II GSK 2448/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą zwrotu prawa jazdy. Skarżący argumentował, że z uwagi na zatarcie środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdów), nie powinien być zobowiązany do zdawania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, co było warunkiem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Sąd I instancji oraz NSA uznali, że obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji wynika z faktu pozbawienia prawa jazdy na okres przekraczający rok, niezależnie od późniejszego zatarcia skazania czy wykonania środka karnego. NSA podkreślił, że zatarcie skazania jest fikcją prawną i nie oznacza, że nie istniała podstawa do zatrzymania prawa jazdy i nałożenia obowiązku egzaminu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że zatarcie skazania nie stwarza domniemania niewinności w stosunku do czynu, który był podstawą orzeczenia. NSA uznał, że wykładnia prezentowana przez skarżącego zmierza do obejścia prawa i celu wprowadzenia obowiązku egzaminu. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku zdawania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje jako warunku zwrotu prawa jazdy, w sytuacji gdy nastąpiło zatarcie środka karnego lub wykonanie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.
Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane i orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, a następnie wystąpiono o zwrot prawa jazdy po upływie okresu zakazu, ale przed poddaniem się egzaminowi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatarcie środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdów) zwalnia z obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje jako warunku zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, jeśli pozbawienie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatarcie skazania lub wykonanie środka karnego nie niweluje faktu pozbawienia prawa jazdy na okres przekraczający rok, który to fakt nadal stanowi podstawę do wymogu zdania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zatarcie skazania jest fikcją prawną i nie oznacza, że nie istniała podstawa do zatrzymania prawa jazdy i nałożenia obowiązku egzaminu. Obowiązek egzaminu wynika z samego faktu pozbawienia uprawnień na okres dłuższy niż rok, a nie z aktualnego statusu prawnego sprawcy.
Czy prawomocny wyrok uniewinniający lub umorzenie postępowania bezwarunkowe mają taki sam skutek prawny jak zatarcie skazania w kontekście obowiązku zdawania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje po zatrzymaniu prawa jazdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocny wyrok uniewinniający lub umorzenie postępowania bezwarunkowe oznaczają brak przesłanki 'pozbawienia prawa jazdy' w rozumieniu przepisów, co zwalnia z obowiązku egzaminu. Zatarcie skazania nie ma takiego skutku.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który wprost stanowi, że przepisów o obowiązku egzaminu nie stosuje się do osób uniewinnionych lub wobec których postępowanie umorzono bezwarunkowo. Zatarcie skazania nie jest równoznaczne z tymi sytuacjami.
Przepisy (10)
Główne
u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa o kierujących pojazdami
Warunek zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, którego osoba była pozbawiona na okres przekraczający rok, polegający na poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.r.d. art. 114 § 1 pkt 2 lit. b
Prawo o ruchu drogowym
Przepis określający warunki zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, który został zastąpiony przez przepisy ustawy o kierujących pojazdami.
u.k.p. art. 49 § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 102 § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 49 § ust. 3
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis określający wyjątki od obowiązku egzaminu, w tym w przypadku wyroku uniewinniającego lub umorzenia postępowania.
rozp. MIB art. 2 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
Dotyczy wydawania dokumentów uprawnień, w kontekście sprawy skarżący nie został pozbawiony prawa jazdy w formach prawnych, lecz zatrzymano mu prawo jazdy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.w. art. 182
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zatarcie środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdów) zwalnia z obowiązku zdawania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje jako warunku zwrotu prawa jazdy. • Organ administracji publicznej winien zastosować regulację prawa karnego (zatarcie skazania) zamiast prawa administracyjnego w kwestii obowiązku egzaminu. • Brak zastosowania § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r., gdyż skarżący nie został pozbawiony prawa jazdy w formach prawnych, lecz zatrzymano mu prawo jazdy.
Godne uwagi sformułowania
zatarcie skazania jest pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, że skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. • nie oznacza to jednak, że skarżący nie był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok w rozumieniu art. 49 ust 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami • Proponowana przez skarżącego wykładnia w istocie zmierza do obejścia prawa i celu, dla którego nałożono na osoby pozbawione prawa jazdy na okres przekraczający rok obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Trzecki
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zdawania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje jako warunku zwrotu prawa jazdy, w sytuacji gdy nastąpiło zatarcie środka karnego lub wykonanie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy zostało zatrzymane i orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, a następnie wystąpiono o zwrot prawa jazdy po upływie okresu zakazu, ale przed poddaniem się egzaminowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu prawa jazdy po upływie okresu zakazu, a interpretacja NSA w kontekście zatarcia skazania jest kluczowa dla zrozumienia aktualnych wymogów prawnych.
“Zatarcie skazania nie zwalnia z egzaminu na prawo jazdy! NSA wyjaśnia kluczowe zasady zwrotu uprawnień.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.