II GSK 2621/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnabadanie techniczneważność badańCOVID-19rozporządzenie UEsiła wyższaodpowiedzialność przewoźnikaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki X. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, uznając, że brak ważnego badania technicznego naczepy stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej, mimo pandemii COVID-19.

Spółka X. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak ważnego badania technicznego naczepy. Spółka argumentowała, że ważność badań powinna być przedłużona na mocy rozporządzenia UE w związku z pandemią COVID-19, a także powoływała się na przesłanki umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Polska poinformowała KE o niestosowaniu przepisów UE o przedłużeniu ważności badań, a brak świadomości przepisów nie stanowi podstawy do umorzenia kary.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną X. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie rozporządzenia UE dotyczącego przedłużenia ważności badań technicznych pojazdów w związku z pandemią COVID-19 oraz błędne niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje możliwość umorzenia postępowania w przypadku braku wpływu na powstanie naruszenia lub wystąpienia zdarzeń nieprzewidywalnych. Spółka wniosła również o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd wskazał, że Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów UE o przedłużeniu ważności badań technicznych, a informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE. W związku z tym, w dniu kontroli (9 czerwca 2020 r.), obowiązywały przepisy krajowe dotyczące terminów badań. Sąd podkreślił, że brak świadomości przepisów prawnych nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a okoliczności sprawy nie spełniały przesłanek siły wyższej lub zdarzeń nieprzewidywalnych. Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE został oddalony z uwagi na brak uzasadnionej wątpliwości co do wykładni przepisów prawa unijnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów UE o przedłużeniu ważności badań technicznych, a informacja ta została opublikowana. W związku z tym, w dniu kontroli obowiązywały przepisy krajowe.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Polska skutecznie poinformowała KE o niestosowaniu art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698, a informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE. W związku z tym, przedsiębiorca i organy były zobowiązane stosować się do przepisów krajowych dotyczących terminów badań technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, jeśli podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Brak świadomości przepisów prawnych nie jest taką okolicznością.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 9.1

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ustawa o transporcie drogowym reguluje tę kwestię w art. 92c ust. 1.

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy te dotyczą umorzenia postępowania. W kontekście kar pieniężnych z u.t.d., zastosowanie ma art. 92c u.t.d.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 art. 5 § ust. 1

Przedłużenie ważności badań technicznych o siedem miesięcy w okresie pandemii COVID-19. Polska poinformowała o niestosowaniu tego przepisu.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 art. 5 § ust. 2

Przedłużenie ważności świadectw zdatności do ruchu drogowego o siedem miesięcy. Polska poinformowała o niestosowaniu tego przepisu.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 art. 5 § ust. 5

Państwo członkowskie może podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2, po poinformowaniu Komisji, jeśli nie napotkało trudności lub podjęło środki w celu ich zmniejszenia.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 art. 18

Rozporządzenie stosuje się od dnia następującego po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c)

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polska skutecznie poinformowała KE o niestosowaniu przepisów UE o przedłużeniu ważności badań technicznych, co zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Brak świadomości przepisów prawnych nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Okoliczności sprawy nie spełniały przesłanek siły wyższej lub zdarzeń nieprzewidywalnych w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepisy ustawy o transporcie drogowym (art. 92c ust. 1) regulują odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w rozumieniu k.p.a., co wyklucza zastosowanie art. 189f k.p.a. w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia UE 2020/698. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (przesłanki umorzenia postępowania). Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 105 k.p.a. (brak podstaw do umorzenia postępowania), art. 7 i 77 k.p.a. (niezebranie materiału dowodowego), art. 78 k.p.a. (nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka).

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Polska poinformowała Komisję Europejską, że nie stosuje przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2020/698, który przedłużał termin na wykonanie badania o 7 miesięcy. Wskazano, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c u.t.d. Strona nie przedstawiła bowiem dowodów wskazujących, iż do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Brak świadomości podmiotu wykonującego przewozy drogowe co do istotnych regulacji prawnych dotyczących przedmiotu działalności, nie daje podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie zachodziła uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego, stąd też NSA nie widzi potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Izabella Janson

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedłużenia ważności badań technicznych pojazdów w okresie pandemii COVID-19 oraz stosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w kontekście zdarzeń nieprzewidywalnych i braku wpływu na powstanie naruszenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i decyzją Polski o niestosowaniu rozporządzenia UE. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji siły wyższej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów UE w kontekście pandemii COVID-19 i jej wpływu na obowiązki przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii siły wyższej i odpowiedzialności w sytuacjach nadzwyczajnych.

Pandemia COVID-19 a ważność badań technicznych: Czy przedsiębiorca mógł uniknąć kary za brak przeglądu?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2621/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 198/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-08-05
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189a par. 2 pkt 2, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej X. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 198/21 w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2020 r. nr BP.501.1442.2020.1278.KA12.9180 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od X. Sp. z o.o. w Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 5 sierpnia 2021r., sygn. akt III SA/Łd 198/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę X. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD") z 30 października 2020r., nr BP.501.1442.2020.1278.KA12.9180 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
- art. 92a w zw. z art. 93 ust. 5 oraz załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2140 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy badania okresowe poddanego kontroli pojazdu w dniu 9 czerwca 2020r. zachowały swoją ważność, a ponadto okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy została spełniona przesłanka do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na stronę, o której mowa powyżej;
- art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z 25 maja 2020r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa transportu (Dz. Urz. UE L 2020, Nr 165 str. 10, dalej: "rozporządzenie 2020/698") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie;
- możliwą błędną wykładnię art. 5 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 polegającą na uznaniu, iż wypowiedzenie się przez państwa członkowskie odnośnie stosowania przepisu ustępu 1 mogło nastąpić przed dniem 31 sierpnia 2020r. i skutkować wcześniejszym niż ten dzień zaprzestaniem stosowania przepisu ust. 1;
- art. 189f § 1 pkt 1 lub art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i błędne przyjęcie, że przepis ten reguluje odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy przepis ten dotyczy przesłanek egzoneracyjnych, tj. w ogóle wyłączających odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy, tj. stanowi podstawę do odstąpienia od wszczęcia postępowania lub umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej a nie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
II. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
- art. 105 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy w ogóle nie doszło do naruszenia i tym samym prowadzone przez organy postępowanie było bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu, bowiem została spełniona przesłanka w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez utożsamienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu z brakiem odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz kwestionowanie wskazanego wprost w preambule do rozporządzenia UE 2020/698 faktu, że epidemia COVID-19 stanowi o nadzwyczajnych okolicznościach, odmawiając możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f k.p.a. i art. 189a § 2 k.p.a. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez odstąpienie od jego zastosowania i nieuwzględnienie konieczności zbadania przesłanek z art. 189f k.p.a. oraz niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy skarżący zaprzestał naruszenia tuż po dniu kontroli drogowej i powzięciu wiadomości o braku zastosowania przepisów prawa UE o przedłużeniu ważności badań technicznych pojazdu o 7 miesięcy;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności odstąpienie od zebrania materiału dowodowego na okoliczności wskazane w art. 189f k.p.a., a przez to błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego;
- art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, tj. dowodu z przesłuchania J.W. - zarządzającego transportem na okoliczności związane ze zleceniem w dniu 6 czerwca 2020r. badania technicznego pojazdu w stacji kontroli pojazdów w [...] przy ul. [...] i wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;
- art. 123 k.p.a. w zw. z art. 98 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie za niezasadny wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania i stwierdzenia braku wpływu na wynik sprawy niewydania stosownego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy niewątpliwie stanowiło to naruszenie procedury i wpłynęło na ograniczenie w zakresie gromadzenia materiału dowodowego przez skarżącą.
Na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniosła także o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego: "Czy art. 5 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa transportu (Dz.Urz. UE L 2020, Nr 165) należy tak interpretować, że ocena przez państwo członkowskie czy w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r. nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COViD-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia może mieć miejsce przed dniem 31 sierpnia 2020r. czy też państwo członkowskie oceny takiej dokonuje po dniu 31 sierpnia 2020r. w odniesieniu do okresu między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., a także czy państwo członkowskie mogło skutecznie powiadomić o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia przed dniem 31 sierpnia 2020r.?"
W związku z powyższym na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przedstawionego pytania prejudycjalnego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. A zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Sądem drugiej instancji nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna skarżącej oparta została na obu podstawach kasacyjnych.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za nieusprawiedliwione.
Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 9 czerwca 2020r. w miejscowości Ł. przeprowadzono kontrolę drogową zestawu pojazdów składającego się pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem tym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz spółki X. W trakcie kontroli stwierdzono iż naczepa marki [...] o nr rej. [...] nie posiada ważnego badania technicznego. Zgodnie z informacjami systemu CEP badanie techniczne było ważne do dnia 7 czerwca 2020r. Pojazdem kierował Y.B. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 9 czerwca 2020r. Za stwierdzone naruszenia nałożona została na skarżącą kara pieniężna w wysokości 2.000,00 zł określona w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Wskazano, że Polska poinformowała Komisję Europejską, że nie stosuje przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2020/698, który przedłużał termin na wykonanie badania o 7 miesięcy. Wskazano, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c u.t.d. Strona nie przedstawiła bowiem dowodów wskazujących, iż do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Natomiast samo zlecenie przeprowadzenia badania nie skutkuje zastosowaniem przepisów egzoneracyjnych. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie ma podstaw do przesłuchania J.W. na powyższą okoliczność. Nieprzeprowadzenie badania w terminie pomimo świadomości, iż kończy się termin nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności i wskazuje na niewłaściwą organizację pracy w przedsiębiorstwie. Przedsiębiorca wiedząc, iż pojazd nie posiada aktualnego badania technicznego nie powinien był pozwolić, by naczepą wykonywany był przewóz drogowy w dniu kontroli.
Istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowiło zagadnienie możliwości wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wskazać należy, że możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. skarżąca upatruje w braku stosownej informacji o wprowadzeniu mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa unijnego, czyli przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z 25 maja 2020r.
W myśl art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Niezależnie od art. 8 dyrektywy 2014/45/UE i pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., uznaje się za przedłużoną o okres siedmiu miesięcy (zob. art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2020/698). Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia, jeżeli w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 18 ww. rozporządzenia, weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie stosuje się od 4 czerwca 2020r. Na podstawie art. 5 ust. 5 rozporządzenia w dniu 29 maja 2020r. Polska powiadomiła Komisję o informacjach dotyczących niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C w dniu 3 czerwca 2020r. (zob. Dz.U.UE.C2020.1831.1). W tej sytuacji w dniu przedmiotowej kontroli przedsiębiorca, który został ukarany, jak również organy Inspekcji zobowiązane były stosować się do przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczących terminów okresowych badań technicznych pojazdów. Dla oceny skutków przekazania przez Polskę Komisji Europejskiej informacji o podjęciu decyzji o nie stosowaniu określonych przepisów w.w. rozporządzenia ma dzień urzędowego upowszechnienia tej informacji zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698. Niewątpliwie miało to miejsce 3 czerwca 2020r. w Dz. U. UE Seria C, Nr 183, poz. 1. Z chwilą ogłoszenia ww. informacji w sposób prawem przewidziany adresaci przepisów, a w tym skarżąca, uzyskali faktyczną możliwość dostępu do informacji o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698.
W rezultacie tych ustaleń organy Inspekcji transportu Drogowego mogły wobec skarżącej stosować przepisy u.t.d. o karach w odniesieniu do zdarzenia mającego miejsce w dniu 9 czerwca 2020r.
Obowiązujący w dacie kontroli stan prawny nie wyłączał odpowiedzialności za naruszenie opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podstawą działania organu oraz odpowiedzialności za delikt administracyjny są przepisy prawa. Treść rozporządzenia 2020/698 oraz informacja o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698 została podana do publicznej wiadomości w DZ.U.UE, wobec czego na podstawie przepisów zawartych w oficjalnym publikatorze można było ustalić aktualny stan prawny.
Tym samym przywołane w skardze kasacyjnej okoliczności nie wyczerpują dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1, nie dotyczą bowiem okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć, nadto brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie zarzucanego naruszenia. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. W analizowanej sprawie ze względu na stan epidemii wywołanej COVID - 19, który ma charakter stanu nadzwyczajnego w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wprowadzone zostały odpowiednie regulacje prawne, z którymi istniała możliwość zapoznania się przez podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Również okoliczności faktyczne, które skarżąca powołała w treści zarzutu, dotyczące w istocie rzeczy braku świadomości co do treści regulacji prawnej dotyczącej istnienia niezmienionego wymagania wykonania w odpowiednim czasie badań technicznych pojazdu, nie spełniają przesłanki umorzenia postępowania przewidzianej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Takie przesłanki zachodzą, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Brak świadomości podmiotu wykonującego przewozy drogowe co do istotnych regulacji prawnych dotyczących przedmiotu działalności, nie daje podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 189a § 2 pkt 2 oraz art. 189f k.p.a Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie posługują się pojęciem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.). Jednak według art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Treść tych przepisów zarówno w zakresie przesłanek zastosowania, jak i skutków proceduralnych (zaniechanie wszczęcia postępowania lub jego umorzenie) wskazuje na taką samą funkcję przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. sprowadzającą się do zaniechania nakładania kary pieniężnej ze względu na szczególne okoliczności. W związku z tym należy uznać, że ustawa o transporcie drogowym reguluje w art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w przypadku kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W rezultacie do tych kar nie ma zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a.
Wobec powyższego analizując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 105, art. 107 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 123 k.p.a. w zw. z art. 98 § 1 k.p.a. w powiązaniu z zarzutami naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.
W konsekwencji zaakceptowania przez WSA oceny sprawy dokonanej w zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ani art. 151 p.p.s.a. które jako tzw. przepisy wynikowe mogłyby zostać naruszone wówczas, gdyby Sąd I instancji popełnił błędy w fazie kontroli decyzji, a takiej wadliwości skarga kasacyjna nie wykazała.
W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż wniosek skarżącej o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem TSUE, ocena potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni lub ważności aktu prawa unijnego należy do Sądu krajowego, w tym Sądu ostatniej instancji. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed Sądem krajowym. Samo jednak podniesienie kwestii dotyczącej prawa unijnego przez stronę postępowania nie przesądza o potrzebie skierowania takiego pytania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie zachodziła uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego, stąd też NSA nie widzi potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI