II GSK 254/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 27 października 2020 r., która nałożyła na T. K. karę pieniężną w wysokości 11.000 zł z tytułu nieokazania do kontroli dokumentów związanych z transportem drogowym. T. K. wniósł odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, podnosząc, że decyzja została skierowana na niewłaściwy adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, a o decyzji dowiedział się dopiero po zajęciu rachunków bankowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze postanowieniem z 15 lipca 2021 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu, wskazując na skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji w trybie zastępczym na adres, który widniał w dokumentach sprawy i CEIDG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił to postanowienie, uznając, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a., a adres do doręczeń wskazany w CEIDG powinien być traktowany jako właściwy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS, uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące doręczeń. NSA podkreślił, że przepisy k.p.a. nie obligują organów do doręczania pism przedsiębiorcy na adres do doręczeń ujawniony w CEIDG, chyba że strona wyraźnie o to wniosła. W ocenie NSA, adres wskazany w CEIDG ma charakter informacyjno-ewidencyjny, a doręczenia powinny być dokonywane zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a. (art. 42 § 1 k.p.a.). NSA stwierdził również, że rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu może nastąpić w jednym postanowieniu. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej skuteczności doręczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym wobec osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, w szczególności w kontekście adresu do doręczeń w CEIDG oraz procedury przywracania terminu i stwierdzania uchybienia terminu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zastępczym i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście CEIDG. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie adres do doręczeń został wyraźnie wskazany przez stronę w toku postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, dokonane w trybie zastępczym na adres widniejący w CEIDG, jest skuteczne, jeśli strona nie wskazała tego adresu jako właściwego do doręczeń w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie w trybie zastępczym nie jest skuteczne, jeśli korespondencja nie została skierowana na prawidłowy adres strony zgodnie z przepisami k.p.a., a adres w CEIDG nie został wskazany przez stronę jako właściwy do doręczeń w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. nie obligują organów do doręczania pism przedsiębiorcy na adres do doręczeń ujawniony w CEIDG. Adres w CEIDG ma charakter informacyjno-ewidencyjny. Doręczenia powinny być dokonywane zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a. (art. 42 § 1 k.p.a.), chyba że strona wyraźnie wniosła o kierowanie korespondencji na wskazany adres.
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyklucza możliwość wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przywrócenia terminu nie zwalnia organu z obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie tych kwestii może nastąpić w jednym postanowieniu.
Uzasadnienie
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że odmowa przywrócenia terminu otwiera drogę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie ma przeszkód, aby organ rozstrzygnął obie kwestie w jednym postanowieniu, o ile postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jest ostateczne.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 42 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, miejscem pracy jest adres prowadzenia działalności gospodarczej.
k.p.a. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia.
k.p.a. art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze znajduje zastosowanie, gdy nie można doręczyć pisma w sposób określony w art. 42 i 43 k.p.a. Wymaga spełnienia określonych przesłanek, w tym skierowania korespondencji na prawidłowy adres.
u.o. CEIDG art. 5 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Wpisowi w CEIDG podlegają m.in. adres do doręczeń. Adres ten ma charakter informacyjno-ewidencyjny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 z 24 czerwca 2006 r. art. 16 § lit. c
Dotyczy przepisów o transporcie odpadów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń przez WSA, w szczególności w kontekście adresu do doręczeń w CEIDG. • Niewłaściwe zastosowanie art. 44 k.p.a. przez WSA, który uznał doręczenie zastępcze za nieskuteczne bez uwzględnienia prawidłowej interpretacji przepisów o doręczeniach dla przedsiębiorców. • Możliwość rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu w jednym postanowieniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że adres do doręczeń wskazany w CEIDG jest jedynym prawidłowym adresem do doręczeń dla przedsiębiorcy. • Stanowisko WSA, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wyklucza wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu.
Godne uwagi sformułowania
Adres do doręczeń ujawniony w CEIDG ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny. • Przepisy k.p.a. o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. • Doręczenie zastępcze znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie można doręczyć pisma w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Dorota Dąbek
sędzia
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym wobec osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, w szczególności w kontekście adresu do doręczeń w CEIDG oraz procedury przywracania terminu i stwierdzania uchybienia terminu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zastępczym i interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście CEIDG. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie adres do doręczeń został wyraźnie wskazany przez stronę w toku postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest skuteczność doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście danych ujawnianych w CEIDG, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy adres w CEIDG chroni przedsiębiorcę przed utratą terminu? NSA wyjaśnia zasady doręczeń w administracji.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.