II GSK 243/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidofinansowanie UERegionalny Program Operacyjnyograniczenia wznowieniazasada zaufania do państwaprawa osób trzecich

NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że mimo wyroku TK kwestionującego przepis o pozostawieniu niekompletnej skargi bez rozpoznania, wznowienie jest niemożliwe z uwagi na zakończoną procedurę konkursową i wykorzystanie środków.

Spółka F. S.A. złożyła skargę o wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis pozwalający na pozostawienie niekompletnej skargi bez rozpoznania. Spółka argumentowała, że jej poprzednia skarga kasacyjna została oddalona na podstawie tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak skargę o wznowienie, wskazując, że procedura konkursowa została zakończona, środki rozdysponowane, a ponowne otwarcie postępowania naruszyłoby prawa beneficjentów i zasadę zaufania do państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę o wznowienie postępowania złożoną przez F. Spółkę akcyjną S.K.A. od postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., które oddaliło skargę kasacyjną spółki. Podstawą skargi o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2012 r. (sygn. akt SK 8/12), który stwierdził niezgodność art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z Konstytucją RP w zakresie, w jakim przewidywał pozostawienie niekompletnej skargi bez rozpoznania, bez możliwości wezwania do uzupełnienia braków. Spółka argumentowała, że jej poprzednie postępowanie zostało zakończone na podstawie tego niekonstytucyjnego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny, przychylając się do poglądów dopuszczających wznowienie postępowania na podstawie wyroków interpretacyjnych TK, zbadał jednak, czy w sprawie nie występują ograniczenia faktyczne. Sąd stwierdził, że procedura konkursowa dotycząca dofinansowania z budżetu UE została zakończona, środki rozdysponowane, a umowy z beneficjentami zawarte. Ponowne otwarcie postępowania i ocena wniosków naruszyłaby prawa osób trzecich, które uzyskały dofinansowanie w dobrej wierze, oraz zasadę zaufania obywateli do państwa. W związku z tym, NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK może stanowić podstawę do wznowienia, ale istnieją ograniczenia faktyczne, które mogą uniemożliwić wznowienie, zwłaszcza gdy skutki wznowienia naruszałyby prawa osób trzecich lub zasadę zaufania do państwa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć wyrok TK kwestionujący przepis o pozostawieniu niekompletnej skargi bez rozpoznania otwiera drogę do wznowienia, to w przypadku zakończonych procedur konkursowych i rozdysponowania środków, wznowienie jest niemożliwe z uwagi na ochronę praw beneficjentów i zasadę zaufania do państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 272 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

p.p.s.a. art. 272 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

p.p.s.a. art. 280 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

p.p.s.a. art. 281 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyznacza rozprawę, na której rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia.

p.p.s.a. art. 282 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w sprawie skargi o wznowienie postępowania.

uzppr art. 30c § 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Obowiązek złożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji (wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami).

uzppr art. 30c § 5

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Sankcja pozostawienia skargi bez rozpoznania w przypadku niekompletności dokumentacji.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (zasada zaufania do państwa).

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowoadministracyjna rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniach konkursowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakończenie procedury konkursowej i rozdysponowanie środków uniemożliwia wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania naruszyłoby prawa beneficjentów, którzy uzyskali dofinansowanie w dobrej wierze. Wznowienie postępowania naruszyłoby zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją stanowił podstawę do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, umożliwiając podważenie prawomocnych orzeczeń, jest instytucją wyjątkową i jako takie może zostać skutecznie uruchomione wyłącznie na zasadach ściśle określonych prawem. Otwieranie na nowo skonsumowanych procedur konkursowych i ponowna ocena wszystkich wniosków o finansowanie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotów, które uzyskały finansowanie z programów operacyjnych i w dobrej wierze z tego finansowania skorzystały. Tego typu rozwiązanie stanowiłoby drastyczne naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa (por. art. 2 Konstytucji), którego nie można zaakceptować jako skutku ubocznego realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Janusz Zajda

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Inga Gołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia w możliwości wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście zakończonych procedur administracyjnych i ochrony praw osób trzecich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakończonej procedury konkursowej o dofinansowanie UE i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych rodzajów spraw, gdzie skutki wznowienia nie naruszają praw osób trzecich w tak znaczącym stopniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do sądu (po wyroku TK) a stabilnością prawną i ochroną praw nabytych w kontekście funduszy unijnych. Pokazuje, jak praktyczne konsekwencje mogą ograniczać teoretyczne prawa.

Wyrok TK to nie zawsze klucz do wznowienia postępowania – NSA stawia granice ochrony praw nabytych.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 243/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Inga Gołowska
Janusz Zajda /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II GSK 1152/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-01
II SA/Go 314/12 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2012-05-31
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 272 par. 1, art. 272 par. 2 zd. 1, art. 280 par. 1, art. 281 par. 1, art. 282 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
art. 30c i art. 30e
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 190 ust. 1 i ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania F. Spółki akcyjnej Spółki komandytowo-akcyjnej w Z. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1152/12 w sprawie ze skargi F. Spółki akcyjnej Spółki komandytowo-akcyjnej w Z. na informację Zarządu Województwa L. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1152/12, oddalił skargę kasacyjną F. Spółki Akcyjnej Spółki komandytowo-akcyjnej w Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Go 314/12, w sprawie ze skargi F. Spółki Akcyjnej Spółki komandytowo-akcyjnej w Z. na informację Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2012 r., nr [...] o negatywnym wyniku procedury odwoławczej w procesie ubiegania się o dofinansowanie z budżetu Unii Europejskiej, w ramach konkursu zamkniętego nr LRPO/2.2/1/2009 Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego" [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd pierwszej instancji trafnie pozostawił bez rozpatrzenia skargę Spółki z uwagi na niedopełnienie przez skarżącą obowiązku złożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji w sprawie, stosownie do przepisu art. 30c ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: uzppr). Brak kompletności skargi wyrażał się niezłożeniem wszystkich załączników do wniosku o dofinansowanie wymienionych w formularzu, tj. biznes planu, odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz dokumentów potwierdzających sytuację finansową wnioskodawcy.
W ocenie NSA nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 30c ust. 5 pkt 2 uzppr, gdyż to na wnoszącym skargę ciążył obowiązek wniesienia wraz ze skargą całej, kompletnej dokumentacji sprawy. Jeżeli skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie według ustalonego wzoru wraz z załącznikami, a do skargi załączyła wniosek bez załączników to Sąd pierwszej instancji zasadnie pozostawił ją bez rozpatrzenia bowiem była ona niekompletna. NSA podkreślił, że niedołączenie do skargi załączników do wniosku nie wymagało wezwania strony do uzupełnienia braków skargi, ponieważ w art. 30c ust. 2 uzppr ustawodawca zawarł odmienną regulację w porównaniu do art. 49 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej: ppsa), w świetle której braki w zakresie kompletności dokumentacji nie są brakami formalnymi skargi w rozumieniu art. 57 § 1 ppsa i dlatego nie podlegają usunięciu (uzupełnieniu) w trybie art. 49 § 1 ppsa.
W ocenie NSA przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 30c ust. 2 oraz ust 5 uzppr była prawidłowa. Redakcja art. 30c ust. 2 cyt. ustawy nie nasuwa wątpliwości, co do rozumienia pojęcia "wniosek", w kontekście określonego w tym przepisie obowiązku złożenia kompletnej dokumentacji w sprawie.
Skargą o wznowienie postępowania F. Spółka Akcyjna Spółka komandytowo-akcyjna w Z. domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem NSA z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1152/12 z uwagi na stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2012 r., sygn. akt SK 8/12 (Dz. U. z 12 listopada 2012 r., poz. 1237), iż art. 30c ust. 5 pkt 2 uzppr jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim przewiduje, że wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, bez możliwości wezwania do uzupełnienia braków w dokumentacji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w związku z faktem, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był art. 30c ust. 5 pkt 2 uzppr, czego wyraz dał NSA w uzasadnieniu postanowienia z 1 sierpnia 2012 r., skarga o wznowienie postępowania stała się konieczna i zasadna.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie w całości.
W piśmie z 27 marca 2013 r. pełnomocnik organu poinformował, że została wykorzystana w całości kwota środków przeznaczonych na konkurs LRPO/2.2/1/2009, w tym również na procedurę odwoławczą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wznowienie postępowania, umożliwiając podważenie prawomocnych orzeczeń, jest instytucją wyjątkową i jako takie może zostać skutecznie uruchomione wyłącznie na zasadach ściśle określonych prawem.
Stosownie do treści art. 280 § 1 ppsa Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W sytuacji, gdy wymogi powyższe są spełnione Sąd wyznacza rozprawę, na której także przede wszystkim rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia (art. 281 § 1 ppsa). W myśl art. 272 § 1 ppsa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 zd. pierwsze ppsa).
W rozpoznawanej sprawie ww. wymogi zostały spełnione. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem tym, o czym była już mowa, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 30c ust. 5 pkt 2 uzppr w zakresie, w jakim przewiduje, że wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, bez możliwości wezwania do uzupełnienia braków w dokumentacji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wspomnianym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1152/12.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi podstawę prawną wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu na zasadach określonych w przepisach o wznowieniu postępowania zawartych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Trybunał Konstytucyjny omawianym wyrokiem zakwestionował sankcję przewidzianą w art. 30c ust. 5 pkt 2 uzppr, polegającą na pozostawieniu bez rozpatrzenia niekompletnej skargi, bez wezwania do usunięcia braków w zakresie kompletności dokumentacji. Skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest taki, że po ogłoszeniu sentencji w Dzienniku Ustaw utraciła moc norma nakazująca pozostawienie bez rozpatrzenia niekompletnej skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej bez uprzedniego wezwania przez sąd do uzupełnienia braków w zakresie dokumentacji dołączonej do skargi.
Omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został sformułowany, jako tzw. wyrok zakresowy częściowy. Tego rodzaju wyroki charakteryzują się tym, że kwestionuje się w nich zgodność z Konstytucją określonego przepisu nie w całości, ale tylko w określonej części, co w pozostałej części pozwala utrzymać ich moc obowiązującą.
W przypadku wyroków zakresowych, które przybierają postać tzw. wyroków interpretacyjnych albo procesotwórczych w orzecznictwie, jak i w nauce prawa, prezentowane są poglądy, co do skutków tego typu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w myśl których kwestionuje się wiążący ich charakter (por. uchwała SN (7) z 17 grudnia 2009 r., I PZP 2/00; post. SN z 29 kwietnia 2010 r., IV CO 37/09, OSNC 2010, nr 12, poz. 166; P. Radziewicz, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV CO 37/09, "Przegląd Sejmowy" 2011, nr 2, s. 183-184).
Prezentowane są jednakże poglądy odmienne, w myśl których orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją ustaw w zakresie wskazanym w art. 190 ust. 4 Konstytucji wywiera skutki retroaktywne. Oznacza to konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu, jeżeli stanowił on podstawę wydania kwestionowanego orzeczenia sądowego. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 listopada 2008 r. (sygn. V CO 43/08, Lex nr 564856), dzieje się tak także wtedy, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma tzw. zakresowy (interpretacyjny) charakter.
Także w piśmiennictwie zwraca się uwagę, że skoro art. 190 Konstytucji RP udziela prawa do wznowienia, w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności "aktu normatywnego", to tym bardziej prawo takie przysługuje w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności fragmentu aktu normatywnego, jakim jest norma prawna (por. M. Wiącek, Glosa do uchwały SN z dnia 17 grudnia 2009 r., III PZP 2/09, "Przegląd Sejmowy" 2010, nr 3, s. 153-166). Jak się podkreśla, zastosowanie językowych i funkcjonalnych reguł wykładni do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP prowadzi do wniosku, że na poziomie konstytucyjnym została przesądzona wzruszalność aktów władzy publicznej, wydanych na poziomie norm uznanych za niekonstytucyjne. W tym sensie podstawę prawną oddziaływania wyroku Trybunału Konstytucyjnego na oznaczone postępowanie tworzy art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i współstosowany na zasadzie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Ewentualne przedmiotowe ograniczenie wypadków wznowienia może wynikać z normy konstytucyjnej lub konieczności ochrony istoty oznaczonej instytucji prawnej (por. M. Ziółkowski, Glosa do uchwały SN z 17 grudnia 2009 r., III PZP 2/09, "Przegląd Sejmowy" 2011, nr 5, s. 185-191).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę przychyla się do tych ostatnio powołanych poglądów. Na tle regulacji zawartej w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP brak podstaw a priori do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania w przypadku tzw. wyroków zakresowych. Natomiast organy właściwe dla danego postępowania do rozstrzygania o wznowienie postępowania mogą odmówić jego wznowienia, gdy zakwestionowanie rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów koliduje z wartościami wyrażonymi w Konstytucji (por. wyrok TK z 20 listopada 2007 r., SK 43/06, OTK ZU-A 2007, nr 10, poz. 130). Stosując bezpośrednio Konstytucję są one obowiązane do wyważenia w odniesieniu do konkretnej sprawy skutków realizacji prawa podmiotowego wypływającego z art. 190 ust. 4 Konstytucji i skutków ewentualnego naruszenia innych zasad konstytucyjnych. W literaturze zwraca się uwagę, że wzruszenie prawomocnego rozstrzygnięcia, nawet opartego na niekonstytucyjnej regulacji, może w konkretnym przypadku doprowadzić do skutków wątpliwych z punktu widzenia wartości konstytucyjnych (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, s. 92). Podkreśla się przy tym wprost, że "w sprawach cywilnych lub administracyjnych wznowienie - zaskarżonej niekonstytucyjnością aktu normatywnego - praworządności materialnej (sprawiedliwości), nie zawsze prowadzi do »uzdrowienia« postępowania opartego na tym akcie. W tych sprawach pojawia się bowiem problem także ochrony praw osób trzecich i praw nabytych" (por. Z. Czeszejko-Sochacki, Wznowienie postępowania jako skutek pośredni orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, PiP 2000, z. 2, s. 28).
W rozpoznawanej sprawie wymaga więc rozważenia, czy występują przedmiotowe ograniczenia do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Według stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zajętego w wyroku z 30 października 2012 r., SK 8/12, odnosząc się do kwestii możliwości wznowień postępowań na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji w sytuacjach, gdy skargi na informacje o negatywnych wynikach procedury odwoławczej nie zawierały kompletnej dokumentacji i były w związku z tym pozostawione bez rozpoznania, możliwość ta podlega ograniczeniom faktycznym wynikającym ze specyfiki postępowania, którego te skargi dotyczą. Otwieranie na nowo skonsumowanych procedur konkursowych i ponowna ocena wszystkich wniosków o finansowanie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotów, które uzyskały finansowanie z programów operacyjnych i w dobrej wierze z tego finansowania skorzystały. Tego typu rozwiązanie stanowiłoby drastyczne naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa (por. art. 2 Konstytucji), którego nie można zaakceptować jako skutku ubocznego realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jednocześnie, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie o sygn. SK 8/12, w sytuacji gdy procedura konkursowa została zakończona (w tym m.in. zakończyły prace i zostały rozwiązane komisje konkursowe oceniające poszczególne projekty) i środki przeznaczone na dofinansowanie zostały rozdzielone pomiędzy beneficjentów, a częściowo już wydane, nie istnieje możliwość jej powtórzenia. Wznowienie w takiej sytuacji jest zatem niemożliwe z uwagi na nieodwracalność skutków zastosowania zakwestionowanej regulacji (por. wyroki z: 31 stycznia 2001 r., P 4/00, OTK ZU 2001, nr 1, poz. 5, 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, OTK ZU-A 2007, nr 4, poz. 39, 24 października 2007 r. SK 7/06)".
W tej sytuacji zauważyć należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola sądowoadministracyjna rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniach konkursowych prowadzonych w oparciu o ustawę o zasadach prowadzania polityki rozwoju znajduje umocowanie w art. 3 § 3 ppsa. Taka regulacja wynika z tego, że art. 37 uzppr wyłącza stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 30c ust. 3 pkt 1-3 uzppr, odmiennie niż wynika to z art. 145 § 1 i 2 ppsa, reguluje kwestie rozstrzygnięć, które uprawniony jest wydać sąd administracyjny rozpoznający skargę wniesioną w oparciu o art. 30c ust. 7 tej ustawy. Także w art. 30c ust. 5 pkt 1-3 uzppr określono sytuacje, w których Sąd pozostawia skargę bez rozpatrzenia. Z kolei z art. 30e tej ustawy wynika, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i 152 tej ustawy.
W świetle powyższych regulacji, zarówno w zakresie tzw. rozstrzygnięć proceduralnych, jak i rozpoznając skargę złożoną na podstawie art. 30c ust. 1 uzppr, nie ma możliwości stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany, np. z naruszeniem prawa, bądź też nie ma możliwości stwierdzić jego bezskuteczność. Jednocześnie, jak zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. SK 8/12, sąd administracyjny nie może w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 1 uzppr rozstrzygnąć w sytuacji, gdy postępowania konkursowe zostały zamknięte.
Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn wyżej wskazanych zobowiązany jest więc rozstrzygnąć, czy w sprawie wystąpiły ograniczenia faktyczne uniemożliwiające weryfikację postanowienia z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1152/12.
