II GSK 2562/21

II GSK 2562/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 389/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-10
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 169 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 389/21 w sprawie ze skargi A. S.A. w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 389/21, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr Sp. [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia 2 stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP (dalej też jako "Urząd", "organ" lub "UPRP") udzielił na rzecz M. M. (Z. P.-H. [...], K. W.) prawo ochronne na słowno – graficzny znak towarowy "Walichnowy MARKO Pasztet z Gęsi Walichnowy MARKO" (dalej też w skrócie jako "sporny znak") do oznaczania towarów z klasy 29, tj.: przetworów z mięsa drobiowego i konserw drobiowych. Sporny znak przedstawia po cztery symetrycznie zwrócone przodem do siebie (do środka) z każdej strony gęsi, pomiędzy którymi znajduje się zapisana wielkimi literami fraza "Pasztet z Gęsi", a po obydwu bokach znajdują się tożsame elipsy z wkomponowanym napisem: "Walichnowy Marko" (przykrywające prawie w całości postać czwartej, ostatniej gęsi z każdej strony), przy czym w ww. znaku występują następujące kolory: czerwony, biały, zielony, oranżowy, jasnozielony, jasnożółty, niebieski, czarny, żółty, brązowy, jasnobeżowym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 roku Urząd Patentowy RP dokonał zmiany w rejestrze znaków towarowych poprzez wpisanie, jako podmiotu uprawnionego do ww. znaku towarowego: P. P.- H.- U. "M." Sp. z o. o. z siedzibą w P.
W dniu 11 stycznia 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek A. S. A. z siedzibą w R. (dalej też jako "wnioskodawca" lub "skarżąca") - o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy dla wszystkich towarów z klasy 29, objętych ochroną. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 286, dalej też jako "p.w.p."), natomiast w uzasadnieniu podniósł, że sporny znak towarowy nie jest używany w sposób rzeczywisty dla towarów i usług objętych prawem ochronnym a nieużywanie trwa nieprzerwanie przez okres co najmniej pięciu ostatnich lat.
W odpowiedzi aktualny uprawniony ze znaku – P. P.- H.- U. "M." Sp. z o. o. z siedzibą w P. (dalej także jako "uprawniony" lub "uczestnik"), wnosząc o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa, podniósł, że sporny znak towarowy był przez niego używany w sposób rzeczywisty. Wskazał, iż prowadzi sprzedaż hurtową i detaliczną mięsa wieprzowego, wołowego i drobiowego oraz szeroką gamę wędlin, konserw, pasztetów i przetworów mięsno-warzywnych poprzez stale rozwijającą się sieć własnych sklepów firmowych i hurtowni - zarówno w Polsce, jak i zagranicą, a także współpracuje z największymi sieciami handlowymi w Polsce. Uczestnik podkreślił, że jest także dużym eksporterem produktów mięsnych w Unii Europejskiej, jak i poza jej granicami. Wskazał, iż sporny znak co najmniej od daty jego rejestracji był wykorzystywany celem oznaczania przetworów z mięsa drobiowego, konserw drobiowych wprowadzanych do obrotu na terytorium Polski pod nazwą "Pasztet z Gęsi", a od 2016 r. jako "Pasztet z gęsią. Ponadto, co najmniej od roku 1999 roku prowadzony był eksport produktów oznaczonych spornym znakiem (lub znakiem podobnym do spornego znaku), za granicę, w tym w szczególności na terytorium Mołdawii, Rumunii, Ukrainy, jak również, w mniejszym zakresie, do Gruzji, na Łotwę i do Estonii. Uprawniony wskazał, iż przed złożeniem wniosku prowadził i nadal prowadzi sprzedaż produktu "Pasztet z gęsi" na rzecz odbiorców z całej Polski, wymieniając szereg przedsiębiorstw, które dokonywały od niego zakupu towarów sygnowanych spornym znakiem. Uprawniony podkreślił, iż na etykietach produktów zamieszczonych na towarach (pasztetach) wprowadzanych do obrotu przez uprawnionego znajduje się znak, który jest identyczny lub niemal identyczny ze spornym znakiem.
Na okoliczność używania spornego znaku towarowego, w trakcie postępowania spornego, uprawniony przedłożył różne materiały dowodowe: wydruk strony internetowej pod adresem www.marks.biz.pt, przykładowe katalogi i materiały promocyjne, korespondencję e-mail A. L., zatrudnionej w przedsiębiorstwie uprawnionego, dotyczącą zamówienia etykiet oraz materiałów reklamowych, faktury dokumentujące zlecanie druku etykiet w języku polskim, faktury i dowody dostawy dokumentujące sprzedaż pasztetów produktów oznaczonych spornych znakiem w Polsce, przykładowy kod kreskowy na produkt, fotografie puszek, szczegóły produktu w systemie GTIN, dokumentację fotograficzną wnętrz sklepów ukazujących towary oznaczone spornym znakiem, itp.
W toku postępowania wnioskodawca sprecyzował z kolei, że wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z datą 10 stycznia 2013 r., czyli 5 lat wstecz, licząc od dnia 11 stycznia 2018 r., to jest wystąpienia z wnioskiem o wygaśnięcie prawa ochronnego do spornego znaku towarowego. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz zakwestionował stanowisko uprawnionego, że z przedłożonego przez uprawnionego materiału dowodowego wynika rzeczywiste używanie znaku towarowego w formie zarejestrowanej.
Finalnie Urząd Patentowy RP, decyzją z dnia [...] lipca 2020 roku, o numerze Sp.[...], działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1, art. 169 ust. 2 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1575 ze zm., dalej także jako "k.p.c.") w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił wniosek P. S.A., o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy oraz przyznał uprawnionemu kwotę 1680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonym wyrokiem z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 389/21 oddalił skargę.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 171 p.w.p. Organ prawidłowo dokonał analizy całego materiału dowodowego sprawy. Dopuszczono wszystkie dowody o istotnym znaczeniu i dokonano ich rzetelnej oceny. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, uczestnik wykazał za pomocą przedstawionych dowodów, że sporny znak był używany przez niego w przyjętym przez organ, jako relewantnym okresie, tj. - od 10 stycznia 2008 r. do lipca 2016 r. Organ, w celu przeanalizowania zebranego materiału dowodowego wziął bowiem pod uwagę okres pięciu lat poprzedzających żądaną datę wygaśnięcia prawa (10 stycznia 2013 r.) oraz uwzględniając okres późniejszy do chwili wszczęcia postępowania spornego. Przedłożone przez uprawnionego dowody w postaci katalogów, materiałów promocyjnych, zamówień etykiet oraz materiałów reklamowych, faktur dokumentujących zlecania druku etykiet w języku polskim, fotografii puszek a także przykładowych ofert i cenników uprawnionego, ewidentnie potwierdzają, że sprzedaż dotyczyła właśnie jedynego znajdującego się w ofercie uczestnika produktu w postaci pasztetu z gęsi - sygnowanego spornym znakiem. Co więcej, także przesłuchiwani świadkowie, będący nabywcami towarów produkowanych przez uprawnionego, rozpoznali ilustracje etykiet i potwierdzili, iż przedmiotem sprzedaży okazanych im w trakcie rozprawy przez organem faktur, był produkt oklejony etykietami, na których widnieje sporny znak towarowy. WSA podkreślił przy tym, że w realiach obrotu gospodarczego, nie sposób oczekiwać, że podmioty wprowadzające na rynek określony produkt, sygnowany chronionym znakiem towarowym, będą nim opatrywać każdą fakturę dokumentującą sprzedaż, w sposób jednoznacznie pozwalający na powiązanie towaru ze znakiem towarowym (w szczególności w przypadku faktur obejmujących kilkanaście, lub kilkadziesiąt różnych towarów będących przedmiotem jednej transakcji sprzedaży). Tym samym to właśnie odpowiednie uzupełnienie materiału dowodowego o materiały promocyjne, katalogi lub oferty, gdzie przedstawiona jest już formuła graficzna, pozwalająca powiązać sprzedawany towar ze znakiem towarowym, pod jakim jest na rynku oferowany, daje szansę na uzyskanie całokształtu materiału dowodowego. Temu samemu celowi, może służyć przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, jeżeli jest to niezbędne dla zbudowania całościowego obrazu sprawy.
Sąd I instancji podkreślił również, że w ramach przysługującego uprawnionemu prawa ochronnego dopuszczalna jest pewna modyfikacja znaku. Stosownie do art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., polega ona na używaniu znaku różniącego się od znaku, na który prawo ochronne udzielono, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru. Sytuacja taka zachodzi, gdy oznaczenie może być używane w różnych odmianach, a różnice nie dotyczą elementów istotnych, które decydują o wyróżniającym charakterze znaku. W rozpoznawanej sprawie pomiędzy znakiem w formie zarejestrowanej a przedstawionej w materiale dowodowym, używanej do oznaczania produkowanych przez uczestnika towarów, występują pewne różnice kolorystyczne. Przede wszystkim w oznaczeniu przedstawionym w materiale dowodowym, prawie niewidoczny jest zarówno górny pomarańczowo – czerwony pasek, jak i dolny niebieski. Ponadto pasek występujący na tle napisu "Pasztet" w znaku zarejestrowanym jest koloru bladozielonego a na zdjęciu obrazującym jego użycie w obrocie koloru jasnozielonego. Sam napis "Gęsi" także w formie używanej do sygnowania towarów był w kolorze czerwonym, podczas, gdy w wersji zarejestrowanej jest w kolorze pomarańczowym. Na znaku występującym w obrocie widoczne są dwa rzędy po cztery gęsi a w znaku zarejestrowanym wizualnie widać tylko po trzy gęsi w każdym, przeciwstawionym sobie rzędzie (postać czwartej jest przykryta innymi elementami znaku). Jednakże Sąd zgodził się z organem, że nie są to zmiany istotne, które wpływają na charakter odróżniający spornego znaku. Wbrew stanowisku skarżącej, to nie samej kolorystyce tła należy przypisać charakter dystynktywny. Elementy dominujące w postaci centralnie umieszczonego napisu "PASZTET Z GĘSI" oraz symetrycznie ujętych postaci ustawionych w rzędach gęsi pozostały niezmienione a rozbieżności w barwach, i to nie diametralne, lecz mieszczące się w pewnym spektrum odcieni, nie wpływają na odbiór znaku przez odbiorcę w sposób mylący. Sama dostrzegalna liczba postaci gęsi w rzędzie w liczbie 3 lub 4, bynajmniej nie powoduje różnicy w odbiorze całościowym znaku, z uwagi na sposób ich przedstawienia w pewnej cofniętej wobec pierwszego planu perspektywie, gdzie każda kolejna postać częściowo zasłonięta jest przez poprzedzejącą ją.
Zdaniem WSA, forma znaku używanego przez uczestnika w obrocie w żadnej mierze nie stanowi formy odmiennej od zarejestrowanej w taki sposób, aby doszło do zmiany odróżniającego charakteru spornego znaku.
Finalnie Sąd podzielił stanowisko organu, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na używanie spornego znaku dla wszystkich towarów, dla jakich został zgłoszony. Oczywistym jest bowiem, że konserwa drobiowa będzie jednocześnie przetworem z mięsa drobiowego. Tym samym dopuszczenie do postulowanego przez skarżącą rozdzielenia ochrony, co do tak ujętych jej zakresów, prowadziłoby do oczywistej konfuzji wśród odbiorców, w sytuacji sygnowania tożsamym znakiem, przez różnych producentów, z jednej strony konserw drobiowych a z drugiej innych rodzajów przetworów z mięsa drobiowego. Sporny znak tym samym zatraciłby swą podstawową funkcję odróżniającą źródło pochodzenia sygnowanego nim towaru.
Skarżąca zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.), a mianowicie;
1. art. 90 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 z późn. zm., dalej: "ustawa antycovidowa") poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez możliwości przedstawienia przez Skarżącego stanowiska na rozprawie, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, ponadto bez uprzedniego zawiadomienia Skarżącego o tym, że sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, w związku z czym Skarżący został pozbawiony możności obrony swoich praw - co stanowi przesłankę nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 3 i art. 256 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p) w zw. z art. 75 § 1 i 78 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") poprzez niedostrzeżenie uchybienia Urzędu Patentowego uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. polegającego na dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodów, które nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w zakresie używania przedmiotowego znaku towarowego dla towarów objętych rejestracją (tj. dowodów spoza okresu miarodajnego dla niniejszej sprawy, dowodów nieopatrzonych datą, dowodów niedotyczących zetknięcia się odbiorców krajowych ze spornym znakiem, dowodów nieprzedstawiających wizerunku przedmiotowego znaku towarowego, dowodów dotyczących towarów nieobjętych sporną rejestracją, dowodów dotyczących czynności przygotowawczych do użycia znaku, dowodów z zeznań świadków oraz z pisemnych oświadczeń na okoliczność wyglądu oznaczenia używanego przez Uczestnika dla produktu pod nazwą "Pasztet z gęsi" / "Pasztet z gęsią" oraz okoliczności używania znaku), jak również na dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodów dotyczących okoliczności niemających znaczenia dla sprawy (tj. używania innych oznaczeń niż sporny znak, dla innych towarów niż towary objęte rejestracją), co doprowadziło do błędnego ustalenia przez Urząd Patentowy stanu faktycznego sprawy i w rezultacie niezasadnego oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak - czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi przez Sąd I instancji, mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia;
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 3, art. 255 ust. 4 i art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie uchybienia Urzędu Patentowego uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a., polegającego na nierzetelnej ocenie dowodów, oparciu ustaleń faktycznych na nieadekwatnych, nieobiektywnych i niewiarygodnych dowodach, poczynieniu ustaleń faktycznych w postępowaniu spornym w oparciu o przypuszczenia i domniemania, a nie o zebrany materiał dowodowy, którego skutkiem było błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie postaci oznaczenia używanego przez Uczestnika, a także w zakresie czasu, miejsca, charakteru i rozmiaru używania oznaczenia Uczestnika oraz towarów, dla których był on używany, co doprowadziło do przyjęcia przez Urząd w sposób dowolny, że Uczestnik wykazał używanie spornego znaku towarowego w badanym okresie w odniesieniu do wszystkich towarów objętych prawem ochronnym, pomimo iż materiał dowodowy nie dawał do tego podstaw i w rezultacie do niezasadnego oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak - czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi przez Sąd I instancji, mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób naruszający ten przepis, a to przez przedstawienie stanowiska Skarżącego, w zakresie konieczności stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak co najmniej w odniesieniu do niektórych towarów objętych rejestracją, w sposób niezgodny z jego rzeczywistym stanowiskiem - co skutkowało niewłaściwą kontrolą legalności decyzji Urzędu Patentowego oraz naruszeniem obowiązku należytego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia i utrudnieniem kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;
II. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie:
1. art. 169 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 1 p.w.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu błędnej oceny Urzędu Patentowego, że oznaczenia Uczestnika postępowania dla konserw pod nazwą "Pasztet z gęsi" / "Pasztet z gęsią", różnią się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, jedynie w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru (pomimo że między spornym znakiem w postaci zarejestrowanej a oznaczeniami, których dotyczą dowody dostarczone przez Uczestnika postępowania zachodzą różnice, które przesądzają o odmiennym charakterze odróżniającym porównywanych oznaczeń) oraz zaaprobowaniu wadliwego uznania przez Urząd, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty w badanym okresie w odniesieniu do towarów objętych prawem ochronnym, które skutkowało oddaleniem wniosku Skarżącej o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego (podczas gdy należało stwierdzić, że Uczestnik postępowania nie używał spornego znaku towarowego w badanym okresie w postaci zarejestrowanej lub w postaci o tożsamym charakterze odróżniającym w sposób rzeczywisty w rozumieniu ww. przepisu);
2. art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 6 p.w.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie błędnej metodologii badania rzeczywistego używania znaku towarowego, nieuwzględniającej, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy obowiązuje domniemanie nieużywanie znaku, oraz nieuwzględniającej, że wymóg używania dotyczy ściśle towarów objętych rejestracją a nie towarów podobnych, ponadto dopuszczającej oparcie ustaleń dotyczących postaci używanego znaku towarowego, czasu, miejsca, charakteru i rozmiaru używania na zeznaniach świadków i pisemnych oświadczeniach w sytuacji braku konkretnych i obiektywnych dowodów używania znaku oraz zastosowanie niskich wymogów ilościowych rzeczywistego używania znaku w odniesieniu do tanich produktów codziennego użytku (podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy obowiązuje domniemanie nieużywania znaku, ponadto znak musi być używany dla towarów objętych rejestracją, a nie towarów podobnych, przy czym rzeczywiste używanie znaku towarowego powinno zostać dowiedzione za pomocą konkretnych i obiektywnych dowodów, ponadto ustaleń faktycznych nie można opierać na zeznaniach świadków i pisemnych oświadczeniach, jeśli nie znajdują one oparcia w innych, wiarygodnych dowodach, zaś wymogi ilościowe rzeczywistego używania znaku w stosunku do tanich produktów codziennego użytku są wysokie) - czego konsekwencją było niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów poprzez zaaprobowanie błędnej oceny Urzędu Patentowego, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty w badanym okresie w odniesieniu do wszystkich towarów objętych prawem ochronnym (podczas gdy należało stwierdzić, że Uczestnik postępowania nie używał spornego znaku towarowego w badanym okresie w sposób rzeczywisty w odniesieniu do jakichkolwiek towarów objętych prawem ochronnym w rozumieniu ww. przepisu), która to ocena skutkowała nieprawidłowym oddaleniem przez Urząd wniosku Skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak w całości;
3. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.p.w. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu błędnej oceny Urzędu Patentowego, że sporny znak towarowy był używany sposób rzeczywisty w funkcji znaku towarowego w odniesieniu do towarów objętych prawem ochronnym (podczas można było co najwyżej stwierdzić, że Uczestnik postępowania używał spornego znaku towarowego w funkcji opisowej), która to ocena skutkowała nieprawidłowym oddaleniem przez Urząd wniosku Skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak w całości;
4. art. 171 p.w.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwość wywołania u odbiorców konfuzji co do pochodzenia towarów jest przesłanką zachowania prawa ochronnego na znak towarowy dla części towarów objętych rejestracją, w sytuacji gdy przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na dany znak dotyczy jedynie niektórych towarów (podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, iż w przypadku, gdy znak towarowy zarejestrowany jest dla szerokiej kategorii towarów – określonej jednym pojęciem - a rzeczywiście używany jest tylko dla określonej podkategorii tych towarów, to prawidłowe jest stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na ten znak towarowy dla wszystkich innych podkategorii towarów, dla których znak ten jest nieużywany - ryzyko konfuzji wśród odbiorców nie ma zaś z tego punktu widzenia żadnego znaczenia) - czego konsekwencją było niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na zaaprobowaniu błędnego uznania przez Urząd Patentowy, że używanie znaku dla pasztetów z gęsi w puszce uzasadnia utrzymanie ochrony dla całej kategorii "przetwory z mięsa drobiowego" i całej kategorii "konserwy drobiowe" (podczas gdy należało uznać, że używanie znaku dla pasztetów z gęsią w puszce - nawet gdyby było dowiedzione – nie jest równoznaczne z używaniem znaku dla całej kategorii "przetwory z mięsa drobiowego" oraz całej kategorii "konserwy drobiowe" i stwierdzić wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak co najmniej co do innych towarów niż pasztet z gęsi w konserwie) – co skutkowało oddaleniem przez Urząd Patentowy wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak w całości;
5. art. 171 p.w.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostrzeżeniu błędu Urzędu Patentowego polegającego na pominięciu, że używanie spornego znaku dla innych przetworów z mięsa drobiowego niż pasztet z gęsi i innych konserw drobiowych niż pasztet z gęsi w konserwie może wprowadzać odbiorców w błąd co do charakteru towaru (podczas gdy należało uznać, że sporny znak ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd co do charakteru innych towarów z kategorii "przetwory z mięsa drobiowego" niż pasztet z gęsi oraz innych towarów z kategorii "konserwy drobiowe" niż pasztet z gęsi w konserwie i w związku z tym stwierdzić wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak co najmniej co do innych towarów niż pasztet z gęsi w konserwie) - co skutkowało oddaleniem przez Urząd Patentowy wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak w całości.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzesz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
W pierwszej kolejności należy więc rozpatrzyć zarzut najdalej idący, to jest nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swych praw (art. 183 §2 pkt 5 p.p.s.a.). Zdaniem skarżącej kasacyjnie doszło bowiem do naruszenia art. 90 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 z późn. zm., dalej: "ustawa antycovidowa") poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez uprzedniego zawiadomienia o tym.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w niniejszej sprawie stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2025 r. (II GSK 1795/21) oraz w wyroku z 26 lipca 2022 r. (sygn. akt II FSK 1230/21) i jednocześnie wskazuje, że w niniejszej sprawie nie doszło do podnoszonej nieważności postępowania z uwagi na pozbawienia skarżącej możliwości obrony swych praw. We wskazanych wyrokach zawarto bardzo szczegółową i trafną analizę orzekania przez wojewódzkie sądy administracyjne w trybie wynikającym z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19.
Wskazuje się, że postępowanie przed sądem administracyjnym inicjowane jest przez skarżącego, i w związku z tym ma on świadomość, że toczy się postępowanie sądowe. Co więcej zapewnia mu się możliwość ustosunkowania się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, bo pismo to jest skarżącemu doręczane. Dalej należy zauważyć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd zobowiązany jest do oceny legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi. Konkretnych i precyzyjnych zarzutów - poza wyjątkiem z art. 57a p.p.s.a. - skarżący w zasadzie formułować nie musi. Zgodnie zaś z art. 134 § 2 p.p.s.a., sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a uwzględnienie skargi dotyczyć może wszelkich aktów i czynności wydanych w granicach rozpatrywanej sprawy, a więc również tych, które nie zostały skargą wprost objęte (art. 135 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka także na podstawie akt sprawy zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i nie prowadzi, z niewielkim wyjątkiem wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a., własnego postępowania dowodowego, co czyni wręcz znikomym - w stosunku na przykład do procesu cywilnego czy karnego - zakres czynności podejmowanych na rozprawie.
Wobec powyższego zasadą jest, w myśl art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a., że wyrokowanie następuje po przeprowadzeniu rozprawy, jednakże w zd. 2 in fine zastrzeżono możliwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Obejmuje ona unormowane w art. 119 p.p.s.a. przypadki orzekania w trybie uproszczonym oraz sytuacje uregulowane w przepisach odrębnych. W tych przypadkach - jak przyjęto w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym jest niezależne od woli stron (por. np. wyroki NSA z: 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1358/18; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1110/20; 11 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4109/18).
Co więcej przyjmuje się, że standard jawności będzie zachowany, gdy chociaż w jednej instancji sprawa rozpoznawana będzie na posiedzeniu jawnym. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, gdyż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odbyło się w trybie jawnym. Należy także podkreślić, że skarżąca spółka w postępowaniu kasacyjnym nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności i twierdzeń, których nie mogła była przedstawić przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wskutek braku wyznaczenia rozprawy.
Trafnie w powołanym wyroku NSA z 26.07.2022 r. (II FSK 1230/21, LEX nr 3417791) wskazano, że skoro przyjęty przez ustawodawcę standard sprawiedliwości proceduralnej w postępowaniu uproszczonym przed sądem administracyjnym, w tym prawa do wysłuchania nie nasuwa zastrzeżeń, to trudno doszukać się podobnych wątpliwości w stosunku do identycznie ukształtowanego trybu, wprowadzonego w wyjątkowej w skali współczesnego świata sytuacji epidemii. W stanie niespodziewanego, co do skali zagrożenia zapewnienie nieprzerwanej pracy sądu wymagała wprowadzenia mechanizmów pozwalających na rozpoznawanie spraw nie tylko bez udziału stron, ale też z minimalnym zaangażowaniem pracowników sekretariatów sądowych. Co więcej, o tym, że sprawy są rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych (poza wiadomościami w mediach) informowano na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Należy ponadto wyjaśnić, że wprawdzie art. 15zzs4 ust. 2 tej ustawy przewiduje, że sąd administracyjny przeprowadza rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Należy jednak dodać, że przepis 15zzs4 ust. 3 ustawy wprowadza wyjątek od tej zasady, umocowując przewodniczącego do zarządzenia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przepis ten był w sądach wojewódzkich stosowany w początkowej fazie epidemii powszechnie, bo uruchomienie przewidzianej w ustępie 2 możliwości zdalnego orzekania wymagało pewnego czasu. Dotąd przecież nie dysponowano ani sprzętem ani oprogramowaniem pozwalającym na prowadzenie rozpraw w ten właśnie sposób. Tym samym można z powyższych rozważań sformułować trzeci wniosek, iż w warunkach wyjątkowych, orzekanie na posiedzeniu niejawnym w warunkach ustawy COVID-19 jest prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi kasacyjnej, iż skarżąca poprzez brak powiadomienia o terminie posiedzenia niejawnego pozbawiona została prawa do złożenia odpowiedzi na odpowiedź na skargę organu, to Naczelny Sąd Administracyjny uznał go za nieuzasadniony. Należy zauważyć, że uregulowania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego odnoszące się do postępowania niejawnego zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (uproszczone), jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w przypadku zrzeczenia się rozprawy na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.) nie przewidują zawiadomienia o terminie posiedzenia niejawnego, tym samym nie było również uzasadnienia zawiadamiania strony o terminie takiego posiedzenia w trybie ustawy szczególnej COVID-19, która również takiego obowiązku nie przewidywała.
Wobec faktu, że skarżąca kasacyjnie otrzymała zarówno odpowiedź organu na jej skargę do Sądu I instancji, jak również pismo uczestnika postępowania z 7 maja 2021r., a posiedzenie niejawne na którym zapadł wyrok odbyło się 10 czerwca 2021r,. należy przyjąć, że skarżąca miała czas na zajęcie stanowiska wobec twierdzeń w nich zawartych. Stąd zarzut nieważności postępowania z uwagi na naruszenie prawa do obrony skarżącej należy uznać za nieuzasadniony.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).
W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący tj., naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca dopatruje się naruszenia tego przepisu poprzez przedstawienie jej stanowiska, w sposób niezgodny z jej rzeczywistym stanowiskiem, co jej zdaniem skutkowało niewłaściwą kontrolą legalności decyzji Urzędu Patentowego oraz naruszeniem obowiązku należytego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia i utrudnieniem kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Do elementów uzasadnienia zalicza się:
a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego,
b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz
c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.
W orzecznictwie podkreśla się, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., I OSK487/08). Tymczasem te wszystkie wyżej wymienione elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zostało zawarte stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Co więcej zostały również przedstawione zarzuty skrzącej zgodnie ze skargą złożoną do WSA w Warszawie. Sąd I instancji wypowiedział się co do nich. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd I instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r. sygn akt II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji ustosunkował się do wszystkich istotnych zarzutów podniesionych w sprawie, jak również uzasadnienie sporządzone zostało w taki sposób, że możliwa była kontrola zaskarżonego wyroku. Wobec powyższego zarzut podniesiony w pkt I.4 petitum skargi kasacyjnej należy uznać za nieuzasadniony.
Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, których uchybienie, zdaniem skarżącej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 169 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek:
1) nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania;
Z art. 154 p.w.p. wynika, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na:
1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;
2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;
3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.
Z kolei ust. 4 art. 169 p.w.p. dodatkowo przewiduje, że przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku:
1) różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru;
2) przez umieszczanie znaku na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu;
3) przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego;
4) przez osobę upoważnioną do używania wspólnego znaku towarowego lub znaku towarowego gwarancyjnego.
W sytuacji, gdy wnioskodawca wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, w przypadkach określonych w art. 169 p.w.p., Urząd Patentowy prowadzi postępowanie w trybie postępowania spornego. Skutkuje to przerzuceniem ciężaru dowodu, na okoliczność, iż znak towarowy był "rzeczywiście używany" w rozumieniu tego przepisu, na właściciela (uprawnionego) z tego znaku. Koncepcja ta jest przyjęta zarówno w prawie krajowym, jak i w prawie unijnym (zob. np. wyrok z 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 82) i nie budzi wątpliwości, zwłaszcza że art. 169 ust. 6 p.w.p. stanowi, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca uprawnionemu brak rzeczywistego używania zgłoszonego znaku towarowego. Stąd istotną kwestia jest wskazanie co należy rozumieć pod pojęciem rzeczywistego używania oraz w jaki sposób uprawniony ma udowodnić ten fakt.
W doktrynie przyjmuje się, że "znak towarowy jest rzeczywiście używany, jeżeli:
1) używanie ma charakter poważny, a nie jedynie symboliczny;
2) używanie ma charakter zewnętrzny, nakierowany na odbiorców towarów (usług), a nie tylko realizowany wewnątrz przedsiębiorstwa lub związku przedsiębiorstw;
3) znak jest używany w funkcji znaku towarowego w celu oznaczania pochodzenia towarów (usług) z określonego przedsiębiorstwa;
4) znak jest używany w odniesieniu do zarejestrowanych towarów (usług);
5) znak jest używany w postaci zarejestrowanej lub nieznacznie zmienionej (jedynie w takim zakresie, by zmiany nie wpływały na charakter odróżniający znaku);
6) znak jest używany na określonym terytorium objętym zakresem prawa wyłącznego do znaku." (J. Sitko [w:] T. Demendecki, A. Niewęgłowski, J. Szczotka, G. Tylec, J. Sitko, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2015, art. 169.).
Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że, z "rzeczywistym używaniem" znaku towarowego mamy do czynienia wówczas, gdy jest on używany zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie tożsamości pochodzenia towarów lub usług, których dotyczy rejestracja, w celu stworzenia lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów lub usług; rzeczywiste używanie znaku nie obejmuje natomiast używania o charakterze symbolicznym wyłącznie w celu zachowania praw przyznanych przez znak. Przy ocenie, czy używanie znaku towarowego jest rzeczywiste, należy wziąć pod uwagę, po pierwsze, wszystkie fakty i okoliczności istotne dla ustalenia, czy komercyjne wykorzystanie znaku ma realny charakter w obrocie handlowym, a w szczególności, czy takie używanie jest uznawane za uzasadnione w danym sektorze gospodarki dla zachowania lub zdobycia udziału w rynku dla towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, dalej - właściwości tych towarów lub usług, cechy rynku oraz skalę i częstotliwość używania znaku towarowego. Jeżeli używanie znaku towarowego służy prawdziwemu celowi komercyjnemu, we wskazanych wyżej przypadkach, nawet minimalne używanie znaku lub używanie tylko przez jednego importera w danym Państwie Członkowskim mogą być wystarczające dla stwierdzenia rzeczywistego używania znaku. Samo używanie znaku musi mieć miejsce w obrocie gospodarczym, i być zauważalne dla odbiorców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 2005 r. sygn. I CK 626/04; wyrok NSA z 24 maja 2006 r. sygn. II GSK 70/06). Uważa przy tym, że odbiorcą może być w tym przypadku nie tylko klient indywidualny, ale również nabywca towaru pośredniczący w sprzedaży np. przedsiębiorca prowadzący sklep, czy hurtownię. Jak wspomniano na wstępie, wymagane jest bowiem, by używanie znaku zmierzało do stworzenia lub zachowania rynku zbytu dla towarów chronionych znakiem (wyrok NSA z 10.07.2019 r., II GSK 2051/17, ONSAiWSA 2020, nr 5, poz. 74).
W orzecznictwie unijnym również wskazuje się, że znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy jest on używany zgodnie ze swoją podstawową funkcją, jaką jest zapewnienie identyfikacji pochodzenia towarów lub usług, dla których znak ten został zarejestrowany, tak aby stworzyć lub zachować rynek zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem wypadków używania o charakterze symbolicznym, mającego na celu wyłącznie utrzymanie praw do znaku towarowego (wyroki: z 11 marca 2003 r., Ansul, C‑40/01, EU:C:2003:145 pkt 43; z 8 czerwca 2017 r., W.F. Gözze Frottierweberei i Gözze, C‑689/15, EU:C:2017:434, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo, z 3 lipca 2019 r, Viridis Pharmaceutical Ltd., C‑668/17 P, ECLI:EU:C:2019:557, pkt 38). Wobec powyższego rzeczywiste używanie znaku towarowego wymaga, by był on używany na rynku dla towarów lub usług nim chronionych, a nie jedynie na wewnętrzne potrzeby zainteresowanego przedsiębiorstwa. Używanie znaku towarowego musi dotyczyć towarów i usług, które są już wprowadzone do obrotu lub których wprowadzenie do obrotu, przygotowane przez przedsiębiorstwo w celu zdobycia klientów, w szczególności w ramach kampanii reklamowych, jest bliskie (zob. podobnie wyrok z 11 marca 2003 r., Ansul, C‑40/01, EU:C:2003:145 pkt 37).
Należy przy tym zaznaczyć, że w niniejszej sprawie skarżąca w postępowaniu przed Urzędem Patentowym wskazała, jako datę od której żąda stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 10 stycznia 2013r. Zgodnie z uchwałą NSA(7w) z 23.04.2008 r. (II GPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 77) datą stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., o której mowa w art. 172 tej ustawy, jest ostatni dzień pięcioletniego okresu liczonego od początkowej daty nieużywania znaku. Stąd decyzja stwierdzająca wygaśnięcie prawa ma charakter deklaratoryjny.
Należy jednak mieć w tym wypadku na względzie również interpretację przepisów prawa unijnego dokonaną przez TSUE w wyroku z 17 grudnia 2020 r. (Husqvarna AB przeciwko Lidl Digital International GmbH & Co. KG, C-607/19, ECLI:EU:C:2020:1044, pkt 37 i n.), w którym stwierdzono, że zasadniczo z przepisów rozporządzenia nr 207/2009 regulujących obowiązujący system wynika jednak, że datą, w której należy ustalić, czy upłynął nieprzerwany okres pięciu lat nieużywania, jest data zgłoszenia odnośnego żądania. Trybunał stwierdził, że o ile art. 55 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 przewiduje, iż w drodze wyjątku skutki wygaśnięcia można ustalić na dzień wcześniejszy niż dzień zgłoszenia roszczenia wzajemnego, o tyle nie daje on takiej możliwości w odniesieniu do daty późniejszej niż data zgłoszenia tego roszczenia wzajemnego. Trybunał wprawdzie wypowiadał się w tym orzeczeniu o możliwości stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego z data późniejszą niż data złożenia wniosku, tym niemniej podkreślił również wyjątkowość żądania wygaśnięcia znaku towarowego z datą wcześniejszą niż data złożenia wniosku.
Powyższe ma również znaczenie dla przeprowadzonego postępowania dowodowego. Im bardziej bowiem oddalony w czasie żądany dzień stwierdzenia wygaśnięcia z powodu braku rzeczywistego używania znaku, tym bardziej utrudnione dla uprawnionego jest dostarczenie dowodów rzeczywistego używania, zwłaszcza w sytuacji zmiany uprawnionego do znaku towarowego. Stąd również wymogi dowodowe obciążające uprawnionego musza ulec złagodzeniu.
Trafnie wskazuje się, że ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione z punktu widzenia zachowania lub wykreowania udziałów w rynku dla towarów lub usług, których dotyczy dany znak towarowy, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku.
Ponadto rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą uprawdopodobnień lub domniemań, ale musi się opierać na konkretnych i obiektywnych dowodach, które wykazują faktyczne i wystarczające korzystanie ze znaku towarowego na danym rynku. Należy dokonać całościowej oceny uwzględniającej wszystkie istotne w danej sprawie czynniki i zakładającej pewną współzależność branych pod uwagę czynników (Wyrok S(PI) z 12.12.2018 r., Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland GmbH T-253/17, ECLI:EU:T:2018:909, pkt 27-28).
Należy więc wskazać, że zasada, zgodnie z którą właściciel znaku towarowego jest zobowiązany przedstawić dowód rzeczywistego używania tego znaku, ogranicza się w rzeczywistości do wyrażenia tego, co wynika ze zdrowego rozsądku i podstawowego wymogu skuteczności postępowania. W istocie to właściciel kwestionowanego znaku towarowego znajduje się w najlepszym położeniu, aby przedstawić dowód konkretnych działań pozwalających poprzeć twierdzenie, zgodnie z którym znak towarowy był rzeczywiście używany (wyrok z 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 78, 81, wyrok TSUE z 10 marca 2022 r., Maxxus Group GmbH & Co. KG przeciwko Globus Holding GmbH & Co. KG,C‑183/21, ECLI:EU:C:2022:174, pkt 35). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z datą wcześniejszą niż data wystąpienia ze stosownym wnioskiem.
W doktrynie wskazuje się, że "przykładowo można wymienić następujące typy dowodów, które będą mieć znaczenie dla oceny używania:
– próbki fizyczne towarów, na których umieszczany był znak;
– faktury i inne dokumenty sprzedaży, wskazujące wielkość sprzedaży w poszczególnych okresach, wysokość obrotu, wielość odbiorców;
– reklamy, foldery, oferty;
– badania opinii publicznej;
– zeznania świadków." M. Kondrat [w:] H. Fedorowicz, M. Jezierska-Zięba, A. Przytuła, J. Stefańczyk-Kaczmarzyk, M. Kondrat, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2021, art. 169.
Natomiast budzi wątpliwości pogląd, zwłaszcza w sytuacją żądania wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z datą wcześniejszą niż data wystąpienia z wnioskiem, że "należy zwrócić uwagę na to, że wszystkie dokumenty przedstawiane w sprawie w charakterze materiału dowodowego muszą zawierać informacje pozwalające na ustalenie daty użycia znaku, formy, w jakiej znak został użyty, rodzaju towarów, dla jakich użyto znaku, oraz zakresu terytorialnego jego użycia (zob. szerzej na temat postępowania dowodowego w odniesieniu do rzeczywistego używania znaku M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Warszawa 2007, s. 471-472, 476-488)." (J. Sitko [w:] T. Demendecki, A. Niewęgłowski, J. Szczotka, G. Tylec, J. Sitko, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2015, art. 169.). Znaczyłoby to bowiem dla uprawnionego ze znaku konieczność gromadzenia materiału dowodowego na zapas i jego ciągłego archiwizowania, na wypadek wystąpienia kogoś z wnioskiem o wygaśniecie jego prawa. Ponadto zaprzeczałoby to treści art. 75 §1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stąd dowody, które są pozbawione daty nie są pozbawione wartości dowodowej, w sytuacji gdy potwierdzają okoliczności wynikające z innych dowodów (zob. również M. Bohaczewski [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. Ł. Żelechowskiego, tom VIIIB, s. 730).
Zdaniem NSA w niniejszej sprawie organ szczegółowo omówił bogaty materiał dowodowych, który został przedstawiony przez uprawnionego ze znaku względem kwestionowanych towarów. W orzecznictwie duże znaczenie przywiązuje się do faktur, które zostały dostarczone przez uprawnionego w znacznej ilości. Wprawdzie nie wskazują one bezpośrednio na sporny znak słowno-graficzny, tym niemniej poparte są innymi dowodami, które świadczą o używaniu przez uprawnionego wskazanego oznaczenia. Należy bowiem na zebrany materiał dowodowy patrzeć się w sposób kompleksowy, i nie można wykluczyć jakiegokolwiek dowodu, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Stąd nie można dezawuować zeznań świadków nawet jeżeli są oni pracownikami, czy kontrahentami uprawnionego, o ile ich wypowiedzi zazębiają się z całością zebranego materiału dowodowego. Nie mają one więc charakteru samodzielnego, ale uzupełniający i w takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że dowody takie są niewiarygodne, czy nieobiektywne. Należy przy tym mieć na uwadze, że konieczność dowodzenia przez uprawnionego ogranicza się w rzeczywistości do tego, co wynika ze zdrowego rozsądku i podstawowego wymogu skuteczności postępowania. Nie jest więc dopuszczalne wymaganie od uprawnionego archiwizowania, każdej informacji związanej z używaniem znaku towarowego, w powiązaniu z datą takiego używania oraz w przypadku znaków graficznych i słowno-graficznych z ich obrazem. Nie sposób sobie bowiem wyobrazić w odniesieniu do faktur, że każdy sprzedający będzie posługiwał się zamiast słowną nazwą towaru dodatkowo znakiem towarowym z tym towarem związanym. Co więcej ze stale rozwijającego się orzecznictwa dotyczącego konkretnych stanów faktycznych, mogą wynikać potencjalnie nowe wskazówki dotyczące sposób dowodzenia rzeczywistego używania znaku towarowego, które należałoby spełnić w odniesieniu do materiałów z przeszłości, zwłaszcza gdy wnioskodawca wystąpi z wnioskiem o uznanie znaku towarowego za wygasły z data wcześniejszą niż data wystąpienia z wnioskiem, stąd spełnienie tych nowych wymagań dowodowych w praktyce jest to niemożliwe.
Przeprowadzone przez Urząd Patentowy postępowanie dowodowe jest kompletne i wskazuje na rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego. Urząd Patentowy wziął bowiem pod uwagę cały materiał dowodowy dostarczony przez uprawnionego, jak również zeznania świadków, które potwierdzają fakt używania znaku towarowego, co potwierdził kontrolujący decyzję organu Sąd I instancji, szeroko odnosząc się do przeprowadzonego postępowania dowodowego. Co więcej, wyciągnięte przez organ wnioski z przeprowadzonego postępowania dowodowego są rzetelne i oparte na obiektywnych, wiarygodnych dowodach. Również przyjęty sposób badania używania spornego znaku był właściwy.
Zebrany materiał dowodowy ponadto dotyczy towarów z klasy 29 tj. przetworów z mięsa drobiowego, konserwy drobiowe. Zdaniem NSA w ramach tak określonych towarów mieszczą się również pasztety z gęsi. Stąd zebrany materiał dowodowy dotyczy właśnie używania znaku towarowego w zakresie zgłoszonych towarów dla konkretnego oznaczenia. Nie ma więc znaczenia jaki jest procent gęsi oraz innego drobiu w samym towarze opatrzonym spornym znakiem towarowych. W niniejszej sprawie mięso drobiowe, w tym mięso, skóra z gęsi w towarze opatrzonym spornym znakiem towarowym ma charakter dominujący, stąd również należy zauważyć, że znak towarowy służy do oznacza towarów, dla których został zgłoszony.
Stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut zawarty w pkt I.2, I.3 i II.2 petitum skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony.
Co do zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 169 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 1 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie skarżąca, w pierwszym rzędzie, kwestionuje uznanie przez organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji za rzeczywiste używanie znaku towarowego używanie go w zmienionej formie, a w drugim rzędzie kwestionuje przyjęcie jego rzeczywistego używania ze względu na ilość sprzedanego towaru nim opatrzonego.
Przede wszystkim należy zauważyć, że badanie spornego znaku towarowego nastąpiło zgodnie z wnioskiem skarżącej, która wskazywała 10 stycznia 2013r. jako datę uznania znaku za wygasły. Z akt sprawy wynika, że zmiana zwrotu słownego "Pasztet z Gęsi" w spornym znaku towarowym na sformułowanie "Pasztet z Gęsią" nastąpiła w 2016r., co nie jest kwestionowane. Zmiana ta nie jest więc uwzględniana w ramach badania braku rzeczywistego używania znaku towarowego przez uprawnionego, skoro graniczną datą badania wskazaną przez skarżącą jest 10 stycznia 2013r.
Trafnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z uwagi na opisowość elementu słownego oraz opisowość wizerunków gęsi w spornym znaku, sporny znak mógł uzyskać charakter odróżniający, co najwyżej jako cała kompozycja, dzięki zastosowaniu dodatkowego elementu w postaci kolorowego tła. Zwrócił również uwagę, że w produkowanych oznaczeniach występują pewne różnice kolorystyczne. Jednakże trafnie Sąd I instancji przyjął, że nie są to zmiany istotne, które wpływają na charakter odróżniający spornego znaku. Elementu dominującego dopatrzył się bowiem w postaci centralnie umieszczonego napisu oraz symetrycznie ujętych postaci kilku gęsi, a rozbieżności w barwach, i to nie diametralne, lecz mieszczące się w pewnym spektrum odcieni, nie wpływają, zdaniem Sądu I instancji, na odbiór znaku przez odbiorcę w sposób mylący. Wskazana modyfikacja spornego znaku mieści się w zakresie tego, co jest dopuszczalne na podstawie do art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.
Należy również zauważyć, że w orzecznictwie Trybunału przyjęto, że używaniem jest również opatrywanie towarów znakiem kolorowym, pomimo że zarejestrowana forma znaku był czarno-biała i stąd również chroniona przed naruszeniem jest niezarejestrowana wersja kolorowa oznaczenia (zob. wyrok TSUE z 8 lipca 2013 r. w sprawie Specsavers International Healthcare Ltd i inni przeciwko Asda Stores Ltd., C-252/12, EU:C:2013:497). Należy więc zauważyć, że jeżeli sam charakter znaku, postrzeganego jako pewna całość nie ulega zmianie to takie używanie jest używaniem rzeczywistym, gdyż mieści się w ramach dozwolonych modyfikacji, o których mowa w art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. Odnosi się to również do zmian kolorystycznych, zwłaszcza że jak miało to miejsce w niniejszej sprawie zmiany te dotyczyły jedynie do odcieni.
W odniesieniu do kwestii skali sprzedaży produktu opatrzonego spornym znakiem przez uprawnionego należy zauważyć, że ilość ta nie może być symboliczna i które służyłoby tylko zachowaniu praw związanych ze znakiem towarowym. Takie używanie musi być zgodne z podstawową funkcją znaku towarowego, którą jest zapewnienie konsumentowi i końcowemu użytkownikowi możliwości identyfikacji pochodzenia towarów lub usług, poprzez umożliwienie mu, bez żadnych możliwości pomyłki, odróżnienie towarów lub usług od innych mających odmienne źródło pochodzenia. Wynika z tego, że rzeczywiste używanie znaku pociąga za sobą używanie znaku na rynku dla towarów lub usług objętych ochroną przez ten znak, a nie tylko wewnętrzne używanie znaku przez dane przedsiębiorstwo" (wyrok ETS z 11 marca 2003 r. w sprawie Ansul BV przeciwko Ajax Brandbeveiliging BV, C-40/01, EU:C:2003:145, pkt 36, 37). Tym niemniej skala używania powinna być dostosowana do potrzeb odbiorców. Nie ma bowiem potrzeby produkowania towarów ze znakiem towarowym w większej ilości, niż wynika to, z aktualnego zapotrzebowania. Uprawniony wykazał, że produkowane towary sprzedaje w ilości wystarczającej do przyjęcia, że nie ma to charakteru symbolicznego, a więc nie służy jedynie temu, aby zawłaszczyć dany znak na rynku. Produkcja ma charakter rzeczywisty. Zapotrzebowanie na dany towar odnosi się do takiej ilości, a nie innej, z uwagi na zmieniające się gusta odbiorców, ale skoro ciągle produkt jest sprzedawany to oznacza, że ciągle istnieje segment odbiorców na ten konkretny towar. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że przy ocenie, czy używanie znaku towarowego jest rzeczywiste, należy wziąć pod uwagę, po pierwsze, wszystkie fakty i okoliczności istotne dla ustalenia, czy komercyjne wykorzystanie znaku ma realny charakter w obrocie handlowym, a w szczególności, czy takie używanie jest uznawane za uzasadnione w danym sektorze gospodarki dla zachowania lub zdobycia udziału w rynku dla towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, dalej - właściwości tych towarów lub usług, cechy rynku oraz skalę i częstotliwość używania znaku towarowego. Jeżeli używanie znaku towarowego służy prawdziwemu celowi komercyjnemu, we wskazanych wyżej przypadkach, nawet minimalne używanie znaku lub używanie tylko przez jednego importera w danym Państwie Członkowskim mogą być wystarczające dla stwierdzenia rzeczywistego używania znaku (Wyrok NSA z 10.07.2019 r., II GSK 2051/17, ONSAiWSA 2020, nr 5, poz. 74). Przyjmuje się więc, że rzeczywiste używanie nie musi być ilościowo znaczne, gdyż należy wziąć pod uwagę zakres handlowy wszystkich czynności używania, długość okresu, w którym czynności używania były dokonywane, oraz częstotliwość tych czynności. (zob. wyrok S(PI) z 17 września 2019 r., Rose Gesellschaft mbH, T-633/18, ECLI:EU:T:2019:608, pkt 76). W doktrynie wskazuje się, że z punktu widzenia orzecznictwa unijnego "pod względem ilościowym używanie może być wręcz skromne. Jeśli z punktu widzenia handlowego jest to uzasadnione, nawet używanie w nieznacznych rozmiarach może być wystarczające" (M. Bohaczewski [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. Ł. Żelechowskiego, tom VIIIB, s. 726).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zakresu używania przez uprawnionego znaku towarowego jest uzasadniony gospodarczymi okolicznościami związanymi ze zbytem towaru opatrzonym spornym oznaczeniem i stąd ma on charakter rzeczywisty – dostosowany do zapotrzebowania na konkretny produkt występującego na rynku. Zarówno organ, jak i kontrolujący go Sąd I instancji ocenili ten aspekt prawidłowo.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny jako nieuzasadnione uznał zarzuty zawarte w pkt II.1 i II.3 petitu, skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do kwestii podnoszonego w skardze kasacyjnej naruszenia przez organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji art. 171 p.w.p. należy stwierdzić, że zgodnie z powołanym przepisem jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów.
W niniejszej sprawie prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone na towary zawarte w klasie 29 tj. przetwory z mięsa drobiowego, konserwy drobiowe. Nie budzi wątpliwości, że gęś należy do kategorii drobiu, stąd niewątpliwie mieszczą się towary uprawnionego we wskazanej klasie. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 22 października 2022r. przyjęto, że artykuł 12 ust. 1 i art. 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych stwierdzono, że znak towarowy zarejestrowany dla określonej kategorii towarów i składających się na nie części zamiennych powinno się uznać za "rzeczywiście używany" w rozumieniu wspomnianego art. 12 ust. 1 w odniesieniu do wszystkich towarów należących do tej kategorii i składających się na nie części zamiennych, gdy znak ten był używany w ten sposób jedynie dla niektórych z tych towarów, takich jak drogie luksusowe samochody sportowe, lub wyłącznie w odniesieniu do części zamiennych lub akcesoriów do niektórych ze wspomnianych towarów, chyba że z okoliczności faktycznych oraz materiału dowodowego wynika, iż konsument pragnący nabyć te towary postrzega je jako niezależną podkategorię w ramach kategorii towarów, dla której dany znak został zarejestrowany (wyrok TSUE z 22 października 2020 r C‑720/18 i C‑721/18, ECLI:EU:C:2020:854). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia ta jest trafna i również art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z 171 p.w.p. muszą być w powyższy sposób intepretowane, z uwagi między innymi na potrzebę zachowania jednolitości systemu ochrony znaków towarowych. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że "pasztet z gęsi" jest niezależną podkategorią towarów oznaczonych jako "przetwory z mięsa drobiowego", "konserwy drobiowe", z uwagi na fakt, że sposób oczywisty gęś jest kojarzony z drobiem i nie sposób dzielić tej ogólnej kategorii na podkategorie, które miałyby charakter całkowicie autonomiczny. Stąd nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie instytucja przewidziana w art. 171 p.w.p., a więc wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "pasztet z gęsi" w odniesieniu do pozostałych przetworów z mięsa drobiowego i konserw drobiowych.
Na tle art. 171 p.w.p. nie ma natomiast znaczenia kwestia możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd co do charakteru towaru opatrzonego spornym oznaczeniem. Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru. Z kolei jeżeli zostało ono udzielone, może zostać unieważnione na podstawie art. 164 ust. 1 p.w.p. Należy wskazać, że zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o wygaśniecie znaku towarowego uprawnionego z powodu jego nieużywania, stąd organ nie mógł jej rozpatrzyć z punktu widzenia przesłanek nieważnościowych - bezwzględnych przeszkód rejestracji znaku towarowego.
W związku z powyższym zarzut określonych w pkt II.4 i II.5 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony.
W konsekwencji, z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.