II GSK 2516/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną K.M., M.G., H.G., P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2024 r. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na skarżących za przejazd pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący argumentowali, że obowiązek rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL został spełniony, powołując się na e-mail od firmy L. potwierdzający rejestrację. Organy administracji oraz sąd pierwszej instancji uznały jednak, że pojazd został zarejestrowany w systemie dopiero po stwierdzeniu naruszenia, co stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. Sąd administracyjny podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności za naruszenie obowiązku ponoszenia opłat, wskazując, że kluczowe są sam przejazd po płatnej drodze i nieuiszczenie opłaty. Sąd odrzucił argumenty skarżących dotyczące wadliwej oceny dowodów, niezastosowania przepisów o znikomej szkodliwości czynu (art. 189f k.p.a.) czy siły wyższej (art. 189e k.p.a.), uznając, że obowiązek rejestracji jest bezwzględny, a ewentualne problemy techniczne nie zwalniają z jego wykonania. NSA potwierdził, że skarżący jako profesjonalny podmiot nie dopełnili należytej staranności, zlecając rejestrację innemu podmiotowi i nie upewniając się co do jej zakończenia przed rozpoczęciem przejazdu po płatnym odcinku drogi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnego charakteru obowiązku rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL i odpowiedzialności właściciela za jego wykonanie, nawet w przypadku korzystania z usług podmiotów zewnętrznych oraz występowania problemów technicznych z systemem.
Orzeczenie dotyczy specyficznego systemu poboru opłat (e-TOLL) i przepisów ustawy o drogach publicznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych systemów opłat lub sytuacji, gdzie odpowiedzialność jest inaczej uregulowana.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak rejestracji pojazdu w systemie poboru opłat elektronicznych (e-TOLL) przed przejazdem po płatnej drodze krajowej, pomimo zlecenia rejestracji podmiotowi zewnętrznemu, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL przed przejazdem po płatnej drodze krajowej stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od tego, czy rejestracji dokonano za pośrednictwem podmiotu zewnętrznego, a właściciel pojazdu nie upewnił się co do jej zakończenia.
Uzasadnienie
Obowiązek rejestracji pojazdu w systemie poboru opłat elektronicznych jest bezwzględny. Zlecenie tej czynności podmiotowi zewnętrznemu nie zwalnia właściciela pojazdu z odpowiedzialności za jej prawidłowe wykonanie przed rozpoczęciem przejazdu po płatnej drodze. Ewentualne problemy techniczne z systemem nie stanowią siły wyższej ani nie uzasadniają odstąpienia od nałożenia kary, jeśli właściciel nie dopełnił podstawowego obowiązku rejestracji.
Czy problemy techniczne z systemem poboru opłat elektronicznych (e-TOLL) mogą stanowić podstawę do zastosowania instytucji siły wyższej (art. 189e k.p.a.) lub odstąpienia od nałożenia kary z powodu znikomej wagi naruszenia (art. 189f k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, problemy techniczne z systemem nie stanowią siły wyższej, a brak rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL nie jest naruszeniem o znikomej wadze, które uzasadniałoby odstąpienie od nałożenia kary.
Uzasadnienie
Brak rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL wynika z zaniedbań po stronie skarżących, a nie z błędów systemu. Okres przejściowy i możliwość rejestracji z wyprzedzeniem dawały wystarczająco dużo czasu na dopełnienie obowiązku. Brak rejestracji dotyczy podstawowego obowiązku korzystania z drogi publicznej i nie może być uznany za naruszenie o znikomej wadze.
Czy sąd administracyjny może samodzielnie naruszyć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.)?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny prowadzi postępowanie na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a nie k.p.a. Może jednak wadliwie ocenić ich naruszenie przez organ administracji.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez sąd pierwszej instancji może być skuteczny tylko wtedy, gdy zostanie powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów p.p.s.a. regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. W niniejszej sprawie zarzuty naruszenia k.p.a. zostały potraktowane jako zarzuty braku właściwej kontroli zastosowania tych przepisów przez WSA.
Przepisy (26)
Główne
u.d.p. art. 13ia § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2a
Ustawa o drogach publicznych
Pomocnicze
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ia § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 3 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 6
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13l § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.t.d. art. 50 § pkt 1 lit. j
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej § załącznik nr 1 pkt 3 lit. a)
Prd art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL jest bezwzględny i musi być spełniony przed przejazdem po płatnej drodze. • Zlecenie rejestracji podmiotowi zewnętrznemu nie zwalnia właściciela pojazdu z odpowiedzialności za jej prawidłowe wykonanie. • Problemy techniczne z systemem nie stanowią siły wyższej ani nie uzasadniają odstąpienia od nałożenia kary z powodu znikomej wagi naruszenia. • Przejazd po płatnej drodze bez uiszczenia opłaty elektronicznej, wynikający z braku rejestracji, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Dokonanie rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL za pośrednictwem firmy zewnętrznej. • Niezastosowanie przepisów o znikomej szkodliwości czynu (art. 189f k.p.a.). • Niezastosowanie przepisów o sile wyższej (art. 189e k.p.a.) z powodu nieprawidłowości w systemie poboru opłat. • Błędna ocena materiału dowodowego przez organ i sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną jest jasno sprecyzowany w art. 13ia ust. 1 u.d.p. i ma bezwzględny charakter. • Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest sztywna (art. 13k ust. 2a u.d.p.), a organ nie może jej miarkować. • Skorzystanie z platformy [...] służącej do nadzorowania statusu pojazdów nie jest tożsame z wykonaniem obowiązku polegającego na rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. • Waga naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z drogi publicznej, tj. obowiązku rejestracji pojazdu w systemie.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Anna Ostrowska
sędzia
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru obowiązku rejestracji pojazdu w systemie e-TOLL i odpowiedzialności właściciela za jego wykonanie, nawet w przypadku korzystania z usług podmiotów zewnętrznych oraz występowania problemów technicznych z systemem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego systemu poboru opłat (e-TOLL) i przepisów ustawy o drogach publicznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych systemów opłat lub sytuacji, gdzie odpowiedzialność jest inaczej uregulowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i systemu e-TOLL, który budzi wiele wątpliwości. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie odpowiedzialności i interpretacji przepisów, co jest istotne dla wielu przewoźników.
“Zapomniałeś zarejestrować auto w e-TOLL? Nawet jeśli zleciłeś to firmie, kara może być Twoją winą!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.