OSK 1304/04

OSK 1304/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Po 3703/01 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2004-05-12
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Andrzej Jurkiewicz /spr./, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Średzkiej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 3703/01 w sprawie ze skargi Średzkiej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w [...]. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 10 września 2001 r. [...] w przedmiocie opłat za czynności z zakresu nadzoru sanitarnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
OSK 1304/04
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 3703/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Średzkiej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 10 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie opłat za czynności z zakresu nadzoru sanitarnego.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia 10 września 2001 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, działając na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Średzkiej Spółdzielni Mleczarskiej "[...]" w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2001 r. w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty w kwocie 291,20 zł. z tytułu kosztów badań prób mleka, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że pobrane do badań w sklepie spożywczym "Trójka" próby mleka spożywczego "[...], o zawartości 2% tł., zostały zakwestionowane ze względu na ponadnormatywne zanieczyszczenie bakteriami coli i drobnoustrojami tlenowymi mezofilnymi – przez co nie spełniały wymagań art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 19709 r o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 29, poz. 245 ze zm.) i w myśl § 1 ust. 1 i 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1973 r. w sprawie zasad postępowania ze środkami spożywczymi i używkami o niewłaściwej jakości zdrowotnej, były środkami, spożywczymi o niewłaściwej jakości zdrowotnej. Z dokumentacji wynika, że próby zostały pobrane z urządzenia chłodniczego o temperaturze 4o C i dostarczone z hurtowni, która zapewnia odpowiednie warunki temperaturowe przechowywania i transportu produktów mleczarskich.
Średzka Spółdzielnia Mleczarska "[...]" w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądała uchylenia powyższej decyzji z powodu naruszenia prawa, tj. przepisów art. 7, art. 75 i art. 77 kpa.
Skarżąca zakwestionowała dokonane przez Inspekcję Sanitarną ustalenia i twierdziła, że nie dają one podstaw do przyjęcia, że za zaniżoną jakość mleka odpowiada skarżąca, jako producent. Wskazywała, że z protokołu pobrania prób z dnia 10 lipca 2001 r. nie wynika, czy warunki przechowywania produktu w hurtowni były odpowiednie oraz w jakich okolicznościach odbywał się rozładunek towaru, co ma znaczenie zwłaszcza w okresie panowania wysokich temperatur i pozostawiania pod sklepem towaru rozładowywanego nocą. W protokole podano, że temperatura w urządzeniach chłodniczych wynosiła + 4oC, podano więc faktycznie temperaturę przechowywania, a nie temperaturę produktu, co ma istotny wpływ na stwierdzenie jakości produktu. Z pomiarów temperatury wykonanych przez skarżącą w sklepie w dniu 17 sierpnia 2001 r. wynikało, że na dole regału chłodniczego temperatura wynosiła 8,5oC, a w górnej części 12,5oC. Zgodnie z PN A 86003 mleko spożywcze w punkcie sprzedaży należy przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 8oC. Skarżąca podniosła również, że nie miała kontroli nad drogą prób pobranych do badania i nie wie w jakich warunkach są one przechowywane oraz jaki jest stan urządzeń laboratoryjnych.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż skarga jest nieuzasadniona, Podkreślono, iż z akt administracyjnych wynika, że przebadane próby mleka wyprodukowanego przez skarżącą spółdzielnię zostały zakwestionowane z uwagi na niezgodność z normą PN-A-86003:1996 Mleko i przetwory mleczne.
Mleko spożywcze. Według powyższej normy w mleku spożywczym drobnoustroje tlenowe mezofilne nie mogą przekraczać liczby 105 w 1 ml, natomiast bakterie z grupy coli są niedopuszczalne w 0,01 ml. W pobranych próbach stwierdzono obecność bakterii grupy coli w 0,01ml mleka oraz drobnoustroje mezofilne w liczbie 1,8 z 105. Zarzuty skarżącej i przedstawiony przez nią dowód w postaci notatki z 17 sierpnia 2001 r. nie niweczą waloru dowodowego protokołu pobrania prób z dnia 10 lipca 2001 r. i dokumentu analizy z dnia 27 lipca 2001 r., na podstawie których ustalono odpowiedzialność producenta za złą jakość mleka. Z dokumentów tych wynika, że mleko znajdowało się w zamkniętym woreczku z tworzywa sztucznego, na którym wskazano dzień 14 lipca 2001 r., jako datę przydatności do spożycia. Próby mleka dostarczono do badania w termotorbie z wkładami lodowymi w ciągu 35 minut od momentu poboru z urządzenia chłodniczego, a temperatura mleka w momencie przygotowania do posiewu wynosiła + 7oC. W tych okolicznościach zarzut dotyczący możliwości powstania złej jakości zdrowotnej mleka po pobraniu prób – zdaniem Sądu – należy uznać za gołosłowną sugestię, nie popartą żadnym miarodajnym dowodem.
Dalej Sąd zauważył, że notatka sporządzona w dniu 17 sierpnia 2001 r. podaje wyniki pomiaru temperatury urządzeń chłodniczych w sklepie z tego właśnie dnia, a nie z dnia pobrania prób, przy czym nie wynika z niej, iż dotyczy tego samego urządzenia chłodniczego, które jest objęte protokołem z dnia 10 lipca 2001 r., zatem nie stanowi ona przeciwdowodu dla ustaleń zawartych w tym protokole, gdzie podano, że temperatura w urządzeniu chłodniczym wynosiła + 4oC. Nie narusza zatem zasady oficjalności (art. 7 i 75 kpa) nieuwzględnienie przez organ II instancji ustaleń zawartych w notatce z 17 sierpnia 2001 r.
W świetle przytoczonego przez skarżącą postanowienia normy PN-A-86003, stanowiącego, iż mleko należy przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 8oC, za bezzasadny uznano zarzut, iż inspektor winien był zbadać temperaturę mleka, zamiast temperatury jego przechowywania. Sąd zauważył, że skarżąca również nie zbadała w dniu 17 sierpnia 2001 r. temperatury mleka, a jedynie temperaturę w urządzeniu chłodniczym.
Wywody skarżącej dotyczące ewentualnej odpowiedzialności hurtowni za jakość mleka, jak i nieodpowiednich warunków transportu mleka i jego przechowywania w nocy przed sklepem, stanowią również niczym nie udokumentowane przypuszczenia, przez co nie mogą podważać udokumentowanych protokolarnie ustaleń organów sanitarnych.
Uzyskanie przez skarżącą spółdzielnię w listopadzie 2003 r. kwalifikacji mleka do unijnej kategorii A, ma istotne znaczenie na przyszłość, dając nadzieję, iż po tej dacie winny ustać liczne skargi klientów na jakość wyrobów spółdzielni, potwierdzane wynikami badań mikrobiologicznych prób pobieranych w różnych punktach sprzedaży – co wynika z pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2001 r. (w aktach administracyjnych). Wskazano, z powołaniem się na art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 228 § 2 kpc (fakt znany sądowi z urzędu), że w tym samym dniu i składzie, sąd rozpoznawał z udziałem tego samego pełnomocnika skarżącej spółdzielni, jej skargę na inną decyzją w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za badania laboratoryjne mleka, w której ustalono zła jakość mleka dostarczonego do sklepu własnym transportem spółdzielni (sygn. akt 3/II SA/Po 3704/01), co obala sugestie o nieodpowiednim transporcie i złych warunkach przechowywania mleka w hurtowni.
Wskazując na powyższe sąd nie stwierdził zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. art. 7, 75 i 77 kpa), bowiem zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy uzasadniał obciążenie producenta kosztami badań laboratoryjnych, na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.).
Z tych względów skargę oddalono, orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Średzka Spółdzielnia Mleczarska "[...]" w [...] zaskarżając go w całości.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku domagano się stwierdzenia w zaskarżonym orzeczeniu naruszenia przepisów art. 7, 75 i 77 kpa w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.
W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd jednostronnie w zaskarżonym orzeczeniu przyjął, jako prawdziwe twierdzenia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu, że próby mleka dostarczone do badania w termotorbie z wkładami lodowymi w ciągu 35 minut od momentu poboru z urządzenia chłodniczego, podczas na tę okoliczność nie przedstawiono żadnego dowodu, a jedynie przyjęto jako wiarygodne twierdzenia Inspektora Sanitarnego.
Sąd uznał, iż twierdzenia przeciwne strony skarżącej są gołosłowne, podczas gdy także gołosłowne twierdzenia Inspektora uznane zostały jako dowód w sprawie. Odrzucił też Sąd notatkę skarżącego sporządzoną w dniu 17 sierpnia 2001 r. w tym samym sklepie na okoliczność warunków przechowania produktu, z której wynika, iż były one niewłaściwe, stwierdzając, iż nie stanowi ona przeciwdowodu.
Zdaniem skarżącej notatka ta stanowi przeciwdowód, bowiem określa niewłaściwą temperaturę przechowywania produktu w sklepie.
Wbrew twierdzeniom Sądu, ważne z punktu widzenia oceny dowodów są wywody skarżącej dot. odpowiedzialności hurtowni za jakość mleka, która stanowiła ogniwo pośrednie między dostawcą (skarżącym ) a sklepem. Samo uznanie przez Sąd, iż są to przypuszczenia strony skarżącej, a nie dowody jest bezpodstawne, bowiem zaniechano przeprowadzenia tego dowodu.
Strona skarżąca jako bezpodstawną uważa opinię Sądu o licznych skargach klientów na jakość wyrobów spółdzielni, bowiem reklamacje są wyjątkowe, a z faktu, iż Sąd w tym samym dniu rozstrzygał drugą podobna skargę, nie można wnioskować o licznych skargach klientów na wyroby spółdzielni.
Wywód powyższy potwierdza – zdaniem Strony, iż Sąd I instancji naruszył przepisy kpa, w szczególności:
- art. 75 kpa poprzez niedopuszczenie dowodów skarżącej spółdzielni, a które miały szczególne znaczenie w wyjaśnieniu sprawy i nie były sprzeczne z prawem,
- art. 77 kpa poprzez niewywiązanie się przez Sąd z obowiązku wyczerpującego zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sadu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
W skardze kasacyjnej Średzkiej Spółdzielni Mleczarskiej "[...] postawiono zarzut naruszenia prawa procesowego, a to art. 7, 75 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do przyjęcia, iż produkt spółdzielni uznany został za środek spożywczy o niewłaściwej jakości. A w konsekwencji do ponoszenia opłaty za przeprowadzone badania prób mleka.
Zatem jest to zarzut oparty o przepis art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skierowany być musi przeciwko wyrokowi sądu, a nie decyzji organu administracji czy też postępowaniu prowadzonemu przez ten organ.
Tym samym jako uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności można by zarzucić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit."b" lub "c" cytowanej ustawy procesowej przez np. nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów przez organ.
Wraz z reforma sądownictwa administracyjnego z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła do obrotu prawnego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ustawa ta w pełni reguluje postępowanie przed sądami administracyjnymi, odchodząc od rozwiązań przyjętych ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która to w art. 59 odsyłała Sąd w zakresie enumeratywnie tam wyliczonym do przepisów kpa, w tym powołanych w przedmiotowej skardze kasacyjnej art. 7, 75 i 77 kpa. Wprowadzenie pełnej regulacji procesowej cytowaną wyżej ustawą z 30 sierpnia 2002 r. powoduje ten skutek, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym nie można w skardze kasacyjnej skutecznie postawić zarzutu kasacyjnego, wywiedzionego z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak jednak uczyniono w niniejszej sprawie, co czyni wskazane zarzuty nieusprawiedliwionymi.
Dlatego też, wobec tak przywołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, generalnie uznać należy, iż brak wskazania prawidłowych przepisów procedury sądowej, które – zdaniem autora skargi kasacyjnej – zostały naruszone, nie pozwala na podważenie stanu faktycznego, przyjętego w zaskarżonym wyroku.
W tych okolicznościach, skoro przyjęty przez Sąd stan faktyczny w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, bowiem nie został skutecznie podważony, a skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia prawa materialnego, co oznacza, iż jej autor nie kwestionuje zawartej w wyroku wykładni art. 27 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, to uznać należy, iż zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
Z tych powodów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.