, iż domniemanie doręczenia wynikające z art. 44 k.p.a. nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy pismo zostało błędnie zaadresowane. Ponadto odwołanie od kwestionowanej decyzji organu I instancji zostało wniesione przez skarżącego w dniu 31 lipca 2006 r., a więc przed datą uznaną za moment, w którym nastąpił skutek doręczenia w związku z nieodebraniem awizowanej przesyłki poleconej. Sąd zauważył, że merytoryczne rozpoznanie odwołania od uchwały, która nie została doręczona stronie i nie weszła do obrotu prawnego stanowi rażące naruszenie prawa i powoduje, że wydana w takich warunkach decyzja organu II instancji dotknięta jest nieważnością. Z uwagi na powyższe, Sąd I instancji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu.
Minister Sprawiedliwości złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 78j ust. 1 i ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja administracyjna – uchwała komisji egzaminacyjnej, pomimo tego, że zawiera wszystkie istotne elementy, została sporządzona i ogłoszona zgodnie z treścią art. 78j ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze – nie istnieje, w wyniku czego wniesione odwołanie od tej decyzji zostało złożone przedwcześnie;
II. Naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej p.u.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że rozpatrzenie odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej wadliwie doręczonej, poprzez wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości stanowi rażące naruszenie prawa, co powoduje stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości podniósł, że dla stwierdzenia faktu istnienia aktu administracyjnego, będącego objawem woli organu, wystarczające jest jego sporządzenie zgodnie z wymogami prawa oraz dopełnienie obowiązku podpisania tego dokumentu. Aby akt administracyjny istniał nie jest natomiast konieczne jego doręczenie w określony sposób. Istotnym jest jedynie, aby doszedł on do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim.
Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że wskazane przez Sąd uchybienia proceduralne nie miały wpływu na dalszy tok postępowania i w żaden sposób nie rzutowały na wynik sprawy. Wysłanie uchwały organu I instancji na mylny adres nie wpłynęło negatywnie na możliwość realizacji uprawnień, wynikających z ustawy o radcach prawnych przez P. M., który zapoznał się z jej treścią i złożył w terminie stosowne odwołanie. Z uwagi na powyższe nie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa, które to naruszenie miałoby wpływ na wynik postępowania. Kwestia faktycznego doręczenia P. M. uchwały Komisji jest, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, całkowicie bez znaczenia dla faktu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 75 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U z 2002 r. Nr 123 poz. 1058 ze zm., dalej jako p.a.) w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia egzaminu, nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego, przy czym aplikantem adwokackim może być osoba, która uzyskała z egzaminu pozytywną ocenę (oraz spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3 p.a.). Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego, a sam wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego, polegającego na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów (art. 75 i) p.a.). W myśl art. 75 j) ust. 1 p.a. wynik kandydata ustala w drodze uchwały komisja, zaś od tej uchwały przysługuje kandydatowi prawo wniesienia odwołania do Ministra Sprawiedliwości.
Konsekwencją przyjęcia przez ustawodawcę wskazanych powyżej rozwiązań jest wyłączenie z prowadzonego przez samorząd zawodowy naboru aplikantów adwokackich, elementu konkursowego – tj. testowego sprawdzianu wiedzy kandydatów – i przekazania w tym zakresie kompetencji, powoływanym przez Ministra Sprawiedliwości komisjom egzaminacyjnym oraz samemu Ministrowi Sprawiedliwości. Mamy zatem tutaj do czynienia z dodatkową procedurą kontrolną, której zakres dotyczy wyłącznie prawidłowości ustalenia przez komisję egzaminacyjną wyniku egzaminu (co następuje w formie podjętej decyzji - uchwały.
