II GSK 260/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności składkowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, wskazując, że organem uprawnionym do rozpatrywania odwołań od decyzji ZUS w sprawach umorzenia należności jest Minister Polityki Społecznej, a nie Prezes ZUS. Skarga kasacyjna ZUS zarzucała błędną wykładnię przepisów prawa materialnego (art. 73 ust. 3 i art. 83 ust. 4 u.s.u.s.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 127 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 i 181 k.p.a. oraz art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 181 i art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że Prezes ZUS nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu KPA, a jedynie organem Zakładu jako osoby prawnej. W związku z tym, przepis art. 127 § 3 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji wydanej przez ZUS. NSA potwierdził, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji ZUS w sprawach umorzenia należności jest Minister Polityki Społecznej, jako organ sprawujący nadzór nad działalnością ZUS. Sąd zaznaczył, że przed zmianą przepisów z dnia 24 sierpnia 2005 r. nie istniała możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości organów w sprawach dotyczących decyzji ZUS, w szczególności w zakresie umarzania należności składkowych, oraz interpretacja przepisów KPA w kontekście postępowań administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 83 ust. 3 u.s.u.s. z dnia 24 sierpnia 2005 r., choć przedstawiona argumentacja może być nadal aktualna w kontekście ogólnych zasad interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prezes ZUS nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu KPA, a jedynie organem Zakładu jako osoby prawnej.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, organem administracji publicznej jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie jego Prezes. Prezes ZUS działa w imieniu Zakładu, ale nie we własnym imieniu jako organ administracji.
Jaki organ jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest Minister Polityki Społecznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w przypadku decyzji ZUS, organem wyższego stopnia w rozumieniu KPA jest Minister Polityki Społecznej, który sprawuje nadzór nad działalnością ZUS.
Czy decyzje ZUS w sprawach umorzenia należności składkowych są ostateczne w rozumieniu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. i nie podlegają zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. dotyczy jedynie odwołania do sądu powszechnego i nie wyklucza prawa do odwołania w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie przesądza o braku prawa do odwołania w postępowaniu administracyjnym, a w przypadku braku odrębnych przepisów, zastosowanie mają przepisy KPA dotyczące dwuinstancyjności postępowania.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 73 § 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 181
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 5 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 66 § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.d.a.r. art. 31 § 2
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
u.s.u.s. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezes ZUS nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu KPA. • Minister Polityki Społecznej jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji ZUS w sprawach umorzenia należności. • Decyzje ZUS w sprawach umorzenia należności nie są ostateczne w rozumieniu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w kontekście postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Prezes ZUS jest organem administracji publicznej w rozumieniu KPA. • Minister Polityki Społecznej nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania. • Decyzje ZUS w sprawach umorzenia należności są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Prezes ZUS nie jest natomiast organem administracji publicznej i nie działa we własnym imieniu. • W stosunku do decyzji wydanej w I instancji przez ZUS nie może mieć zastosowania art. 127 § 3 k.p.a. • Organem właściwym w sprawach z zakresu zabezpieczenia społecznego i jednocześnie sprawującym nadzór nad działalnością ZUS jest Minister Polityki Społecznej.
Skład orzekający
Edward Kierejczyk
przewodniczący
Jacek Chlebny
sprawozdawca
Jan Bała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących decyzji ZUS, w szczególności w zakresie umarzania należności składkowych, oraz interpretacja przepisów KPA w kontekście postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 83 ust. 3 u.s.u.s. z dnia 24 sierpnia 2005 r., choć przedstawiona argumentacja może być nadal aktualna w kontekście ogólnych zasad interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości organów w sprawach ZUS, co jest istotne dla wielu prawników i przedsiębiorców. Wyjaśnia zawiłości interpretacji przepisów KPA i u.s.u.s.
“ZUS nie jest organem administracji? NSA wyjaśnia, kto decyduje o umorzeniu składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.