II GSK 2448/24

II GSK 2448/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 553/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2516
art. 15 ust. 5, art. 18 ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 553/24 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2023 r. nr EA-b-1756/1666/23 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B.W. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Komendant Stołeczny Policji (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 28 września 2023 r. cofnął B.W. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej w celu sportowym, działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.; dalej: ustawa o broni i amunicji, u.b.a.).
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji (dalej: Komendant, KGP, organ II instancji) decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 5 u.b.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 14 czerwca 2023 r. do organu I instancji wpłynęła informacja o przeprowadzonej wobec skarżącego interwencji, w wyniku której został on przewieziony do szpitala, a należącą do niego broń zabezpieczono. Ojciec skarżącego poinformował, że jego syn awanturował się, był agresywny i pobudzony, a wcześniej miał się leczyć psychiatrycznie. W związku z powyższym organ I instancji wezwał skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń potwierdzających, że może on dysponować bronią. W dniu 1 sierpnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Komendanta Stołecznego Policji o wydaniu pozwolenia na broń palną do celu sportowego, a następnie wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową w celu sportowym.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r., o sygn. akt VI SA/Wa 553/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę B.W.
Sąd I instancji stwierdził, że Komendant prawidłowo ocenił działanie organu I instancji i wydaną przez niego decyzję. Skarżący odmawiając poddania się badaniom naruszył bowiem ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 15 ust. 5 u.b.a., co uprawniało organ do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. Wskazano również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, zaś jego ocena została dokonana przez organ prawidłowo i uzasadniała przyjęcie ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na to, że skarżący dobrowolnie odstąpił od wykonywania przysługującego mu prawa tj. pozwolenia na podsiadanie broni palnej sportowej w celu sportowym, Sąd stwierdził, że organ zasadnie przyjął pierwszeństwo postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń skarżącemu w stosunku do postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o "oświadczeniu woli o zrzeczeniu się prawa do posiadania broni". Sąd wskazał, że za takim podejściem przemawia interes społeczny wyrażający się w ścisłej kontroli spełniania warunków posiadania broni palnej i sankcjonowaniu ich naruszenia.
Sąd wskazał również na niezasadność zarzutów naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak analizy materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w sprawie z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, w tym w zakresie, w jakim organ błędnie przyjął, że nie istnieje jakikolwiek interes społeczny ani jakikolwiek słuszny interes strony do uchylenia decyzji przyznającej pozwolenie na posiadanie broni palnej na wniosek strony, tym samym błędnie uznał iż postępowanie jest bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu organ właściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i słusznie przyjął, że interes społeczny przemawia za umorzeniem postępowania z wniosku skarżącego i za pozbawieniem z urzędu skarżącego prawa do posiadania broni palnej, z uwagi na niepoddanie się obowiązkowym badaniom lekarskim i psychologicznym.
III.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie w trybie art. 188 p.p.s.a. co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji, a w każdym przypadku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
1. przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Komendanta Głównego Policji art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.;
1.2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oparcie się na podtrzymaniu wskazanych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne i nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego;
1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego;
1.4. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji organów administracji I i II instancji i przyjęcie, bez należytej podstawy prawnej, że organowi administracji publicznej przysługuje kompetencja do dowolnego wyboru prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaszenia uprawnień nadanych decyzją administracyjną z urzędu, w sytuacji gdy de facto obywatel zrzekł się takich uprawnień a postępowanie z urzędu stało się bezprzedmiotowe.
2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a., poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, z uwagi na dobrowolne odstąpienie od wykonywania prawa i złożenie przez stronę wniosku o uchylenie decyzji przyznającej pozwolenie na posiadanie broni palnej, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu prawa o reglamentowanym dostępie jakim jest pozwolenie na broń, w przypadku gdy, strona już takiego prawa nie posiadała.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
IV.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że skarżący składając skargę kasacyjną oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, a Komendant Główny Policji nie odniósł się do tego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a.
Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę B.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 7 grudnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji - Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w celu sportowym.
Wniesiona przez B.W. od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sformułowano cztery zarzuty naruszenia przepisów postępowania koncentrując sformułowaną w tym zakresie argumentację wokół wniesionych przez skarżącego w trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wniosku o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Komendanta Stołecznego Policji o wydaniu pozwolenia na broń oraz wniosku o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji bezpodstawną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji (naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz bezpodstawne oddalenie skargi mimo naruszenia przez KGP art. 105 § 1 k.p.a. Wśród zarzutów procesowych sformułowano także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego (pkt 1.2. petitum skargi kasacyjnej).
Natomiast w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sformułowano jeden zarzut naruszenia prawa materialnego, który, zdaniem skarżącego, miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji naruszył art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a., poprzez ich zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, z uwagi na dobrowolne odstąpienie od wykonywania prawa i złożenie przez stronę wniosku o uchylenie decyzji przyznającej pozwolenie na posiadanie broni palnej.
Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, na wstępie oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarty w pkt 1.2. petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości. Autor skargi kasacyjnej zarzuca, że Sąd I instancji oparł się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ i nie zawarł w uzasadnieniu wyroku samodzielnego stanowiska i jednoznacznych ocen w zakresie ustaleń ze sfery stanu faktycznego. W tym miejscu przypomnieć należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Warszawie podejmując zaskarżone orzeczenie.
Uzasadniając powyższy zarzut, autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż Sąd I instancji "uznał, że bezprzedmiotowe i zasadnie umorzone zostało postępowanie z wniosku skarżącego, zwracając uwagę, że w sytuacji równoległego prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, do oceny organu pozostaje, które z tych postępowań należy prowadzić." NSA w niniejszym składzie wskazuje, że polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez ten zarzut nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1354/21, te i kolejne orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA).
Analiza rozpatrywanej skargi kasacyjnej wskazuje, iż sformułowane w niej pozostałe zarzuty kasacyjne wobec kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, dotyczącego decyzji KGP w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, nie zostały oparte na stricte przesłankach wydania przedmiotowej decyzji administracyjnej, lecz na faktach procesowych zaistniałych i zainicjowanych przez skarżącego w trakcie prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń.
W związku z tym, iż fakty te (czyli złożenie przez skarżącego wniosku o uchylenie decyzji o wydaniu pozwolenia na broń oraz wniosku o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń) są przywoływane w zarzutach formułowanych w ramach obu podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpatrzy sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a., gdyż te właśnie przepisy stanowiły podstawę wydania decyzji administracyjnych obu instancji w rozpatrywanej sprawie. Przeprowadzona ocena, czy podnoszone przez skarżącego kasacyjnie powyższe fakty procesowe miały wpływ na prawidłowość postępowania i decyzji organu odwoławczego (KGP) oraz kontrolowanego wyroku Sądu I instancji będzie miała przesądzające znaczenie przy weryfikacji zarzutów naruszenia przepisów postępowania (sformułowanych w pkt 1.1., 1.3. i 1.4. petitum skargi kasacyjnej).
Uzasadniając powyższy zarzut naruszenia prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej podnosi, iż jego zdaniem, organ zastosował art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. i wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń bezpodstawnie, gdyż postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe w całości, z uwagi na "dobrowolne odstąpienie od wykonywania prawa". Zdaniem skarżącego kasacyjnie, "postępowanie zainicjowane w trybie art. 18 u.b.a. jest postępowaniem z urzędu, ale ma charakter postępowania sprawdzającego. (...) W przedmiotowej sprawie skarżący de facto zrzekł się uprawnienia w postaci pozwolenia na broń. Mimo tego organ obciążył go obowiązkami dostarczenia wymaganych dokumentów mimo jego woli i tak jakby uprawniony chciał zachować to uprawnienie. W takim działaniu organu administracji skarżący upatruje działania bez podstawy prawnej lub z ostrożności procesowej z rażącym naruszeniem prawa. Uzupełnienie bowiem dokumentów wymaganych przez organ skutkowałoby pozostawieniem pozwolenia na broń wbrew wyraźnej woli skarżącego."
Przed dokonaniem oceny zaistniałego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia zrzeczenia się uprawnienia w postaci pozwolenia na broń ("dobrowolnego odstąpienia od wykonywania prawa"), należy wziąć pod uwagę sekwencję czynności podejmowanych zarówno przez skarżącego kasacyjnie, jak i przez ograny administracyjne.
Z akt sprawy wynika bowiem, że po powzięciu informacji o przeprowadzonej wobec skarżącego interwencji Policji oraz o jego leczeniu psychiatrycznym Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., w dniu 20 czerwca 2023 r. wezwał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń potwierdzających, że może on dysponować bronią oraz wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń (pismo w tej sprawie skarżący odebrał 29 czerwca 2023 r.).
Następnie, w trakcie toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w dniu 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Komendanta Stołecznego Policji o wydaniu pozwolenia na broń oraz wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia swojemu mocodawcy pozwolenia na broń. Wnioski te zostały rozpatrzone przez organ odrębnymi decyzjami administracyjnymi, a także poddane kontroli sądowoadministracyjnej zakończonej wyrokiem NSA z dnia 26 czerwca 2025 r., o sygn. akt II GSK 2534/24.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w trakcie którego skarżący nie przedstawił w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia 28 września 2023 r. wydanej na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną sportową w celu sportowym.
W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, iż skarżący złożył wspomniany wniosek o uchylenie pozwolenia na broń po otrzymaniu wezwania Komendanta Stołecznego Policji do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Uwzględniając datę złożenia przez skarżącego wniosku o uchylenie pozwolenia na broń (tuż po otrzymaniu powyższego wezwania od Komendanta Stołecznego Policji) czynności tej można jednoznacznie przypisać intencję uniknięcia przez skarżącego wydania wobec niego decyzji cofającej pozwolenie na broń. Wprawdzie uzasadniając swój wniosek skarżący oświadczył, że "nie czuje potrzeby aby trzymać broń w miejscu zamieszkania w celach sportowych ani kolekcjonerskich" i "korzystanie z broni w celach sportowych w przeznaczonych do tego obiektach jest dla skarżącego wystarczające", jednakże, jak wspomniano, termin złożenia przedmiotowego wniosku nadaje tej czynności cechę pozorności. Pozorność w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w prawie cywilnym, oznacza sytuację, w której oświadczenie woli składane jest dla pozoru, czyli bez zamiaru wywołania skutków prawnych, lub z zamiarem wywołania skutków innych niż te, które wynikają z treści oświadczenia.
Jakkolwiek przepisy k.p.a. nie zawierają regulacji prawnych dotyczących oceny oświadczeń dotkniętych tzw. wadami woli (m.in. pozorność, błąd, groźba bezprawna), to, z uwagi na poważną wagę oświadczenia woli (tutaj: oświadczenia dotyczącego pozwolenia na posiadanie broni palnej), organ administracji prowadzący postępowanie może (a nawet jest zobowiązany) taką ocenę przeprowadzić, posiłkowo posługując się przepisami art. 61 i art. 82-83 Kodeksu cywilnego (por. wyroki NSA z: 21 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 880/13, 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 401/12, 10 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 2507/24). Artykuł 83 § 1 k.c. stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. W doktrynie podkreśla się że, jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Wyróżnia się dwie postacie pozorności: pozorność czystą (która charakteryzuje się brakiem zamiaru wywołania jakichkolwiek skutków prawnych) oraz pozorność względną (która występuje, gdy strony dokonują czynności prawnej pozornej w celu ukrycia innej czynności prawnej) [K. Lasiński-Sulecki, Pozorność czynności w Ordynacji podatkowej. Uwagi na tle wyroków NSA z dnia 3 lutego 2021 r. (II FSK 1274/20) oraz WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. (III SA/WA 745/21), "Prawo i Więź" 2021, nr 4 (38), s. 543]. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy pozwala na przyjęcie oceny wniosku o uchylenie pozwolenia na broń (które sam skarżący określa jako "oświadczenie woli o zrzeczeniu się prawa do posiadania broni") złożonego w trakcie toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia tego pozwolenia jako czynność dotkniętą pozornością względną.
Należy dodatkowo zauważyć, iż tak jak postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na broń jest postępowaniem sformalizowanym i wieloetapowym, tak również postępowanie w sprawie uchylenia tego pozwolenia nie może być swobodne i automatyczne, zaś organ je prowadzący musi uwzględniać wszystkie okoliczności mu towarzyszące. W rozpatrywanym przypadku okolicznością tą był fakt złożenia wniosku o uchylenie pozwolenia na broń w trakcie toczącego się już postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia tego pozwolenia.
W niniejszej sprawie, słusznie więc organ odwoławczy (KGP) oraz Sąd I instancji stwierdziły, iż w sytuacji równoległego prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń oraz postępowania w sprawie uchylenia pozwolenia na tożsamą broń do oceny organu pozostaje, które z postępowań należy prowadzić, a które umorzyć, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Zasadnie również organ odwoławczy i Sąd I instancji, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, przyjęły, że interes społeczny przemawia za umorzeniem postępowania z wniosku skarżącego w sprawie uchylenia pozwolenia na broń i za pozbawieniem z urzędu skarżącego prawa do posiadania broni palnej, z uwagi na niepoddanie się obowiązkowym badaniom lekarskim i psychologicznym.
Interes społeczny, który należy wiązać z potrzebą zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego, wymaga, aby broń posiadały tylko osoby dające rękojmię właściwego jej używania. Posiadanie broni palnej jest ściśle reglamentowane, a warunki jej posiadania zostały określone rygorystycznie ze względów bezpieczeństwa publicznego. Ze względu na to jest to więc swego rodzaju przywilej posiadania broni przyznany danym osobom, a nie ich prawo podmiotowe, które zawsze mogą uzyskać bądź utrzymać (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 594/21).
Prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji reglamentacyjny charakter, zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny wywiązywać się z ciążących na nich obowiązkach, w tym poddania się obowiązkowym badaniom, czego w okolicznościach tej sprawy skarżący kasacyjnie nie uczynił (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2689/16).
Brak przedstawienia przez skarżącego kasacyjnie w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, uprawniało organ administracji (Komendanta Stołecznego Policji) do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. i cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji może bowiem cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3–5 oraz art. 19a ust. 4.
Powyższe negatywne rozpatrzenie sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego (z pkt 2 petitum skargi), przemawia także za uznaniem jako niezasadnych zarzutów procesowych sformułowanych w pkt 1.1., 1.3. i 1.4. petitum skargi, gdyż w zarzutach tych skarżący kasacyjnie również odwołuje się do dokonanych czynności złożenia wspomnianych wniosków o uchylenie pozwolenia na broń oraz o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. W zarzutach tych skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenie przez KGP art. 105 § 1 k.p.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Należy jednak zauważyć, iż przywołana w powyższym przepisie przesłanka umorzenia – "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części" – nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie, gdyż skarżący kasacyjnie nie przedstawił KGP w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. nie może być względnie pozorna czynność dokonana przez stronę (tutaj: skarżącego kasacyjnie) w trakcie trwania tego postępowania.
Reasumując wszystkie przedstawione argumenty należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).