II GSK 264/22

II GSK 264/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1623/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-07
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 236
art. 12
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dz.U. 2020 poz 110
art. 140aa ust. 4 pkt 1 , art. 140ab ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1623/21 w sprawie ze skargi S.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2021 r. nr BP.502.89.2020.1186.BD2.1552 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1623/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2021 r. nr BP.502.89.2020.1186.BD2.1552 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z 11 marca 2020 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.; dalej: "p.r.d."), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Odwołanie od ww. decyzji złożył skarżący.
Decyzją z 10 marca 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi nienapędowej naczepy oraz szerokości i długości pojazdu członowego.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaznaczył, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi nienapędowej naczepy o ok. 20,56%, natomiast posiadane przez stronę zezwolenie kat V nie obejmowało swym zakresem nacisków osi wielokrotnych. Jedynie zezwolenie kat. VII pozwala na określenie dopuszczalnych parametrów dla osi wielokrotnych. Organ wskazał, że przekroczenie choćby jednego parametru skutkuje stwierdzeniem nieważności posiadanego zezwolenia. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego oraz dopuszczalnego nacisku osi podwójnej nienapędowej o wartość powyżej 20%, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.
S.C. wniósł skargę od ww. decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.; art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary, nastąpiło przy użyciu jednej pary wag typu SAW, które zgodnie z instrukcją obsługi są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, a nie do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisku na podwójnej osi nienapędowej, których to pomiary stanowiły podstawę uznania za niewystarczające i nieważne zezwolenia kategorii V, które posiadała strona i nałożenia na nią sankcji oraz jej wysokości;
2/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału poprzez brak wskazania czy w trakcie pomiaru ustalającego nacisk na podwójnej osi nienapędowej zabezpieczono pojazd, a pomocą klina podkładanego pod koło osi innej niż ważona, co jest okolicznością istotną jeżeli chodzi o zakres czynności, które powinny towarzyszyć prawidłowemu ustaleniu nacisku osi, a która to okoliczność nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale, w szczególności w protokole kontroli;
3/ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym niezapewnienie stronie czynnego udziału w odwoławczym stadium postępowania. Strona zawiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a., przed zakończeniem postępowania mogłaby powołać najnowsze orzecznictwo dotyczące problemu oraz złożyć stosowne w tym zakresie wnioski dowodowe, której to możliwości został pozbawiony;
4/ art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w nim zasady proporcjonalności - w zakresie w jakim na stronę nałożono karę w wysokości 15.000 zł w sytuacji gdy za to samo przekroczenie ustalone w wysokości mniejszej o 0,56% zostałaby nałożona kara w wysokości 2000 zł, a zatem wielokrotnie niższa, co powoduje że kara w wysokości 15.000 zł jest nieproporcjonalnie wysoka do ewentualnego naruszenia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 7 października 2021 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd I instancji uznał, że kwestionowanie w skardze wyników ważenia jest nieskuteczne, bowiem skarżący nie wykazał, aby przy ww. ustaleniach doszło do naruszenia przepisów wymienionych w skardze. W ocenie WSA, podstawowe znaczenie mają bowiem ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli i opisane w protokole kontroli. Zasadniczo jedynie na tym etapie postępowania, strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny w wyniku kontroli, ustalony ‘na gorąco", który później może być trudny do odtworzenia. Zatem to protokół kontroli jest wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu.
Nadto Sąd I instancji zauważył, że procedura ważenia odbyła się za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentny organ i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Zarówno miejsce pomiarów i ważenia, jak i użyte przyrządy, w tym wagi SAW 10C/III o numerach wskazanych w protokole kontroli, legitymowały się odpowiednimi dokumentami, okazanymi kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
WSA podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco, wręcz drobiazgowo, wyjaśnił procedurę ważenia dotyczącą zastosowanych wag elektronicznych osiowo/kołowych. Zgodnie z pkt 2.1.3.2. instrukcji obsługi wag, w trakcie ważenia możliwe jest uzyskanie m. in. danych dotyczących: obciążenia kołowego, obciążenia osiowego, obciążenia wieloosiowego i masy brutto. Opisane zostały zarówno zapisy instrukcji obsługi wag SAW10C/III, jak też sposób ich użycia. Ponadto, zgodnie z instrukcją obsługi w punkcie 6.3.1. zawarto informację dotyczącą wyznaczenia masy całkowitej, która mówi, że "sumując wyniki ważenia poszczególnych osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto)". Sąd I instancji wskazał, że stanowisko pomiarowe miało równą czystą nawierzchnię betonową, a strefa ważenia była oznakowana. W trakcie ważenia pojazd znajdował się w tej strefie. Wagi przenośne umieszczone były w oczyszczonej uprzednio przez kontrolującego inspektora ITD wnęce, która nie zawierała żadnych zanieczyszczeń. Głębokość wnęki odpowiada wysokości używanych w trakcie kontroli wag przenośnych: płyty wag, znajdowały się na wysokości nawierzchni stanowiska pomiarowego. W związku z tym także wszystkie osie kontrolowanego pojazdu znajdowały się na tym samym poziomie.
WSA wskazał także, że wyniki prawidłowo przeprowadzonej kontroli bezspornie wykazały przekroczenie nacisku na podwójnej osi nienapędowej naczepy o 20,56%, zatem nie można uznać, że błędnie zakwalifikowano kontrolowany przejazd jako przejazd bez zezwolenia kategorii VII sankcjonowany karą 15.000 zł. Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia i mierzenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości.
Z tych względów WSA, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył S.C. zaskarżając go w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez sąd naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organy:
1.1.1 art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary, nastąpiło przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10C/III, niedogodnie z ich instrukcją obsługi, tj.:
1.1.1.1 pkt 6.3.1 instrukcji obsługi opisującego i ilustrującego procedurę ważenia, zgodnie z którą 1 para wag SAW służy do pomiaru obciążenia dla osi (jednej), natomiast do pomiaru obciążenia dla grupy osi (składającej się z dwóch osi) pojazdu z łącznie więcej niż dwoma osiami konieczne jest użycie 2 par wag SAW. Tym samym zastosowanie błędnej procedury pomiaru obciążenia podwójnej osi powinno być potraktowane jako działanie z naruszeniem prawa i tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy. Powyższe powinno mieć szczególne znaczenie przy uwzględnieniu, że posiadał zezwolenie kategorii V, które zostało uznane za niewystarczające właśnie w uwagi na pomiar nacisku podwójnej przewoźnik osi;
1.1.1.2 pkt 6.3.3.1 instrukcji obsługi opisującej procedurę ważenia zgodnie z którą podczas stosowania wagi SAW III w zagłębieniu, w celu zachowania odchylenia od głębokości zagłębienia na poziomie maksymalnie 10 % wymagany jest wymiar zagłębienie 39mm +/-4 mm, natomiast z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika by wagi były umieszczone w zagłębieniu spełniającym takie wymagania, a jednocześnie nie eliminują tego braku oświadczenie kierowcy, który ogólnie odnosi się do tego jak wyglądało miejsce ważenia, i nie wynika z niego by miejsce spełniało wymagania odnośnie głębokości zagłębień wskazane w instrukcji;
1.1.1.3 pkt 6.3.1 instrukcji obsługi opisującego i ilustrującego procedurę ważenia zgodnie z którą 1 para wag SAW służy do pomiaru obciążenia dla osi (jednej), natomiast do pomiaru masy całkowitej powinny zostać użyte w tym przypadku 4 pary wag SAW połączone ze sobą przy użyciu mulipleksera w celu stworzenia mobilnej stacji pomiaru ciężaru całkowitego.
1.1.2 art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału poprzez brak wskazania czy w trakcie pomiaru ustalającego nacisk na podwójnej osi nienapędowej zabezpieczono pojazd a pomocą klina podkładanego pod koło osi innej niż ważona, co jest okolicznością istotną jeżeli chodzi prawidłowemu ustaleniu nacisku osi, a która to okoliczność nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale, w szczególności w protokole kontroli,
1.1.3 art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w nim zasady proporcjonalności - w zakresie w jakim na stronę nałożono karę w wysokości 15.000 zł w sytuacji gdy za to samo przekroczenie ustalone w wysokości mniejszej o 0,56% zostałaby nałożona kara w wysokości 2000 zł, a zatem wielokrotnie niższa, co powoduje że kara w wysokości 15.000 zł jest nieproporcjonalnie wysoka do ewentualnego naruszenia, w szczególności biorąc pod uwagę, że strona posiadała zezwolenie, tyle że niższej kategorii, a zatem nie bagatelizowała ciążących na niej obowiązków.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie NSA nieuzasadnione są zarzuty wskazane w pkt 1.1.1. i 1.1.2. petitum skargi kasacyjnej, które sprowadzają się do naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zakwestionowanie przez kasatora ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowości procedury ważenia kontrolowanego pojazdu.
W pierwszej kolejności w skardze kasacyjnej wskazano, że do ważenia pojazdu składającego się z 3 osiowego ciągnika i 2 osiowej naczepy użyto jednej pary wag typu SAW 10C/III. Zdaniem skarżącego kasacyjnie taki sposób ważenia jest sprzeczny z pkt 6.3.1. instrukcji przedmiotowych wag, gdyż dla grupy osi potrzebna jest więcej niż jedna para wag, a nadto do pomiaru masy całkowitej powinny zostać użyte w tym przypadku 4 pary wag SAW połączone ze sobą przy użyciu mulipleksera w celu stworzenia mobilnej stacji pomiaru ciężaru całkowitego.
W tym kontekście wskazać należy, że pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III, które legitymowały się ważną deklaracją zgodności CE z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802), została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych.
Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił procedurę ważenia przy pomocy zastosowanych wag, a WSA następnie wyjaśnił, dlaczego ten sposób zaakceptował. Zgodnie z pkt 1.4.2. i pkt 2 (Informacje ogólne) oraz pkt 6.3.1. instrukcji obsługi wag SAW serii III, w trakcie ważenia możliwe jest uzyskanie między innymi danych dotyczących: obciążenia kołowego, obciążenia osiowego, obciążenia wieloosiowego i masy brutto. W decyzji opisane zostały zarówno przepisy instrukcji obsługi wag SAW10C/III, jak też sposób ich użycia. Ponadto, w punkcie 6.3.1. instrukcji obsługi zawarto informację dotyczącą wyznaczenia masy całkowitej: "sumując wyniki ważenia poszczególnych osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto)". W ocenie Naczelnego Sądy Administracyjnego nie można się zgodzić ze skarżącym kasacyjnie, że pomiar ważenia opisanego pojazdu członowego został przeprowadzony niezgodnie z załączoną przez producenta instrukcją obsługi. Z treści Instrukcji obsługi wagi SAW 10C/III, załączonej do akt administracyjnych wynika, że za pomocą użycia pojedynczej pary wag SAW serii III możliwe jest w procedurze ważenia obliczenie masy całkowitej pojazdu wieloosiowego. W pkt 6.3.1. podano, że wagi SAW III mogą być stosowane w parach (oddzielnie, czy w grupach) w celu pomiaru nacisku osi, ale też nacisku koła, nacisku zespołu osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Jedna para wag służy do pomiaru obciążenia dla osi. Zgodnie z tą Instrukcją, sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto), której definicję na użytek ważenia zawarto w pkt 1.4.2. instrukcji. Ponadto możliwość obliczenia masy brutto w wyniku zsumowania wyników ważenia poszczególnych osi potwierdza także rysunek 6-2 przykładowego rozmieszczenia podkładów wyrównawczych, gdy ustawienie wagi nie pozwala na jednoczesne zważenie wszystkich osi (pkt 6.3.2. instrukcji obsługi) (tak wyroki NSA: 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1290/19; 21 lutego 2023 r., II GSK 1144/19; 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 263/22 oraz 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 704/20, CBOIS). Zatem poprzez ustalenie obciążenia każdej z poszczególnych osi za pomocą jednej pary wag i zsumowanie tych wyników możliwe jest zważenie pojazdu wieloosiowego. Oznacza to również, że w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano jedną parę wag do ustalenia parametrów wagowych spornego pojazdu, a więc nacisku poszczególnych osi, w tym również podwójnej osi nienapędowej. Skoro więc użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwa legalizacyjne i używane były zgodnie z instrukcją obsługi, to nie było podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, a dotyczącego zważenia pojazdu niezgodnie z pkt 6.3.3.1 instrukcji obsługi opisującej procedurę ważenia, zgodnie z którym podczas stosowania wagi SAW III w zagłębieniu, w celu zachowania odchylenia od głębokości zagłębienia na poziomie maksymalnie 10% wymagany jest wymiar zagłębienie 39mm +/-4 mm, natomiast z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika by wagi były umieszczone w zagłębieniu spełniającym takie wymagania, to zarzut ten jest bezzasadny. Nie ma bowiem racji kasator wskazując, że brak jest dowodów wskazujących jaka była głębokość wnęk, w których umieszczono wagi SAW 10C/III użyte w sprawie. Z "Protokołu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów" wykonanego 19 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego wynika, że wymiar wnęki na wagi w zakresie głębokości wynosi 36-41 mm, zatem mieści się w normach wynikających z ww. instrukcji.
Zdaniem NSA również kolejny zarzut wskazany w pkt 1.1.2. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez "brak wskazania czy w trakcie pomiaru ustalającego nacisk na podwójnej osi nienapędowej zabezpieczono pojazd za pomocą klina podkładanego pod koło osi innej niż ważona, co jest okolicznością istotną jeżeli chodzi prawidłowemu ustaleniu nacisku osi, a która to okoliczność nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale, w szczególności w protokole kontroli", był nieuzasadniony.
W pierwszej kolejności zarzut ten nie odpowiadał wymogom wynikającym z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (wyroki NSA z: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2163/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014r., sygn. akt II OSK 793/13, CBOIS). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to należy przyjąć, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak już wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
W sprawie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu, tj. wyjaśnienia jaki wpływ na wynik sprawy ma ww. zarzut, co prowadzi do wniosku o braku skuteczności tego zarzutu kasacyjnego.
Niemniej podkreślenia wymaga również, że argumentacja kasatora nawiązująca do wątpliwości dotyczących braku szczegółowej informacji o zastosowaniu klinów pojawiła się dopiero w skardze i potem w skardze kasacyjnej, nie była natomiast podnoszona w toku postępowania administracyjnego przed organami. Nadto autor skargi kasacyjnej ani w skardze, ani w skardze kasacyjnej nie wskazuje, że w procedurze ważenia nie zastosowano klinów, a jedynie zwraca uwagę, że nie zostało to w sposób dostatecznie dokładnie opisane w protokole. Należy zatem uznać, że te okoliczności stanu faktycznego nie były w istocie kwestionowane, lecz kwestionowana była jedynie niedokładność samego opisu w dokumencie protokołu, co – w ocenie NSA – nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że jedynie ogólnikowe stwierdzenie kasatora, że nie ma w protokole wyraźnych ustaleń co do zastosowania klinów, jest niewystarczające do powzięcia wątpliwości co do stanu faktycznego w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny analizując przebieg postępowania nie stwierdził także naruszenia art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236) i wyrażonej w nim zasady proporcjonalności, w zakresie w jakim na skarżącego kasacyjnie nałożono karę w wysokości 15.000 zł, w sytuacji gdy za to samo przekroczenie ustalone w wysokości mniejszej o 0,56% zostałaby nałożona kara w wysokości 2000 zł, a zatem wielokrotnie niższa, co powoduje że kara w wysokości 15.000 zł jest nieproporcjonalnie wysoka do ewentualnego naruszenia, w szczególności biorąc pod uwagę, że strona posiadała zezwolenie, tyle że niższej kategorii, a zatem nie bagatelizowała ciążących na niej obowiązków. W tym miejscu przypomnieć należy, że organ wymierzający karę za stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego nie ma możliwości miarkowania kar. Każdemu naruszeniu przypisana jest konkretna wysokość kary. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej art. 140ab ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.). Wykonywaniu kompetencji polegającej na nakładaniu dolegliwości w postaci sankcji prawnej - w rozpatrywanej sprawie kary pieniężnej (sankcji administracyjnej) za naruszenie, o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie ustawy Prawo o ruchu drogowym - nie może towarzyszyć, żadna dowolność, czy też arbitralność (wyrok NSA z 29 czerwca 2023 r., II GSK 329/20, CBOIS).
Odpowiedzialność wykonującego przewóz ma charakter obiektywny i jest niezależna od przesłanki winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach, sprecyzowanych m.in. w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Przewoźnik wykonujący zawodowo przewozy drogowe obowiązany jest do sprawdzenia parametrów pojazdu i ładunku w celu ustalenia, czy i jakiej kategorii zezwolenie będzie ewentualnie dla danego przewozu wymagane. Jest to zwykła staranność, jakiej można wymagać od osoby zawodowo trudniącej się przewozem, która nie bagatelizuje swoich obowiązków. W realiach niniejszej sprawy skarżący kasacyjnie ani nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem (sprawdzeniem wagi obu kontenerów z odpadami zwierzęcymi), ani też że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Wobec powyższego ww. zarzut był bezpodstawny. Nadto bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że kasator posiadał zezwolenie innej kategorii niż wymagane, gdyż poza wyjątkiem przewidzianym w art. 64c ust. 5 p.r.d., posiadanie zezwolenia innej kategorii, także wyższej niż wymagana, oznacza, że podmiot nie legitymuje się zezwoleniem, bowiem art. 64ea p.r.d. wyraźnie wskazuje, że taki przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).