II GSK 2484/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uwzględnił skargę A.B. na postanowienie inspektora uchylające postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień ochronnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy orzekł częściowo o uchyleniu postanowienia I instancji i umorzeniu postępowania, a częściowo o utrzymaniu go w mocy, co nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć. Sąd I instancji wskazał również na naruszenie przepisów prawa materialnego, podnosząc, że obowiązek szczepień ochronnych nie mógł być regulowany komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, a jedynie rozporządzeniem, co wynikało z wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19. Organy nie uwzględniły tego wyroku i zastosowały przepisy, które straciły moc lub były nieprawidłowo interpretowane. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inspektora. Potwierdził, że organy naruszyły art. 138 k.p.a. poprzez wydanie nieprzewidzianego w ustawie rozstrzygnięcia, a także naruszyły przepisy prawa materialnego, nieprawidłowo oceniając wymagalność obowiązku szczepień w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku szczepienia, uwzględniając orzecznictwo TK, a nie opierać się na przepisach, które weszły w życie później lub były nieprawidłowo interpretowane. NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił postanowienia organów, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni prawa materialnego i proceduralnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowania art. 138 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz wpływu orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na wymagalność obowiązku szczepień ochronnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z obowiązkiem szczepień ochronnych i jego egzekucją, a także konkretnych naruszeń proceduralnych popełnionych przez organy administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy w postępowaniu egzekucyjnym może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji w części i jednocześnie utrzymać je w mocy w innej części, naruszając tym samym art. 138 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może stosować takiej konstrukcji rozstrzygnięcia, gdyż art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć, a częściowe uchylenie i częściowe utrzymanie w mocy nie jest wśród nich wymienione.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że naruszenie art. 138 k.p.a. przez organ odwoławczy, który wydał postanowienie nieprzewidziane w ustawie (częściowe uchylenie i częściowe utrzymanie w mocy), stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Czy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, wynikający z przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeń wykonawczych, mógł być regulowany komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, czy też wymagał formy rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek szczepień ochronnych, w tym terminy i liczba dawek, nie mógł być regulowany komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, gdyż taki komunikat nie ma waloru aktu prawa powszechnie obowiązującego, a ingeruje w sferę praw jednostki. Wymagało to co najmniej formy rozporządzenia, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że organy egzekucyjne miały obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku szczepienia, uwzględniając wyrok TK SK 81/19, który uznał komunikaty GIS za niekonstytucyjne jako podstawę do regulowania tak istotnych kwestii. Organy nieprawidłowo zastosowały przepisy, nie uwzględniając skutków wyroku TK i opierając się na nieobowiązujących lub nieprawidłowo interpretowanych regulacjach.
Czy postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zarzutów egzekucyjnych, które nie precyzuje, do którego zarzutu odnosi się uchylenie lub utrzymanie w mocy, spełnia wymogi prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest wadliwe, ponieważ rozmywa obraz ostatecznego rozstrzygnięcia i utrudnia stronie zrozumienie jej sytuacji prawnej, naruszając zasadę prostoty postępowania.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że odsyłanie w postanowieniu II instancji do uzasadnienia postanowienia I instancji lub pisma procesowego strony, zamiast precyzyjnego wskazania, do którego zarzutu odnosi się rozstrzygnięcie, pogłębia niepewność prawną i jest niedopuszczalne.
Przepisy (30)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z. art. 17 § ust. 10 i 11
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
r.o.s.1 art. § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
r.o.s.2 art. § 3 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. a i b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18 § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
nowela art. 23 § pkt 3
Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego żywienia oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw
nowela art. 5 § pkt 1 lit. b tiret drugie
Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego żywienia oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w ustawie (częściowe uchylenie i częściowe utrzymanie w mocy). • Niewłaściwe zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego dotyczących wymagalności obowiązku szczepień, z uwagi na brak uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19. • Brak precyzyjnego określenia przez organy, do którego zarzutu egzekucyjnego odnosi się rozstrzygnięcie, co narusza zasadę prostoty postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach), art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. (brak jednoznacznej oceny prawnej), art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 151 i art. 133 § 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego).
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie organu II instancji nie odpowiadało wymogom przepisów art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. • Program Ochrony Szczepień wydawany w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego nie ma waloru aktu prawa powszechnie obowiązującego. • Organ odwoławczy wykorzystał tryb rektyfikacji do nadania nowego brzmienia rozstrzygnięciu kończącemu sprawę, co było niedopuszczalne. • Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Organy miały obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku szczepienia, uwzględniając ocenę prawną Sądu I instancji.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności stosowania art. 138 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz wpływu orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na wymagalność obowiązku szczepień ochronnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z obowiązkiem szczepień ochronnych i jego egzekucją, a także konkretnych naruszeń proceduralnych popełnionych przez organy administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i egzekucji administracyjnej, a także pokazuje, jak istotne są prawidłowe procedury i uwzględnianie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego przez organy administracji.
“Organy sanitarne przegrały w NSA: wadliwe procedury egzekucyjne w sprawie szczepień ochronnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.