W piśmie z 27 marca 2013 r. pełnomocnik Zarządu Województwa [...] wskazał, że alokacja przeznaczona na konkurs LRPO/2.2/1/2009 została określona na poziomie 70 000 000 zł. Kwota ta stanowi wysokość środków odpowiadających EFRR (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) - wg. kursu euro z dnia ogłoszenia konkursu wynoszącego 4,414 zł. Dodatkowo została ustalona rezerwa finansowa w wysokości 7 000 000 PLN (dotyczy wysokości środków odpowiadających EFRR), która została ustanowiona w celu ewentualnego sfinansowania umów zawieranych z wnioskodawcami, którzy pozytywnie przejdą procedurę odwoławczą. Na kwotę dofinansowania składa się wkład Unii Europejskiej pochodzący z EFRR oraz środki z budżetu państwa. Ze względu na różnice kursu euro, dostępna alokacja uległa zmniejszeniu - została przeliczona wg. kursu euro z dnia podjęcia uchwały w sprawie dofinansowania projektów wynoszącego 4,087 zł. Zgodnie z Uchwałą Nr 207/1586/09 Zarządu Województwa [...] z 15 września 2009 r. w sprawie dofinansowania projektów w ramach konkursu nr: LRPO/2.2/1/2009 oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach konkursu nr: LRPO/2,2/1/2009 dla Działania 2.2 "Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje" Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego" [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, dofinansowanie przyznano 37 projektom sklasyfikowanym najwyżej na liście rankingowej, na łączną kwotę środków z EFRR wynoszącą 60 475 707,46 zł. Pozostała kwota alokacji przeznaczona została na dofinansowanie projektów w ramach procedury odwoławczej.
W związku z powyższym łączna kwota środków w ramach procedury odwoławczej wyniosła 7 728 455,76 zł. (dotyczy wysokości środków odpowiadających EFRR). Jednocześnie z uwagi na posiadane środki finansowe w ramach Działania 2.2, zwiększono alokację na konkurs LRPO/2,2/1/2009 o kwotę 7 509 862,78 zł. z przeznaczeniem na dofinansowanie projektów z listy rezerwowej. Zgodnie z uchwałą Nr 235/1924/10 Zarządu Województwa [...] z 9 marca 2010 r. w sprawie dofinansowania projektów w ramach konkursu nr: LRPO/2.2/1/2009 oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach konkursu nr: LRPO/2,2/1/2009 dla Działania 2,2 "Poprawa konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje" Priorytet II "Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego" [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, dofinansowanie przyznano 17 projektom sklasyfikowanym najwyżej na liście rezerwowej, na łączną kwotę środków z EFRR wynoszącą 15 238 318,54 zł. Tym samym została wykorzystana w całości kwota środków przeznaczonych na konkurs LRPO/2.2/1/2009, w tym również na procedurę odwoławczą. Dodatkowo pełnomocnik organu poinformował, iż Zarząd Województwa [...] w dniu 20 marca 2012 r. ze względu na dezaktualizację zaplanowanych przedsięwzięć znajdujących się jeszcze na liście rezerwowej dla konkursu zamkniętego nr LRPO/2.2/1/2009 uchylił załącznik nr 2 do uchwały nr 207/1586/09 Zarządu Województwa [...] z 15 września 2009 r., tj. listę rezerwową projektów. Umowy o dofinansowanie projektów wybranych w ramach ww. konkursu (37 oraz 17 z listy rezerwowej) zostały zawarte z beneficjentami, którzy realizują inwestycje.
Powyższy stan rzeczy potwierdza zatem, że procedura konkursowa, w której brała udział skarżąca, ostatecznie zakończyła się. Ukształtowanie ww. uchwałami Zarządu Województwa [...] listy projektów wybranych do dofinansowania, w tym wspólnej listy rezerwowej przy uwzględnieniu wyników zakończonej procedury odwoławczej oznacza, że sytuacja podmiotów uczestniczących w tym konkursie, które zostały umieszczone na załączonej do uchwały liście, została w sposób ostateczny ukształtowana. Chodzi tu nie tylko o samo umieszczenie na danej liście, ale także na ściśle określonej pozycji listy. Jakakolwiek zmiana w tym zakresie skutkowałaby naruszeniem tak określonych praw tych podmiotów, które bądź już uzyskały dofinansowanie bądź też oczekują na nie z ostatecznie ustalonej pozycji, wynikającej z zatwierdzonej listy. Wznowienie w takiej sytuacji procedur konkursowych stanowiłoby naruszenie praw tych podmiotów, co narusza w sposób oczywisty zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zatem, w świetle art. 2 Konstytucji, mając na uwadze art. 8 ust. 2 Konstytucji, w okolicznościach faktycznych sprawy wyłączona jest możliwość uwzględnienia stanowiska skarżącej prezentowanego w sprawie o wznowienie postępowania.
Z tych wszystkich względów wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego i zmianę postanowienia NSA poprzez uchylenie postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie mógł został uwzględniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 282 § 2 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI