II GSK 2430/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik spółki z o.o., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego uzasadnienia WSA.
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Prezesa NFZ okresów podlegania przez M.K. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnika spółek. WSA uchylił decyzję w części dotyczącej jednego okresu, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco podstawy prawnej. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyjaśnienia, dlaczego uchylono część decyzji, co uniemożliwiło kontrolę orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w części dotyczącej ustalenia okresu podlegania przez M.K. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnika spółek. WSA uznał, że organ nie wyjaśnił wystarczająco podstaw ustalenia konkretnych okresów ubezpieczenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną, zarzucając WSA naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie wyjaśniało w sposób wystarczający, dlaczego uchylono część decyzji Prezesa NFZ, co uniemożliwiło kontrolę orzeczenia. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i skontrolowania decyzji organu na tej podstawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uchylił część decyzji, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstaw uchylenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nie wyjaśnił wystarczająco, dlaczego uchylił część decyzji Prezesa NFZ, co uniemożliwiło kontrolę orzeczenia. Brak ten stanowił naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez niezastosowanie w sprawie części dyspozycji, co skutkowało brakiem wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego uchyleniu podlegała część zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.ś.o.f.ś.p. art. 109 § 1 i 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 5 § pkt 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 69 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 82 § ust. 1, 3, 4 i 5
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4 i 4a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstaw uchylenia części decyzji Prezesa NFZ.
Godne uwagi sformułowania
nie wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego uchyleniu podlegała część zaskarżonej decyzji wskazana w pkt 1 sentencji, co uniemożliwia kontrolę tak wydanego orzeczenia
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
przewodniczący
Patrycja Joanna Suwaj
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz kontrola prawidłowości ustalania okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólników spółek."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i proceduralnego, a NSA nie rozstrzygnął merytorycznie kwestii ubezpieczenia zdrowotnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ale mniej dla szerszej publiczności ze względu na specyfikę prawa ubezpieczeń społecznych.
“NSA uchyla wyrok WSA: Kluczowe znaczenie ma uzasadnienie sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2430/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Janson Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/ Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane VI SA/Wa 5965/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-19 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2561 art. 109 ust. 1 i 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1, 3, 4 i 5 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1230 art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 i 4a Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5965/23 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt. 1 i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od M.K. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 marca 2024 r. (sygn. akt VI SA/Wa 5965/23), w sprawie ze skargi M. K. (dalej przywoływany jako: "Skarżący" lub "Strona") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 (pkt 1) i oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2). Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: 1. Pismem z 17 kwietnia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") zwrócił się do Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Mazowiecki NFZ") z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie objęcia Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu bycia wspólnikiem w następujących spółkach: (...). 2. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej przywoływany jako: "Prezes NFZ" lub "Organ") decyzją z 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub (dalej: "decyzja") ustalił, że Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność w okresie: 1). od 27 października 2010 r. do 13 maja 2018 r. (...); 2). od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. (...) 3). od 31 sierpnia 2015 r. do 29 czerwca 2021 r. (...); 4). od 27 lipca 2018 r. do 4 sierpnia 2019 r. oraz od 10 września 2020 r. do 29 września 2020 r. (...); 5). od 2 listopada 2020 r. do 22 czerwca 2021 r. (...); 6). od 19 marca 2021 r. do 4 grudnia 2021 r. (...). Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 109 ust. 1 i 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.; dalej przywoływana jako: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 i 4a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, z późn. zm.; dalej przywoływana jako: "ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych"). W uzasadnieniu decyzji, Prezes NFZ przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy oraz orzecznictwo sądów wskazujące m.in., że obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólników spółek prawa handlowego wynika wyłącznie z członkostwa w danej spółce. Zatem podleganie ubezpieczeniu społecznemu należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego wyłączenia się z prowadzenia jej spraw. Ponadto organ wyjaśnił, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prezes NFZ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie tj. Rejestru Przedsiębiorców KRS wynika, że skarżący figurował w spółkach i okresach, o których mowa w sentencji decyzji. Zdaniem Prezesa NFZ, skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających inny stan faktyczny, zatem należało stwierdzić, że podlegał on ubezpieczeniu zdrowotnemu we wskazanych okresach. 3. Pismem z 8 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z 25 lipca 2023 r., zaskarżając ją w całości. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dniu 19 marca 2024 r. (sygn. akt VI SA/Wa 5965/23), w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 lipca 2023 r. nr 253/07/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 (pkt 1) i oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2). Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie Sąd I instancji podkreślił, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Na podstawie art. 5 pkt 21 tej ustawy za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uznaje się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego odrębnie od podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, chorobowemu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika więc z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej. W opinii Sądu I instancji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej regulacji prawnych – Prezes NFZ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnego w pkt 1; 3-6 sentencji tj.: 1). od 27 października 2010 r. do 13 maja 2018 r. (...); 3). od 31 sierpnia 2015 r. do 29 czerwca 2021 r. (...) 4). od 27 lipca 2018 r. do 4 sierpnia 2019 r. oraz od 10 września 2020 r. do 29 września 2020 r. (...)); 5). od 2 listopada 2020 r. do 22 czerwca 2021 r. (...); 6). od 19 marca 2021 r. do 4 grudnia 2021 r. (...). Zdaniem Sądu, w powyższym zakresie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie doszło do istotnych uchybień procesowych mających wpływ na wynik sprawy. Organ działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) z uwzględnieniem zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Należy zaznaczyć, że pismem z 24 kwietnia 2023 r. Organ poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji zawierało elementy o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, w sprawie nie było wątpliwości co do treści normy prawnej (art. 7a § 1) oraz stanu faktycznego (art. 81a § 1 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia art. 12, art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Sąd I instancji zaznaczył, że postępowanie zostało zainicjowane przez ZUS (pismem z 17 kwietnia 2023 r.) o czym Strona została poinformowana pismem z 24 kwietnia 2023 r. Organ poinformował Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy – 31 lipca 2023 r. (w piśmie z 19 maja 2023 r.) – a następnie wydał decyzję w dniu 25 lipca 2023 r., zatem przed upływem wskazanego terminu. Zaznaczył, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes NFZ rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Natomiast, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych np. ZUS (art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach). Z powyższych względów zarówno Prezes NFZ, jak i Sąd rozpatrujący skargę, nie mogli uwzględnić zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia zobowiązania, gdyż kwestia ta należy do rozstrzygnięcia ZUS. Zdaniem Sądu I instancji, w stosunku do punktu 2 zaskarżonej decyzji (odnoszącego się do bycia wspólnikiem (...), Organ nie wyjaśnił w wystarczającym stopniu dlaczego przyjął okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. Z uwagi na wątpliwości dotyczące ustalania okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, o którym mowa w pkt 2 zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu I instancji, Organ powinien wyjaśnić dlaczego przyjął inną logikę niż w pozostały przypadkach, a w szczególności wskazać, co stanowiło podstawę ustalenia tego okresu. 5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości względnie, w przypadku uwzględnienia wyłącznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Jednocześnie Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej przywoływana jako: "k.p.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że Organ nie wyjaśnił właściwie stanu faktycznego sprawy; 2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom tego przepisu; 3) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 w zw. z art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust 1, 3,4 i 5 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, że Organ nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego dającego podstawę rozstrzygnięcia objętego pkt 2 zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że kwalifikowanie naruszeń k.p.a. do naruszeń prawa materialnego jest zabiegiem celowym; k.p.a. nie normuje postępowania przed sądem administracyjnym więc zostać naruszone przez sąd administracyjny wyłącznie jako przepisy prawa materialnego W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 141 § 4 w związku z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie części dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. - nie wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego uchyleniu podlegała część zaskarżonej decyzji wskazana w pkt 1 sentencji, co uniemożliwia kontrolę tak wydanego orzeczenia, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie - zastosowanie przepisu, mimo, że nie znajdował on zastosowania, poprzez uchylenie części zaskarżonej decyzji wskazanej w pkt 1 sentencji przy braku podstaw ku temu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. 6. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). 7. Skarga kasacyjna Prezesa NFZ oparta została na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w NSA w pierwszej kolejności odnosi się do podniesionych w skardze zarzutów procesowych, a dopiero w dalszej do zarzutów materialnych. Konieczność dochowania takiej reguły oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana wtedy, gdy zostało przesądzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym. W pierwszej kolejności rozpoznany został zarzut najdalej idący, w ramach którego wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu w sprawie części dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. - nie wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego uchyleniu podlegała część zaskarżonej decyzji wskazana w pkt 1 sentencji, co uniemożliwia kontrolę tak wydanego orzeczenia, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten ma charakter proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 986/09; wyrok NSA z 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13). 7. Odnosząc zatem treść powyższego unormowania do stanu rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że – jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - WSA uznał, że Organ nie wyjaśnił w wystarczającym stopniu dlaczego przyjął okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. Z uwagi na wątpliwości dotyczące ustalania okresu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, o którym mowa w pkt 2 zaskarżonej decyzji, Organ powinien wyjaśnić dlaczego przyjął inną logikę niż w pozostały przypadkach, a w szczególności wskazać, co stanowiło podstawę ustalenia tego okresu. Uznając jednocześnie, że Organ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w pozostałych okresach tj. w pkt 1, 3-6 zaskarżonej decyzji jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy podkreślić, co zauważył również Sąd I instancji, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia był ograniczony i niejako "związany" wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i na podstawie załączonych do wniosku dokumentów ustalił zaskarżoną decyzją, że Skarżący, w okresach wskazanych przez ZUS, podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Zgodnie z wnioskiem ZUS Organ ustalił m.in., że w okresach od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r do 31 grudnia 2022 r Skarżący podlegał ubezpieczeniu jako wspólnik (...) SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k. (pkt 2 zaskarżonej decyzji). Okresy wskazane w pkt 2 zaskarżonej decyzji pokrywają się z okresami wskazanymi we wniosku ZUS. Mieszczą się też w potwierdzonym przez Organ okresie posiadania przez Skarżącego statusu wspólnika w ww. spółce (od 13 czerwca 2014 r. do 22 czerwca 2023 r). Niewątpliwie w okresach wskazanych w pkt 2 zaskarżonej decyzji Skarżący był wspólnikiem (...)SPÓŁKA AKCYJNA Sp. k. Tego faktu Sąd I instancji meriti zresztą nie podważa. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyłączną przyczyną uchylenia pkt 2 zaskarżonej decyzji było niedostateczne wyjaśnienie przez Organ dlaczego przyjął okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od 13 czerwca 2014 r. do 31 marca 2020 r. oraz od 1 lipca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. 8. Sąd I Instancji niezasadnie zastosował w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, - czyli niezasadnie przyjął, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie naruszył żadnej normy procesowej, tym bardziej w stopniu mogącym mleć wypływ na wynik sprawy. Organ ustalił podleganie Skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach, w których posiadał on udziały w poszczególnych spółkach, orzekając zgodnie z wnioskiem ZUS, za każdym razem opierając rozstrzygniecie na treści rejestru publicznego, jakim jest Krajowy Rejestr Sądowy (KRS). Zostało to wskazane w zaskarżonej decyzji na str. 2 i 3, w początkowej części uzasadnienia i powtórzone na str. 5, ponownie ze wskazaniem, że rozstrzygając sprawę Organ kierował się treścią wniosku ZUS. Za każdym razem Organ kierował się zatem tą samą logiką - porównał okresy wskazane we wniosku ZUS w odniesieniu do poszczególnych spółek z treścią wpisów w KRS, a stwierdziwszy, że w okresach tych Skarżący, jako wspólnik tych spółek, podlegał ubezpieczeniu - ustalił to zaskarżoną decyzją. Logiką Organu, jak podkreślono zarówno w decyzji jak i złożonej skardze kasacyjnej, było więc ustalenie w zakresie wskazanym we wniosku ZUS na podstawie danych ujawnionych w KRS. W związku z tym należy stwierdzić, że Sąd I instancji zarówno wadliwie przedstawił stan faktyczny sprawy, jak i w istocie nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą do jej podjęcia. 9. Nie ma racji WSA, że Organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie Organ wyczerpująco uzasadnił, nie popadając w jakiekolwiek niekonsekwencje. W żadnym razie Organ nie naruszył wskazanej normy. 10. Uzasadniając zaskarżony wyrok Sąd I Instancji naruszył także art. 141 § 4 w związku z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nie wyjaśnił bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego uchyleniu podlegała część zaskarżonej decyzji wskazana w pkt 1 sentencji. Twierdzenie o niekonsekwencji Organu przy rozstrzyganiu - jak wyżej wskazano jedynie rzekomej – nie stanowi wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Uniemożliwia kontrolę tak wydanego orzeczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie pozwalają na jego kontrolę, ani też ocenę, na jakiej podstawie prawnej wynikającej z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w pkt 2 skoro sam wskazał, że Prezes był związany złożonym przez ZUS wnioskiem. 11. Tym samym, skoro trafny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a., to zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 p.p.s.a. 12. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy i skontrolować zaskarżoną decyzję na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Pozostałe zarzuty kasacyjne natomiast, jako że koncentrowały się wokół kwestii merytorycznych, dotyczących zagadnienia związanego z podleganiem obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, należało uznać za przedwczesne. Dopóki bowiem nie zostanie ustalony stan faktyczny, ta kwestia nie może być rozstrzygana. 13. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. 14. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., po. 1964 ze zm.) . Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI