II GSK 2634/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAinneŚredniansa
znaki towaroweprawo własności przemysłowejpodobieństwo znakówryzyko wprowadzenia w błądklasa 34wyroby tytonioweochrona znakówNSAsąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego 'AMERICAN EAGLE', uznając brak podobieństwa do znaków 'GOLDEN AMERICAN' i innych, ze względu na różnice znaczeniowe, wizualne i fonetyczne.

Skarga kasacyjna dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego 'AMERICAN EAGLE' dla wyrobów tytoniowych. Strona skarżąca powoływała się na podobieństwo do swoich znaków 'GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE' i 'GOLDEN AMERICAN'. Zarówno Urząd Patentowy, jak i Sąd I instancji uznały znaki za niepodobne, co potwierdził NSA. Sąd podkreślił znaczące różnice wizualne, fonetyczne i znaczeniowe, a także opisowy charakter elementu 'AMERICAN'.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego 'AMERICAN EAGLE' dla wyrobów tytoniowych (klasa 34). Wnoszący sprzeciw, posiadający znaki 'GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE' i 'GOLDEN AMERICAN', argumentował, że zgłoszony znak jest podobny do jego znaków i może wprowadzać w błąd konsumentów. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, uznając brak podobieństwa między znakami, mimo identyczności lub podobieństwa towarów. Sąd I instancji (WSA w Warszawie) podzielił to stanowisko, szczegółowo analizując płaszczyzny wizualną, fonetyczną i znaczeniową. Sąd podkreślił, że mimo wspólnego elementu 'AMERICAN', znaki różnią się znacząco, a element ten ma charakter opisowy. NSA w wyroku z 24 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość oceny sądów niższych instancji. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są niezasadne. Podkreślono, że ocena podobieństwa znaków towarowych musi być całościowa, ale w tym przypadku różnice wizualne, fonetyczne i znaczeniowe, a także opisowy charakter słowa 'AMERICAN', wykluczają ryzyko wprowadzenia w błąd.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, znaki te nie są podobne w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia w błąd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo identyczności lub podobieństwa towarów (klasa 34), znaki 'AMERICAN EAGLE' i znaki 'GOLDEN AMERICAN' różnią się znacząco pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym. Element 'AMERICAN' ma charakter opisowy, a różnice w elementach graficznych (orzeł) i słownych ('EAGLE' vs 'GOLDEN') są wystarczające do odróżnienia znaków przez przeciętnego konsumenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.w.p. art. 1321 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Ocena podobieństwa znaków towarowych i ryzyka wprowadzenia w błąd wymaga analizy wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem całościowego odbioru i opisowego charakteru niektórych elementów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, umożliwiając kontrolę instancyjną.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna naruszenia przepisów postępowania.

p.w.p. art. 132 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Odpowiednik art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w kontekście oceny ryzyka wprowadzenia w błąd.

p.w.p. art. 252

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Stosowanie przepisów KPA do postępowań przed Urzędem Patentowym.

p.w.p. art. 256 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Zastosowanie przepisów KPA w postępowaniu spornym (nieprawidłowo wskazany przez kasatora).

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania i zasada pisemności.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego przez organ.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami i granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podobieństwa znaków towarowych 'AMERICAN EAGLE' i 'GOLDEN AMERICAN' pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym. Opisowy charakter elementu 'AMERICAN' w kontekście towarów klasy 34. Prawidłowa ocena relewantnego kręgu odbiorców i ich poziomu uwagi. Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne.

Odrzucone argumenty

Znak 'AMERICAN EAGLE' jest podobny do znaków 'GOLDEN AMERICAN' i może wprowadzać w błąd. Niewłaściwa metodologia oceny podobieństwa znaków przez Urząd Patentowy i WSA (rozłączna analiza elementów). Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 145 § 1, art. 151, art. 3 § 1 p.p.s.a.). Naruszenie prawa materialnego (art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Palacze uważani są za odbiorców szczególnie ostrożnych i selektywnych. Znak sporny złożony jest z 2 elementów słownych, podczas gdy słowno-graficzne znaki przeciwstawione składają się z odpowiednio 6 słów [...] oraz 3 słów. Element 'AMERICAN' w stosunku do artykułów przeznaczonych dla palaczy jest elementem całkowicie opisowym wskazującym pochodzenie geograficzne towarów. Porównywane znaki różnią się od siebie także pod względem wizualnym. Sąd I instancji podzielił ocenę Urzędu Patentowego co do braku podobieństwa przeciwstawionych znaków t. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej.

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kamiński

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podobieństwa znaków towarowych, oceny ryzyka wprowadzenia w błąd, znaczenia elementów opisowych oraz analizy wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej znaków w kontekście towarów dla palaczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji porównania znaków 'AMERICAN EAGLE' z 'GOLDEN AMERICAN' dla wyrobów tytoniowych. Ocena podobieństwa znaków jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podobieństwa znaków towarowych i ryzyka wprowadzenia w błąd, co jest istotne dla praktyków prawa własności intelektualnej. Analiza poszczególnych elementów znaków i ich wpływu na konsumenta jest szczegółowa.

Czy 'AMERICAN EAGLE' i 'GOLDEN AMERICAN' to to samo? NSA wyjaśnia, kiedy znaki towarowe są zbyt podobne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2634/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1535/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-22
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 132 (1) ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1535/20 w sprawie ze skargi A. w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 maja 2020 r. nr DT.IV.ZS.2017.00069.501.2019.22.kpar w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1535/20, oddalił skargę A. z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 maja 2020 r. nr DT-IV.ZS.2017.00069.501.2019.22.kpar w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
I
W dniu 7 lutego 2017 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął sprzeciw wniesiony przez A. z siedzibą w Z. (dalej: wnoszący sprzeciw) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego AMERICAN EAGLE, dokonanego w dniu 20 czerwca 2016 r., pod numerem Z.458063, przez I. z siedzibą w L. (dalej: zgłaszający) w zakresie wszystkich towarów zgłoszonych w klasie 34: tytoń, surowy i przetworzony; wyroby tytoniowe; papierosy; cygaretki; artykuły dla palaczy; zapałki; tytoń do fajek wodnych; fajki; tabaki i tytoń; zioła do palenia; tabaka; bloczki bibułki papierosowej; ustniki do papierosów i cygar z bursztynu; cygara; gilotynki do cygar; cygarnice; cygarniczki; przybory do czyszczenia fajek; stojaczki na fajki; filtry do papierosów; zbiorniki na gaz do zapalniczek; papier higroskopijny do fajek; humidory; kamienie do zapalniczek; zapalniczki dla palaczy tytoniu; bibułka papierosowa; bloczki bibułki do papierosów; filtry do papierosów; kieszonkowe przyrządy do skręcania papierosów; ustniki papierosów; papierośnice; pojemniki na zapałki; popielniczki dla palaczy; spluwaczki dla żujących tytoń; środki aromatyzujące do tytoniu, inne niż olejki 1/36 eteryczne; tabakierki; pojemniki na tytoń; woreczki na tytoń; ustniki do cygar.
Wnoszący sprzeciw, powołując się na art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.) przeciwstawił zgłoszonemu oznaczeniu 3 znaki towarowe, tj.:
- krajowy słowno-graficzny znak towarowy GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE o numerze R.291543 z pierwszeństwem na terenie Polski od 12 stycznia 2016 r., zarejestrowany na rzecz: A., przeznaczony m.in. do oznaczania towarów z klasy 34, jak: papierosy; tytoń; wyroby tytoniowe; zapalniczki; zapałki; przybory dla palaczy;
- unijny słowno-graficzny znak towarowy GOLDEN AMERICAN CLASSIC SPIRIT OF THE FREE o numerze EUTM.003509569 z pierwszeństwem na terenie Unii Europejskiej od 4 marca 2013 r., zarejestrowany na rzecz: A., przeznaczony m.in. do oznaczania towarów z klasy 34, jak: tytoń; artykuły dla palaczy; mecze; papier chłonny do fajek; popielniczki nie z metali szlachetnych dla palaczy; książki z papierosów; tytoń do żucia; etui na cygara nie z metali szlachetnych; krajarki do cygar; stojaki na cygara nie z metali szlachetnych; papierośnice nie z metali szlachetnych; filtry papierosowe; stojaki na papierosy, nie z metali szlachetnych; bibułka papierosowa; końcówki papierosów; papierosy; papierosy zawierające substytuty tytoniu, nie do celów medycznych; cygaretki; cygara; kamienie ogniste; pojemniki na gaz do zapalniczek; zioła do palenia; humidory; zapalniczki dla palaczy; pudełka na zapałki, nie z metali szlachetnych; zapałki, nie z metali szlachetnych; mecze; ustniki do papierosów; ustniki z żółtego bursztynu do uchwytów na cygara i papierosy/końcówki z żółtego bursztynu do uchwytów na cygara i papierosy; stojaki na fajki [do fajki tytoniowej]; kieszonkowe maszyny do zwijania papierosów; tabaka; tabakierki nie z metali szlachetnych; spluwaczki dla użytkowników tytoniu; tytoń; słoiki z tytoniem, nie z metali szlachetnych; fajki tytoniowe; torebki tytoniowe; papierosy, wyroby tytoniowe, zapalniczki żadne z wyżej wymienionych towarów, w tym środki do czyszczenia fajki (do fajek tytoniowych);
- unijny słowno-graficzny znak towarowy GOLDEN AMERICAN o numerze EUTM.011854734 z pierwszeństwem na terenie Unii Europejskiej od 29 maja 2013 r., zarejestrowany na rzecz: A., przeznaczony m.in. do oznaczania towarów z klasy 34, jak: papierosy; tytoń; wyroby tytoniowe; zapalniczki; zapałki; przybory dla palaczy.
Wnoszący sprzeciw dokonał analizy podobieństwa towarów, do oznaczania których służą analizowane oznaczenia i stwierdził, że towary te są identyczne lub wysoce podobne. Wyjaśnił, że towarami objętymi zgłoszeniem znaku spornego są wyroby tytoniowe, a tym samym mają one zawierać w sobie m.in. towary objęte zakresem ochrony znaków przeciwstawionych.
Zdaniem wnoszącego sprzeciw, konsument uzna, że porównywane znaki, mimo pewnych różnic, odwołują się do tego samego symbolu, tj. amerykańskiego orła. Biorąc powyższe pod uwagę, a także okoliczność, że znaki przeciwstawione mają silny charakter odróżniający dla towarów z klasy 34, wnoszący sprzeciw uznał, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd o którym mowa w art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
W odpowiedzi na sprzeciw zgłaszający wniósł o jego oddalenie.
Decyzją z dnia 5 lutego 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p. - oddalił wniesiony sprzeciw.
Na skutek wniosku wnoszącego sprzeciw o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z dnia 29 maja 2020 r. - Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję.
W pierwszej kolejności Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że z uwagi na brak jakichkolwiek materiałów przedłożonych na okoliczność renomy przeciwstawionych znaków towarowych nie można było stwierdzić w przedmiotowej sprawie renomy tego znaku w dacie zgłoszenia spornego oznaczenia. W związku z powyższym, Urząd Patentowy oddalił w przedmiotowej sprawie zarzut naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.
Odnosząc się relewantnego kręgu odbiorców Urząd Patentowy stwierdził, że odbiorcą wskazanych produktów jest przeciętny nabywca, osoba paląca. Zgodził się ze stanowiskiem zgłaszającego, że palacze uważani są za odbiorców szczególnie ostrożnych i selektywnych co do przyzwyczajeń do określonej marki papierosów, jakie palą. Urząd Patentowy podkreślił, że papierosy ze względu na miejsce ich sprzedaży nie są możliwe do nabycia bezpośrednio, tj. przez sięgnięcie z półki i włożenie ich do koszyka. W sklepach wielkopowierzchniowych, dyskontach, papierosy mają znajdować się w sprzedaży przy kasach, zaś nabycie ich w kiosku ma następować za pośrednictwem kioskarza. Urząd Podkreślił, że klient musi więc wyraźnie poprosić sprzedawcę o konkretną markę papierosów i wskazuje dokładnie wskazuje na daną markę. Inne wyroby i akcesoria tytoniowe, do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki, mają być nabywane przez konsumentów ze zwiększoną starannością. Dla tych towarów również istotne, podobnie jak przy papierosach, ma być przywiązanie do marki.
Oceniając kwestię podobieństwa towarów sygnowanych przez porównywane znaki Urząd Patentowy stwierdził, że są one identyczne lub podobne. Jako identyczne do znaków przeciwstawionych Urząd Patentowy wskazał papierosy, tytoń, wyroby tytoniowe i zapałki. Jego zdaniem wszystkie ww. towary mają stanowić bowiem produkty przeznaczone dla palaczy. Wszystkie pozostałe towary zostały uznane za podobne do siebie.
Oceniając podobieństwo identyczność lub podobieństwo zgłoszonego znaku t. ze znakami przeciwstawionymi wnoszącego sprzeciw, Urząd Patentowy stwierdził, że wszystkie porównywane znaki różnią się od siebie na wszystkich płaszczyznach postrzegania, tj. wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.
Odnosząc się do warstwy słownej porównywane znaki towarowe w ocenie UP posiadają wystarczająco różną warstwę słowną, mimo, że zgłoszony znak zawiera w sobie słowo "AMERICAN", które stanowi jeden z elementów słownych znaków przeciwstawionych. Organ podkreślił w tym miejscu, że znak sporny złożony jest z 2 elementów słownych, podczas gdy słowno-graficzne znaki t. przeciwstawione składają się z odpowiednio 6 słów w przypadku GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE oraz 3 słów, w przypadku GOLDEN AMERICAN CLASSIC. Porównując znak sporny AMERICAN EAGLE ze słownym znakiem przeciwstawionym GOLDEN AMERICAN Urząd Patentowy podkreślił, że ww. znaki łączy wprawdzie słowo "AMERICAN", jednak słowo to ma charakter opisowy i może wskazywać na źródło pochodzenia tak sygnowanych towarów. Ponadto, Urząd Patentowy stwierdził, że w znakach słownych, to właśnie pierwszy człon znaku jest tym elementem, który zawraca największa uwagę konsumentów i dlatego będzie lepiej zapamiętany niż pozostałe elementy słowne znaku. W przypadku znaku t. wnoszącego sprzeciw - GOLDEN AMERICAN, słowem tym ma być słowo "GOLDEN".
