VI SA/WA 3410/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-10
NSAtransportoweŚredniawsa
pojazd nienormatywnykara pieniężnamasa całkowitaprawo o ruchu drogowymtransportkontrola drogowaodpowiedzialność przewoźnikanależyta staranność

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczoną masą całkowitą, uznając, że kierowca miał świadomość naruszenia i nie dochował należytej staranności.

Skarżący, przewoźnik A. W., wniósł skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczoną masą całkowitą. Argumentował, że awaria agregatu prądotwórczego mogła spowodować zaniżenie masy na wadze, a on sam dochował należytej staranności. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kierowca miał świadomość przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, co potwierdzał dokument wydany przez załadowcę, i mimo to wyjechał na drogę, nie dochowując tym samym należytej staranności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie polegało na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej 5-osiowego zespołu pojazdów o 1,44 tony (3,60%), co stanowiło 41,44 tony zamiast dopuszczalnych 40 ton. Dodatkowo, pojazd przewoził ładunek podzielny, co jest zabronione dla pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia kategorii I. Skarżący podnosił, że awaria agregatu prądotwórczego mogła wpłynąć na wynik ważenia, zaniżając rzeczywistą masę, oraz że dochował należytej staranności. Sąd uznał jednak, że pomiary były wiarygodne, a kierowca miał świadomość przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, co potwierdzał dokument wydany przez załadowcę. Mimo tej wiedzy, kierowca wyjechał na drogę, co zdaniem sądu stanowiło brak należytej staranności i wpływ na powstanie naruszenia, uniemożliwiając zastosowanie przepisów o niewszczynaniu lub umorzeniu postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca nie dochował należytej staranności, ponieważ mimo wiedzy o przekroczeniu masy całkowitej, wyjechał pojazdem na drogę publiczną, co stanowiło wpływ na powstanie naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli awaria agregatu mogła wpłynąć na wynik ważenia, dokument wydany przez załadowcę wskazywał na przekroczenie masy. Kierowca, mając tę wiedzę, powinien odmówić wyjazdu lub doprowadzić do rozładowania pojazdu, a nie wyjechać na drogę, co świadczy o braku należytej staranności i wpływie na naruszenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.r.d. art. 140aa § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140aa § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Kara za naruszenie zakazu przewozu ładunków niepodzielnych.

p.r.d. art. 140aa § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Przesłanki do niewszczynania lub umorzenia postępowania w sprawie kary pieniężnej.

Pomocnicze

p.r.d. art. 2 § pkt 35a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu nienormatywnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MI art. 3 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Określenie dopuszczalnej masy całkowitej dla 5-osiowego zespołu pojazdów.

p.r.d. art. 2 § pkt 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja dopuszczalnej masy całkowitej.

p.r.d. art. 66 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Awaria agregatu prądotwórczego mogła spowodować zaniżenie masy pojazdu na wadze. Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do ruchu bez zezwolenia pojazdu nienormatywnego. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej było nieznaczne i wynikało z niezależnej od skarżącego awarii. Brak legalizacji wagi i brak ustalenia tary pojazdu nie miały wpływu na powstanie naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

kierowca był świadom faktu wystąpienia awarii instalacji w miejscu załadunku kontrolowanego pojazdu i sam wskazał, że awaryjne zasilanie było niestabilne. skarżący nie miał podstaw, by przyjąć, że pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej, a pomimo tego zdecydował się wykonać przewóz, co świadczy, że nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, mając wpływ na powstanie naruszenia. nie sposób bowiem uznać, że kierowca mógł nabrać przekonania o normatywności przewożonego ładunku w postaci piasku płukanego, z uwagi na okazane mu wyniki ważenia załadowanego już pojazdu, na używanej przez załadowcę wagi, skoro przekazany mu przez załadowcę dokument w postaci "Dowodu wydania nr [...]" jasno wskazuje, że wynik ważenia brutto pojazdu, przeprowadzonego na terenie Zakładu [...] przez samego załadowcę potwierdzał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowej pojazdu, skoro rzeczywista masa pojazdu wynosiła 40 020 kg. Dochowanie należytej staranności właściwej dla zawodowego charakteru działalności skarżącego oraz brak wpływu na powstanie naruszenia wymagał od kierowcy, świadomego zaistniałej już na etapie ważenia pojazdu przez załadowcę nienormatywności pojazdu, odmowy wyjazdu na drogę publiczną bez odpowiedniego rozładowania pojazdu.