Istotny dla oceny niniejszej sprawy jest, zdaniem NSA, charakterystyczny sposób zawiadamiania każdego z kandydatów o uzyskanym wyniku. O treści podjętej przez komisję egzaminacyjną uchwały kandydat zostaje bowiem powiadomiony indywidualnie - drogą pocztową – a niezależnie od tego ma on możliwość zapoznania się z wynikiem testu na liście, którą komisja niezwłocznie wywiesza w miejscu znanym wszystkim uczestnikom konkursu. Taki charakterystyczny sposób powiadamiania uczestników postępowania o podjętej uchwale nie powinien prowadzić do wniosku, iż uchwała komisji egzaminacyjnej jest czymś innym, aniżeli decyzją administracyjną, rozstrzygającą w sposób władczy i indywidualny o statusie prawnym każdego z kandydatów, a w konsekwencji, że do niej nie będą miały zastosowania ogólne reguły dotyczące doręczania stronom postępowania administracyjnego decyzji (art. 39 i n. kpa). Wręcz przeciwnie, charakter i skutek podjętej przez komisję egzaminacyjną uchwały, mającej decydujący wpływ na ostateczne przyjęcie, lub odmowę przyjęcia kandydata na listę aplikantów adwokackich, przemawia za koniecznością traktowania uchwały jako decyzji administracyjnej ze wszystkimi z tego faktu płynącymi konsekwencjami. W tym kontekście nie sposób zgodzić się z poglądem wywiedzionym przez autora skargi kasacyjnej, który fakt istnienia aktu administracyjnego, będącego objawem woli organu upatruje wyłącznie w jego sporządzeniu, zgodnie z wymogami prawa, oraz dopełnieniu obowiązku podpisania tego dokumentu. Element skutecznego doręczenia decyzji stronie, nie ma znaczenia - zdaniem kasatora – dla jej bytu. W ocenie NSA takie wnioskowanie jest oczywiście chybione. Jego ewentualne przyjęcie prowadziłoby bowiem do uznania, iż wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej następuje z chwilą jej podpisania przez właściwy organ, nie zaś z chwilą zawiadomienia o jej treści adresata. Stałoby to w sprzeczności z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, zabraniającymi regulowania przez organy państwa statusu prawnego obywatela za pomocą wydawanych indywidualnych aktów stosowania prawa, które stronie – temu obywatelowi - nie zostaną doręczone. Jedynie na marginesie warto wskazać, że tak jak akt normatywny, by mógł obowiązywać musi być należycie opublikowany, tak akt administracyjny indywidualny musi być stronie należycie doręczony.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zagadnienie, kiedy mamy do czynienia z wydaniem decyzji było wielokrotnie przedmiotem pogłębionych rozważań. W wyroku z dnia 13 marca 2000 r., sygn. akt V SA 821/99 (opublikowanym w OSP 2000/10 poz. 159), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "z decyzją w rozumieniu aktu administracyjnego wywołującego skutki prawne (zdarzenie prawne), z "decyzją wydaną", mamy do czynienia z momentem jej doręczenia, a nie sporządzenia, podpisania czy opatrzenia datą. W prawie administracyjnym decyzja z natury rzeczy jest bowiem "oświadczeniem kierowanym do indywidualizowanego adresata", skutecznym dopiero od momentu doręczenia. Analogiczne stanowisko, zgodnie z którym pojęcie wydania decyzji obejmuje doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie, wyrażone zostało w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00, ONSA 2001/2/56. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in.: "decyzja procesowa, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Fakt, że organ administracji do chwili doręczenia stronie lub ogłoszenia decyzji nie jest związany, oznacza, że do tego momentu sporządzona już decyzja może zostać jeszcze przez ten organ zmieniona, a zetem pozbawiona jest jeszcze przymiotu stabilnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Bez tego przymiotu nie może wiązać ani organu, ani też strony. Decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymagania formalne), ale niedoręczona nie załatwia sprawy, ponieważ nie wiąże ani organu, ani strony". Stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny spotkało się z aprobatą w doktrynie prawniczej (glosa A. Bartosiewicza i R. Kubackiego, OSP 2002 r., nr 12, poz. 154).
Dlatego też NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, który co do zasady brak doręczenia stronie decyzji administracyjnej (uchwały) utożsamia z niemożnością jej wejścia do obrotu prawnego.
Odrębnym jednak i kluczowym - jak się wydaje - zagadnieniem dla oceny niniejszej sprawy pozostaje kwestia sposobu zawiadomienia strony o podjętej przez komisję egzaminacyjną uchwale - decyzji. Zgodnie z ogólną zasadą pisemności postępowania administracyjnego decyzję wydaje się i doręcza stronom na piśmie (art. 39 i in. kpa). Ustawodawca stara się jednocześnie różnicować sytuacje faktyczne, charakterystyczne dla poszczególnych postępowań administracyjnych. Z tego względu w kpa przewidziano możliwość zapoznania się strony z treścią decyzji (jej ogłoszenia) nawet ustnie, o ile "przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie". Dodatkowym warunkiem, który musi zostać wówczas spełniony jest utrwalenie faktu ogłoszenia decyzji, jej treści i istotnych motywów w aktach sprawy w formie protokołu. Ogłoszenie decyzji ustnie, jak w ogóle ustne załatwienie sprawy, nie wyłącza zatem zasady pisemności. W art. 49 kpa wskazano również na możliwość zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach przez organy administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, pod warunkiem, iż przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Chodzi tutaj o uproszczenie w zawiadomieniu większej liczby adresatów tej samej decyzji, zabezpieczające jednakże w pełni ich interesy prawne. Inne przepisy szczególne przewidują natomiast wyjątkowo obowiązek przesłania decyzji do wiadomości innym, niż strona, podmiotom lub także obowiązek podania decyzji do publicznej wiadomości. Za takim "rozpowszechnieniem" decyzji przemawiają z reguły ważne względy społeczne.
Na gruncie niniejszej sprawy warto zaznaczyć, iż art. 75 j) ust. 1 ustawy – prawo o adwokaturze przewiduje, iż Komisja Egzaminacyjna ogłasza wynik egzaminu. Specyfika postępowania konkursowego na aplikację adwokacką polega zatem na tym, iż niezależnie od obowiązku doręczenia kandydatowi dotyczącej jego decyzji, Komisja zawiadamia wszystkie zainteresowane osoby o wynikach egzaminu poprzez umieszczenie ogłoszenia (listy) w wyznaczonym, znanym uprzednio miejscu.
Pomimo różnorodności sytuacji faktycznych przewidzianych przez ustawodawcę i zróżnicowanych regulacji dotyczących doręczeń rozstrzygnięć, można na ich podstawie wyznaczyć ogólny cel i przesłanie. Normy te stanowią bowiem w istocie gwarancje przestrzegania przez administrację publiczną wspomnianej zasady demokratycznego państwa prawnego. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być równocześnie interpretowane w taki sposób – jak to uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku – niejako "na szkodę" obywatela (którego regulacja ma chronić przed nadużyciami ze strony administracji), w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania, mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Można zatem mówić w tym wypadku o swego rodzaju semiimperatywnym charakterze przepisów dotyczących zasad doręczania decyzji stronie. Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania. Podkreślić zatem trzeba, iż przyjęcie przez WSA w W. na gruncie niniejszej sprawy - słusznego skądinąd - poglądu, wedle którego brak pisemnego doręczenia decyzji, skutkował niedopuszczalnością rozpoznania przedwcześnie wniesionego odwołania, powodowałby w konsekwencji pozbawienie P. M. prawa do skarżenia niekorzystnej dlań decyzji i to wyłącznie przez niedopatrzenie organu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że niedoręczenie P. M. decyzji – uchwały Komisji Egzaminacyjnej – zostało prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji jako poważne uchybienie proceduralne. Jednakże z uwagi na ochronny i semiimperatywny charakter przepisów o doręczeniach, wywodzenie w tym konkretnym stanie faktycznym przez WSA w W., iż strona wniosła odwołanie od uchwały przed jej otrzymaniem i z tego względu było ono niedopuszczalne (gdyż rozstrzygnięcie nie weszło jeszcze wówczas do obrotu prawnego), nie uwzględniało zarówno sytuacji w jakiej się strona ta znalazła, jak i specyfiki postępowania konkursowego na aplikację adwokacką, którego immanentnym elementem jest wywieszenie przez komisję egzaminacyjną (w miejscu znanym wszystkim uczestnikom postępowania) listy z uzyskanymi wynikami. Specyfiką tego postępowania administracyjnego, która nie może nie mieć znaczenia w tego rodzaju sprawach jest okoliczność, że postępowanie to ma ściśle określoną strukturę. Stadia tego postępowania są obywatelowi znane i wie on kiedy i w jaki sposób może liczyć na możliwość zapoznania się z wynikami egzaminu. To z kolei wskazuje, iż do takiego postępowania nie można niejako automatycznie odnosić rozwiązań uniwersalnych wynikających z kpa, szczególnie gdy – jak wskazano – niektóre z tych rozwiązań mogą oddziaływać przeciw interesom zainteresowanego, których ochrony domaga się on na konkretnym etapie postępowania.
Zdaniem NSA, właśnie pominięcie przez Sąd I Instancji (przy dokonywaniu subsumcji norm) skutków zastosowania określonej regulacji w konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy, doprowadziło do wskazanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (błędnie powołanej przez kasatora jako ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych). W szczególności Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że zapoznanie się przez P. M. z treścią uchwały Komisji Egzaminacyjnej w inny sposób (poprzez wywieszoną listę z wynikami), aniżeli w drodze pisemnego jej doręczenia, uniemożliwiało mu skuteczne wniesienie odwołania, które zostało następnie merytorycznie rozpatrzone przez Ministra Sprawiedliwości. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten oceni a meritii zasadność stawianych przez skarżącego P. M. zarzutów, skierowanych przez niego pod adresem decyzji wydanej przez organ odwoławczy.
Na marginesie zauważyć trzeba, iż nie ma racji autor skargi kasacyjnej, wskazując, iż wysłanie uchwały organu I instancji na mylny adres z pewnością nie wpłynęło negatywnie na możliwość realizacji przez P. M. uprawnień, wynikających z ustawy o radcach prawnych. Sam fakt, iż strona zapoznała się z treścią uchwały i złożyła od niej w terminie stosowne odwołanie o tym jeszcze nie świadczy. Inna jest bowiem sytuacja, gdy strona otrzymuje decyzję pocztą ze stosownym pouczeniem o prawie i terminie odwołania, gdy nie ma wątpliwości od kiedy i do kiedy biegnie termin do wniesienia odwołania, a inna, gdy dowiaduje się o treści uchwały z wywieszonego publicznie ogłoszenia.
Z podanych wyżej względów NSA orzekł w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.
Od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości w punkcie drugim wyroku odstąpiono stosownie do art. 207 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę fakt, iż obywatel ponosiłby skutki działań sądu, które zostały podjęte z urzędu, poza granicami wniesionej skargi.