Natomiast oceniając warstwę graficzną przeciwstawionych znaków t. Urząd Patentowy stwierdził, że zachodzą w tej płaszczyźnie wyraźne różnice dotyczące warstwy wizualnej. Organ podkreślił, że pomimo, faktu, że we wszystkich znakach słowno-graficznych występują sylwetki orła, to są one zupełnie odmienne. Analizowane znaki mają także odmienne układy graficzne. Zdaniem organu w znaku zgłoszonym dominuje umieszczony w centralnej części stylizowany herb z flagami, drzewcami i szarfą, podczas gdy w znakach przeciwstawionych jedynym elementem graficznym jest postać orła trzymającego w szponach szarfę, z umieszczonym wewnątrz wyrażeniem "SPIRIT OF THE FREE".
Zdaniem UP porównywane znaki różnią się od siebie również pod względem znaczeniowym. Mają one swoje konkretne znaczenie i zostaną zrozumiane przez relewantnych obiorców w następujący sposób: 1. znak zgłoszony AMERICAN EAGLE zostanie zrozumiany jako: AMERYKAŃSKI ORZEŁ; 2. znak przeciwstawiony GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE - złoty amerykański lub - w zależności, czy zauważy on napis szarfie - złoty amerykański duch wolności; 3. znak przeciwstawiony GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE Classic - złoty amerykański klasyczny lub - w zależności, czy zauważy on napis szarfie - złoty amerykański duch wolności klasyczny; 4. znak przeciwstawiony GOLDEN AMERICAN - złoty amerykański.
UP skonkludował, że relewantny odbiorca sygnowanych towarów zrozumie znaczenia słów AMERICAN, EAGLE oraz GOLDEN i z łatwością rozróżni porównywane znaki w oparciu o ich warstwę semantyczną, tj. znaczeniową. Tym samym organ ocenił, że konsument artykułów przeznaczonych dla palaczy porównując przeciwstawione znaki nie będzie również domniemywać podobieństw semantycznych ze względu na ich wspólny, element "AMERICAN" lub różniący się od siebie w porównywanych znakach element graficzny w postaci wizerunku orła. Element "AMERICAN" w stosunku do artykułów przeznaczonych dla palaczy (wszystkich towarów sygnowanych przez znaki) jest elementem całkowicie opisowym wskazującym pochodzenie geograficzne towarów, np. tytoniu pochodzącego z USA, amerykańskich papierosów czy amerykańskich zapaliczek (np. będących częścią ekwipunku amerykańskiego żołnierza - sprzedawanych w popularnych sklepach z militariami).
Odnosząc się w tym miejscu do argumentów zgłaszającego traktujących o tym, że słowo "AMERICAN" nie jest słowem opisowym w stosunku do sygnowanych nim towarów ze względu na to, że należy je oceniać w sposób całościowy, w konotacji z innymi elementami Urząd Patentowy ocenił, że słowo "AMERICAN" jest słowem doskonale znanym przez polskich konsumentów. Jako przymiotnik AMRERICAN - AMERYKAŃSKI nawiązuje do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (USA), tzn. jednego z największych krajów na świecie, o najbardziej rozwiniętej gospodarce, odgrywającego wiodącą rolę w globalnym obrocie gospodarczym. Oceniając słowo AMERICAN w znakach przeciwstawionych w całości, tzn. w układach GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE, GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE Classic lub GOLDEN AMERICAN, UP stwierdził, że obecność elementu "GOLDEN" nie zmienia wartości odróżniającej słowa "AMERICAN" (nieco powiększonego względem słowa GOLDEN), ponieważ konsument pomimo jego obecności w dalszym ciągu będzie w nim widział/rozumiał informację o amerykańskim pochodzeniu produktu. Niemniej jednak, znaki postrzegane jako całość i rozumiane w formie łącznej GOLDEN AMERICAN, mają pewną zdolność odróżniającą i mogą być odbierane jako chwytliwe hasło obcojęzyczne. W żadnym razie jednak jako całość wyrażenie GOLDEN AMERICAN nie jest podobne do wyrażenia AMERICAN EAGLE, które posiada zupełnie inne znaczenie semantyczne. UP uznał, że relewantny odbiorca próbując łączyć znaki poprzez słowo AMERICAN będzie traktować je jako słowo opisowe/informacyjne.
Zdaniem organu, wyrażenie GOLDEN AMERICAN nie będzie nawiązywać do wyrażenia AMERICAN EAGLE nawet wtedy, gdy to pierwsze zostanie umieszczone obok elementu graficznego przedstawiającego wizerunek "orła".
W ocenie UP porównywane znaki różnią się od siebie także pod względem wizualnym. Znak t. słowno-graficzny AMERICAN EAGEL (Z.458063) wygląda zupełnie inaczej niż znaki GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE (R.291543), GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE Classic (EUTM 003509569) oraz GOLDEN AMERICAN (EUTM.11854734). Organ zwrócił też uwagę, iż w znakach słownych to właśnie pierwszy człon znaku (tu: słowo GOLDEN) jest tym elementem, który zwraca największa uwagę konsumentów i dlatego dla konsumentów słowo GOLDEN umieszczone nad słowem AMERICAN będzie ważne przy postrzeganiu porównywanych znaków zmysłem wzroku. Ponadto w ocenie organu słowo "EAGLE" występujące w znaku spornym oraz słowo "GOLDEN", a także bardzo wyraźne różnice w warstwie graficznej wystarczająco różnicują te znaki pod względem podobieństwa w warstwie wizualnej. Dlatego organ uznał, że na gruncie warstwy wizualnej podobieństwo pomiędzy tymi oznaczeniami nie istnieje.
UP uznał, że pomimo stwierdzonej identyczności towarów, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak podobieństwa porównywanych znaków, które w całościowym odbiorze wywołują odmienne wrażenie na relewantnych odbiorcach ze względu na: 1) bardzo duże różnice znaczeniowe porównywanych znaków, 2) bardzo duże różnice wizualne i fonetyczne porównywanych znaków, 3) mnogość elementów graficznych zastosowanych w znaku zgłoszonym, a także 4) fakt całkowitej opisowości elementu "AMERICAN" w odniesieniu do towarów przez nie sygnowanych, co oceniane łącznie wyklucza prawdopodobieństwo zaistnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Zdaniem UP porównywane znaki oceniane jako całość nie są podobne i nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia wskazanego zakresu usług objętych sprzeciwem. Biorąc pod uwagę model przeciętnego odbiorcy, który prezentuje podwyższoną uwagę, organ przyjął, że tak określony nabywca bez trudu odróżni porównywane znaki na rynku, a co za tym idzie będzie w stanie wskazać komercyjne pochodzenie usług. Całościowe wrażenie, jakie wywołują porównywane znaki towarowe na profesjonalnych odbiorcach wykazujących wyższy od przeciętnego poziom uwagi, jest w ocenie UP tego rodzaju, że znaki te można w łatwy sposób odróżnić w obrocie.
WSA wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę wniesioną przez wnoszącego sprzeciw.
Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo ustalił relewantny krąg odbiorców tych towarów i jego poziomu uwagi. Prawidłowe jest ustalenie UP, że relewantny krąg odbiorców towarów oznaczanych porównywanymi znakami to osoby właściwie poinformowane, dostatecznie uważne i rozsądne, ale z uwagi na sygnowane towary (papierosów, tytoniu oraz artykułów dla palaczy w klasie 34) krąg ten ogranicza się do osób palących. Osoba paląca, jeżeli dokonuje wyboru marki papierosów lub towarów powiązanych (np. bibułki, tytoń), to posiada wiedzę o nazwie takich produktów i mimo systematyczności zakupów charakteryzuje się stosunkowo dużym stopniem uwagi w momencie ich nabywania.
Sąd I instancji podzielił ocenę Urzędu Patentowego co do braku podobieństwa przeciwstawionych znaków t.
Jak stwierdził Sąd I instancji - wbrew zarzutom skargi - dokonał najpierw ogólnej oceny wrażenia całościowego, jakie wywierają na nim znak sporny i znaki przeciwstawione. Na s. 21 decyzji organ podkreślił, że należy wziąć pod uwagę "ogólne wrażenie", jakie znaki wywołują na odbiorcy. Ogólna ocena UP znaków przedstawiona na s. 20-24 decyzji jest zaś taka, że znaki są niepodobne. Następnie organ dokonał analizy znaków na trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, biorąc pod uwagę przede wszystkim podobieństwa znaków, a następnie różnice. Organ uznał, że na każdej z tych płaszczyzn znaki są niepodobne. Metodologia oceny znaków przyjęta przez organ jest w ocenie WSA prawidłowa.
Sąd I instancji podzielił stanowisko UP, że porównywane znaki różnią się od siebie pod względem znaczeniowym. Relewantny odbiorca sygnowanych towarów zrozumie znaczenia słów AMERICAN, EAGLE oraz GOLDEN i z łatwością rozróżni porównywane znaki w oparciu o ich warstwę semantyczną (tj. znaczeniową). Konsument artykułów przeznaczonych dla palaczy, porównując przeciwstawione znaki, nie będzie również domniemywać podobieństw semantycznych ze względu na ich wspólny element "AMERICAN" lub różniący się od siebie wizerunek w porównywanych znakach element graficzny w postaci wizerunku orła.
Zdaniem WSA niezasadny jest zarzut, że UP na płaszczyźnie znaczeniowej odniósł się jedynie do elementów słownych znaków, pomijając elementy graficzne. Zaskarżona decyzja w części dotyczącej analizy warstwy semantycznej odnosiła się również obszernie do elementów graficznych znajdujących się w porównywanych znakach. Tak też wskazano np. na stronie 28 decyzji.
Odnosząc się do zarzutów, że UP dokonując porównania znaków na płaszczyźnie znaczeniowej, miał w sposób nieuprawniony różnicować charakter ich elementów słownych i graficznych, w sposób dowolny przyjmując, że w znaku spornym elementy graficzne wzmacniają znaczenie warstwy słownej, a w znakach towarowych nr. R.291543 i EUTM.003509569 stanowią niepowiązane z warstwą słowną tło, WSA wskazał, że zaskarżona decyzja dla celów analizy porównawczej w różnych miejscach w sposób bardzo szczegółowy opisała kontekst, odbiór, ale także relacje zachodzące nie tylko pomiędzy znakami porównywanymi, ale również elementami słownymi i graficznymi w tych znakach. Organ wskazał na ich szersze znaczenie i ich sposób odbioru przez konsumentów. Zestawienie słów w znaku spornym jak "AMERICAN EAGLE" (z ang. amerykański orzeł) nawiązują do elementu graficznego orła umieszczonego bezpośrednio pod tymi słowami, inaczej niż w znakach przeciwstawionych, zarejestrowanych, jest wzmocnione dodatkowo o znaczeniem warstwy słownej. W znakach zarejestrowanych nie zastosowano słowa "EAGLE" (z ang. orzeł). Ten fakt zmienia znaczenie porównywanych znaków. Znak sporny wyraźnie oznacza w sensie semantyczny amerykańskiego orła (AMERICAN EAGLE), a przeciwstawione już nie, pomimo tego, że w znakach "GOLDEN AMERICAN" o numerach nr. R.291543 i EUTM.003509569 wizerunek orła (różniący się od orła przedstawionego w znaku spornym) znajduje się w górnej części tych znaków.
WSA podzielił także pogląd UP, że porównywane znaki różnią się od siebie pod względem wizualnym.
Główne elementy graficzne znaków przeciwstawionych, tzn. szary lub złoty orzeł różnią się znacząco od orła umieszczonego w znaku zgłoszonym. Porównywane orły mają inny wygląd, mają inaczej ułożone skrzydła, głowę, a także różnią się swoją postawą. Orły w znakach przeciwstawionych wydają się wzbijać w powietrze lub lecieć, orzeł przedstawiony znaku zgłoszonym natomiast wydaje się chodzić po ziemi, przybierać postawę obronną, podnosić skrzydła do góry, stroszyć się. Jego głowa jest pochylona ku ziemi, orły w znakach przeciwstawionych patrzą natomiast ku górze. Ponadto układ znaku zgłoszonego jest o wiele bardziej skomplikowany. Znaleźć w nim możemy tarczę nawiązującą do amerykańskiego godła, amerykańskiej flagi, a także gałązki laurowe oraz pofalowane szarfy/wstęgi. Znaki przeciwstawione natomiast są dużo prostsze i bardziej przejrzyste. Można w nich znaleźć proste linie, wstęgi/szarfy. W tych ostatnich znakach, inaczej jak to zostało wskazane w znaku zgłoszonym, szarfa z napisem SPIRIT OF THE FREE trzymana jest przez orła w jego szponach, tak jakby orły transportowały ją w czasie swojego lotu. Dlatego słusznie organ zauważył, że w granicach niniejszej sprawy słowo "EAGLE" występujący w znaku zgłoszonym oraz słowa "GOLDEN", a także bardzo wyraźne różnice w warstwie graficznej wystarczająco różnicują te znaki pod względem podobieństwa w warstwie wizualnej i tym samym na gruncie warstwy wizualnej podobieństwo pomiędzy tymi oznaczeniami nie istnieje pomimo występowania wspólnego elementu, tj. wyrazu "AMERICAN", które pełni rolę opisową.
WSA podzielił również pogląd UP, że porównywane znaki różnią się od siebie pod względem fonetycznym.
W warstwie fonetycznej elementy słowne w porównywanych znakach wymawia się odpowiednio: "AMERICAN EAGLE" i "GOLDEN AMERICAN"/"GOLDEN AMERICAN SPIRIT OF THE FREE"/"GOLDEN AMERICAN CLASSIC". Jedyne podobieństwo na płaszczyźnie fonetycznej dotyczy zbieżnego słowa "AMERICAN", które jednak, jak prawidłowo stwierdzono w zaskarżonej decyzji, jest słowem opisowym (w jęz. ang. oznacza przymiotnik "amerykański") i może wskazywać na geograficzne źródło pochodzenia towarów, do oznaczania których służy znak/znaki. AMERICAN występuje też w znakach na odmiennych pozycjach. W spornym znaku jest to pierwsza pozycja, w przeciwstawionych – druga (po charakterystycznym "GOLDEN"). W pozostałym zakresie, z uwagi na odmienne elementy słowne, przede wszystkim EAGLE oraz GOLDEN, znaki przeciwstawione i znak zgłoszony mają inne brzmienie.
Odnosząc się do zarzutów wnoszącego sprzeciw traktujących o tym, że porównywane znaki nie wykazują żadnego podobieństwa na żadnej z płaszczyzn porównawczych, podczas gdy UP w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał na wspólne elementy porównywanych znaków, jak np, słowo "AMERICAN" WSA stwierdził, że analiza przedstawiona w zaskarżonej decyzji wielokrotnie traktowała o opisowości elementu "AMERICAN" (z ang. amerykański). Co więcej, analiza przedstawiona w zaskarżonej decyzji w ostatecznych konkluzjach miała na celu ocenę podobieństwo porównywanych znaków (również w konkretnych warstwach porównawczych) w jej całości, uwzględniając ich ogólne wrażenie.
Według WSA kwestia opisowości elementu "AMERICAN" została wyjaśniona w sposób jasny i wyczerpujący na stronach 26 i 27 decyzji, gdzie wskazano nie tylko o charakterze informacyjnym słowa "AMERICAN" względem towarów z klasy 34 (element wskazujący na geograficzne pochodzenie towarów), ale również wskazano na jego powszechność, znajomość i popularność w Polsce i na świecie.
Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja w części oceny ryzyka wprowadzenia w błąd na stronach 32 i 33 jednoznacznie wyjaśnia, że porównywane znaki oceniane jako całość nie są podobne i nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia wskazanego zakresu towarów objętych sprzeciwem. Tym samym jednoznacznie wykluczono również takie ryzyko konfuzji, w którym konsumenci mogą uznać je za pochodzące od tego samego lub powiązanych ze sobą przedsiębiorstw.
Podsumowując, WSA nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
II
W skardze kasacyjnej wnoszący sprzeciw zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, ewentualnie, gdyby tut. Sąd uznał, że istnieją podstawy do zastosowania art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2335 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi ad meritum i w rezultacie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. na skutek akceptacji błędnych ustaleń faktycznych i oceny prawnej poczynionych przez organ z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zakresie:
i) przesłanki podobieństwa oznaczeń, poprzez przyjęcie, że znak sporny nie jest podobny do znaków przeciwstawionych, na skutek arbitralnego i bezpodstawnego uznania wspólnego elementu "AMERICAN" za nieistotny w całościowym odbiorze, błędnego uznania wizerunku orła w znakach przeciwstawionych z grafiką za nieistotny w całościowym odbiorze, a także przyjęcia wadliwej metodologii badania polegającej na rozłącznej analizie warstwy słownej i warstwy graficznej z pominięciem ich wzajemnej relacji w całościowym odbiorze znaków, co stoi w sprzeczności z obowiązującą zasadą całościowej oceny znaków towarowych;
ii) przesłanki prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, na skutek błędnej oceny podobieństwa oznaczeń oraz wadliwego określenia kręgu właściwych odbiorców i wzorca ich zachowań przy nabywaniu towarów z klasy 34, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że przesłanka ta nie zachodzi w niniejszej sprawie.
2) Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez powierzchowne odniesienie się do zarzutów skargi, skutkujące przyznaniem racji organowi, bez wyjaśnienia motywów takiego stanowiska w świetle poszczególnych zarzutów skargi, co uniemożliwia poznanie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji utrudnia kontrolę instancyjną.
3) Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. na skutek:
i) błędnej wykładni (i tolerowania błędnej wykładni dokonanej przez organ) w zakresie przesłanki podobieństwa oznaczeń poprzez przyjęcie za prawidłową metodologii badania polegającej na rozłącznej analizie warstwy słownej i warstwy graficznej porównywanych oznaczeń z pominięciem ich wzajemnej relacji w całościowym odbiorze znaków na płaszczyźnie znaczeniowej, co stoi w sprzeczności z obowiązującą zasadą całościowej oceny znaków towarowych;
ii) przez tolerowanie niewłaściwego zastosowania tego przepisu na skutek błędów w ocenie przesłanki podobieństwa oznaczeń i ryzyka wprowadzenia w błąd i w konsekwencji uznaniu, że organ zasadnie oddalił w całości sprzeciw wobec zgłoszenia spornego znaku, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkowały dokonaniem przez Sąd I instancji wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji organu z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a. i doprowadziły do bezpodstawnego oddalenia skargi z naruszeniem art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego został objęty samodzielnie postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.
Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez przywołany przepis. Sąd I instancji bowiem dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia NSA przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w szczególności wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, czego skarżący kasacyjnie nie uczynił, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe, nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie.
Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. na skutek akceptacji błędnych ustaleń faktycznych i oceny prawnej poczynionych przez organ z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W ramach podniesionych zarzutów autor skargi kasacyjnej podniósł ich naruszenie wskutek błędnej oceny braku podobieństwa znaku spornego do znaków przeciwstawionych przez wnoszącego sprzeciw, wadliwej oceny kręgu właściwych odbiorców, a w konsekwencji błędnej oceny dokonanej przez UP i zaakceptowanej przez Sąd I instancji, że nie zachodzi prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Na wstępie należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej nieprawidłowo wskazał przepis art. 256 ust. 1 p.w.p., który dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale który ma zastosowanie w postępowaniu spornym, a nie w postępowaniu w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego. Kasator powinien wskazać przepis art. 252 p.w.p., który ma zastosowanie do postępowania sprzeciwowego w prawie znaków towarowych i stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto autor skargi kasacyjnej powinien połączyć zarzuty naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i nie wskazywać art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., który powinien być wskazany w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i łączyć się z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że jak wynika zarówno z treści petitum, jak i z uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej autor podważa w istocie ocenę ustaleń faktycznych dokonaną na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez wnoszącego sprzeciw oraz przez zgłaszającego sporny znak towarowy.
Merytoryczne ustosunkowanie się przez Sąd II instancji do zarzutu dokonania błędnej oceny w zakresie podobieństwa znaku zgłoszonego do znaków t. przeciwstawionych oraz w zakresie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd nie jest jednak możliwe z uwagi na brak wskazania przez kasatora zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. To bowiem przepis art. 80 k.p.a. dotyczy właśnie dokonywania przez organ oceny we wskazanym zakresie całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez strony postępowania, a więc w postępowaniu w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego, przede wszystkim przez wnoszącego sprzeciw, ale również przez zgłaszającego znak towarowy.
Jak to już zostało wskazane na wstępie, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej i to determinuje zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji. Przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną, bo takie działanie naruszałoby obowiązek wynikający z art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 367/13). Sądowi nie wolno więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać ani w inny sposób korygować. Dlatego też w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, który dotyczy przede wszystkim sporządzenia skargi kasacyjnej.
Natomiast brak jakiegokolwiek uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do nich. Generalnym mankamentem jest brak uzasadnienia, na czym polegało naruszenie tych przepisów oraz brak wykazania, że uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny. Takich wywodów w skardze kasacyjnej nie przeprowadzono.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, zawartego w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Autor skargi kasacyjnej zarzucił zarówno błędną wykładnię tego przepisu, jak i jego niewłaściwe zastosowanie.
Najpierw autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na rozłącznym badaniu warstwy słownej i graficznej porównywanych oznaczeń z pominięciem ich wzajemnej relacji w całościowym odbiorze przeciwstawionych znaków towarowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy dokonał prawidłowej wykładni art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., co trafnie zaakceptował Sąd I instancji.
Przypomnieć należy, że ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd ze względu na kolizję znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem z zarejestrowanym znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem - w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., który jest odpowiednikiem art. 132 ust. 2 pkt 2 - wymaga ustalenia: 1) identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami; 2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, którą należy badać w trzech płaszczyznach: znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, przy czym dokonując porównania należy wziąć pod uwagę rodzaj porównywanych znaków towarowych; 3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Ponadto ocena podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych powinna być przeprowadzona w podanej kolejności we wskazanych trzech płaszczyznach i powinna być całościowa, co zakłada konieczność uwzględnienia wszystkich składników porównywanych oznaczeń (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 257/12, CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. został zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez UP prawidłowo zinterpretowany. Urząd Patentowy zastosował prawidłową metodologię oceny ryzyka wprowadzenia w błąd. Jak słusznie stwierdził organ, co zasadnie zaakceptował Sąd I instancji, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie. Tak więc w przypadku braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Zatem z uwagi na stwierdzony brak identyczności lub podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych – nie zachodzi w tym zakresie ryzyko konfuzji.
Bowiem art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p. podlega zastosowaniu jedynie wtedy, gdy z powodu identyczności lub podobieństwa towarów lub usług oraz identyczności lub podobieństwa znaków w odczuciu odbiorców istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Ponadto - wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw - Urząd Patentowy dokonał całościowej oceny przeciwstawionych znaków towarowych biorąc pod uwagę zarówno elementy słowne, jak i graficzne – zgodnie z zasadą całościowej oceny znaków towarowych na gruncie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na wstępie zaznaczyć należy, że naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie zastosował art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w niepodważonym przez kasatora stanie faktycznym. Błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego pozostaje bowiem zasadniczo w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości, co nie zostało wykazane w rozpoznawanej sprawie (por. wyroki NSA z dnia: 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1119/13; 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 5431/16; M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 759).
Ponadto polemika kasatora zawarta w uzasadnieniu tego zarzutu sprowadza się w istocie do podważania ustaleń faktycznych dokonanych przez UP oraz ich oceny. Zaś ocena powstania ryzyka wprowadzenia w błąd, której dokonał UP, którą trafnie zaakceptował Sąd I instancji, wymagała od organu ustaleń w zakresie identyczności lub podobieństwa towarów objętych przeciwstawionymi oznaczeniami oraz identyczności lub podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, czego nie podważył autor skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje w istocie poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego ustalone fakty oraz ich ocenę, czego skutecznie w świetle obowiązujących przepisów prawa regulujących postępowanie kasacyjne uczynić nie można. Wypada w tym miejscu zauważyć, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI