II GSK 2638/21

II GSK 2638/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Cezary Kosterna
Cezary Pryca
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 836/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-16
Skarżony organ
Rada Izby Inżynierów Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1117
art. 20a ust. 8
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - t.j.
Dz.U.UE.L 2005 nr 255 poz 22 art. 5 (1), art. 5 (l)(b), art. 5 (2), art. 7 (2) (b), art. 7 (4) (b) (ii), art. 8, art. 12, art. 13(1), (2), (3), i (4)
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 836/20 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania tymczasowego wpisu na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. P. na rzecz Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 836/20 oddalił skargę M. P. na decyzję Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wpisu tymczasowego na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Dnia [...] maja 2019 r. do Okręgowej Izby wpłynęło oświadczenie Skarżącego o zamiarze świadczenia przez niego, w roku 2018/2019, usługi transgranicznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zawodzie regulowanym – "inżynier budownictwa posiadający uprawnienia budowlane w specjalności drogowej bez ograniczeń" (dalej "Oświadczenie 2019 r."). Skarżący podał, że oświadczenie składa ponownie i poinformował, że "w odniesieniu do stanu potwierdzonego dokumentami dołączonymi do poprzedniego oświadczenia z [...] kwietnia 2017 r. zaszła istotna zmiana stanu potwierdzonego tymi dokumentami".
W piśmie z [...] czerwca 2019 r. Skarżący sprecyzował, że Oświadczenie z 2019 r. dotyczy "projektowania".
Uchwałą z [...] lipca 2019 r. Okręgowa Rada omówiła Skarżącemu tymczasowego wpisu na listę swoich członków w zawodzie regulowanym projektanta – w specjalności inżynieryjnej drogowej w nieograniczonym zakresie gdyż ustaliła, że nie legitymuje się on wymaganym wykształceniem – tytułem magistra inżyniera. Wyjaśniła, że z treści dokumentów złożonych przy Oświadczeniu z 2019 r. wynika, że Skarżący legitymuje się wyłącznie tytułem Civil Engineers (Inżynier Cywilny), który nie uprawnia do wykonywania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej samodzielnych funkcji technicznych w projektowaniu w nieograniczonym zakresie.
Okręgowa Rada wskazała, że powyższe kwalifikacje były już oceniane przez Krajową Radę w uchwale z [...] maja 2017 r., gdzie uznano, że Skarżący posiada kwalifikacje do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie - w specjalności inżynieryjnej drogowej do projektowania, jednakże w ograniczonym zakresie. Wobec tego Skarżący - stosownie do § 13 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1278) uzyskał uprawnienia do projektowania obiektu budowlanego takiego jak:
1. droga klasy: lokalna i dojazdowa oraz droga wewnętrzna, w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, z wyłączeniem drogowych obiektów inżynierskich oprócz przepustów,
2. droga na terenie lotniska, nieprzeznaczona dla ruchu i postoju statków powietrznych.
Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej "Krajowa Rada") utrzymała w mocy uchwałę Rady Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w Gdańsku (dalej "Okręgowa Rada"), którą odmówiono M. P. (dalej "Skarżący") tymczasowego wpisu na listę członków Okręgowej Izby w zawodzie regulowanym projektanta - w specjalności inżynieryjnej drogowej w nieograniczonym zakresie.
Jako podstawę prawną skarżonej uchwały wskazano m.in. art. 20a ust. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 1117), dalej "u.s.z.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie.
Sąd wskazał, że skarżący w sprawie ubiegał się o tymczasowy wpisu na listę członków Pomorskiej Okręgowej Izby w zawodzie regulowanym projektanta – w specjalności inżynieryjnej drogowej, w nieograniczonym zakresie. Ze sprawy wynika, czego Skarżący nie kwestionuje, że o taki wpis ubiegał się uprzednio co najmniej raz – tj. jak ustalono w niniejszym postępowaniu w 2017 r., zatem Oświadczenie z 2019 r. nie było pierwszym przeniesieniem w celu świadczenia ww. usługi na terenie Polski.
Powyższe ustalenie, że Oświadczenie z 2019 r. nie jest pierwszym oświadczeniem złożonym przez Skarżącego w tym samym zakresie, spowodowało, że organy zasadnie przyjęły brak podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 34 ustawy o uznawaniu kwalifikacji, odnoszącego się do sytuacji, w której usługodawca po raz pierwszy zamierza, na zasadzie transgraniczności, świadczyć daną usługę na terenie Polski. Zauważenia przy tym wymaga, na co zwróciła uwagę Krajowa Rada, że sprawa wszczęta Oświadczeniem z lipca 2017 r. znalazła swój finał w WSA (VI SA/Wa 1300/18, w której nie złożono skargi kasacyjnej), który oddalając skargę przyznał rację organom, że Skarżący nie wykazał posiadania wymaganego wykształcenia oraz niezbędnej praktyki do wykonywania przedmiotowej usługi na terenie Polski.
Wobec powyższego, stosownie do art. 13 dyrektywy w zw. z art. 14 ust. 3 p.b. Skarżący, aby uzyskać na terenie Polski prawo świadczenia przedmiotowej usługi bez ograniczeń, musi ukończyć studia drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla inżynierii drogowej, tj. zgodnie z lp. 6 załącznika nr 2 do Rozporządzenia – kierunek budownictwo oraz odbyć roczne praktyki w sporządzaniu projektów i na budowie.
W odniesieniu do Skarżącego organy ustaliły, a to w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty, że nie spełnia on wymogu wykształcenia na poziomie magistra inżyniera bowiem legitymuje się tytułem inżyniera (licencjata), czego dowodem jest dyplom Bachelor of Engineering in Civil Engineering (licencjat z inżynierii lądowej i wodnej). Nadto w sprawie przyjęto, że ze zgromadzonych w aktach dokumentów nie wynika, jakoby Skarżący faktycznie wykonywał na terenie Zjednoczonego Królestwa zawód inżyniera, przez co nie było możliwości ustalenia, czy odbył on wymagane prawem praktyki. Krajowa Rada zauważyła, że działalność spółki należącej do Skarżącego, wprawdzie prawidłowo zarejestrowanej i działającej w zakresie projektowania, ale w ograniczonym zakresie, nie dowodzi, że działalność tą – w formie spółki, Skarżący wykonuje osobiście. Wskazano, że Skarżący obowiązany był wykazać, że to on osobiście, faktycznie wykonuje zawód inżyniera na terenie Zjednoczonego Królestwa, że to on faktycznie pełni jedną z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o których mowa w art. 12 ust. 1 p.b.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości. Skarżący posiadając tytuł inżyniera, a nie tytuł magistra inżyniera, oraz nie wykazując, że faktycznie wykonuje zawód inżyniera na terenie Zjednoczonego Królestwa, w myśl do art. 13 dyrektywy w zw. z art. 14 ust. 3 p.b., nie spełnia wymagań stawianych polskim obywatelom, którzy chcą uzyskać uprawnienia w specjalności inżynieryjnej drogowej do projektowania bez ograniczeń. Tym samym właściwie postąpiły organy odmawiając Skarżącego tymczasowego wpisu na listę, który uprawniał by go do świadczenia usługi w ramach zawodu regulowanego, mającego wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo publiczne, co do którego nie obowiązuje automatyczne uznawanie kwalifikacji.
Z powyższych względów niezasadne jest stanowisko Skarżącego, że fakt, że w oparciu o swoje wykształcenie może na terenie Zjednoczonego Królestwa, bez ograniczeń, wykonywać zawód projektanta drogowego, wynika, że na zasadzie transgraniczności może ten zawód wykonywać również na terenie Polski bez ograniczeń. Prawo polskie – ustawa Prawo budowlane, inaczej reguluje kwestie dostępu do świadczenia przedmiotowej usługi bez ograniczeń na polskim terytorium , a art. 13 dyrektywy obliguje Polskę – organy, do stosowania w stosunku do usługodawcy transgranicznego tych samych warunków dostępu do zawodu regulowanego, co w odniesieniu do własnych obywateli. Odmienne traktowanie polskich obywateli i Skarżącego, tylko z tego względu, że prawo Zjednoczonego Królestwa odmiennie traktuje zawód inżyniera (liberalniej), byłoby niedopuszczalne i dyskryminujące w stosunku do polskich obywateli, którzy dla wykonywania tych samych usług muszą ukończyć studia magisterskie, a Skarżący usługi te wykonywać by mógł, na zasadzie transgraniczności, będąc tylko inżynierem.
Także kwestia praktyki, braku jej wykazania przez Skarżącego, nie budzi w sprawie wątpliwości. Istotnie, rację ma Skarżący, że skoro zawód inżyniera w Zjednoczonym Królestwie nie jest regulowany, to nie ma możliwości przedłożenia na to stosowanego zaświadczenia. Nie mniej ów fakt nie powoduje zniesienia ustawowego obowiązku wykazania się posiadaniem stosownej praktyki, której z pewnością nie dowodzi rejestracja spółki skarżącego i prowadzenie przez tą spółkę odpowiedniej działalności. Zasadnie wskazano, że Skarżący, jako osoba fizyczna, ubiegająca się o indywidualne uprawnienie dla siebie do świadczenia usługi transgranicznej, obowiązany był wykazać, że to on osobiście, faktycznie wykonuje zawód inżyniera na terenie Zjednoczonego Królestwa, że to on faktycznie pełni jedną z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o których mowa w art. 12 ust. 1 p.b.
W tym stanie rzeczy, skoro Skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe warunki wymagane do wykonywania zawodu regulowanego projektanta w specjalności inżynieryjnej drogowej bez ograniczeń, to organy prawidłowo odmówiły tymczasowego wpisu na listę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:
I. prawa materialnego w postaci:
a) art. 33 (7) ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U.2020.220 t.j. z dnia 2020.02.11) o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej zwanej dalej "ustawa o uznawaniu kwalifikacji" poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy organ w przypadku braku kompletu wymaganych dokumentów po stronie skarżącego nie wezwał do ich uzupełnienia.
b) art. 12 Dyrektywy 2005/36/WE polegającym na niewłaściwym zastosowaniu (braku zastosowania) przez nietrafne przyjęcie, że w niniejszej sprawie wskazany przepis nie znajduje zastosowania. Podczas gdy przepis ten, jako zawierający zasadę równego traktowania kwalifikacji wydawanych przez inne państwo członkowskie, wskazuje, iż każdy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lub zestaw dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji wydany przez właściwy organ państwa członkowskiego, poświadczający ukończenie kształcenia w Unii, w pełnym lub niepełnym wymiarze, w ramach programów formalnych lub poza nimi, którego poziom został uznany przez to państwo członkowskie za równorzędny i który przyznaje jego posiadaczowi te same prawa w zakresie dostępu do zawodu lub jego wykonywania lub przygotowuje do wykonywania tego zawodu, jest traktowany jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, co dotyczy także odpowiedniego poziomu.
c) art. 13 (1) Dyrektywy 2005/36/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U.UE.L.2005.255.22 z dnia 2005.09.29) zwanej dalej "dyrektywa" poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że organ zastosował wobec M. P. te same warunki dostępu do zawodu regulowanego projektanta o specjalności inżynieryjnej drogowej w nieograniczonym zakresie co do własnych obywateli, w sytuacji gdzie Skarżący posiadał dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11 (d) dyrektywy, wymagany przez inne państwo członkowskie siedziby skarżącego do celów dostępu do danego zawodu i jego wykonywania na terytorium tego państwa
d) Art. 13 (4) dyrektywy 2005/36/WE poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, że organ mógł odmówić skarżącemu dostępu do zawodu na terytorium Polski, gdy skarżący posiadał kwalifikacje zawodowe na poziomie przewidziany w art. II (d) dyrektywy (Studia inżynieryjne), gdy w Polsce do wykonywania zawodu projektanta drogowego bez ograniczeń wymagane jest posiadanie kwalifikacji na poziomie art. 11 (d) dyrektywy (Studia magisterskie), gdzie art. 13 (4) wyraźnie wskazuje ze właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego może odmówić dostępu do zawodu i jego wykonywania posiadaczom poświadczenia kompetencji sklasyfikowanego w art. 11 lit. a), jeżeli krajowe kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu na terytorium tego państwa sklasyfikowano w art. 11 lit. e).
e) art. 5 (1) dyrektywy 2005/36/WE polegające na niewłaściwym zastosowani przepisu (brak jego zastosowania) przez Sad I instancji, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że tylko dyplom ukończenia studiów magisterskich stanowi dokument odpowiedni, i że tylko spełnienie polskich wymagań tj. wymagań ustawy prawo budowlane co do poziomu wykształcenia umożliwia możliwość świadczenia usługi transgranicznej.
f) art. 5 (1) (b) dyrektywy 2005/36/WE polegające na niezastosowaniu przepisu przez nietrafne przyjęcie, że obowiązkiem skarżącego było przedłożenie zaświadczenia o doświadczeniu zawodowym (potwierdzeniu praktyki), podczas gdy przepis ten wyraźnie wskazuje, iż wymóg wykonywania zawodu przez co najmniej jeden rok nie ma zastosowania, jeżeli zawód lub kształcenie i szkolenie prowadzące do wykonywania danego zawodu są regulowane, gdzie skarżący posiada ukończone kształcenie regulowane.
g) art. 5 (2) dyrektywy 2005/36/WE poprzez niezastosowanie przepisów dyrektywy mówiących, iż przepisy tytułu II dyrektywy obowiązują jedynie w przypadku przeniesienia się usługodawcy na terytorium przyjmującego Państwa Członkowskiego w celu tymczasowego i okazjonalnego wykonywania zawodu, o którym mowa w ust. 1 art. 5 dyrektywy, i wadliwym przyjęciu że sprawa ta jest tożsama ze sprawą o sygnaturze VI SA/Wa 1300/18.
h) art. 7 (2) (b) dyrektywy 2005/36/WE w zw. z art. 2 (1) dyrektywy oraz w zw. z art. 20a (4) (3) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.2019.1117 t.j. z dnia 2019.06.13j poprzez bledną wykładnie polegającą na błędnym przyjęciu, że obowiązkiem skarżącego było wskazać że to on osobiście, faktycznie pełni jedna z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o których mowa w art. 12 (1) prawa budowlanego, gdzie przepisy dyrektywy wyraźnie wskazują, że obowiązkiem skarżącego było przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego, że jego posiadacz prowadzi zgodnie z prawem działalność w Państwie Członkowskim w państwie siedziby, oraz że skarżący mógł wykonywać ową działalność nie tylko jako pracownik najemny, ale jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód,
i) art. 7 (4) (b) (ii) dyrektywy 2005/36/WE poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wskazuje on na to, iż jeżeli pomiędzy kwalifikacjami zawodowymi usługodawcy i wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim występują różnice na tyle istotne, że mogą być szkodliwe dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego i nie jest możliwe ich zrównoważenie doświadczeniem zawodowym usługodawcy lub wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami nabytymi poprzez uczenie się przez całe życie, formalnie potwierdzonymi w tym celu przez właściwą instytucję, przyjmujące państwo członkowskie umożliwia temu usługodawcy wykazanie, poprzez poddanie się testowi umiejętności, o którym mowa w akapicie drugim lit. b), że uzyskał on brakującą wiedzę, umiejętności lub kompetencje. Przyjmujące państwo członkowskie podejmuje na tej podstawie decyzję w sprawie zezwolenia na świadczenie usług. W każdym przypadku musi istnieć możliwość świadczenia usługi w terminie jednego miesiąca od podjęcia decyzji zgodnie z akapitem drugim,
j) art. 8 dyrektywy 2005/36/WE w zw. z art. 20a (13) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.2019.1117 t.j. z dnia 2019.06.13) oraz art. 3 (1) (d) dyrektywy poprzez niewłaściwym zastosowaniu (braku zastosowania) w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było w razie uzasadnionych wątpliwości zwrócić się do właściwych organów państwa członkowskiego siedziby o przedstawienie informacji dotyczących spełnienia warunków zgodnego z prawem prowadzenia działalności przez skarżącego, i tym samym niewłaściwe przyjęcie, że organ ustala jakie dokumenty potwierdzają prowadzenie działalności zgodnie z prawem na terytorium Zjednoczonego Królestwa,
k) art. 12 ust. 1 w zw. z art. 12a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2020.1333 t.j. z dnia 2020.08.02) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że M. P. winien spełniać wymagania przewidziane w art. 14 (3) prawo budowlane, i wadliwe przyjęcie ze Skarżący nie ma odpowiedniego wykształcenia technicznego, gdyż nie spełnia wymagań ustawy prawo budowlane, by świadczyć usługę transgraniczna na terytorium RP zawodzie regulowanego projektanta o specjalności inżynieryjnej drogowej w nieograniczonym zakresie, podczas gdy faktycznie, postępowanie o świadczeniu usług transgranicznych winno być przeprowadzone na podstawie przepisów odrębnych tj. przepisów Rozdziału 4 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej 1) art. 20a ust 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów poprzez jej niezastosowanie w sytuacji, kiedy skarżący, który prowadzi zgodnie z prawem działalność w zakresie tego zawodu w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, ma prawo do świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgranicznej w rozumieniu art. 5 pkt 10 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2J0I8 r. poz. 2272 oraz z 2019 r. poz. 534 i 577) w zawodzie odpowiednio architekta lub inżyniera budownictwa, a także niezaakceptowanie przez organ dokumentów potwierdzających wykonywanie zawodu w innym państwie członkowskim oraz niedokonanie weryfikacji tych przesłanek przy współdziałaniu z organami brytyjskimi, m) art. 34 ust 1 ustawy o uznawaniu kwalifikacji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy faktycznie oświadczenie M. P. z 2019 roku złożone w przedmiotowej sprawie było innym oświadczeniem, niż to złożone w 2017 roku do Okręgowej Izby.
n) naruszenie art. 7 w zw. z art. 9 oraz art. 91 Konstytucji RP (Dz.U. 1997.78.483 z dnia 1997.07.15) poprzez pominiecie jako podstawy prawnej wyroku przepisów prawa międzynarodowego tj. art. 5 (1), art. 5 (l)(b), art. 5 (2), art. 7 (2) (b), art. 7 (4) (b) (ii), art. 8, art. 12, art. 13(1), (2), (3), i), i (4) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. nr 2005/36/WE,
II. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na zapadłe w niniejsze orzeczenie w postaci:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie zawierało właściwie przytoczonej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewskazanie paragrafu art. 13 dyrektywy 2005/36/WE przez Sąd I instancji, na podstawie którego sad przyjął, że państwo przyjmując ma obowiązek w stosunku do usługodawcy transgranicznego stosować te same warunki dostępu do zawodu regulowanego, uzależnione od posiadania określonych kwalifikacji co w odniesieniu do własnych obywateli oraz, że obowiązkiem skarżącego, by uzyskać na terenie Polski prawo świadczenia usługi transgranicznej, jest konieczność ukończenia studiów magisterskich, jak i nie wskazano na podstawie jakiego przepisu Sąd I instancji uznał, że obowiązkiem skarżącego było dołączenie zaświadczenia o doświadczeniu zawodowym, także błędne wskazanie w uzasadnieniu, że oświadczenie skarżącego z 2019 roku było tożsame z oświadczeniem z roku 2017.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 2, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 (2) (b) dyrektywy 2005/36/WE poprzez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ odwoławczy ww. przepisy zastosował, gdy tymczasem nie rozpatrzył on w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, nie wziął pod uwagę dokumentów rejestracyjnych spółki, błędnie ocenił dokument VAT, pominął dyplomy MIET oraz MCH1T i pominął dowód ubezpieczenia skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz nie wzięcie pod uwagę pisma CoPQ skutkowało niewłaściwym uznaniem, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających zgodne z prawem prowadzenie działalność na terytorium Zjednoczonego Królestwa.
- art. 133 §1 p.p.s.a przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu i przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego, poprzez pominiecie istotnej części akt sprawy, oraz oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach co do dokumentów potwierdzających zgodne z prawem prowadzenie działalności na terytorium Zjednoczonego Królestwa. - art. 134 §1 p.p.s.a., przejawiające się w tym, że sąd I instancji nie dokonał prawidłowej kontroli legalności przez to, że ograniczył się tylko do skontrolowania uchwały w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów, podczas gdy wskazany przepis nakazuje sądowi zbadanie zgodności zaskarżonego aktu w całości, tj. w granicach danej sprawy, a nie w granicach zarzutów czy wniosków skarżącego.
Gdyby sąd dokonał oceny legalności zgodnie z art. 134 p.p.s.a., wówczas musiałby odnieść się do braku prawidłowego zastosowania przez organ art. 33 (7) ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji, art. 5(1), art. 5 (l)(b), art. 5 (2), art. 7 (2) (b), art. 7 (4) (b) (ii), art. 8, art. 12, art. 13 (1), (2), (3), i (4) Dyrektywy 2005/36/WE, co w efekcie dawało podstawę do uchylenia uchwał. Powyższe uchybienie procesowe ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przez naruszenie art. 134 p.p.s.a. sąd I instancji nie dostrzegł nieprawidłowego zastosowania art. art. 33 (7) ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji, art. 5 (1), art. 5 (l)(b), art. 5 (2), art. 7 (2) (b), art. 7 (4) (b) (ii), art. 8, art. 12, art. 13(1), (2), (3), i (4) Dyrektywy 2005/36/WE.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz uchwały organu II instancji w całości oraz poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł także , na podstawie art. 188 p.p.s.a. o rozpoznanie merytoryczne sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów poniesionych przed Sądem pierwszej instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym - w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a, |
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są nietrafne i nieusprawiedliwione.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Skarżący postawił szereg zarzutów procesowych, do których należałoby odnieść się w pierwszej kolejności, odnoszących się do ustalonego przez Organ stanu faktycznego t.j. przede wszystkim dotyczącego zdobytych w Wielkiej Brytanii kwalifikacji zawodowych skarżącego, ubiegającego się o ich uznanie w Polsce.
Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania zawarte w tym przepisie, włącznie z podstawą prawną rozstrzygnięcia i powołanie się na prawo europejskie, a w szczególności na art. 13 Dyrektywy 2005/36/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, stanowiące pełną argumentację prawną rozstrzygnięcia Sądu I Instancji z odniesieniem do zarzutów skargi, jest całkowicie zrozumiałe i pozwala na pełną kontrolę rozumowania Sądu I Instancji.
Wbrew zarzutom skarżącego Sąd I Instancji nie naruszył również pozostałych przepisów postępowania, wskazanych w skardze kasacyjnej, a w szczególności art. 133 § 1 p.p.s.a., albowiem przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i przeanalizował całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, akceptując ustalony przez Organ stan faktyczny. Organ posłużył się dowodami w postaci dokumentów przedstawionych przez skarżącego w tej sprawie, ale również wykorzystał dowody, stanowiące podstawę wydania poprzedniej decyzji z 15 listopada 2017 roku.
W zakresie wykształcenia skarżącego od poprzedniej decyzji nie nastąpiła żadna zmiana i nadal miały moc obowiązującą dokumenty, na które powołuje się skarżący.
Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżący nie podważył skutecznie ustalonego przez Organ odwoławczy w sposób prawidłowy stanu faktycznego w zakresie posiadanych przez skarżącego kwalifikacji zawodowych inżyniera, w tym również praktycznych, odnosząc się do nowych dowodów świadczących o praktycznych kwalifikacjach w oznaczonym zakresie. Prawidłowo przyjął Sąd I Instancji, że dokument o rejestracji spółki budowlanej na terenie Wielkiej Brytanii nie może być dowodem osobistych praktycznych kwalifikacji skarżącego w danej dziedzinie budownictwa. Skarżący obowiązany był wykazać, że to on osobiście, faktycznie wykonuje zawód inżyniera na terenie Zjednoczonego Królestwa, że to on faktycznie pełni jedną z samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o których mowa w art. 12 ust. 1 p.b. Zresztą Sąd I Instancji dokładnie wyjaśnił zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, jak skarżący winien wykazać swoje kwalifikacje praktyczne i jakiej ewentualnie powinien się poddać procedurze sprawdzającej.
Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego należy na wstępie przypomnieć, które przepisy ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, dyrektywy 2005/36/WE i prawa budowlanego miały w tej sprawie zastosowanie.
Stosownie do art. 13 Dyrektywy 2005/36/WE w zw. z art. 14 ust. 3 p.b. Skarżący, aby uzyskać na terenie Polski prawo świadczenia przedmiotowej usługi bez ograniczeń, musi ukończyć studia drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla inżynierii drogowej, tj. zgodnie z lp. 6 załącznika nr 2 do Rozporządzenia – kierunek budownictwo oraz odbyć roczne praktyki w sporządzaniu projektów i na budowie.
W odniesieniu do Skarżącego organy ustaliły, a to w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty, że nie spełnia on wymogu wykształcenia na poziomie magistra inżyniera, bowiem legitymuje się tytułem inżyniera (licencjata), czego dowodem jest dyplom Bachelor of Engineering in Civil Engineering (licencjat z inżynierii lądowej i wodnej).
Pierwszy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczyli przepisu art. 33 (7) ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji
zawodowych, poprzez jego niezastosowanie. Przepis art. 33.cyt. ustawy stanowi, że przed rozpoczęciem świadczenia usługi transgranicznej po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługodawca przedkłada właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze świadczenia danej usługi transgranicznej zawierające informacje o posiadanej polisie ubezpieczeniowej lub innych środkach indywidualnego albo zbiorowego ubezpieczenia w związku z wykonywaniem danego zawodu albo danej działalności, wymaganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 33 ust. 1). W przypadku świadczenia usługi transgranicznej po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwy organ może wymagać od usługodawcy dołączenia do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1: pkt 7) zaświadczenia określającego charakter, okres i rodzaj wykonywanej działalności, wydanego przez państwo usługodawcy - w przypadku działalności związanych ze zdrowiem lub bezpieczeństwem publicznym. Zgodnie z art. 33 ust. 5 właściwy organ może wymagać od usługodawcy ponownego przedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 4, w przypadku istotnej zmiany stanu potwierdzonego tymi dokumentami. W myśl art. 33 ust. 7 - właściwy organ zawiadamia bezzwłocznie usługodawcę o otrzymaniu oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, oraz dokumentów, o których mowa w ust. 4, o ile były wymagane. W przypadku braku kompletu wymaganych dokumentów właściwy organ wzywa usługodawcę do ich uzupełnienia w terminie wskazanym w wezwaniu.
Organ nie był obowiązany do kolejnego wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wymaganych dokumentów, gdyż wszystkie dokumenty którymi dysponował skarżący zostały przedstawione Organowi.
Sąd I Instancji nie naruszył przepisów art. 12, art.13 /1/ , art.13/4/ ,art.5 /1/ art.5 /2/, art. 7 /2/, art. 7 /4/ Dyrektywy 2005/ 6/ WE, gdyż przepisy te zostały właściwie zastosowane.
Z przepisu art. 5 ust.1 Dyrektywy wynika, że bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa wspólnotowego, jak również przepisów art. 6 i 7 niniejszej dyrektywy, Państwa Członkowskie nie wprowadzają ograniczeń w swobodnym świadczeniu usług w innym Państwie Członkowskim, które w jakikolwiek sposób byłyby związane z kwalifikacjami zawodowymi:
a) jeżeli usługodawca prowadzi zgodną z prawem działalność w zakresie tego samego zawodu w innym Państwie Członkowskim (zwanym dalej "Państwem Członkowskim siedziby"), oraz
b) w przypadku przeniesienia się usługodawcy, jeżeli wykonywał zawód w co najmniej jednym państwie członkowskim przez co najmniej jeden rok w okresie dziesięciu lat poprzedzających świadczenie usług, jeżeli dany zawód nie jest regulowany w państwie członkowskim siedziby. Wymóg wykonywania zawodu przez co najmniej jeden rok nie ma zastosowania, jeżeli zawód lub kształcenie i szkolenie prowadzące do wykonywania danego zawodu są regulowane.
2. Przepisy niniejszego tytułu obowiązują jedynie w przypadku przeniesienia się usługodawcy na terytorium przyjmującego Państwa Członkowskiego w celu tymczasowego i okazjonalnego wykonywania zawodu, o którym mowa w ust. 1.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno przepisy ustawy o uznawaniu kwalifikacji zawodowych, jak również przepisy prawa budowlanego realizują zasady Dyrektywy 2005/36/WE wyrażone w przepisach art. 5, 7, 12, 13.
W myśl art. 7 ust. 1. Dyrektywy, Państwa Członkowskie mogą wymagać od usługodawcy, który po raz pierwszy przenosi się z jednego Państwa Członkowskiego do innego w celu świadczenia usług, poinformowania o tym z wyprzedzeniem właściwego organu przyjmującego Państwa Członkowskiego w formie pisemnego oświadczenia obejmującego informacje o posiadanym ubezpieczeniu lub innych środkach indywidualnego lub zbiorowego zabezpieczenia w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej. Oświadczenie takie składa się ponownie raz na rok, o ile usługodawca zamierza świadczyć w danym roku w tym Państwie Członkowskim usługi w sposób tymczasowy i okazjonalny. Usługodawca może przekazać oświadczenie w dowolny sposób.
W ust. 2 wskazano, że: Ponadto w przypadku świadczenia usług po raz pierwszy lub w przypadku istotnej zmiany sytuacji potwierdzonej dokumentami Państwo Członkowskie może wymagać dołączenia do oświadczenia następujących dokumentów:
a) dokumentu potwierdzającego obywatelstwo usługodawcy,
b) zaświadczenia potwierdzającego, że jego posiadacz prowadzi zgodnie z prawem działalność w Państwie Członkowskim oraz że w momencie składania zaświadczenia nie obowiązuje go zakaz, nawet tymczasowy, wykonywania tej działalności,
c) potwierdzenia kwalifikacji zawodowych,
d) w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. b), dowolnego dowodu potwierdzającego wykonywanie przez usługodawcę danej działalności przez co najmniej rok w okresie ostatnich dziesięciu lat,
e) zaświadczenia potwierdzającego brak tymczasowego lub stałego zawieszenia prawa wykonywania danego zawodu lub o niekaralności, jeśli państwo członkowskie wymaga tego od własnych obywateli, przy prowadzeniu działalności w sektorze bezpieczeństwa, w służbie zdrowia i w zawodach związanych z edukacją osób małoletnich, w tym z opieką nad dziećmi i wczesną edukacją,
f) w przypadku zawodów mających wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, oświadczenia wnioskodawcy o znajomości języka niezbędnej do wykonywania zawodu w przyjmującym państwie członkowskim,
g) w przypadku zawodów obejmujących działalność, o której mowa w art. 16, zgłoszonych przez państwo członkowskie zgodnie z art. 59 ust. 2, zaświadczenia dotyczącego charakteru i okresu wykonywania działalności wydanego przez właściwy organ lub instytucję państwa członkowskiego, w którym usługodawca ma siedzibę.
Według treści przepisu artykułu 12 Dyrektywy 2005 /36/ WE, Każdy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lub zestaw dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji wydany przez właściwy organ państwa członkowskiego, poświadczający ukończenie kształcenia w Unii, w pełnym lub niepełnym wymiarze, w ramach programów formalnych lub poza nimi, którego poziom został uznany przez to państwo członkowskie za równorzędny, i który przyznaje jego posiadaczowi te same prawa w zakresie dostępu do zawodu lub jego wykonywania lub przygotowuje do wykonywania tego zawodu, jest traktowany jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, co dotyczy także odpowiedniego poziomu.
Wszelkie kwalifikacje zawodowe, które mimo iż nie spełniają wymogów dotyczących dostępu do zawodu lub jego wykonywania zawartych przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, obowiązujących w rodzimym Państwie Członkowskim, stanowią na mocy tych przepisów podstawę do przyznania ich posiadaczowi praw nabytych, traktowane są również jako kwalifikacje zawodowe na takich samych warunkach, jak określone w ustępie pierwszym. Odnosi się to szczególnie do przypadków, kiedy rodzime Państwo Członkowskie podnosi poziom wykształcenia wymaganego, aby uzyskać dostęp do zawodu i jego wykonywania, i kiedy osoba, która uzyskała wykształcenie w poprzednio obowiązującym systemie, niespełniające wymogów nowego systemu, korzysta z praw nabytych na mocy postanowień zawartych w krajowych przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; w takim przypadku wykształcenie uzyskane w dawnym systemie jest uznawane przez przyjmujące Państwo Członkowskie, do celu stosowania art. 13, za równoważne z poziomem wykształcenia w nowym systemie.
Zgodnie z treścią przepisu art. 13 ust. 1. Dyrektywy, w przypadku gdy w przyjmującym państwie członkowskim dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie uzależnione są od posiadania określonych kwalifikacji zawodowych, właściwy organ tego państwa członkowskiego zezwala wnioskodawcom na dostęp do tego zawodu i jego wykonywanie na tych samych warunkach, które stosuje się wobec własnych obywateli, jeśli posiadają oni poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, wymagany przez inne państwo członkowskie do celów dostępu do danego zawodu i jego wykonywania na terytorium tego państwa. W ust. 2 wskazano, że: Dostęp do zawodu i umożliwienie jego wykonywania, określone w ust. 1, przyznaje się także wnioskodawcom, którzy wykonywali dany zawód w pełnym wymiarze czasu pracy przez jeden rok lub przez równoważny okres w niepełnym wymiarze czasu pracy w okresie ostatnich dziesięciu lat w innym państwie członkowskim, które nie reguluje tego zawodu, oraz posiadają przynajmniej jedno poświadczenie kompetencji lub dowód posiadania kwalifikacji wydane przez inne państwo członkowskie, które nie reguluje tego zawodu. (...) Jednakże nie można wymagać posiadania rocznego doświadczenia zawodowego, o którym mowa w akapicie pierwszym, jeżeli dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wnioskodawcy poświadcza ukończenie regulowanego kształcenia lub szkolenia. Wg ust. 3. Przyjmujące państwo członkowskie akceptuje poziom potwierdzony na podstawie art. 11 przez rodzime państwo członkowskie, jak również zaświadczenie, w którym rodzime państwo członkowskie zaświadcza, że kształcenie i szkolenie regulowane lub kształcenie zawodowe o specjalnym programie, o których mowa w art. 11 lit. c) ppkt (ii) jest równoważne poziomowi określonemu w art. 11 lit. c) ppkt (i). Wg ust. 4. Na zasadzie odstępstwa ust. 1 i 2 niniejszego artykułu i od art. 14 właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego może odmówić dostępu do zawodu i jego wykonywania posiadaczom poświadczenia kompetencji sklasyfikowanego w art. 11 lit. a), jeżeli krajowe kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu na terytorium tego państwa sklasyfikowano w art. 11 lit. e).
Po analizie treści powyższych przepisów dyrektywy nie można stwierdzić, że zostały one niewłaściwie zastosowane, gdyż przepisy ustaw krajowych, a mianowicie ustawy o uznawaniu kwalifikacji i ustawy – prawo budowlane, zastosowane w tej sprawie są zgodne z przepisami dyrektywy i nie zostały w tej sprawie naruszone. To skarżący nie spełnił wymagań dyrektywy do uznania jego kwalifikacji do wykonywania transgranicznych usług budowlanych w określonym prawem budowlanym zakresie. Organ przeprowadził prawidłowe postępowanie weryfikacyjne, stosując się do obowiązujących przepisów prawa materialnego zarówno krajowego, jak i prawa europejskiego.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.