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Justyna Żurawska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia należytej staranności i wpływu na powstanie naruszenia w kontekście przewozu pojazdami nienormatywnymi, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia masy całkowitej i przewozu ładunku podzielnego, z uwzględnieniem roli kierowcy i dokumentacji załadowcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie dokumentacji i świadomość potencjalnych naruszeń, nawet w obliczu awarii technicznych. Pokazuje też, że 'należyta staranność' w transporcie ma konkretne konsekwencje prawne.

Czy awaria agregatu usprawiedliwia przejazd z nadwagą? Sąd mówi: nie zawsze!

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 3410/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Justyna Żurawska
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, pkt 2, ust. 4; art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2; art. 2 pkt 35a, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 2 pkt 54, art. 66 ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 78, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
A. W. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej też jako "k.p.a."), ), art. 2 ust. 3 5a, art. 61, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1-3, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej też jako "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm., dalej też jako "rozporządzenie z 2002 r." lub "rozporządzenie MI").
Główny Inspektor Transportu Drogowego wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ I instancji" lub "WITD") z dnia [...] stycznia 2023 roku numer [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości pięciu tysięcy złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii IV. Powyższe naruszenie stwierdzono podczas kontroli w dniu 3 sierpnia 2022 r. na ulicy P. w L. Zatrzymano wówczas do kontroli 5-osiowy pojazd członowy, składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez M. W., który wykonywał przejazd z ładunkiem w postaci piasku płukanego, w imieniu i na rzecz skarżącego. Załadunku dokonano na terenie przedsiębiorstwa (wykonującego czynności ładunkowe) - Zakład [...], którego właścicielem jest Z. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 1,44 tony (czyli o 3,60%), gdyż rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego wyniosła 41,44 ton. Tymczasem, jak podkreślił organ II instancji, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 roku, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Organ zaznaczył przy tym, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono ładunek podzielny, podczas gdy zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli), zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii 1. Z kolei zgodnie z treścią art. 140ab ust. 2 prd, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Tym samym, zdaniem GITD, w ustalonym stanie faktycznym, prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii IV. Zdaniem organu odwoławczego brak jest przy tym w sprawie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Organ odwoławczy nie dopatrzył się bowiem przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. W ocenie GITD skarżący nie przedstawił żadnego dowodu podważającego ustalenia zawarte w protokole kontroli. W czynnościach pomiaru uczestniczył kierowca, który nie wskazywał na jakiekolwiek wątpliwości. Organ II instancji podkreślił przy tym, że kierowca był świadkiem wszystkich czynności pomiarowych i własnoręcznym podpisem na protokole poświadczył ich prawidłowość. Jednocześnie nie skorzystał z możliwości wniesienia uwag czy zastrzeżeń do treści protokołu kontroli. Organ odwoławczy zaznaczył, że kierujący pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka, zeznał, że czynności załadunkowe wykonywane były przez pracownika i na terenie Zakładu [...]. Organ II instancji, odnosząc się do argumentacji skarżącego, co do możliwej przyczyny powstania naruszenia wynikającej z wystąpienia awarii skrzynki rozdzielczej przy transformatorze w dniu 1 sierpnia 2022 r., co spowodowało z kolei konieczność posługiwania się agregatem prądotwórczym i mogło spowodować zaniżenie rzeczywistej masy całkowitej ważonego pojazdu, uznał, że zdarzenie powyższe nie stanowi okoliczności wskazujących na brak wpływu na stwierdzone naruszenie. Zdaniem GITD, z protokołu przesłuchania strony i świadka z dnia 5 października 2022 r. wynika, że skarżący był świadom faktu wystąpienia awarii instalacji w miejscu załadunku kontrolowanego pojazdu i sam wskazał, że awaryjne zasilanie było niestabilne. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, z zeznań strony – A. W. i świadka – Z. W., wynika, że łączą ich więzy rodzinne i obaj byli świadomi możliwych nieprawidłowych wskazań wagi. Tym samym, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skarżący nie miał podstaw, by przyjąć, że pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej, a pomimo tego zdecydował się wykonać przewóz, co świadczy, że nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, mając wpływ na powstanie naruszenia, co jest wystarczającą przesłanką jego odpowiedzialności.
Z kolei skarżący w swej skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2024 roku wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, skutkujące ustaleniem, że skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanej z operacją transportową, a zaś awaria nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, której skarżący A. W. nie mógł przewidzieć, zatem ponosi on odpowiedzialność za stwierdzone przez organ naruszenie — podczas gdy skarżący A. W. nie miał wpływu na powstanie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do ruchu bez zezwolenia pojazdu nienormatywnego, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 1 sierpnia 2022 roku na terenie Zakładu [...] doszło do awarii skrzynki rozdzielczej przy transformatorze, co w konsekwencji spowodowało konieczność zasilania znajdującej się w zakładzie wagi za pomocą wypożyczonego agregatu prądotwórczego o mocy 170 kW oraz naprzemiennie z agregatu o mocy 6 kW, co mogło mieć wpływ na wynik ważenia powodując zaniżenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, zaś skarżący dochował należytej staranności w zakresie przeciwdziałania negatywnym skutkom awarii, w szczególności poprzez zapewnienie wadze samochodowej dostępu do prądu przez zorganizowanie dwóch zastępczych agregatów prądotwórczych,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 1, 2 i 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego bezzasadne zastosowanie i nałożenie na skarżącego jako podmiotu wykonującego czynności ładunkowe kary pieniężnej — podczas gdy odpowiedzialność podmiotu wykonującego czynności ładunkowe nie ma charakteru absolutnego, a dla jej stwierdzenia nie jest wystarczające wyłącznie stwierdzenie naruszenia, lecz koniecznym jest ustalenie, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie opisanego powyżej naruszenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca zważywszy na fakt, iż:
- okoliczność braku ustalenia tary pojazdu w dniu awarii sieci elektrycznej oraz okoliczność braku legalizacji wagi wykorzystywanej do ważenia pojazdu nie miały wpływu na powstanie naruszenia, gdyż w okresie przed awarią skrzynki rozdzielczej przy transformatorze nie wystąpiły i nie ujawniły się jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu wagi, sam fakt braku legalizacji nie oznacza automatycznie, że waga nie spełniała wymagań dotyczących wag przeznaczonych do określania masy w obrocie handlowych określonych w przepisach odrębnych, a jedynie, że brak jest dokumentu stwierdzającego spełnienie tych wymogów, z kolei skoro waga - pomimo systemu umożliwiającego wyświetlenie ostrzeżenia o obniżonym napięciu- takiego komunikatu nie wskazywała, to brak było podstaw do założenia, że działa ona w sposób nieprawidłowy, a tym samym do zweryfikowania prawidłowości ważenia poprzez ustalenie tary pojazdu w celu porównania jej z masą własną pojazdu wskazaną w dowodzie rejestracyjnym, tym bardziej że tara ustalona niespełna dwa miesiące wcześniej nie wykazywała jakichkolwiek rozbieżności,
- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu było nieznaczne i wynikało z niezależnej od skarżącego i niemożliwej do przewidzenia awarii skrzynki rozdzielczej przy transformatorze i wynikającej z tego konieczności zasilania wagi naprzemiennie za pomocą dwóch zastępczych agregatów prądotwórczych, które to zasilanie mogło mieć wpływ na wynik ważenia błędnie zaniżając masę całkowitą ważonego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2024 roku,
- uchylenie decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2023 r., którą nałożono na niego karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych,
- zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego,
- skierowanie rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podkreślając między innymi, że zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny i brak było podstaw do jego uzupełnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 140aa ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 2 pkt 35a ustawy, pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przy czym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 2 ustawy). Z przytoczonych przepisów wynika zakaz umieszczania ładunku podzielnego (a z takim mamy do czynienia w sprawie, skoro przewożono piasek płukany) na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Zatem przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I (które są wydawane w przypadku, gdy pojazd przekracza w określonym zakresie jedynie dopuszczalną szerokość). W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Zgodnie z kolei z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd a więc w realiach niniejszej sprawy skarżącego – A. W. (a jedynie w ściśle określonych sytuacjach, kara może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora). W świetle zaś art. 140ab ust. 1 pkt 2) ww. ustawy, za brak zezwolenia kategorii II - IV ustala się karę pieniężną w wysokości pięciu tysięcy złotych. W myśl z kolei art. 140ab ust. 2 ustawy, w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Jak wynika z akt sprawy, kontrolowany w dniu 3 sierpnia 2022 r. około godziny 914 na drodze powiatowej numer [...] w L., 5-osiowy pojazd członowy, składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], był pojazdem nienormatywnym z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,6%. Z art. 2 pkt 54 p.r.d. wynika przy tym, że dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Warunki techniczne pojazdów, w tym ich dopuszczalne masy całkowite, zostały natomiast określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 66 ust. 5 ustawy. W przypadku skontrolowanego w dniu 3 sierpnia 2022 r. 5-osiowego pojazdu członowego, zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MI, dopuszczalna masa całkowita nie mogła przekraczać 40 ton. Tymczasem z wykonanych w trakcie kontroli pomiarów wynikało, że rzeczywista masa całkowita wspomnianego zespołu pojazdów wyniosła 41,44 ton, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,44 tony a zatem o 3,6%. Jednocześnie, w ocenie Sądu, przeprowadzone pomiary należy uznać za wiarygodne. Z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli wynika, że wykorzystana przez kontrolujących waga do pomiarów dynamicznych [...] o nr [...], posiadała wymagane świadectwo legalizacji ponownej wydane dnia 16 kwietnia 2021 roku przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w L.z datą ważności do dnia 16 maja 2023 r. a miejsce wykonywania pomiarów zostało zmierzone przez uprawnionego geodetę i dopuszczone jako stanowisko ważenia pojazdów. Analiza zapisów protokołu kontroli a także treści protokołu numer [...] z kontroli pojazdu, jasno wskazują, że rzeczywista masa 5-osiowego pojazdu członowego, składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], wyniosła 41,44 ton. Ponadto z treści zarówno protokołu kontroli, jak i protokołu przesłuchania kierowcy – M. W., w charakterze świadka, wynika, że przed rozpoczęciem procedury ważenia kontrolowanego pojazdu został on poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, przy czym nie wnosił o ponowne ważenie pojazdu i nie miał uwag co do prawidłowości czynności kontrolnych, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Sąd stwierdza, że w świetle powyższych, nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, a więc stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej 5-osiowego pojazdu członowego, składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], o 3,6% oraz w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych, jak za brak zezwolenia kategorii IV, które, stosownie do załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu o szerokości nieprzekraczającej: 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A i S, długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów, 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 ton i o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych.
Odnosząc się natomiast do kwestii związanych z możliwościami odstąpienia od nałożenia kary przez organ administracyjny to, zdaniem Sądu, GITD zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. Należy przy tym zauważyć, że w przedmiotowej sprawie skarżący, zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 1, 2 i 3 pkt 2 p.r.d., łączy w istocie z potencjalną możliwością zaniżenia rzeczywistej masy całkowitej ważonego na terenie Zakładu [...] pojazdu, wskutek posługiwania się przez załadowcę, celem zasilania używanej tam wagi, agregatem prądotwórczym, co oznacza, że skarżący nie miał wpływu na powstanie sankcjonowanego naruszenia. Zauważyć należy, że istotnie zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
W realiach niniejszej sprawy jednakże, w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, skarżący nie spełnił wymogów, o których mowa w cytowanym przepisie, dających podstawę do niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, bądź umorzenia postępowania wszczętego. Nie sposób bowiem uznać, że kierowca mógł nabrać przekonania o normatywności przewożonego ładunku w postaci piasku płukanego, z uwagi na okazane mu wyniki ważenia załadowanego już pojazdu, na używanej przez załadowcę wagi, skoro przekazany mu przez załadowcę dokument w postaci "Dowodu wydania nr [...]" jasno wskazuje, że wynik ważenia brutto pojazdu, przeprowadzonego na terenie Zakładu [...] przez samego załadowcę potwierdzał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowej pojazdu, skoro rzeczywista masa pojazdu wynosiła 40 020 kg. W ocenie Sądu przy tym, sam fakt, że rzeczywista masa 5-osiowego pojazdu członowego, składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], wyniosła 41,44 ton a więc była wyższa, niż ta wynikająca z pomiaru dokonanego przez załadowcę, nie podważa jednak istnienia wiedzy po stronie kierowcy, że wskutek czynności załadowcy doszło do przekroczenia dozwolonej prawem masy całkowitej pojazdu. I pomimo świadomości kierowcy, co do nienormatywności pojazdu w zakresie jego masy całkowitej, kierowca wyjechał tymże pojazdem na drogę publiczną. W ocenie Sądu takie działanie kierowcy nie mieści się w zakresie przesłanek z art. 140aa ust. 4 p.r.d. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Dochowanie należytej staranności właściwej dla zawodowego charakteru działalności skarżącego oraz brak wpływu na powstanie naruszenia wymagał od kierowcy, świadomego zaistniałej już na etapie ważenia pojazdu przez załadowcę nienormatywności pojazdu, odmowy wyjazdu na drogę publiczną bez odpowiedniego rozładowania pojazdu. Tylko wówczas, gdy wskutek takiego działania kierowcy, użyta przez załadowcę waga potwierdzałaby normatywność załadowanego pojazdu, możliwe byłoby rozważenie zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych statuowanych w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie można uznać, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał też wpływu na powstanie naruszenia. Już samo zapoznanie się z zapisem wydanego kierowcy przez załadowcę dokumentu w postaci "Dowodu wydania nr [...]" pozwalało na stwierdzenie, że rzeczywista masa pojazdu przekracza wartości dopuszczalne, a zatem przewoźnik powinien był wiedzieć, że nie może podjąć się realizacji tego przewozu.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na niezasadność skargi oraz brak stwierdzenia z urzędu innych naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, skarga podlegała oddaleniu.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI