II GSK 2578/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy ustanowienia biegłym sądowym, uznając, że niestosowne słownictwo w opinii podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków.
Sprawa dotyczyła odmowy ustanowienia W.S. biegłym sądowym w dziedzinie budownictwa. Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu, po otrzymaniu negatywnej opinii z prokuratury o jednej z opinii skarżącego, odmówił ustanowienia go biegłym, wskazując na niestosowne słownictwo i chaotyczną treść opinii. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że użycie obraźliwego języka w opinii podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, nawet przy posiadaniu kwalifikacji zawodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości o odmowie ustanowienia skarżącego biegłym sądowym w dziedzinie budownictwa. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że jedna z opinii sporządzonych przez skarżącego zawierała niestosowne, chaotyczne i obraźliwe słownictwo, co podważało jego rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. WSA uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił stan faktyczny i przedłożył interes społeczny nad interes strony. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, kwestionując ocenę rękojmi oraz sposób uzasadnienia decyzji i wyroku. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie naruszało przepisów. Sąd podkreślił, że rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego obejmuje nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale także cechy moralno-etyczne, takie jak prawość, sumienność i bezstronność. Użycie obraźliwego języka w opinii, nawet w reakcji na trudne okoliczności, podważa zaufanie do biegłego jako osoby zaufania publicznego i nie może być akceptowane. Sąd wskazał, że decyzja o ustanowieniu biegłego ma charakter uznaniowy, ale podlega kontroli sądowej w zakresie przestrzegania granic uznania i prawidłowego uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niestosowne i emocjonalne słownictwo w opinii podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, co jest odrębnym wymogiem od kwalifikacji zawodowych i doświadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego obejmuje przymioty moralno-etyczne, takie jak prawość, sumienność i bezstronność. Użycie obraźliwego języka w opinii podważa zaufanie do biegłego jako osoby zaufania publicznego i nie może być akceptowane, nawet jeśli kandydat posiada wysokie kwalifikacje zawodowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
rozporządzenie art. 12 § 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych
Osoba ubiegająca się o ustanowienie biegłym sądowym musi dawać rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, co obejmuje zarówno aspekty zawodowe, jak i moralno-etyczne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania organów dla dobra publicznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.u.s.p. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Prezes sądu okręgowego ustanawia biegłych sądowych i prowadzi ich listę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niestosowne i emocjonalne słownictwo w opinii biegłego podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Kwalifikacje zawodowe są odrębnym wymogiem od rękojmi należytego wykonywania obowiązków. Decyzja o ustanowieniu biegłym ma charakter uznaniowy, ale podlega kontroli sądowej.
Odrzucone argumenty
Wieloletnie doświadczenie zawodowe, stopień naukowy i ciągłe podnoszenie kwalifikacji powinny przesądzać o ustanowieniu biegłym, mimo drobnych uchybień w jednej opinii. Emocjonalne odniesienia w opinii nie powinny rzutować na całokształt działalności biegłego. Brak należytej kontroli stanu faktycznego przez WSA i nierespektowanie zasady wyważenia interesu indywidualnego i społecznego. Uzasadnienie wyroku WSA było schematyczne i ogólnikowe. WSA powinien był wydać wyrok uchylający decyzję administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego osoba zaufania publicznego wizerunek wymiaru sprawiedliwości uznanie administracyjne przedłożył interes społeczny nad interes strony
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego' oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi w przedmiocie ustanowienia biegłych sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy ustanowienia biegłym z powodu niestosownego języka w opinii. Ogólne zasady dotyczące uznania administracyjnego i rękojmi mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet posiadając wysokie kwalifikacje, błędy w komunikacji i profesjonalizmie mogą uniemożliwić wykonywanie zawodu biegłego. Podkreśla znaczenie etyki i kultury wypowiedzi w kontekście zaufania publicznego.
“Czy obraźliwe słowa w opinii biegłego mogą zamknąć mu drzwi do kariery? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2578/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 2576/21 - Wyrok NSA z 2022-01-11 VI SA/Wa 366/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-05 VI SA/Wa 545/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-13 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 15 poz 133 par. 1 ust. 1, par. 12 ust, 1 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 545/20 w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem oddalił skargę W.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy: Skarżący W.S. wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu o ustanowienie go biegłym sądowym w dziedzinie budownictwa (konstrukcje żelbetowe, stalowe, budowa dróg i mostów). Do wniosku załączył dokumenty na okoliczność wykazania wiedzy i doświadczenia w dziedzinie budownictwa. W związku ze złożonym wnioskiem, Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu zwrócił się do Prezesów Sądów Okręgowych w Krakowie, Kielcach, Lublinie i Rzeszowie, o wydanie opinii oraz ocenę pracy skarżącego, w zakresie rzetelności i terminowości sporządzanych opinii. W odpowiedzi, Prezes Sądu Okręgowego w Rzeszowie wskazał, że [...] lipca 2019 r. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w C., w którym to Prokurator stwierdził, że biegły wykonał opinię odbiegającą od standardów opiniowania, co nie pozwalało na poczynienie na jej podstawie ustaleń faktycznych i skutkowało koniecznością powołania innego biegłego tej specjalności do opiniowania w sprawie. W związku z tym Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu skierował prośbę do Prokuratury Rejonowej w C. o ocenę sporządzonej opinii przez biegłego. W odpowiedzi z [...] października 2019 r. Prokurator wskazał, że treść przedmiotowej opinii była chaotyczna, niejasna i niespójna, a tym samym mało profesjonalna. Podkreślił, że opinia nie odpowiadała na pytania postawione w postanowieniu o powołaniu biegłego, a użyte w niej sformułowania można uznać za obrażające strony postępowania i ich pełnomocników, a także urzędników. Z uwagi na powyższe Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu decyzją z [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 196 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096, zwanej dalej: k.p.a.) w związku z §1 ust. 1 i §12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133; dalej: rozporządzenie) odmówił skarżącemu ustanowienia biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu z zakresu budownictwa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ubiegający się o wpis posługuje się w opiniach językiem i sposobem argumentacji nieakceptowalnym w pismach, opiniach czy na salach sądowych okręgu wrocławskiego. W wyniku odwołania wniesionego przez skarżącego, Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] grudnia 2019 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uznał, że stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu działając w ramach uznania administracyjnego był uprawniony i zobowiązany do oceny czy ustanowienie danej osoby biegłym sądowym jest uzasadnione oraz celowe, a po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożył interes społeczny nad interes strony, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Według WSA ocena rękojmi należytego wykonania obowiązków biegłego dokonana w oparciu o zebrany materiał dowodowy wykluczała możliwość wskazania skarżącemu ewentualnych przesłanek, które mógłby wypełnić, aby uniknąć konsekwencji w postaci wydania decyzji negatywnie rozstrzygającej jego wniosek. W podstawie prawnej wyroku Sąd pierwszej instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 § 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia przez krzywdzące dla skarżącego przyjęcie, że nie daje on gwarancji należytego wykonywania obowiązków biegłego, chociaż wieloletnie doświadczenie zawodowe skarżącego, jego stopień naukowy i ciągle podnoszenie kwalifikacji przeczą takiemu stanowisku, a emocjonalne odniesienia zawarte w jednej ze sporządzonych przez niego opinii nie powinny rzutować na całokształt działalności biegłego i pozwalać na przyjęcie, ze jest on osobą niedającą rękojmi należytego wykonywania funkcji biegłego sądowego; 2) przepisów postępowania, to jest: a) art 134 § 1 i art 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art 7, art. 8, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak należytej kontroli podjętego w sprawie rozstrzygnięcia przez pryzmat zgromadzonego materiału dowodowego, pominięcie wyjaśnień skarżącego, danie prymatu stwierdzeniu, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego oraz nierespektowanie zasady, że w postpowaniu administracyjnym organ załatwiający sprawę obowiązany jest właściwie wyważyć interes indywidualny (interes skarżącego), aż do granic kolizji z interesem społecznym i przyjęcie, że przy rozstrzyganiu sprawy przez Prezesa Sądu Okręgowego Wrocławiu i przez Ministra Sprawiedliwości organy te powinny kierować się zasadą proporcjonalności przy ocenie zachowania skarżącego; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez schematyczne uzasadnienie przyczyn, dla których twierdzenia i argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione i ogólnikowe powołanie się na prawidłowość wydanych przez organy obu instancji decyzji uznaniowych, bez szczegółowego odniesienia się do tego, że skarżący pełni funkcję biegłego sądowego w sądach innych apelacji, które nie mają zastrzeżeń do sporządzanych przez niego opinii; c) art. 151 p.p.s.a. przez wydanie wyroku oddalającego skargę w sprawie, w której zachodziłyby przesłanki do wydania wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c). p.p.s.a, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że kontrolowana przez WSA decyzja jest decyzją uznaniową i wydanie takiej decyzji wymaga, by zostało należycie ocenione, czy wybór danego rozstrzygnięcia sprawy jest rozwiązaniem prawidłowym i nie nosi cech dowolności. Podnosząc te zarzuty, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jak również przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postepowaniu przed NSA. III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości pismem z 20 sierpnia 2021 r. wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. IV. W toku postępowania kasacyjnego skarżący wniósł szereg pism stanowiących uzupełnienie skargi kasacyjnej wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w załączonych do nich dokumentów, na okoliczność spełnienia przez biegłego warunku rękojmi należytego wykonania zawodu biegłego i sporządzania przez niego opinii z zakresu budownictwa. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie wystąpiły. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i dokonując jego oceny organy administracji publicznej trafnie przyjęły, że emocjonalne i niestosowne słownictwo użyte przez skarżącego w jednej z opinii sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego dawało podstawy do przyjęcia, że skarżący nie spełnia warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego i nie może zostać wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Skarga kasacyjna kwestionuje to stanowisko w oparciu o obie podstawy kasacyjne, o których stanowi z art. 174 p.p.s.a. Oceniając zarzuty podniesione w ramach podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należało odnieść się najpierw do najdalej idącego zarzutu procesowego, to jest naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, to jest zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawarte w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi Sąd pierwszej instancji kierował się, podejmując orzeczenie, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący uznał, że do uchybienia tym przepisom doszło poprzez brak należytej kontroli podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz nierespektowanie zasady, że w postępowaniu administracyjnym organ załatwiający sprawę obowiązany jest wyważyć interes indywidualny. Stwierdzić zatem należy. że ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji uwzględniała wyraźnie fakt, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu, w ramach uznania administracyjnego wyznaczonego granicami zawartymi w art. 7 k.p.a. był uprawniony i zobowiązany do oceny, w świetle całokształtu okoliczności sprawy - czy ustanowienie danej osoby biegłym sądowym jest uzasadnione oraz celowe i po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożył interes społeczny nad interesem strony, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i z poszanowaniem zasady wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. należy zauważyć, że istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu Sąd dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Z kolei badając legalność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia reguł postępowania dowodowego, Sąd przeprowadza weryfikację aktu administracyjnego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Za wadliwie skonstruowany, i tym samym nieusprawiedliwiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przede wszystkim przepisy te uznawane są za tzw. przepisy wynikowe, jako że określają jedynie sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd w określonych tymi przepisami sytuacjach. Nie mogą zatem stanowić samoistnej podstawy zaskarżenia. Naruszenie tych przepisów należy więc wiązać z naruszeniami przepisów postępowania czy prawa materialnego - których dopuściły się organy orzekające w sprawie, bądź też naruszenia których wadliwie dopatruje się strona. Bez tego rodzaju powiązania zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie poddaje się kontroli. W ramach podstawy, o której stanowi art.174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono Sądowi pierwszej instancji błędną wykładni § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych przyjętą przez WSA, poprzez krzywdzące przyjęcie, że skarżący nie daje gwarancji należytego wykonywania obowiązków biegłego, chociaż wieloletnie doświadczenie zawodowe, stopień naukowy i ciągłe podnoszenie kwalifikacji przeczą takiemu stanowisku, a emocjonalne odniesienia zawarte w jednej ze sporządzonych przez niego opinii nie powinny rzutować na całokształt jego działalności. Uzasadnienie tego zarzutu wskazuje jednoznacznie, że zmierza on w istocie do zakwestionowania wniosków wypływających z oceny niespornego stanu faktycznego sprawy. Zarzut ten nie został zatem sprecyzowany właściwie, bowiem chodzi w nim o błąd subsumcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej, a nie nieprawidłowym rozumieniu treści obowiązującego przepisu. Mimo stwierdzonej wady konstrukcyjnej omawianego zarzutu, uwzględniając stanowisko zawarte w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jego oceny. Zgodnie z § 1 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie biegłych sądowych, biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. W słowniku Języka Polskiego PWN pod redakcją M. Szymczaka (Warszawa 2002 r., s. 58) pojęcie rękojmi zdefiniowano jako "poręczenie, zagwarantowanie czegoś, gwarancja, zabezpieczenie, pewność, zapewnienie o czymś, przyrzeczenie czegoś". Kryterium "rękojmi należytego wykonywania obowiązków" ma zatem służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego biegowego sądowego. Spełnienie przesłanki z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wymagane jest od kandydata niezależnie od spełnienia przez niego pozostałych warunków, dotyczących legitymacji czynnej, kwalifikacji zawodowych i doświadczenia praktycznego. Redakcja § 12 przesądza zatem o konieczności kumulatywnego spełnienia przesłanek wymienionych w pkt 1-5. Natomiast osoba ubiegająca się o wpis na listę biegłych sądowych zobowiązana jest do potwierdzenia warunków formalnych, jakie są stawiane kandydatom na biegłych, zaś ich ocena należy wyłącznie do prezesa konkretnego sądu okręgowego, do którego został złożony wniosek. Dlatego też nie jest trafne odwoływanie się w skardze kasacyjnej i kolejnych pismach do faktów ustanowienia skarżącego w innych sądach okręgowych, czy też zlecania kolejnych opinii . Zgodnie bowiem z art. 157 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 217) to prezes sądu okręgowego ustanawia biegłych sądowych i prowadzi ich listę. Nie ma ani w powołanej ustawie ani też w przepisach wykonawczych odnoszących się do biegłych sądowych instrumentów prawnych, który tworzyłby uproszczoną procedurę ustanawiania biegłym dla tych osób, które zostały ustanowionej już w innych sądach. To prezes właściwego sądu ocenia spełnienie przesłanek z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata do wykonywania obowiązków biegłego, a tych zaś nie sposób wnioskować inaczej niż z prezentowanej przez kandydata na biegłego postawy etycznej i moralnej, a także sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowej pracy. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie wskazywał, że rękojmia należytego wykonywania zawodu wynika z dotychczasowego zachowania kandydata oraz z danych o nim (por. np. wyrok NSA z dnia 5.04.2001 r., sygn. akt II SA 725/00). Jeśli chodzi o kluczową w niniejszej sprawie kwestię dawania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego, to należy zauważyć, że WSA nie dokonywał wykładni wykraczającej ponad tę, która była przedstawiona w postępowaniu administracyjnym. Zarówno Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu, jak i Minister Sprawiedliwości zwracali uwagę, że rękojmia należytego wykonywania obowiązków jest definiowana w orzecznictwie sądów administracyjnych jako całokształt cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: prawość, szlachetność, sumienność i bezstronność łącznie. Wskazywano, że wprowadzenie wskazanego kryterium ma służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego biegłego sądowego, jako organu pomocniczego sądu. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata do wykonywania obowiązków biegłego, a tych nie sposób wnioskować inaczej, niż z prezentowanej dotychczas przez kandydata postawy etycznej i moralnej, a także sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywanej dotychczas pracy (por. wyroki NSA: z 11 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 390/92; z 26 maja 1999 r., sygn. akt II SA 806/ 99; z 27 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 971/08). WSA podkreślił też ten aspekt pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego jakim jest konieczność posiadania zaufania organów wymiaru sprawiedliwości do jego osoby. Zdaniem skarżącego, nie można przyjąć, że dygresje i emocjonalne reakcje zawarte w jednej opinii mogą przesądzać o braku rękojmi na wykonywanie zawodu biegłego, chociaż "wieloletnie doświadczenie zawodowe skarżącego, jego stopień naukowy i ciągłe podnoszenie kwalifikacji przeczą takiemu stanowisku". Nie można zgodzić się z tą argumentacją. Przede wszystkim należy podkreślić, że kwalifikacje zawodowe są kolejnym, poza dawaniem rękojmi, wymogiem ustanowienia biegłym sądowym. W toczącym się postępowaniu nie podważano kwalifikacji zawodowych skarżącego, przedmiotem oceny była wyłącznie rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego, a więc jego przymioty ze sfery moralno – etycznej. Słusznie w tym zakresie podkreślano, że słownictwo, forma wyrazu i ekspresja zawarta w wydanej opinii podważały zaufanie do skarżącego jako do osoby zaufania publicznego, Ponadto argumentacja skarżącego zawarta w odwołaniu, skardze oraz skardze kasacyjnej świadczy o niezrozumieniu przez niego istoty funkcji biegłego jako organu pomocniczego sądu. W szczególności twierdzenia skarżącego, że subiektywne dygresje, na które sobie pozwolił wydając kontrowersyjną opinię wynikały z reakcji na ewidentne naruszenia prawa - potwierdzają, że ocena spełniania rękojmi przez skarżącego dokonana przez organy oraz WSA była prawidłowa. Ocena dokonana przez WSA uwzględniała również i to, że decyzja dotycząca ustanowienia biegłym sądowym jest wydawana na zasadzie uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym zwracano uwagę, że nie istnieje prawny obowiązek ustanowieniem biegłym sądowym osoby ubiegającej się o to stanowisko (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 113/04). Jednak decyzje uznaniowe wydane w tym zakresie nie tracą charakteru decyzji administracyjnej i podlegają ogólnym regułom ich podejmowania i uzasadniania, wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje wydane na zasadzie uznania podlegają, co oczywiste, kontroli sądu administracyjnego, jednak zakres tej kontroli jest inaczej ukształtowany. "Zbadaniu wymaga wówczas to, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne, czy nie przekroczono jego granic przy wydawaniu decyzji, jak również, czy prawidłowo uzasadniono w zgodzie z art. 7 k.p.a. wybór danego rozstrzygnięcia sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, (a nie np. tylko ogólnym brakiem środków materialnych na dane cele czy generalnymi założeniami polityki administracyjnej). Władza sądownicza nie może zastępować władzy wykonawczej, a pełna kontrola decyzji wydanych na zasadzie uznania administracyjnego, może rodzić takie obawy" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 6 wydanie, C.H. Beck, str. 495). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się również, że "ograniczony charakter kontroli sądu administracyjnego w stosunku do decyzji administracyjnych opartych na normach prawnych uznaniowych sprowadza się do badania kryteriów wyboru dokonanego przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji, przy jednoczesnym pozostawieniu temu organowi swobody w zakresie takiego wyboru" (por. T. Woś (red), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VI, opubl. WK 2016, komentarz do art. 3, uwaga 37 i podane tam orzecznictwo). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie naruszył zakresu kontroli. WSA wziął bowiem pod uwagę i zaakceptował rozumienie kryterium rękojmi wykonywania funkcji biegłego, która była przedmiotem analizy na etapie postępowania administracyjnego. Odniósł się do wszelkich aspektów tego pojęcia oraz okoliczności wskazujących na słuszne uznanie, że biegły nie spełnia warunku rękojmi. Zwrócił uwagę na dominujący w odniesieniu do funkcji biegłego, element jakim jest oprócz niekwestionowanych najwyższych kwalifikacji, posiadanie zaufania organów wymiaru sprawiedliwości do jego osoby. Po analizie rozstrzygnięcia administracyjnego WSA słusznie stwierdził, że kwestia ewentualnego wzburzenia podczas sporządzania opinii nie niweluje obowiązku fachowego, rzeczowego i pozbawionego emocji ujęcia tematyki będącej przedmiotem opinii przy jej formułowaniu. Każdego biegłego sądowego powinna cechować bowiem powściągliwość w formułowaniu stanowiska oraz powstrzymywanie się od reakcji nieadekwatnych do sytuacji. Przy wydawaniu opinii, pomimo stosowania różnych metod nacisku i powodujących sytuacje stresowe i niekomfortowe dla biegłego, wymagane jest by biegły przedstawiał rzeczowo jedynie te informacje, które dotyczą przedmiotu opinii. Innymi słowy by potrafił powstrzymać się od jakichkolwiek zbędnych reakcji słownych i emocjonalnych nakierowanych na osoby występujące w sprawie. WSA słusznie zauważył, że osoba biegłego swoim rzeczowym i wyważonym zachowaniem gwarantuje bowiem, że opinie przez niego sporządzone będą ocenione jako bezstronne, profesjonalne i obiektywne, także w obliczu krytyki. W świetle powyższych uwag, twierdzenia skarżącego, że był to jednorazowy incydent w postaci użycia w sporządzonej przez niego opinii wulgarnego słownictwa, wyrażeń silnie nacechowanych emocjonalnie, ujętych w formie retorycznych pytań - nie miały w sprawie żadnego znaczenia, gdyż w całokształcie okoliczności sprawy znacząco rzutował na ocenę jego zachowania w kontekście "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego". Forma wypowiedzi biegłego świadczy o braku dystansu, powściągliwości i umiejętności wyważonego formułowania wypowiedzi. Używanie tak kategorycznych, obraźliwych i nieprzyzwoitych określeń w opinii będącej rezultatem pracy biegłego, uznać należy za ewidentnie wykraczające poza normy wyznaczone przepisami prawa i dobrymi obyczajami. Zachowanie biegłego w mowie czy w piśmie wpływa bowiem na wizerunek wymiaru sprawiedliwości, a przede wszystkim prezesa sądu, który go powołuje. Powyższe oznacza, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie naruszała prawa, dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI