II GSK 259/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-12-07
NSAAdministracyjneWysokansa
egzaminatorprawo jazdykwalifikacjeruch drogowyewidencjaustawa o kierujących pojazdamiprawo o ruchu drogowymzaświadczeniekurs kwalifikacyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów, uznając, że skarżący nie spełniał wymogów formalnych na dzień wejścia w życie przepisów.

Sprawa dotyczyła odmowy wpisu K. R. do ewidencji egzaminatorów sprawdzających kwalifikacje kierowców. Kluczową kwestią było posiadanie ważnego zaświadczenia o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego na podstawie obowiązujących przepisów oraz status czynnego egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 r. Sąd uznał, że zaświadczenie z 1990 r. wydane na podstawie starszych przepisów nie spełniało wymogów, a skarżący nie wykonywał czynności egzaminatora w kluczowym dniu, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wpisu do ewidencji egzaminatorów. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przez skarżącego wymogu posiadania zaświadczenia o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami, a konkretnie na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 r. Skarżący przedłożył zaświadczenie z 1990 r., wydane na podstawie wcześniejszych przepisów. Sąd I instancji oraz NSA uznali, że art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie wskazuje na ważność zaświadczeń wydanych na podstawie ustawy z 1997 r., a zaświadczenie z 1990 r. nie spełnia tego warunku. Dodatkowo, NSA odniósł się do zarzutu naruszenia art. 145 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten dotyczy osób wykonujących czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.). Sąd ustalił, że skarżący zaprzestał wykonywania czynności egzaminatora z końcem 1995 r. i nie był czynnym egzaminatorem w dniu 1 stycznia 1998 r., mimo uczestnictwa w szkoleniach. W związku z tym, NSA, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA w tej samej sprawie, oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że skarżący nie spełnił kluczowych wymogów formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, za ważne uznaje się jedynie zaświadczenia wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie wskazuje na konkretny akt prawny (ustawę z 1997 r.), na podstawie którego wydane zaświadczenie jest uznawane za spełniające wymogi. Zaświadczenie wydane na podstawie wcześniejszych przepisów (z 1983 r.) nie spełnia tego warunku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.k.p. art. 58 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 58 § ust. 2 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 134 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Uznaje za ważne jedynie zaświadczenia wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

p.r.d. art. 145 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy osób faktycznie zatrudnionych na stanowisku egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.).

Pomocnicze

u.k.p. art. 134 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy stanów przejściowych wynikłych w związku z wcześniejszym obowiązywaniem ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, nie odnosi się do ustaw wcześniejszych.

p.r.d. art. 73

Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaświadczenie o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego wydane na podstawie ustawy z 1983 r. nie spełnia wymogów art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący nie był czynnym egzaminatorem w dniu wejścia w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 r. (1 stycznia 1998 r.), co wyklucza zastosowanie art. 145 ust. 4 tej ustawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na interpretacji art. 145 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którą samo posiadanie uprawnień lub uczestnictwo w szkoleniach wystarczało do uznania go za "wykonującego czynności egzaminatora".

Godne uwagi sformułowania

"Osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą." "Sąd I instancji przyjął, że z art. 145 ust. 4 p.r.d. wynika, iż dotyczy on osób, które w dacie wejścia w życie ustawy były czynnymi egzaminatorami i były zatrudnione na stanowiskach egzaminatorów." "Określenie 'osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy', zawarte w art. 145 ust. 4 p.r.d., należy rozumieć jako osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy były czynnymi egzaminatorami, czyli egzaminowały kandydatów na kierowców, a nie tylko posiadały uprawnienia do sprawowania funkcji egzaminatora oraz np. uczestniczyły w specjalistycznych szkoleniach."

Skład orzekający

Joanna Zabłocka

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących uprawnień egzaminatorów prawa jazdy, zwłaszcza art. 145 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w kontekście wymogów formalnych i ciągłości wykonywania zawodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi stanami prawnymi dotyczącymi egzaminatorów prawa jazdy, z uwzględnieniem daty wejścia w życie kluczowych ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów przejściowych i wymogów formalnych dla wykonywania zawodu egzaminatora, co jest istotne dla wąskiego grona specjalistów, ale pokazuje, jak ważne są precyzyjne daty i ciągłość zatrudnienia w kontekście nabywania i utrzymywania uprawnień.

