II GSK 2679/21

II GSK 2679/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 389/21 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-09-21
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c).
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 169 poz 1386
art. 11 pkt 3.
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Sz. P. im. J. P. II w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 389/21 w sprawie ze skargi F. M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 17 marca 2021 r. nr [...]. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2. zasądza od F. M. Sp. z o.o. w W. na rzecz Sz. P. im. J. P. II w B. 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 2021 r., sygn. II SA/Ol 389/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej WSA w Olsztynie) po rozpoznaniu skargi F. M. Sp. z o.o. (dalej zwana spółką) na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 17 marca 2021 r., nr 1/14/2021/Odw., w przedmiocie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, uchylił zaskarżoną decyzję.
W stanie faktycznym sprawy Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie (dalej: organ) ogłosił postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzone w trybie konkursu ofert, w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009 w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze powiatów: bartoszyckiego, kętrzyńskiego, lidzbarskiego, na okres od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2023 r. W przedmiotowym postępowaniu wpłynęły oferty dwóch podmiotów – Sz. P. im. J. P. [...] w B. (dalej zwanego szpitalem) oraz spółki. Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu 6 marca 2020 r. Do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wybrana została spółka.
Decyzją z dnia 20 marca 2020 r. Dyrektor oddalił odwołanie szpitala. W jej uzasadnieniu stwierdził, że działanie komisji konkursowej było prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach prawa. Komisja nie naruszyła tym samym zasad prowadzenia postępowania, które mogłyby spowodować uszczerbek w interesie prawnym szpitala.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek szpitala, Dyrektor, decyzją z dnia 5 czerwca 2020 r. uchylił decyzję z dnia 20 marca 2020 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że w oparciu o "zebrany nowy materiał dowodowy" - pismo Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 3 czerwca 2020 r. (dalej: pismo Prezesa PKN) zmienia stanowisko w kwestii dotyczącej spełnienia przez spółkę warunku posiadania środka transportu typu B lub C, posiadającego cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach, przenoszących europejskie normy zharmonizowane.
WSA w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi spółki, wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 504/20, uchylił zaskarżoną decyzję z 5 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że przed wydaniem decyzji spółka nie miała możliwości zapoznania się z pismem Prezesa PKN, stanowiącym podstawę zmiany dotychczasowego stanowiska organu, bowiem wyznaczony jej termin na zapoznanie się z aktami sprawy upłynął zanim przedmiotowe pismo wpłynęło do organu. Oznacza to, że spółka nie miała możliwości wypowiedzenia się co do tego dowodu.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że spółka trafnie podnosi, że pismo Prezesa Komitetu nie jest obowiązującym źródłem prawa, a stanowi co najwyżej niewiążącą wykładnię przepisów prawa.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor, decyzją z dnia 17 marca 2021 r., nr 1/14/2021/Odw., uchylił decyzję z dnia 20 marca 2020 r. i uwzględnił odwołanie szpitala. W uzasadnieniu stwierdził, że realizując zalecenia Sądu poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odnosząc się do zarzutów szpitala zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził natomiast, że nie doszukał się naruszenia wskazanych w nim przepisów K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), jednakże po ponownym przeanalizowaniu sprawy, w tym zapoznaniu się z wykazem Polskich Norm oraz pismem Prezesa PKN, zmienia stanowisko w kwestii dotyczącej spełniania przez spółkę warunku posiadania środka transportu typu B lub C, posiadającego cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane. Wskazał, że w okresie postępowania konkursowego normą obowiązującą była norma PN-EN 1789+A2:2015-01 (wycofana w dniu 25 lutego 2021 r.), której publikacja nastąpiła w dniu 12 stycznia 2015 r. W konsekwencji ambulansami spełniającymi wymogi określone w poz. 51 części I załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 290 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2013 r.) oraz § 7 ust. 5 zarządzenia nr 157/2019/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny (dalej: zarządzenie z dnia 20 listopada 2019 r.) mogą być tylko pojazdy z wystawioną przez producenta deklaracją zgodności po tej dacie. Mając to na uwadze, Dyrektor podzielił pogląd szpitala, że norma PN-EN 1789:2002/A1:2004 - na podstawie której producent wystawił pojazdowi spółki deklarację zgodności w dniu 27 grudnia 2005 r. nie jest normą obowiązującą w czasie postępowania konkursowego. Dyrektor uznał, że w sytuacji zastąpienia dotychczasowej normy normą nową, co jest równoznaczne z wycofaniem normy zastępowanej i utratą jej ważności, konieczna jest aktualizacja deklaracji zgodności. Podzielił tym samym stanowisko szpitala, że aktualizacja powinna być dokonywana za każdym razem, gdy zmieniają się wymagania norm, z którymi są oceniane ambulanse medyczne, żeby dokument ten odpowiadał aktualnemu stanowi prawnemu i faktycznemu. W związku z powyższym, Dyrektor uznał, że działanie komisji konkursowej było wadliwe, bowiem nie doszło do wyeliminowania oferty spółki z udziału w konkursie pomimo wystąpienia przesłanki warunkującej jej odrzucenie. Skoro zaś komisja powinna odrzucić tę ofertę, tak jak i ofertę szpitala, to w rozpatrywanej sprawie nie powinno dojść do rozstrzygnięcia postępowania tylko do jego unieważnienia z powodu odrzucenia wszystkich ofert. Doszło tym samym do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, a co za tym idzie do naruszenia interesu prawnego szpitala.
WSA w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi spółki, wyrokiem z 21 września 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd stwierdził, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 ze zm.; dalej: u.ś.o.z.). W świetle przepisów tej ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest co do zasady umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem (art. 132 ust. 1). Zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się z reguły po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań (art. 139 ust. 1) zgodnie z procedurą, określoną w przepisach u.ś.o.z..
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług.
W niniejszej sprawie stanowisko Dyrektora co do naruszenia tych zasad jest błędne. Niewłaściwa jest bowiem prowadząca do tego stanowiska wykładnia przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji i ocena jej stanu faktycznego.
Sąd zauważył również, że w świetle art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1483, dalej zwaną ustawą o normalizacji), stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Powyższe oznacza, że Polskie Normy same w sobie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego. Nadanie im takiego waloru wymaga regulacji szczególnej. W konsekwencji, powoływanie się na te normy jest zasadne tylko wówczas gdy przepis ustawy bądź rozporządzenia bezpośrednio odwołuje się do wymogu ich stosowania. W razie takiego odwołania Polska Norma powinna być stosowana w zakresie, w jakim ją powołano w tym akcie prawnym (por. np. wyroki NSA: z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1486/17, i z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II OSK 538/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, zgodnie z "Warunkami szczegółowymi realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego", określonymi w załączniku nr 3 (część I poz. 51) do rozporządzenia z dnia 22 listopada 2013 r., w przypadku zespołu transportu medycznego warunkiem realizacji świadczenia jest dysponowanie "środkiem transportu sanitarnego spełniającego cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane", wyposażonym we wskazany sprzęt medyczny.
Powyższy akt prawa powszechnie obowiązującego odsyła do regulacji Polskich Norm przenoszących europejskie normy zharmonizowane w zakresie wymagań dla ambulansów co do ich cech technicznych i jakościowych. W takim też zakresie nadany został tym Normom walor prawa powszechnie obowiązującego. Z omawianego przepisu nie wynika jednak, jak przyjmuje Dyrektor, że środek transportu sanitarnego musi spełniać wymagania określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane obowiązujących na dzień konkursu. Wynika jedynie konieczność zgodności z wymaganiami określonymi w "Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane". Wymogi tego samego rodzaju wynikają z § 7 ust. 5 zarządzenia z dnia 20 listopada 2019 r., stosownie do którego "świadczenia opieki zdrowotnej realizowane przez zespół transportu medycznego udzielane są przy użyciu środka transportu sanitarnego typu B lub C spełniającego cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane."
Spółka przedłożyła deklarację zgodności, stwierdzającą, że ambulans sanitarny jest zgodny z wymogami normy PN-EN 1789 w zakresie ambulansu typu "C". To zaś, że norma PN-EN 1789:2002/A1:2004 jest normą zharmonizowaną wynika z obwieszczenia z dnia 28 stycznia 2005 r., który umieścił tę normę w wykazie norm zharmonizowanych w poz. 9 Załącznika nr 10 "Wykaz Polskich Norm (PN) wprowadzających normy europejskie zharmonizowane z dyrektywą 93/42/EWG opublikowanych w 2004 r." Wbrew stanowisku Dyrektora, ambulans sanitarny spełnia zatem wymogi wynikające z rozporządzenia z dnia 22 listopada 2013 r. Spełnia bowiem cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane. Stwierdzić przy tym należy, że nowelizacja normy nie prowadzi do nieważności deklaracji zgodności wystawionej przed datą wprowadzenia nowszej wersji normy. Deklaracja zgodności nie ma określonego terminu ważności, bowiem jak właśnie wynika z przepisów powołanych przez Dyrektora jest zgodna ze stanem prawnym i faktycznym aktualnym na dzień jej wystawienia i wiążąco stwierdza, że wykazano spełnienie wymagań określonych w aktach unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego mających zastosowanie do wyrobu (art. 11 ust. 1 i 3 ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 514, ze zm., zwanej dalej ustawą o systemach zgodności). Mając natomiast na uwadze powołanie się przez Dyrektora na pismo Prezesa PKN w zakresie oceny ważności deklaracji zgodności zauważyć należy, że Polski Komitet Normalizacyjny nie jest - jak wskazał sam Prezes PKN - jednostką upoważnioną do oceny w tym przedmiocie. Pismo Prezesa PKN - jak już wskazał z kolei WSA w Olsztynie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 504/20 - nie jest też obowiązującym źródłem prawa, a stanowi co najwyżej niewiążącą wykładnię przepisów prawa. W konsekwencji stwierdzić należy, że pomimo wprowadzenia nowszej wersji Polskiej Normy przedłożona przez spółkę deklaracja zgodności zachowała aktualność w zakresie w niej poświadczonym i jako taka jest dokumentem stwierdzającym spełnienie wymogów określonych w poz. 51 części I załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2013 r. oraz § 7 ust. 5 zarządzenia z dnia 20 listopada 2019 r.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z 21 września 2021 r. złożył szpital, tj. uczestnik postępowania, zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej zwanej P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.
1) § 9 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. oraz załącznika nr 3 do tego rozporządzenia - poz. 51 część I w zw. z § 7 ust. 5 zarządzenia z 20 listopada 2019 r. przez ich błędną wykładnię, wyrażającą się w uznaniu, że ze skarżonych przepisów nie wynika, aby środek transportu sanitarnego musiał spełniać, cechy techniczne I jakościowe określone w aktualnych Polskich Normach przenoszących Europejskie Normy Zharmonizowane (dalej PN)
2) art. 11 pkt 3 ustawy o normalizacji w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o systemach zgodności przez ich błędną wykładnię, polegającą na pominięciu przy stosowaniu skarżonych norm, że deklaracja zgodności w przypadku nowelizacji normy ulega dezaktualizacji oraz że niezaktualizowana deklaracja zgodności nie jest dokumentem stwierdzającym spełnienie przez transport sanitarny wymogów określonych w rozporządzeniu z 2013 r. i zarządzeniu z 20 listopada 2019 r.,
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez sporządzenie motywacyjnej części orzeczenia w sposób niepełny, tj. bez wyjaśnienia podstawy uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania;
2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z:
a) § 9 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. oraz załącznikiem nr 3 do tego rozporządzenia, w zakresie wskazanym w poz. 51 część I ww. załącznika, § 7 ust. 5 zarządzenia z 20 listopada 2019 r., art. 11 pkt 3) ustawy o normalizacji, art.11 ust. 1 i 3 ustawy o systemach zgodności, przez błędne ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w sytuacji, gdy organ dokonał prawidłowej ich wykładni, a w konsekwencji, należycie je zastosował,
b) art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 K.p.a., poprzez błędne ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sytuacji, gdy organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, co z kolei winno skutkować utrzymaniem jej w mocy i oddaleniem skargi w całości.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że z art. 11 ust. 3 ustawy o systemach zgodności wynika iż deklaracja zgodności zachowuje aktualność tylko w zakresie w niej poświadczonym. Zatem, z chwilą zastąpienia jednej normy drugą, deklaracja przestaje być zgodna z aktualnym stanem prawnym i faktycznym. Tym bardziej, jeżeli zastąpienie normy dotychczasowej nowszą było wynikiem zmian technicznych, czy jakościowych w odniesieniu do wyrobu. W takim wypadku deklaracja zgodności traci aktualność, a nie ważność. Jeżeli bowiem wyrób spełnia wymogi normy zastępującej, to nie byłoby przeszkód w aktualizacji deklaracji zgodności. W takim stanie sprawy, może mieć miejsce również sytuacja odwrotna, tzn. taka, w której deklaracja zgodności nie mogłaby zostać zaktualizowana, np. gdy wyrób nie spełniałby wymogów adekwatnych dla normy zastępującej.
WSA w Olsztynie, zdaniem skarżącego kasacyjnie szpitala, stracił z pola widzenia to, że zatwierdzenie nowej normy powoduje wycofanie poprzedniej.
Podniesione wyżej argumenty nakazują przyjmować, że cytowane zapisy odnoszą się do aktualnych albo zaktualizowanych PN. W przeciwnym razie, procedura aktualizacji deklaracji zgodności byłaby zbędna.
Przeciwny pogląd prowadziłby bowiem do stwierdzenia, że dany wyrób zawsze będzie odpowiadał pod kątem technicznym, jakościowym i wyposażenia, innym wyrobom produkowanym później i tym w produkowanym w przyszłości. Przez wzgląd na stopień rozwoju przemysłu motoryzacyjnego, ciągle postępującej wiedzy technicznej, taki wniosek wydaje się nie mieć racji bytu. Kilkunastoletnie wyroby, w omawianej sprawie karetki, z biegiem czasu przestają spełniać funkcję w zakresie bieżących potrzeb w realizowaniu świadczeń transportu sanitarnego. Dlatego pojazdy te, których deklaracje zgodności nie potwierdzają zgodności wyrobu z obowiązującymi PN, powinny być dyskwalifikowane.
Skarżący kasacyjnie dodał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, naruszenia jakich przepisów postępowania dopatrzył się Sąd I instancji i na czym one polegały. Ten mankament orzeczenia ma zaś istotny wpływ na jego treść, albowiem skarżący musi się obecnie domyślać, co konkretnie WSA w Olsztynie miał na myśli uchylając decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
W przedmiotowej sprawie formułując zarzuty skargi kasacyjnej szpital zarzucił Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, które w jej ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów opartych na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż WSA w Olsztynie, jak to wynika z motywów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, pomimo wskazania w przedostatnim zdaniu tegoż uzasadnienia, jako podstawy uchylenia zaskarżonego oprócz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (odnoszącego się do naruszenia przepisów postępowania) jako jedyną i rzeczywistą przyczynę wydania kasatoryjnego orzeczenia, wskazał wyłącznie uchybienie przez Dyrektora regulacjom materialnoprawnym. Do takich bowiem należy zaliczyć przepisy rozporządzenia z 2013 r., zarządzenia z 20 listopada 2019 r. oraz ustawy o normalizacji czy ustawy o systemach zgodności.
Lektura uzasadnienia wyroku prowadzi do jednoznacznego wniosku w tym zakresie, tak więc, pomimo nieprawidłowego przytoczenia jako podstawy orzeczenia także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie sposób jest przyjąć, iż również naruszenie przepisów postępowania legło u podstaw wydania zaskarżonego wyroku.
W tym miejscu zaznaczyć jedynie należy, że takie sporządzenie uzasadnienia, choć nie może być uznane w pełni za prawidłowe, to jednak nie uzasadnia stwierdzenia, iż tego rodzaju uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna wydania wyroku została bowiem w należyty sposób przedstawiona i wyjaśniona, a skarżący kasacyjnie nie musiał się jej domyślać czy też domniemywać, jak to zaznaczono w skardze.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, oznaczony przez skarżącego kasacyjnie numerem 2, to w tym wypadku stwierdzić należy, że w istocie odnosi się on do naruszenia przepisów prawa materialnego, co wynika nie tylko ze wskazanych w nim, jako naruszonych, regulacji prawnych, ale także jego literalnego brzmienia. Nie można więc uznać jego zasadności, w tej właśnie postaci, w jakiej został on przedstawiony w skardze kasacyjnej, natomiast podniesione w nim argumenty, tożsame z tymi jakie zostały zawarte w zarzutach opartych na twierdzeniach związanych z naruszeniem prawa materialnego, zostaną rozważone w ramach oceny zasadności tych właśnie zarzutów.
Przechodząc do oceny zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, iż znajdują one uzasadnione podstawy. Za zasadne uznać bowiem należy zawarte w nich twierdzenia odnośnie tego, że WSA w Olsztynie, wydając zaskarżony wyrok dopuścił się błędów w zakresie wykładni zarówno § 9 rozporządzenia z 2013 r., załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, w szczególności zapisów zamieszczonych pod poz. 51 część I tegoż załącznika, w zw. z § 7 ust. 5 zarządzenia z 20 listopada 2019 r. oraz w zw. z art. art. 11 pkt 3 ustawy o normalizacji w zw. z art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności.
Do kwestii właściwej wykładni wyżej przytoczonych regulacji sprowadza się rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, co do postaci której strony postępowania konkursowego (szpital i spółka) jak również organ i Sąd prezentują odmienne stanowiska.
Na wstępie rozważań w tym zakresie podkreślić należy, że pismo Prezesa PKN nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. To pozostaje poza sporem, podobnie jak to, że Polskie Normy same w sobie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego. Powoływanie się na te normy, jako wiążące kryteria prawnej oceny, możliwe jest tylko wówczas, gdy przepis ustawy bądź rozporządzenia bezpośrednio odsyła do ich stosowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie niniejszej spraw, na tle której WSA w Olsztynie w zaskarżonym wyroku przyjął, że poprzez tak pojmowane normy uznać należy także te, wynikające z nieaktualnej ich wersji, zastąpionej przez kolejną, a więc tych norm, które zostały wycofane. Tym samym Sąd I instancji uznał, że deklaracja zgodności wystawiona w oparciu o nieaktualne normy nie ma terminu ważności i pozostaje aktualna bezterminowo.
Taka wykładnia przepisów § 9 rozporządzenia z 2013 r., załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, w szczególności zapisów zamieszczonych pod poz. 51 część I tegoż załącznika w zw. z § 7 ust. 5 zarządzenia z 20 listopada 2019 r. oraz w zw. z art. art. 11 pkt 3 ustawy o normalizacji w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o systemach oceny zgodności jest błędna, gdyż nie znajduje ona uzasadnienia w uznanych regułach wykładni. Nie przemawiają za nią ani rezultaty wynikające z wykładni gramatycznej, systemowej i funkcjonalnej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 11 pkt 3 ustawy o normalizacji możliwe jest wycofanie konkretnej normy. W kompetencję tego rodzaju został wyposażony przez ustawodawcę Polski Komitet Normalizacji, tak więc twierdzenie o nieograniczonej czasowo mocy obowiązywania Polskich Norm, w konkretnej ich wersji, nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Zasadnie skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że normy jako takie podlegają aktualizacji, co sprawia, że bezterminowego obowiązywania nie można przypisać także deklaracji zgodności. Jak stanowi bowiem art. 11 ust. 3 ustawy o zgodności deklaracja zgodności musi być zgodna z aktualnym stanem prawnym i faktycznym. W tym więc również wypadku ustawodawca wprost zakłada czasowość jej obowiązywania, wynikającą ze zmienności stanu prawnego i faktycznego.
Jeżeli więc z załącznika do rozporządzenia z 2013 r., części I poz. 51 a także zarządzenia z 20 listopada 2019 r. wynikało, że środek transportu sanitarnego winien spełniać cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach, przenoszących europejskie normy zharmonizowane, to poprzez te normy należy rozumieć aktualną ich wersję.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy normą obowiązującą była norma PN-EN 1789+A2:2015-01 (wycofana w dniu 25 lutego 2021 r.), której publikacja nastąpiła w dniu 12 stycznia 2015 r. W sytuacji zastąpienia przez tę normę dotychczas obowiązującej, ta ostatnia uległa więc dezaktualizacji. Z tego więc wynikała bezpośrednio konieczność aktualizacji deklaracji zgodności, jako że ta wydana w oparciu o uchylone normy, przestała odpowiadać wymogom wynikających z przepisów, znajdujących zastosowanie w odniesieniu do konkursu, w którym spółka i szpital złożyły swoje oferty.
Przeciwne stanowisko WSA w Olsztynie nie znajduje uzasadnionych podstaw. Brak jest bowiem regulacji, z której można by wywieść bezterminowość deklaracji zgodności, opartych na nieaktualnych normach.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Olsztynie w całości, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, rozpoznał skargę spółki, oddalając ją w całości. Stanowisko Dyrektora, wbrew wywodom spółki i Sądu I instancji, było bowiem prawidłowe.
Na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od spółki na rzecz skarżącego kasacyjnie szpitala kwotę 340 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, w wysokości 240 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, w wysokości 100 zł.