Orzeczenie · 2025-07-10

II GSK 2604/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-10
NSAAdministracyjneWysokansa
nadzór sanitarnyopłatyzapobiegawczy nadzór sanitarnyuzgodnienie decyzjiplanowanie przestrzenneinwestycja celu publicznegokoszty postępowaniaPaństwowa Inspekcja SanitarnaNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Inspektora Sanitarnego dotyczące opłaty za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, uznając, że opłata nie może obejmować standardowych czynności związanych z wydaniem postanowienia, a jedynie te wyjątkowe. Sąd I instancji wskazał na brak uzasadnienia wysokości opłaty i niejasność co do czynności przekraczających standardowe koszty. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając błędną wykładnię art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. NSA podkreślił, że zasada odpłatności za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego zachowuje zastosowanie w pełnym zakresie, a przepisy szczególne (u.p.i.s. i rozporządzenie wykonawcze) stanowią lex specialis wobec ogólnych zasad k.p.a. dotyczących kosztów postępowania. Sąd kasacyjny uznał, że czynności takie jak analiza dokumentacji i przygotowanie postanowienia w ramach uzgodnienia warunków zabudowy podlegają opłacie, a podział na czynności standardowe i ponadstandardowe nie znajduje podstaw normatywnych. W konsekwencji NSA oddalił skargę Gminy Limanowa i zasądził koszty postępowania na rzecz Inspektora Sanitarnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w szczególności w kontekście uzgodnień planistycznych i wyłączenia stosowania ogólnych zasad k.p.a. w zakresie kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego zakresu nadzoru sanitarnego i opłat z nim związanych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłata za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym za analizę dokumentacji i przygotowanie postanowienia w procedurze uzgodnienia warunków zabudowy, podlega ograniczeniom do czynności wykraczających ponad standardowe koszty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i przygotowanie postanowienia, jest należna i nie podlega ograniczeniu do czynności wykraczających ponad standardowe koszty. Przepisy szczególne dotyczące Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyłączają stosowanie ogólnych zasad k.p.a. dotyczących kosztów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 36 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z rozporządzeniem wykonawczym stanowi lex specialis wobec k.p.a. i nie przewiduje podziału na czynności standardowe i ponadstandardowe. Opłata obejmuje całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych związanych z nadzorem, w tym czynności procesowe i przygotowanie orzeczenia.

Czy przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia wykonawczego dotyczące opłat za czynności nadzoru sanitarnego stanowią lex specialis wobec ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stanowią lex specialis i wyłączają stosowanie kodeksowych zasad rozdziału kosztów postępowania między organ i strony.

Uzasadnienie

Analiza porównawcza przepisów art. 36 u.p.i.s. i rozporządzenia wykonawczego z art. 262 i 263 k.p.a. prowadzi do wniosku, że regulacje szczególne mają pierwszeństwo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Gminy Limanowa.

Przepisy (14)

Główne

u.p.i.s. art. 36 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Przepis ten stanowi podstawę do pobierania opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, które obciążają osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wskazuje na procedurę uzgodnienia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzgodnień w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia orzeczenia przez sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięć sądu I instancji.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy orzekania przez NSA po uchyleniu wyroku sądu I instancji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi przez sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Reguluje sposób ustalania wysokości opłat za czynności nadzoru sanitarnego, w tym koszty bezpośrednie i pośrednie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu sądowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 36 ust. 1 u.p.i.s. przez WSA, który przyjął, że opłacie podlegają tylko czynności wykraczające ponad standardowe koszty. • Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA, który uchylił decyzje organów inspekcji sanitarnej w oparciu o błędną wykładnię przepisu materialnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty Gminy Limanowa dotyczące braku uzasadnienia wysokości opłaty i niejasności co do czynności przekraczających standardowe koszty.

Godne uwagi sformułowania

przepisy szczególne (...) stanowią leges speciales względem regulacji kodeksowej • nie można zatem zgodzić się z (...) zbyt ogólnym i pozbawionym szerszego uzasadnienia stanowiskiem, które dokonuje nieznajdującego podstaw normatywnych zróżnicowania kategorialnego 'innych czynności' • brak jest podstaw do wyłączenia z zakresu 'innych czynności' podlegających opłacie typowych czynności procesowych związanych z postępowaniem wyjaśniającym (...) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Marcin Kamiński

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w szczególności w kontekście uzgodnień planistycznych i wyłączenia stosowania ogólnych zasad k.p.a. w zakresie kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu nadzoru sanitarnego i opłat z nim związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii finansowych związanych z nadzorem administracyjnym, co jest istotne dla podmiotów podlegających takim kontrolom. Wyjaśnia zasady ponoszenia kosztów przez organy i strony.

Czy nadzór sanitarny zawsze musi być darmowy? NSA wyjaśnia zasady naliczania opłat.

Dane finansowe

WPS: 347 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst