II GSK 2608/21

II GSK 2608/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Sz 679/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-07-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2016 poz 2022
par. 9e
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Szczecinie skargi kasacyjnej P. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 679/21 w sprawie ze skargi P. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 23 marca 2021 r. nr SKO.WD.470/4037/2020 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 679/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę P. Ż. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 23 marca 2021 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z 22 października 2020 r. Starosta Policki cofnął skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że 10 kwietnia 2020 r. skarżący przeprowadził badanie techniczne zakończone wynikiem pozytywnym, dotyczące pojazdu samochodowego innego - czterokołowca marki [...]. Dnia 21 maja 2020 r. w Starostwie Powiatowym w Policach podjęto nieskuteczną próbę rejestracji ww. pojazdu na podstawie m.in. zagranicznego dowodu rejestracyjnego oraz zaświadczenia z ww. badania technicznego wystawionego przez diagnostę jakim był skarżący. Pozytywne zaświadczenie dotyczyło bowiem pojazdu samochodowego – innego czterokołowca (z kategorii [...] - quad), którego moc silnika nie powinna przekraczać 15 kW, zgodnie z § 9e rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, dalej: rozporządzenie z 2002 r.), tymczasem w zaświadczeniu wskazano moc silnika 28 kW.
Organ pierwszej instancji ustalił, że pojazd był zarejestrowany na terenie [...]. W punkcie 5 zagranicznego dowodu rejestracyjnego, tj. oznaczeniu klasy i konstrukcji pojazdu widniał wpis – ciągnik rolniczy. Natomiast w punkcie 22, tj. uwagi i wyjątki wpisano, że pojazd bazowy to pojazd z homologacją typu WE e3-2002/24-0337. Zgodnie z katalogiem pojazdu ITS dostępnym w Systemie Pojazd, pod tą homologacją występuje pojazd marki [...]w rodzaju - samochodowy inny, podrodzaju - czterokołowiec. W ocenie organu, do rejestracji ww. pojazdu w [...] musiały zatem zostać załączone dodatkowe dokumenty potwierdzające spełnienie przez ten pojazd warunków technicznych pozwalających na jego rejestrację jako ciągnik rolniczy z dopuszczalną mocą silnika powyżej 15 kW. Organ posługując się informacjami ogólnodostępnymi ustalił zatem, że wpis pod literą J (kategoria pojazdu) z liczbą "87" lub "89" oraz w pkt 4, tj. rodzaj konstrukcji liczba "1000" określa ciągnik rolniczy lub leśny. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że w trakcie opisywanego badania technicznego diagnosta nie przedsięwziął żadnych czynności w celu prawidłowego zidentyfikowania rodzaju pojazdu.
Wobec powyższego, w ocenie organu, wydanie zaświadczenia z wynikiem pozytywnym wynikało z braku wiedzy uprawnionego diagnosty o warunkach technicznych jakie powinien spełniać pojazd kategorii [...], a nie z popełnienia oczywistej omyłki.
Na skutek odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 23 marca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
II
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł skarżący.
Pismem z 9 lipca 2021 r. udział w postępowaniu sądowo-administracyjnym o sygn. akt II SA/Sz 679/21 zgłosił Prokurator Prokuratury Regionalnej, wnosząc o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem z 15 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów były obie opisane w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej: u.p.r.d.) przesłanki, tj. przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami.
Skarżący nie dokonał wpisu o istnieniu usterki istotnej, zgodnie z pkt 0.2 lit. i tabeli w Dziale I załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2012 r.). Uczynił to natomiast po zakończeniu badania technicznego pojazdu przy piśmie z 28 maja 2020 r., tj. dopiero wówczas, gdy został wezwany do złożenia wyjaśnień przez organ pierwszej instancji w piśmie z 21 maja 2020 r., odebranym 25 maja 2020 r. Zdaniem Sądu w wydanym pierwotnie zaświadczeniu nie został przez diagnostę zrealizowany w sposób określony w przepisie § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2012 r. wymóg zamieszczenia adnotacji o usterce istotnej w postaci niezgodności parametrów technicznych pojazdu z wymaganiami rozporządzenia o warunkach technicznych. W związku z tym Sąd stwierdził, że ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 83 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d.
Natomiast do uchybienia, o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. doszło na skutek nieprawidłowego ustalenie wyniku badania technicznego, w związku ze stwierdzeniem, że pojazd nie spełnia wymagań technicznych określonych dla pojazdów samochodowych homologowanych według kategorii [...], w zakresie mocy silnika, która przekracza 15 kW, co stało w sprzeczności z uregulowaniami § 1 pkt 1 lit. b) i § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2012 r. w związku z § 9e rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r. W konsekwencji w badanej sprawie skarżący wadliwie wydał zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego.
Sąd wyjaśnił, że dostrzeżone wady przeprowadzonego badania technicznego nie stanowiły oczywistej omyłki w rozumieniu § 9 rozporządzenia z 2012 r., ale wyczerpywały znamiona wad merytorycznych, istotnych, przesądzających o dopuszczeniu do ruchu pojazdu. Wydane przez skarżącego zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań pojazdu, niezawierające jakichkolwiek uwag, mogło prowadzić do zarejestrowania pojazdu i dopuszczenia go do ruchu drogowego. Stałoby się tak pomimo oczywistej, znacząco zbyt dużej mocy silnika dla tego rodzaju pojazdu, stwarzając istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkownika pojazdu oraz innych uczestników ruchu drogowego. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie tylko spostrzegawczość i wiedza pracownika Starostwa Powiatowego w Policach przyjmującego dokumenty dołączone do wniosku o rejestrację pojazdu uniemożliwiły rejestrację pojazdu, dla którego uprawniony diagnosta wadliwie wydał zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego z wynikiem pozytywnym, bez uwag.
IV
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 81 ust. 12 u.p.r.d. w zw. z § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, a tym samym nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami w przypadku zastosowania przez niego przepisów § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia i sprostowania oczywistej omyłki w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu lub dowodzie rejestracyjnym;
b) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 u.p.r.d., poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie czynu diagnosty jako wypełniającego tę normę co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona ww. przepisów prawa poprzez umyślne przeprowadzenie badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydania zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, zastosowanie ww. przepisów prawa w sytuacji gdy w postępowaniu nie doszło do rozważenia czy ciężar ewentualnie popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust. 4 przywołanej już wyżej ustawy "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna), przy braku rozważenia czy w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), co skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 p.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu, co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 ustawy).
3. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania i braku oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego w tym wskazanego powyżej § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, skutków i przyczyn naruszenia przepisów prawa przez diagnostę, a tym samym braku rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat, a także wydanie wyroku oddalającego skargę z pominięciem konieczności tłumaczenia istniejących wątpliwości na korzyść skarżącego.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
V
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw z art. 189 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1, art. 186 i art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.
2. W ocenie NSA niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., zawarty w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna ma przedstawiać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny skargi kasacyjnej jest warunkiem koniecznym, by była ona podstawą weryfikacji zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie wyjaśnia zaś należycie istoty zarzucanego naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do formalnej poprawności uzasadnienia wyroku, a nie jego merytorycznej trafności. Jeżeli strona nie zgada się ze stanowiskiem i twierdzeniami sądu co do podstawy prawnej i faktycznej wyrokowania, to powinna zwalczać wyrok stawianiem właściwych zarzutów materialnych lub procesowych w odpowiedniej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., a nie podnoszeniem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa bowiem niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie zaś art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd w sposób wystarczający przedstawił opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. To zaś, że WSA odmiennie niż skarżący kasacyjnie ocenia okoliczności faktyczne ustalone w sprawie i wadliwie ocenił ciężar uchybienia przez niego przepisom, nie może być kwalifikowane jako naruszenie art. 144 § 1 p.p.s.a. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza ten zarzut skargi kasacyjnej.
3. Nie jest zasadny także podniesiony w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...)". Podkreślić należy, że treść przytoczonego przepisu może być odnoszona tylko do formalnej poprawności wydania wyroku z punktu widzenia działania sądu na podstawie akt sprawy. Przepis ten nie służy natomiast do kwestionowania ustaleń i oceny okoliczności będących podstawą faktyczną wyrokowania, a tym bardziej – jak w niniejszej sprawie - wymiaru kary, która nie podlega miarkowaniu. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami oraz przed sądem, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zatem zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy odróżnić dokonanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy i przyjęcia odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach, do czego zmierza ten zarzut kasacyjny. Należy zatem uznać, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. sformułowany jako zarzut niedokładnego zbadania całokształtu akt sprawy i braku oceny zachowania diagnosty w kontekście zebranego materiału dowodowego co do zakresu i sposobu przeprowadzonego przez niego badania technicznego, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W jego ramach skarżący przyznaje bowiem, że materiał dowodowy znajdował się w aktach, a kwestionuje jedynie sposób ustalenia stanu faktycznego i jego ocenę, co w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie jest dopuszczalne. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy do kwestionowania oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się skarżący.
4. Za niezasadny należało uznać także podniesiony w punkcie 1b petitum skargi kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 84 ust. 4 u.p.r.d.
Należy wskazać, że z treści rozważań Sądu pierwszej instancji oraz organów obydwu instancji jednoznacznie wynikało, że bezpośrednią podstawą prawną kwalifikacji sankcjonowanego zachowania skarżącego był przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d., przewidujący obligatoryjne cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych w sytuacji stwierdzenia, że skarżący przeprowadził badanie techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem jego wykonania, w wyniku czego wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym oraz przepisami.
Zgodnie z niepodważonymi skutecznie ustaleniami faktycznymi organów skarżący, po przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu przed pierwszą rejestracją, wydał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu z określeniem jego pozytywnego wyniku, mimo nieprawidłowego ustalenia, że pojazd marki [...] spełnia wymagania techniczne. W rzeczywistości przedmiotowy pojazd nie spełniał wymagań technicznych określonych dla pojazdów samochodowych homologowanych wg kategorii [...], w zakresie mocy silnika, która przekracza 15 kw. Fakt zatem wydania zaświadczenia niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym oraz z naruszeniem przepisów prawa nie budził wątpliwości. Skarżący jako uprawniony diagnosta naruszył bezpośrednio przepisy § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (w zw. z art. § 9e ust. 2-2a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Nie jest uzasadnione twierdzenie, że w sprawie nie doszło do zindywidualizowanej oceny tego, czy – uwzględniając ciężar popełnionego deliktu administracyjnego i okoliczności jego popełnienia - skutki zastosowania sankcji w postaci cofnięcia uprawnień diagnostycznych sprawcy nielegalnego zachowania nie są nieproporcjonalne lub zbyt dotkliwe ze względu na zasady lub wartości konstytucyjne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tle cech stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nie zachodzą tego rodzaju szczególne okoliczności uprawniające do odstąpienia od wyznaczonej sztywno przez ustawodawcę sankcji, której skutki ulegają przedłużeniu na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił, że w ustalonym przez organ stanie faktycznym, w sytuacji istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 83 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d., wbrew twierdzeniu strony, nie istniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.
5. Niezasadny okazał się również zawarty w punkcie 1a petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. w zw. z § 9 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.
Zgodnie z art. 81 ust. 15 u.p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przeprowadzenia badań technicznych oraz wzory dokumentów stosowanych przy tych badaniach, uwzględniając w szczególności zakres warunków technicznych pojazdów podlegających badaniu. § 9 rozporządzenia z 2012 r. stanowi, że w przypadku popełnienia oczywistej omyłki w: 1) wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu uprawniony diagnosta zatrudniony w stacji kontroli pojazdów, która przeprowadziła badanie techniczne pojazdu, prostuje ją w rejestrze, wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów oraz wydaje nowe zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) dokonanym wpisie w dowodzie rejestracyjnym uprawniony diagnosta zatrudniony w stacji kontroli pojazdów, która przeprowadziła badanie techniczne pojazdu, prostuje ją w rejestrze, wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów oraz skreśla omyłkowy wpis i podaje właściwą informację w nowej rubryce w dowodzie rejestracyjnym; nowy wpis powinien być opatrzony datą, podpisem uprawnionego diagnosty oraz pieczątką identyfikacyjną.
Zauważyć należy, że istotą stwierdzonego w tej sprawie naruszenia przepisów przez skarżącego nie było samo omyłkowe wypisanie zaświadczenia, lecz przeprowadzenie okresowego badania technicznego pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania takiego badania oraz wydanie zaświadczenia, w którym skarżący określił wynik badania jako pozytywny. W niniejszej sprawie wydanie przedmiotowego zaświadczenia z wynikiem pozytywnym wynikało nie z oczywistej omyłki, lecz z braku wiedzy uprawnionego diagnosty o warunkach technicznych jakie powinien spełniać pojazd kategorii [...], co doprowadziło do naruszenia prawa.
W okolicznościach tej sprawy zastosowanie § 9 rozporządzenia z 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach przez sprostowanie wpisu o mocy silnika nie było prawidłowe i nie mogło zmienić kwalifikacji działania skarżącego jako wypełniającego hipotezę art. 84 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d., gdyż skarżący przeprowadzając badanie techniczne nieprawidłowo wykonał obowiązek określony w § 1 pkt 1 lit b) rozporządzenia z 2012 r. w związku § 9e rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Wystawienie zaświadczenia z pozytywnym wynikiem badania technicznego w sytuacji, gdy pojazd posiada usterkę istotną wskazaną w pkt. 0.2. lit. i) tabeli działu I załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2012 r., tj. niezgodność parametrów technicznych pojazdu z wymaganiami rozporządzenia o warunkach technicznych, stanowi naruszenie § 6 ust. 2 rozporządzenia z 2012 r. Natomiast podjęcie przez diagnostę późniejszych czynności zmierzających do naprawienia swojego błędu i próba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez złożenie korekty zaświadczenia, z której wynikało, że w badaniu stwierdzono istotną usterkę, a wynik badania jest negatywny - nie mogło podważyć prawidłowości przyjętego w tej sprawie poglądu, że doszło do niewykonania przez diagnostę obowiązku nakazanego przepisami ustawy.
6. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 84 ust. 4 u.p.r.d. oraz w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności z powodu braku gradacji kar orzekanych w stosunku do diagnosty (zarzut z punktu 2 petitum skargi kasacyjnej).
Nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Zasada ta musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Należy podnieść, że w kwestii charakteru sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 u.p.r.d. wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt P 16/16, w którym stwierdził, że "art. 84 ust. 3 p.r.d. musi być stosowany w sposób ścisły. Biorąc pod uwagę dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec diagnosty, któremu ma być wykazane naruszenie przepisów lub prowadzenie czynności kontrolnych z rażącym naruszeniem przyjętych zasad, konieczne jest niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej, z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności" i odwołał się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych jako wzorców oceny charakteru ww. sankcji w omawianych rodzajach spraw. Naczelny Sąd Administracyjny w realiach niniejszej sprawy nie podziela zarzutu o niekonstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 u.p.r.d. Stosowanie kar jednoznacznie określonych jest raczej regułą prawa administracyjnego niż wyjątkiem, o charakterze kar na gruncie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.r.d. wielokrotnie zaś wypowiadał się już NSA i pogląd ten skład rozstrzygający niniejszą sprawę podziela (por.: wyroki NSA z: 25 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 500/20; 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20; 7 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1535/19). Z tych powodów rozpoznawany zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.
7. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.