II GSK 250/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją tą odmówiono Z.K. umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. WSA uznał, że decyzja Prezesa ZUS ma charakter uznaniowy, a interes społeczny związany z gromadzeniem środków na świadczenia (renty, emerytury) przemawia za odmową umorzenia, nawet w obliczu trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Sąd podkreślił również, że ZUS może samodzielnie ocenić możliwość odzyskania należności. W skardze kasacyjnej Z.K. zarzucił WSA nierozpoznanie sprawy z uwzględnieniem art. 7 KPA oraz naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że sąd nie przeprowadził kontroli ustaleń faktycznych organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych i brak wykazania przez skarżącego, że zarzucane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. NSA podkreślił, że podstawy kasacyjne muszą być precyzyjnie określone i uzasadnione, a powołane przepisy (art. 173, 176, 185 p.p.s.a.) nie stanowiły właściwej podstawy zarzutów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia składek ZUS, charakteru decyzji uznaniowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i uznaniowego charakteru decyzji ZUS. Nacisk na interes społeczny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy odmowa umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne przez organ administracji publicznej, mimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, jest zgodna z prawem, gdy organ powołuje się na interes społeczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa umorzenia jest zgodna z prawem, ponieważ składki na ubezpieczenia społeczne służą gromadzeniu środków na świadczenia, a interes społeczny przemawia za ich ściąganiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu składek ma charakter uznaniowy, a interes społeczny związany z zapewnieniem środków na renty i emerytury jest nadrzędny wobec indywidualnej sytuacji wnioskodawcy.
Czy sąd administracyjny ma kompetencje do nakazania organowi administracji umorzenia zaległych składek w sytuacji, gdy decyzja organu ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma kompetencji do nakazania organowi administracji umorzenia zaległości, jeśli decyzja ma charakter uznaniowy.
Uzasadnienie
Sąd kontroluje legalność decyzji, ale nie może zastępować organu w jego uznaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy chodzi o dysponowanie środkami publicznymi.
Czy zarzut naruszenia art. 7 KPA przez organ administracji (brak pełnych ustaleń faktycznych) może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, jeśli nie wykazano istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie stanowi skutecznej podstawy skargi kasacyjnej, jeśli skarżący nie wykaże, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a skarżący musi to udowodnić.
Czy powołanie się w skardze kasacyjnej na przepisy dotyczące formy i zakresu skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.) lub rozstrzygnięcia NSA (art. 185 § 1 p.p.s.a.) może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te określają jedynie wymogi formalne lub skutki uwzględnienia skargi i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że podstawy kasacyjne muszą być oparte na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, a nie na przepisach proceduralnych określających formę środka zaskarżenia.
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2 i 3 oraz ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przesłanki do umorzenia zaległych należności z tytułu składek.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymagania formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa formę i zakres rozstrzygnięcia NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes społeczny związany z gromadzeniem środków na świadczenia emerytalne i rentowe przemawia za odmową umorzenia składek. • Decyzja o umorzeniu składek ma charakter uznaniowy, co ogranicza możliwość ingerencji sądu. • Skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienia postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Organ administracji publicznej naruszył art. 7 KPA, nie dokonując pełnych ustaleń faktycznych. • Sąd administracyjny nie przeprowadził kontroli ustaleń faktycznych organu. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
decyzja uznaniowa, a nie decyzja związana • interes społeczny, jakim jest konieczność zapewnienia wspomnianych środków przemawia zatem, zdaniem Sądu, za odmową umorzenia skarżącemu zaległych składek • nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Edward Kierejczyk
członek
Jacek Chlebny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia składek ZUS, charakteru decyzji uznaniowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i uznaniowego charakteru decyzji ZUS. Nacisk na interes społeczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia umarzania składek ZUS i konfliktu między indywidualną trudną sytuacją a interesem społecznym. Pokazuje ograniczenia kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
“Czy ZUS musi umorzyć dług, gdy ledwo wiążesz koniec z końcem? Sąd wyjaśnia, kiedy interes społeczny jest ważniejszy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.