Czy stare zaświadczenie z kursu wystarczy, by zostać egzaminatorem? NSA wyjaśnia kluczowe daty i wymogi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 259/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Joanna Zabłocka /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 835/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-09-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 145 ust. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1992 nr 11 poz 41
art. 73
Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
art. 58 ust. 1  i ust. 2, art. 134 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 835/15 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów sprawdzających kwalifikacje kierowców i kandydatów na kierowców oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 835/15, oddalił w całości skargę K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r., w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji egzaminatorów sprawdzających kwalifikacje kierowców i kandydatów na kierowców.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. do Marszałka Województwa Mazowieckiego wpłynął wniosek wraz z dokumentacją K. R. o wpis do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, T i E. Dokonując analizy ww. wniosku organ stwierdził, że zainteresowany nie złożył zaświadczenia o ukończeniu z wynikiem pozytywnym kursu kwalifikacyjnego, odbytego na podstawie obowiązujących przepisów (art. 58 ust. 1 pkt 6 i art. 66 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami /Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm./ lub co najmniej zgodnie z art. 134 ust. 2 w powiązaniu z ust. 4 pkt 3 tej ustawy). Uznano, że przedłożone zaświadczenie z dnia 7 września 1990 r. o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego jest nieważne, gdyż nie zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.). O ważności zaświadczenia stanowi bowiem art. 134 ust. 2 i 4 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. W konsekwencji organ stwierdził niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanki z art. 58 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 58 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego odmówił wpisu K. R. do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, T i E.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że data zaświadczenia o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego dla kandydatów na egzaminatorów, tj. 8 września 1990 r., wskazuje, iż podmiot dokument ten uzyskał na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym. Brak było zatem podstaw do uznania zaświadczenia jako spełniającego warunek z art. 134 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami lub też art. 58 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że przepisy przejściowe ustawy o kierujących pojazdami, w tym jej art. 134 ust. 3, dotyczą stanów przejściowych wynikłych w związku z wcześniejszym obowiązywaniem ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepisy przejściowe sprowadzają się więc do uregulowania spraw, które rozpoczęły swój bieg pod rządami ustawy uprzednio obowiązującej, a kończą swój bieg pod rządami ustawy nowej. Nie dotyczą zaś stosowania ustaw jeszcze wcześniejszych, gdyż w takiej sytuacji konieczne jest odwołanie się do przepisów przejściowych ustawy wcześniejszej (tj. z dnia 20 czerwca 1997 r.). W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, nie było więc możliwe uznanie, iż art. 134 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami odnosi się także do ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w dniu 1 stycznia 1998 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.) K. R. nie wykonywał czynności egzaminatora. SKO wyjaśniło, że wykonywanie czynności egzaminatora to prowadzenie egzaminów osób ubiegających się o prawo jazdy. Tymczasem wnioskodawca wykonywał tę czynność na podstawie umowy zlecenia w latach 1991, 1993, 1994 i 1995, a później zaniechał wykonywania tej funkcji z powodu choroby. Sam fakt wykonywania czynności egzaminatora do końca 1995 r. oraz uczestniczenia w szkoleniach dla egzaminatorów w latach następnych nie stanowi wykonywania czynności egzaminatora w dniu 1 stycznia 1998 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję K. R. zarzucił naruszenie: art. 134 ust. 3 oraz art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami; 145 ust. 4 p.r.d.; art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; powoływanej dalej jako: k.p.a.). Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji administracyjnych obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na nieprawidłowe umocowanie pełnomocnika skarżącego względnie o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Sąd I instancji stwierdził, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał przepisy mające zastosowanie w sprawie, a zasadniczą kwestię sporną stanowi ocena spełnienia przez skarżącego warunku związanego z ukończeniem z wynikiem pozytywnym kursu kwalifikacyjnego potwierdzonego zaświadczeniem o jego ukończeniu. WSA podkreślił, że spełnienie tej przesłanki wykazywać ma znajdujące się w aktach Zaświadczenie z dnia 7 września 1990 r. o ukończeniu przez skarżącego kursu kwalifikacyjnego na egzaminatorów przeprowadzających egzaminy osób ubiegających się o uzyskanie prawa jazdy, zorganizowanego przez Urząd Wojewódzki od dnia 3 września 1990 r. do dnia 7 września 1990 r. i potwierdzające, że zdał on egzamin końcowy z wynikiem pozytywnym. Sąd przypomniał też, że jako podstawę oceny tego zaświadczenia, skarżący przywołał art. 134 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym egzamin państwowy złożony z wynikiem pozytywnym przed dniem wejścia w życie ustawy uznaje się za spełniający wymagania określone w ustawie.
Zdaniem Sądu I instancji, do oceny wskazanego zaświadczenia należało zastosować art. 134 ust. 2 powołanej ustawy i w konsekwencji uznać, że nie spełnia ono warunków w tym przepisie ustanowionych, jako że przepis ten uznaje za ważne jedynie zaświadczania wydane w ww. zakresie na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zaświadczenie przedłożone przez skarżącego zostało zaś wydane na podstawie jeszcze wcześniejszych przepisów, tj. ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym.
WSA podniósł, że ustawa o kierujących pojazdami, dla osób starających się o wpis do ewidencji egzaminatorów, ustanawia - wśród innych przesłanek - jako odrębne warunki, warunek ukończenia kursu kwalifikacyjnego (wprowadzając w tym zakresie obowiązek potwierdzenia tej okoliczności wyłącznie zaświadczeniem) oraz warunek złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu przed komisją weryfikacyjną, powołaną przez ministra transportu. Do zaświadczeń wprost odnosi się z kolei art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Fakt, że ukończenie kursu przez skarżącego zwieńczone zostało egzaminem nie zmienia, w ocenie WSA, kryteriów oceny zaświadczeń, wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów i nie uzasadnia dokonywania jej z uwzględnieniem art. 134 ust. 3 ww. ustawy. Forma sprawdzenia stanu wiedzy kandydatów po odbyciu kursu jest prawnie irrelewantna na gruncie art. 58 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, ponieważ wystarczające w tym zakresie jest, że z zaświadczenia wynika ukończenie kursu z wynikiem pozytywnym.
WSA wskazał, że przesłanki związanej z egzaminem, któremu podlegają osoby ubiegające się o status egzaminatora dotyczy art. 58 ust. 1 pkt 7 ustawy o kierujących pojazdami, a oceny tej przesłanki z zachowaniem wcześniej nabytych uprawnień w tym zakresie dotyczy art. 134 ust. 3 ww. ustawy.
W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zasadnie przyjęto, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wpis do ewidencji egzaminatorów w zakresie prawa jazdy. Wnioskodawca nie spełnia bowiem warunku wynikającego z art. 58 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz w zw. z ust. 4 pkt 3 tego przepisu. WSA podkreślił, że w przepisie tym wyraźnie zastrzeżono, iż z obowiązku odbywania kursu kwalifikacyjnego zostali zwolnieni jedynie wnioskodawcy legitymujący się zaświadczeniem w przedmiotowym zakresie, wydanym na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, bowiem tylko takie zaświadczenia zachowują ważność w zakresie, w jakim zostały wydane. Wskazanie konkretnego aktu prawnego w tym względzie, w ocenie WSA, nakazuje przyjąć, że zakresem stosowania tego przepisu były objęte wyłącznie osoby, którym wydano zaświadczenie na podstawie tych konkretnych przepisów. Uzasadnieniem takiego rozwiązania prawnego jest dostrzeżenie konieczności dokształcania i doskonalenia zawodowego. Sąd podniósł, że gdyby wolą prawodawcy było honorowanie zaświadczeń wydanych na podstawie wszystkich dotychczas obowiązujących przepisów o ruchu drogowym, to w omawianym przepisie nie znalazłoby się zastrzeżenie, że chodzi jedynie o zaświadczenia wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Brzmienie art. 134 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia zaś wątpliwości, że nie chodzi o każde zaświadczenie wydane kiedykolwiek w tym zakresie, lecz tylko o takie, które zostało wydane na podstawie konkretnych przepisów. Reasumując Sąd stwierdził, że skoro skarżący uzyskał zaświadczenie w dniu 7 września 1990 r., a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, to zaświadczenie takie nie zwalnia go z obowiązku odbycia kursu, o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami.
Za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia art. 145 ust. 4 zd. 1 p.r.d. Sąd przypomniał, że zdaniem skarżącego powinien on uzyskać wpis do ewidencji egzaminatorów również na podstawie wskazanego powyżej przepisu, jako osoba zatrudniona w dniu wejścia w życie tej ustawy na stanowisku egzaminatora. Skarżący podniósł, że w 1991 r. uzyskał uprawnienia egzaminatora kat. A, B, C, i D i był zatrudniony na podstawie umów zlecenia jako egzaminator w Urzędzie Wojewódzkim w S. W 1995 r. ze względów zdrowotnych przerwał pracę jako egzaminator, ale pomimo to - aż do roku 1998 - uczestniczył w obowiązkowych corocznych szkoleniach egzaminatorów.
W odniesieniu do powyższego Sąd I instancji wskazał na wyrok z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 745/09, w którym stwierdzono, że ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., w sposób odmienny uregulowała dotychczasowe zasady przeprowadzania egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Z art. 145 ust. 4 p.r.d. wynika jednoznacznie, iż dotyczy on osób, które w dacie wejścia w życie ustawy były zatrudnione na stanowiskach egzaminatorów, czyli były czynnymi egzaminatorami. Przepis ten miał zatem na celu ochronę praw nabytych tych osób. Z wyjaśnień skarżącego oraz dokumentów załączonych do wniosku wynika natomiast, że z końcem 1995 r. skarżący przestał wykonywać czynności egzaminatora ze względu na problemy zdrowotne. W ocenie WSA, organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż uczestniczenie przez skarżącego do końca 1998 r. w szkoleniach dla egzaminatorów nie mogło zostać uznane w świetle art. 145 ust. 4 za "wykonywanie czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżący nie mógł w związku z tym zostać uznany w oparciu o ten przepis za osobę spełniającą wymagania formalne do uzyskania wpisu do ewidencji egzaminatorów, ponieważ w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie wykonywał czynności egzaminatora, czyli nie dokonywał sprawdzania kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
W konsekwencji WSA stwierdził, że ocena, iż skarżący nie spełnia przesłanki z art. 58 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 134 ust. 2 tej ustawy oraz w zw. z ust. 4 pkt 3 tego przepisu, pozwalała wydać decyzję odmowną w zakresie wpisania skarżącego do ewidencji egzaminatorów na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy. Obowiązek spełnienia przesłanek z art. 58 ust. 1 pkt 1-9 ww. ustawy obejmuje konieczność ich kumulatywnego wypełnienia, a niezrealizowanie którejkolwiek z nich musi skutkować odmową wpisu do ewidencji egzaminatorów. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie była potrzebna analiza, czy skarżący spełnia pozostałe warunki wynikające z ustawy.
Sąd I instancji uznał, że na podstawie obu decyzji można odtworzyć motywy, którymi kierowały się organy wydając niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie. WSA wskazał, że wprawdzie w decyzji SKO błędnie zinterpretowano art. 134 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ograniczenie stosowania tego przepisu wyłącznie do sytuacji ukształtowanych w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., jednakże błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy. W związku z powyższym za prawidłową uznano odmowę wpisu wnioskodawcy do przedmiotowej ewidencji. Ponadto w ocenie Sądu niezasadne były również zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń i sformułowania prawidłowych ocen prawnych.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. R., zaskarżając to orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenie w całości oraz uchylenia w całości decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 145 ust. 4 prawa o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd, że tylko osoby faktycznie zatrudnione na stanowisku egzaminatora prawa jazdy i dokonujące, w ramach tego zatrudnienia, sprawdzania kwalifikacji osób ubiegających się o prawo jazdy są osobami "wykonującymi czynności egzaminatora" w rozumieniu powołanego przepisu.
Argumentację na poparcie zarzutu postawionego w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzut zawarty w skardze kasacyjnej nie jest uzasadniony i dlatego nie może zostać ona uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 ust. 4 p.r.d., poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd, że tylko osoby faktycznie zatrudnione na stanowisku egzaminatora prawa jazdy i dokonujące, w ramach tego zatrudnienia, sprawdzania kwalifikacji osób ubiegających się o prawo jazdy są osobami "wykonującymi czynności egzaminatora" w rozumieniu powołanego przepisu.
W związku z tym, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że powołanie tej podstawy spowodowało, iż Sąd II instancji przy braku zarzutów prawa procesowego nie miał możliwości badania prawidłowości ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i postępowania dowodowego, przyjętych w zaskarżonym wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, miarodajny był stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 145 ust. 4 p.r.d. sformułowanego w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że nie ma on usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z tym przepisem "Osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą. Osoby te mogą wykonywać swoje czynności przez okres 10 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy na podstawie umowy zlecenia".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym składzie należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż w tym przypadku podstawowe znaczenie ma prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 745/09, wydany w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie wpisu do ewidencji egzaminatorów. W orzeczeniu tym uznano, że ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., w sposób odmienny uregulowała dotychczasowe zasady przeprowadzania egzaminów państwowych sprawdzających kwalifikacje osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Przeprowadzanie egzaminów oddane zostało w gestię wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego, które mały zostać utworzone w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy oraz wprowadzono wymóg zatrudnienia egzaminatorów w tych ośrodkach na podstawie umów o pracę.
Na tej podstawie Sąd I instancji przyjął, że z art. 145 ust. 4 p.r.d., w świetle którego "osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1998 r.) na podstawie dotychczasowych przepisów uważa się za spełniające wymagania określone ustawą" wynika, iż dotyczy on osób, które w dacie wejścia w życie ustawy były czynnymi egzaminatorami i były zatrudnione na stanowiskach egzaminatorów (na podstawie umowy o pracę albo w okresie przejściowym także umowy zlecenia). Wskazany przepis ma zatem charakter przejściowy, w którym ustawodawca nie odbiera praw do tej pory posiadanych, ale jedynie wymaga dla ich utrzymania spełnienia dodatkowego warunku tj. wykonywania czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1998 r.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący tego warunku nie spełnił, ponieważ jak przyjął w niekwestionowanych przez stronę ustaleniach faktycznych Sąd I instancji, z wyjaśnień skarżącego K. R. oraz z dokumentów załączonych do wniosku o wpis wynika bowiem, że z końcem 1995 r. skarżący przestał wykonywać czynności egzaminatora. Zdaniem sądu kasacyjnego, nie ma zatem wątpliwości, że WSA w zaskarżonym wyroku (opierając się na ustaleniach zawartych w prawomocnym wyroku WSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 745/09) zasadnie uznał, że samo uczestniczenie przez skarżącego do końca 1998 r. w szkoleniach dla egzaminatorów nie mogło zostać uznane zgodnie z art. 145 ust. 4 p.r.d. za "wykonywanie czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy".
Skarżący nie mógł w związku z tym zostać uznany w oparciu o ten przepis, za osobę spełniającą wymagania formalne do uzyskania wpisu do ewidencji egzaminatorów. Dodatkowo podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w zakresie omawianych okoliczności skarżący w piśmie z dnia 18 lutego 1998 r. wskazał, że "Od 1996 r. w związku z prowadzonym postępowaniem karnym przez prokuraturę nie podpisano ze mną umowy zlecenia na dalsze prowadzenie egzaminów (...).". Prawidłowo zatem uznał WSA, że skarżący w dacie wejścia ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. w dniu 1 stycznia 1998 r., nie wykonywał czynności egzaminatora, czyli nie dokonywał sprawdzania kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (por. art. 73 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 ze zm.). Konkludując należy ponownie podkreślić, że określenie "osoby wykonujące czynności egzaminatora w dniu wejścia w życie ustawy", zawarte w art. 145 ust. 4 p.r.d., należy rozumieć jako osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy były czynnymi egzaminatorami, czyli egzaminowały kandydatów na kierowców, a nie tylko posiadały uprawnienia do sprawowania funkcji egzaminatora oraz np. uczestniczyły w specjalistycznych szkoleniach. W tej kwestii wiążącej wykładni tego przepisu dokonano już w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 745/09, wydanym w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie wpisu do ewidencji egzaminatorów. W wyroku tym wskazano wyraźnie, iż organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dniu wejścia w życie ustawy nie wykonywał czynności egzaminatora, a zatem nie mógł w związku z tym zostać (w oparciu o art. 145 ust. 4 p.r.d.) uznany, za osobę spełniającą wymagania formalne do uzyskania wpisu do ewidencji egzaminatorów. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, podobnie jak Sąd I instancji, jest związany zacytowanym wyżej orzeczeniem WSA i dokonaną w nim wykładnią prawa. W tym kontekście należy zauważyć, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. W sytuacji, gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku orzekł o zgodności z prawem (oddalił skargę) decyzji administracyjnej to kwestia ta co do zasady nie może być przedmiotem ponownego rozważania w postępowaniu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI