Orzeczenie · 2025-07-10

II GSK 2606/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-10
NSAAdministracyjneWysokansa
nadzór sanitarnyzapobiegawczy nadzór sanitarnyopłatyplanowanie przestrzenneinwestycja celu publicznegouzgodnieniekoszty postępowaniaPaństwowa Inspekcja SanitarnaNSAWSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła opłaty za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w szczególności za analizę dokumentacji niezbędną do uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Gmina Limanowa wystąpiła o uzgodnienie projektu budowy sieci kanalizacji sanitarnej, a następnie kwestionowała naliczenie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego opłaty w wysokości 347 zł za analizę dokumentacji i wydanie postanowienia. Organ administracji uznał, że czynność ta stanowi zapobiegawczy nadzór sanitarny i podlega opłacie zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzeniem wykonawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje obu instancji, uznając, że opłata nie może obejmować standardowych kosztów związanych z wydaniem decyzji, a organ nie wykazał, aby poniesione koszty wykraczały poza te standardy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Inspektora Sanitarnego, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 36 ust. 1 u.p.i.s., przyjmując, że opłacie podlegają tylko czynności "ponadstandardowe" lub "wyjątkowe". NSA podkreślił, że ustawa i rozporządzenie wykonawcze przewidują odpłatność za szeroki zakres czynności, w tym analizę dokumentacji i wydanie rozstrzygnięcia, a przepisy te mają charakter szczególny (leges speciales) wobec ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego z Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji NSA oddalił skargę Gminy Limanowa i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania na rzecz Inspektora Sanitarnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w szczególności w kontekście uzgodnień planistycznych i analizy dokumentacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego zakresu opłat za czynności Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłata za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i wydanie postanowienia o uzgodnieniu projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podlega naliczeniu zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i wydanie postanowienia, jest należna i nie podlega ograniczeniu do czynności "ponadstandardowych" czy "wyjątkowych".

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 36 ust. 1 u.p.i.s. oraz rozporządzenie wykonawcze przewidują odpłatność za szeroki zakres czynności, w tym analizę dokumentacji i wydanie rozstrzygnięcia, a przepisy te mają charakter szczególny wobec ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego.

Czy interpretacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą opłata za czynności nadzoru sanitarnego może obejmować jedynie koszty "ponadstandardowe" lub "wyjątkowe", jest prawidłowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka interpretacja jest błędna. Ustawa i rozporządzenie wykonawcze nie wprowadzają takiego rozróżnienia i przewidują odpłatność za czynności związane z wydaniem rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził brak podstaw normatywnych do zróżnicowania "innych czynności" na "standardowe" i "ponadstandardowe" w kontekście opłat za nadzór sanitarny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalono skargę Gminy Limanowa.

Przepisy (13)

Główne

u.p.i.s. art. 36 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji, jest należna zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.i.s. • Przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i rozporządzenia wykonawczego mają charakter szczególny (leges speciales) wobec ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego z k.p.a. • Wykładnia WSA dotycząca rozróżnienia na koszty "standardowe" i "ponadstandardowe" jest błędna i nie znajduje podstaw normatywnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy Limanowa, że opłata za analizę dokumentacji i wydanie postanowienia nie podlega naliczeniu, ponieważ nie wykracza poza standardowe koszty organu.

Godne uwagi sformułowania

"ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji" • "koszty, które powstały wyjątkowo" • "leges speciales względem regulacji kodeksowej" • "nie można natomiast żądać od strony zwrotu kosztów za samo wydanie decyzji, bowiem opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i jej wydanie."

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Marcin Kamiński

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w szczególności w kontekście uzgodnień planistycznych i analizy dokumentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu opłat za czynności Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu ponoszenia kosztów przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z procedurami administracyjnymi, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Czy analiza dokumentacji przez sanepid zawsze musi być darmowa? NSA rozstrzyga spór o opłaty za nadzór.

Dane finansowe

WPS: 347 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst