II GSK 2458/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika od kary pieniężnej za niezaktualizowanie danych w systemie SENT, uznając brak podstaw do odstąpienia od jej nałożenia.
Skarżący kasacyjnie przewoźnik Ł.S. domagał się uchylenia kary pieniężnej nałożonej za niezaktualizowanie daty rozpoczęcia przewozu w systemie SENT. Sąd I instancji utrzymał w mocy decyzję organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Sąd podkreślił, że naruszenie wynikało z braku staranności, a sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadniała odstąpienia od kary.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną przewoźnika Ł.S. od wyroku WSA w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za niezaktualizowanie danych w zgłoszeniu przewozu w systemie monitorowania drogowego i kolejowego (SENT), a konkretnie za brak aktualizacji daty rozpoczęcia przewozu. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał Sądowi I instancji m.in. błędne ustalenia stanu faktycznego, niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niezasadne przyjęcie, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika pozwala na uiszczenie kary. Kwestionował również zasadę, na której oparto decyzję, oraz brak rozważenia odstąpienia od nałożenia kary ze względu na interes publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej nie obejmowały naruszenia prawa materialnego w zakresie podstaw nałożenia kary, a jedynie kwestię odstąpienia od jej nałożenia. NSA uznał, że brak było podstaw do odstąpienia od kary, zarówno ze względu na ważny interes przewoźnika (jego sytuacja finansowa była stabilna, a naruszenie wynikało z braku staranności, a nie zdarzenia losowego czy omyłki), jak i ze względu na interes publiczny (system SENT służy kontroli obrotu towarami i bezpieczeństwu). Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego dotycząca utrzymania zatrudnienia nie wpisywała się w interes publiczny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak aktualizacji daty rozpoczęcia przewozu stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy o systemie monitorowania, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie obowiązku aktualizacji danych w zgłoszeniu SENT, w tym daty rozpoczęcia przewozu, jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e ustawy o systemie monitorowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.s.m. art. 7 § ust. 2 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
u.s.m. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
u.s.m. art. 24 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
u.s.m. art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.m. art. 3 § ust. 11
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
u.s.m. art. 26 § ust. 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
r.s.t. art. 1 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Naruszenie obowiązku aktualizacji danych w systemie SENT było wynikiem braku staranności, a nie zdarzenia losowego czy omyłki. Sytuacja finansowa skarżącego była stabilna i nie uzasadniała odstąpienia od kary. Argumentacja skarżącego dotycząca utrzymania zatrudnienia nie stanowiła interesu publicznego. System SENT służy kontroli obrotu towarami i bezpieczeństwu, co przemawia za stosowaniem sankcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego i niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i niezastosowanie art. 24 ust. 3 u.s.m. Brak rozważenia interesu publicznego przy odstąpieniu od nałożenia kary. Działanie skarżącego nie było zawinione, było wynikiem pomyłki i nie naraziło interesów Skarbu Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Spór dotyczy natomiast tego, czy zaszły podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Zasadnicze znaczenie mają realia sytuacji życiowej, zwłaszcza dochodowej skarżącego, a także to, czy do naruszenia skutkującego nałożeniem kary doszło w nadzwyczajnych okolicznościach. Ważnego interesu skarżącego zwalniającego z ciężaru kary nie można było się też dopatrzeć w sferze jego codziennego bytowania. Interes ekonomiczny w postaci zachowania stanu załogi przedsiębiorstwa jest interesem prywatnym skarżącego. Interes publiczny również za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiał, bowiem argumentację w tym zakresie skarżący powiązał z realiami prowadzenia własnej działalności.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w systemie SENT, mimo argumentów o trudnej sytuacji finansowej przewoźnika i interesie publicznym w utrzymaniu zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o systemie SENT i kar pieniężnych, co jest istotne dla branży transportowej. Pokazuje, jak sąd ocenia argumenty o trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy w kontekście interesu publicznego.
“Kara za SENT: Czy trudna sytuacja firmy transportowej chroni przed mandatem?”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2458/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Korycińska /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Wojciech Maciejko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Rz 215/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-08-13 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 104 art. 3 ust. 11, art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 5 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Wojciech Kręcisz sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 215/24 w sprawie ze skargi Ł.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi: 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ł.S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 215/24 oddalił złożoną przez Ł. S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (zwanego dalej DIAS) z dnia [...]grudnia 2023 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (zwanego dalej PUCS) z dnia [...]ipca 2023 r., nr [...] nakładającą na skarżącego Ł.S. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niezaktualizowanie danych zawartych w zgłoszeniu przewozu oraz umarzającą postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niezapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekających w sprawie organów. Stwierdził, że organ odwoławczy w prawidłowy sposób zastosowały przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., zwanej dalej o.p.) i art. 3 ust. 11, art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 104,zwanej dalej u.s.m.) w zw. z § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 898, zwanego dalej r.s.t.). W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. W dniu [...] maja 2022 r. w B., funkcjonariusze PUCS w Przemyślu przeprowadzili kontrolę przewozu towarów dokonywanego zespołem pojazdów składających się z ciągnika samochodowego marki S[...] nr rej. [...] i naczepy marki [...] nr rej. [...]. Transport ten był objęty zgłoszeniem nr referencyjny: SENT[...], a z treści zgłoszenia wynikało, że przewożony był towar stanowiący felgę aluminiową – złom aluminium o zadeklarowanym kodzie systemowym 0005 i kodzie odpadu 200140 w ilości 20 220 kg. Skarżący Ł. S., prowadzący działalność pod nazwą E. T. S., był przewoźnikiem; nadawcą było przedsiębiorstwo J. R. B.V., Van [...] D. w Królestwie Niderlandów, a odbiorcą H.M. s.r.o., [...] B. na Słowacji. W toku kontroli stwierdzono, że przewoźnik nie zaktualizował danych w zgłoszeniu danych dotyczących daty rozpoczęcia przewozu (w zgłoszeniu wskazano [...] maja 2022 r.), a pojazd przekroczył granicę [...] maja 2022 r., rozpoczynając przewóz [...]maja 2022 r. o godz. [...] oraz że przypisany do zgłoszenia lokalizator nr [...] nie przekazał aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, co uniemożliwiało prawidłowe monitorowanie przewozu. Skoro w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że drugie z zarzucanych skarżącemu naruszeń (nieprzekazanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu) końcowo nie miało miejsca, postępowanie w tym zakresie umorzono. Dane były bowiem przekazywane stale przez urządzenie [...] do systemu SENT-GEO na przestrzeni całej trasy przewozu, od przejścia granicznego O. w dniu [...] maja 2022 r. aż do miejsca kontroli w B.; brak pojazdu w chwili kontroli w systemie SENT GEO nie wynikał z nieprzekazywania danych przez urządzenie GPS, ale niedokonania aktualizacji daty rozpoczęcia przewozu; nie można więc było mówić o tego rodzaju naruszeniu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.s.m. w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.s.m., odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Przepis art. 8 ust. 1 u.s.m. powiada, że podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane w zgłoszeniu, w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Zgłoszenie winno zaś zawierać m.in. miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju (art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e u.s.m.). Niewykonanie obowiązku określonego w art. 8 ust. 1 u.s.m., zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 u.s.m., skutkuje nałożeniem odpowiednio na podmiot odbierający albo przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Również prawidłowo ustalono towar podlegający w takcie przewozu systemowi monitorowania; skarżący przewoził odpady określone w art. 3 ust. 11 u.s.m. w zw. z § 1 pkt 7 r.s.t. Trafnie oceniły organy, że w sprawie nie było podstaw aby zastosować art. 30 ust. 1 i 5 u.s.m. (które dotyczą wykrycia naruszenia w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, których w tej badanej sprawie nie prowadzono), ani też art. 24 ust. 3 u.s.m. (które regulują podstawy odstąpienia od nałożenia kary), skoro nie zaszły przesłanki takiego odstąpienia w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Naruszenie wynikało bowiem z braku dostatecznej staranności przewoźnika i nie było warunkowane przyczynami niezależnymi od niego; nie wynikało ani z omyłki, ani z drobnego przewinienia. Zaś sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie dawała dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że uległ naruszeniu jego ważny interes. Przewoźnik nie był zagrożony niewypłacalnością, nie był stroną postępowania egzekucyjnego, nie wykazywał zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i w latach 2020 i 2021 osiągał dochody. Pomimo zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2022, wykazywał stabilną sytuację finansową. Interes publiczny również za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiał, bowiem jego ochrona wymaga maksymalizacji wpływów budżetowych przewidywanych przez prawo. Za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiały względy interesu publicznego, skoro regulacja u.s.m. ma służyć zapewnieniu kontroli państwa nad obrotem wskazanymi w niej towarami i ograniczyć niekontrolowany obrót nimi. Pierwszeństwo należało zatem udzielić wpływom państwa z tytułu należności publicznoprawnych, do jakich należą również kary uregulowane w u.s.m. Zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.) nie mogły być uwzględnione, skoro regulacji tej, z mocy art. 26 ust. 5 u.s.m. nie stosuje się. Ten ostatni przepis wymaga stosowania do kar reżimu procesowego przewidzianego w o.p. Od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł Ł. S.. W skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w postaci: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez niedostrzeżenie przez organ prowadzenia postępowania podatkowego w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów podatkowych oraz zaaprobowanie błędnych i niepełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji oraz zaniechania przeprowadzenia przez nie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonania jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika pozwala na uiszczenie przez niego kary w wysokości 10 000 zł bez uszczerbku dla prowadzonej działalności, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p. poprzez niedostrzeżenie, że organ posłużył się zasadą, zgodnie z którą "zasadą jest płacenie kar a nie zwalniania z tego obowiązku", która to zasada nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa i nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o nałożeniu kary, bądź odmówienia zastosowania przepisów pozwalających organom na odstąpienie od jej wymierzenia, a także c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 3 u.s.m. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi wskutek nieprawidłowej kontroli decyzji administracyjnej i zaakceptowania przez Sąd I instancji zaniechania stosowania art. 24 ust. 3 u.s.m. oraz wskutek braku rozważenia czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachodzi przypadek wystąpienia interesu publicznego, obejmujący takie zasady jak: sprawiedliwość, proporcjonalność sankcji do rodzaju i stopnia przewinienia, zaufania do organów podatkowych, a także wskutek pominięcia przy wykładni tego przepisu rzeczywistego celu ustawy i w konsekwencji zaniechanie odstąpienia od nałożenia kary przez organ, pomimo że działanie skarżącego nie było zawinione, uchybienie było wynikiem pomyłki, skarżący działał w przekonaniu o prawidłowości dokonanego zgłoszenia, a popełnione uchybienie nie doprowadziło i nie mogło doprowadzić do narażenia interesów Skarbu Państwa. W motywach skargi kasacyjnej podniósł, że błędnie przyjął za organami Sąd I instancji, iż w sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 u.s.m. Kara pieniężna nie miała wpływu na uszczuplenie budżetu (Skarbu Państwa). Nie wzięto pod uwagę, że w zgłoszeniu zostały końcowo dokonane zmiany i wymagane prawem elementy uzupełniono. Masowy charakter działalności transportowej rodzi omyłki i błędy, które powinny być przez organy uwzględniane przy odstępowaniu od nakładania kar. Sytuacja firm transportowych jest trudna. Skarżącemu trudno utrzymać się na rynku; rozważa redukcję zatrudnienia. Utrzymanie stanu zatrudnienia leży w jego ocenie w interesie publicznym. W przeszłości nie popełniał podobnych deliktów. Musi liczyć się z innymi nieprzewidzianymi wydatkami, np. awariami, wypadkami. Ukaranie skarżącego nie spowoduje utrzymywania się "szarej strefy" na rynku usług transportu odpadów. Organ powinien w jego przypadku skorzystać z uznania i odstąpić od nałożenia kary. Kara nie została przewidziana jako automatyczna reakcja na naruszenie prawa przez przewoźnika; nie jest celem samym w sobie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie poprzedzających ten wyrok decyzji organów obu instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że odstąpienie od nałożenia kary zgodnie z art. 24 ust. 3 u.s.m. wymagałoby wykazania, że naruszenie wynikało z przyczyn niezależnych od przewoźnika, wystąpiły pewne nadzwyczajne okoliczności; w realiach sprawy nieprawidłowe dane co do daty rozpoczęcia przewozu nie miało znamion pomyłki. Prawidłowo oceniono sytuację bytową skarżącego, który osiąga dochody, wykazując je w deklaracjach na podatek dochodowy od osób fizycznych. Nie toczy się względem niego egzekucja i posiada zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2022 r. (4 831 zł) z odsetkami (354 zł). Uiszczenie kary nie wpłynie na zagrożenie bytowi takiemu przedsiębiorcy. Za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiał też interes publiczny, bowiem argumentację w tym zakresie skarżący powiązał z realiami prowadzenia własnej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić wypada, że zarzuty skargi kasacyjnej nie obejmują naruszenia przepisów prawa materialnego, których zastosowanie przez organy obu instancji i Sąd I instancji doprowadziło do stwierdzenia podstaw nałożenia kary pieniężnej za niezapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu. Niesporne zatem w sprawie jest to, że prawidłowo przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny w zakresie dopuszczenia się przez skarżącego deliktu spełniał warunki nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z art. 24 ust. 1 pkt 1 u.s.m. (sankcja za niewykonanie obowiązku z art. 8 ust. 1 u.s.m.), z tytułu naruszenia obowiązku aktualizacji danych zgłoszenia z art. 8 ust. 1 u.s.m., dokonywanego w trybie art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e u.s.m. (treść obowiązku zgłoszenia daty rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju). Spór dotyczy natomiast tego, czy zaszły podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez niedostrzeżenie przez organ prowadzenia postępowania podatkowego w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów podatkowych oraz zaaprobowanie błędnych i niepełnych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez organy obu instancji oraz zaniechanie przeprowadzenia przez nie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonania jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika pozwala na uiszczenie przez niego kary w wysokości 10 000 zł bez uszczerbku dla prowadzonej działalności, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku, a także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p. poprzez niedostrzeżenie, że organ posłużył się zasadą, zgodnie z którą "zasadą jest płacenie kar a nie zwalniania z tego obowiązku", która to zasada nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa i nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o nałożeniu kary, bądź odmówienia zastosowania przepisów pozwalających organom na odstąpienie od jej wymierzenia Naruszenia przepisu art. 1 o.p. w żadnym zakresie nie powiązano w skardze kasacyjnej ze sposobem rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji. Przepisy art. 1 o.p. regulują zakres przedmiotowy o.p.; w skardze kasacyjnej nie wskazano, o którą z jednostek systematyki wewnętrznego art. 1 (pkt 1-4) o.p. mogło skarżącemu chodzić. Wymóg stosowania o.p. w badanej sprawie wynikał ze szczególnego przepisu, jakim jest art. 26 ust. 5 u.s.m. Tej regulacji, którą zastosował Sąd I instancji, a wcześniej organy – skarżący nie uczynił przedmiotem zarzutu. Nie doszło też do naruszenia zasad ogólnych postępowania uregulowanych w art. 120, art. 122 o.p. (zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej) oraz przepisów o zakresie postępowania dowodowego, tj. art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Naruszenie zasady praworządności wymaga wskazania przepisu, który Sąd naruszyłby aprobując działanie organów administracji publicznej jako polegające na naruszeniu prawa lub działaniu poza jego granicami. Takim przepisem nie mógł okazać się art. 122 o.p. wymagający od organów podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wbrew ocenie skarżącego, stan faktyczny sprawy w zakresie przyjętym przez Sąd I instancji za organami, został przez te organy co do podstaw zastosowania odstąpienia od nałożenia kary (w celu zastosowania art. 24 ust. 3 u.s.m.) ustalony prawidłowo i ani organy, ani Sąd I instancji nie dopuściły się naruszenia art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Trafnie stwierdzono, że z punktu widzenia art. 24 ust. 3 u.s.m. zasadnicze znaczenie mają realia sytuacji życiowej, zwłaszcza dochodowej skarżącego, a także to, czy do naruszenia skutkującego nałożeniem kary doszło w nadzwyczajnych okolicznościach. Jak wynika z art. 24 ust. 3 u.s.m., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 u.s.m. Trafnie oceniły organy, a następnie pogląd ten podzielił Sąd I instancji, że w sprawie nie zaszedł przypadek uzasadniony ważnym interesem przewoźnika, który pozwalałby odstąpić od nałożenia kary w wynoszącej 10 000 zł. Wyłączną przyczyną powstania naruszenia obowiązku aktualizacji danych zgłoszenia co do części zgłoszenia obejmującej datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju z art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. e u.s.m. był wyłącznie brak wymaganej od przewoźnika staranności w zwykłych realiach wykonywania przewozu w ramach działalności gospodarczej. Nie miało miejsca żadne nieprzewidywalne zdarzenie, ani wypadek losowy; nie było też mowy o omyłce. Ważnego interesu skarżącego zwalniającego z ciężaru kary nie można było się też dopatrzeć w sferze jego codziennego bytowania. Z tytułu działalności osiągał dotychczas dochody; jak sam wyjaśnił, zatrudnia pracowników. Nie toczy się względem niego postępowanie egzekucyjne. Jego sytuację można określić jako stabilną. Wywiązuje się z ciężarów względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jest w zwłoce z uiszczeniem podatku od towarów i usług za jeden miesiąc (kwiecień 2022; w wysokości 4 831 zł z odsetkami 354 zł). Rodzaj zadłużenia, którym jest danina (podatek) jak i jego wielkość nie wskazują w żądnym względzie na nieoczekiwany charakter tego zobowiązania, czy też nadmierny jego rozmiar. Przeciwnie, świadczą o zbyt niskim stopniu zapobiegliwości przedsiębiorcy o sprawy pierwszorzędne, do jakich należy ponoszenie danin publicznych. Wbrew ocenie skarżącego postępowania wyjaśniające w prawidłowy sposób doprowadziło orzekające organy do poglądu, iż za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiały w realiach tej sprawy również względy interesu publicznego. Argumentacja skarżącego z żadnym względzie nie nawiązywała do wartości, które z takim interesem należałoby utożsamiać. Motywy przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary z powodów dyktowanych interesem publicznym musiałyby odnosić się do wartości, z jakimi utożsamia się państwo (zwłaszcza z jego aparatem władczym) lub wspólnota publicznoprawna. Skarżący podniósł wyłącznie, że w wypadku uiszczenia zwiększy się ryzyko redukcji personelu, a zachowanie stanu zatrudnienia utożsamia z interesem publicznym. Takiej zbieżność jednak nie zachodzi. Interes ekonomiczny w postaci zachowania stanu załogi przedsiębiorstwa jest interesem prywatnym skarżącego. Natomiast interes zbiorowości pracowników, zainteresowanych własnymi relacjami zatrudnienia, można rozpatrywać co najwyżej w kategoriach interesu społecznego. Ten jednak (występujący niekiedy jako dobro chronione przez administrację publiczną np. w art. 7 k.p.a.), w tym wypadku, przez przepis szczególny w postaci art. 24 ust. 3 u.s.m. został zastąpiony wyłącznie interesem o wyraźnie węższym przedziale znaczeniowym, interesem publicznym. Trafnie też ocenił Sąd I instancji, że nie bez znaczenia dla wymogów interesu publicznego jest to, że odstąpienie od nałożenia kary prowadziłoby do zagrożenia zadań państwa związanych z funkcją całej u.s.m., a więc z prewencją zmierzającą do zatamowania zjawiska nielegalnego, nierejestrowanego świadczenia usług transportu odpadów. System monitorowania drogowego stanowi element reglamentacji obrotu odpadami i wyraz dbałości państwa o względy bezpieczeństwa w ruchu drogowym podczas transportu; zagrożenie realną odpowiedzialnością administracyjnoprawną z tytułu naruszeń prawa w tej sferze, służy interesowi publicznemu. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy pozwalający na dokonanie takich ustaleń był dostateczny do przyjęcia ich przez Sąd I instancji, który – wbrew ocenie skarżącego – nie miał tytułu aby po stronie organów dopatrywać się naruszenia art. 122 o.p. w stopniu określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Trafnie też przyjęto w zaskarżonym wyroku, że sposób prowadzenia postępowania, a zwłaszcza przyczyny nieuwzględnienia wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, nie naruszały zasady zaufania do organów administracji (art. 121 o.p.). Skarżący nie wskazał zresztą, którą jednostkę redakcyjną (§ 1 czy 2) pragnął objąć zarzutem. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 3 u.s.m. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi wskutek nieprawidłowej kontroli decyzji administracyjnej i zaakceptowania przez Sąd I instancji zaniechania stosowania art. 24 ust. 3 u.s.m. oraz wskutek braku rozważenia czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachodzi przypadek wystąpienia interesu publicznego, obejmujący takie zasady jak: sprawiedliwość, proporcjonalność sankcji do rodzaju i stopnia przewinienia, zaufania do organów podatkowych, a także wskutek pominięcia przy wykładni tego przepisu rzeczywistego celu ustawy i w konsekwencji zaniechanie odstąpienia od nałożenia kary przez organ, pomimo że działanie skarżącego nie było zawinione, uchybienie było wynikiem pomyłki, skarżący działał w przekonaniu o prawidłowości dokonanego zgłoszenia, a popełnione uchybienie nie doprowadziło i nie mogło doprowadzić do narażenia interesów Skarbu Państwa. Już przy okazji zarzutu związanego z zakresem ustaleń faktycznych, wykazano z jakich powodów prawidłowo zastosowano art. 24 ust. 3 u.s.m. nie dopatrując się w zgromadzonym materiale dowodowym podstaw do stwierdzenia ważnego interesu przewoźnika, względnie interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary. Zachowują tu aktualność wszystkie wcześniejsze wywody. Ani względy losowe, ani też realia prowadzonej działalności gospodarczej oraz sytuacja bytowa skarżącego, nie świadczyły o tym, że zachodził ważny interes przewoźnika. Jak już podkreślono, skarżący dopuszczając się naruszenia obowiązku aktualizowania danych o dacie rozpoczęcia przewozu w kraju, po prostu nie dochował staranności w zwykłych realiach wykonywania przewozu. Nie miało miejsca żadne zdarzenie losowe, ani niefortunna omyłka podczas próby aktualizowania danych. Ważny interes skarżącego nie wynikał też z jego położenia życiowego, które nie okazało się ani trudne, ani niefortunne. Z działalności osiąga dochody, wykazuje się względnie stabilną sytuacją ekonomiczną. Za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawiały też względy interesu publicznego, tj. okoliczności odnoszące się do interesu państwa, władzy publicznej lub zbiorowości publicznoprawnej. Zwiększenie prawdopodobieństwa redukcji zatrudnienia w żadnym względzie nie wpisywało się w interes publiczny, z przyczyn, które już w przypadku poprzedniego zarzutu, szeroko wykazano. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 900 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI