II GSK 243/07

II GSK 243/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała
Janusz Drachal /przewodniczący/
Zofia Borowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1834/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-15
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2003 nr 124 poz 1151
art. 35 ust. 2, 3 i 3a, art. 201 ust. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie Jan Bała NSA Zofia Borowicz (spr.) Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. B.V. w A. – H. i V. A. w U. – H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1834/06 w sprawie ze skargi E. B.V. w A. – H. i V. A. w U. – H. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w Warszawie z dnia [...]sierpnia 2006 r. nr [ ...] w przedmiocie sprzeciwu co do nabycia akcji krajowego zakładu ubezpieczeń 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2) zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz E. B.V. w A. – H. i V. A. w U. – H. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1834/06 oddalił skargę E. B.V. z siedzibą w A. i V. A. z siedzibą w U. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (zwanej dalej: "KNUiFE) z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] i [...] w przedmiocie sprzeciwu co do nabycia akcji krajowego zakładu ubezpieczeń − P. Z. U. SA z siedzibą w W. (zwanego dalej" [...]").
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku podał, że w dniu [...] stycznia 2006 r. E. B.V. zawiadomiło KNUiFE w trybie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 ze zm., zwanej dalej u.d.u.) o zamiarze nabycia 2.705.576 akcji P.Z.U. SA, w rezultacie którego E. B.V. będzie uprawnione do wykonywania więcej niż 33% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy P.Z.U.
Zawiadomienie powyższe, w dniu 27 stycznia 2006 r., złożyła także Spółka V. A., która posiada 46,15% kapitału w E. B.V., bowiem jest podmiotem dominującym wobec E. B.V., gdyż ma większość głosów w radzie nadzorczej.
E. B.V. wskazało w ww. zawiadomieniu m.in., iż koszt nabycia akcji wynosi 838.728.560 zł i oświadczyło, że posiada potrzebne środki własne na nabycie akcji, a środki te pochodzą:
1) z podwyższonego kapitału E. B.V. o wartości 58.897.902 Euro opłaconych gotówką,
2) z zaliczki na poczet dywidendy w wysokości 175.000.000 Euro wypłaconej E. B.V. przez A. H. z siedzibą w H..
Łączna kwota na nabycie akcji P.Z.U. SA, po przewalutowaniu wynosi 885.303.559,07 zł i jest zdeponowana na osobnym rachunku bankowym do dnia nabycia akcji włącznie.
E. B.V. w zawiadomieniu tym wyjaśniło także, że w wypadku wypłacenia przez P.Z.U. SA dywidendy za rok 2005 przewidziana jest druga rata płatności za nabywane akcje. Ponieważ w dacie zawiadomienia nie wiadomo czy zobowiązanie to powstanie i w jakiej wysokości, dlatego płatność ta będzie sfinansowana ze środków otrzymanych od P.Z.U. SA tytułem dywidendy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. KNUiFE, działając na podstawie art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. oraz art. 104 k.p.a. i art. 203 ust. 1 u.d.u., zgłosiła sprzeciw co do nabycia akcji krajowego zakładu ubezpieczeń P.Z.U. SA w liczbie zapewniającej przekroczenie 33% głosów na walnym zgromadzeniu i 33% udziału w kapitale zakładowym bezpośrednio przez E. B.V. i pośrednio przez V. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że Zawiadamiający nie wykazali, iż w okresie od zawiadomienia do dnia nabycia włącznie, środki przeznaczone na nabycie akcji nie pochodzą z kredytu, pożyczki albo nie są w inny sposób obciążone, tj. nie wykazali, że spełniają przesłanki, o których mowa w art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. Ciężar dowodu tych okoliczności, zgodnie z art. 35 ust. 3a u.d.u., spoczywa na Zawiadamiających, jednak organ jest zobowiązany do podejmowania czynności wyjaśniających. Zdaniem KNUiFE przekazanie żądanych przez nią sprawozdań finansowych A. H., E. B.V. i V. A. stanowiło warunek konieczny także do oceny, czy środki na nabycie akcji nie pochodzą z kredytu, pożyczki lub nie są obciążone. Sprawozdania załączone do notyfikacji dotyczące 2004 r. i pierwszej połowy 2005 r. stanowią zbyt odległą perspektywę dla oceny aktualnej sytuacji finansowej. KNUiFE wskazało, iż z pkt. 6 umowy przedwstępnej wynika, że cena akcji jest tylko ceną wstępną, zaś pozostała część ceny, równa 50% dywidendy za 2005 r. za akcje P.Z.U., zostanie pokryta z tej dywidendy, nie zaś ze środków zgłoszonych do notyfikacji. Zgłaszający nie przedstawili dowodów, że posiadają środki na zapłatę tej części ceny, a okoliczność, że ma być ona zapłacona ze środków niebędących w dacie notyfikacji własnością E. B.V. nie pozwala na zbadanie ich jakości przez organ. Zdaniem KNUiFE, Zawiadamiający nie wykazali posiadania w okresie od notyfikacji do zakupu nieobciążonych środków na zapłatę całej ceny. Organ stwierdził też, że Zawiadamiający nie wykazali, iż zaliczka międzyczasowa na poczet dywidendy jaką otrzymało E. B.V. od A. H. nie będzie musiała zostać zwrócona. Istnienie podstaw do zwrotu tej zaliczki stanowi obciążenie środków z niej pochodzących.
W złożonym przez E. B.V. i V. A. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Zawiadamiający wskazali, iż w dacie wydania decyzji w posiadaniu organu były stosowne sprawozdania finansowe, chociaż nie wszystkie przetłumaczone na j. polski. Nadto do wniosku tego dołączyli dalsze sprawozdania finansowe. Zawiadamiający zarzucili, powołując się na treść art. 2:105 § 4 holenderskiego Kodeksu Cywilnego, a także dołączoną do wniosku opinię prawną radcy prawnego M. J.-A., umowę spółki A. H., sprawozdanie międzyokresowe tej spółki oraz oświadczenia Dyrektora ds. finansowych E. B.V. G. van O., iż A. H. nie ma podstaw prawnych ani finansowych, aby mogła żądać zwrotu dywidendy międzyokresowej od E. B.V. Zawiadamiający we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazali też, że środki zgromadzone na rachunku bankowym E. w dacie notyfikacji wystarczają na pokrycie zarówno części podstawowej ceny akcji, jak i płatności dodatkowej w wysokości 50% dywidendy od zakupionych akcji P.Z.U. za 2005 r., która będzie przez P.Z.U. SA wypłacona i jest znana jej wysokość. Zarzucili przy tym, iż jest dyskusyjne, czy element ostatecznego rozliczenia polegający na przekazaniu części dywidendy zbywcy akcji jest w ogóle elementem ceny, czy tylko zachowaniem przez zbywcę prawa do części dywidendy. Celem art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. jest zapewnienie, że środki na nabycie akcji nie są przedmiotem roszczeń osób trzecich. Dywidenda, jaką P.Z.U. SA wpłacić miało E. B.V. stanowiłaby jego środki własne. Nadto ta płatność dodatkowa miałaby mieć miejsce już po nabyciu akcji i nie powinna być przedmiotem zainteresowania KNUiFE. Tym bardziej, że KNUiFE przed wydaniem decyzji nie sygnalizowała zastrzeżeń co do jakości środków na pokrycie płatności dodatkowej za akcje, co stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., gdyż doprowadziło do zaniechania przez Zawiadamiających szczegółowego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, co z kolei spowodowało, że KNUiFE pominęła fakt, że środki zgromadzone na koncie E. B.V. wystarczały na pokrycie wszystkich płatności.
KNUiFE decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 4 pkt 2 i art. 203 ust. 1 i 2 u.d.u. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ rozważając kwestię pochodzenia środków na zapłatę ceny wyrównawczej uznał, że z literalnej wykładni art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. wynika, iż Zawiadamiający powinien wykazać, że od dnia zgłoszenia do dnia transakcji posiada odpowiednie nieobciążone środki, a środki te przez 3-miesięczny okres wyznaczony ustawą na ewentualne zgłoszenie sprzeciwu powinny znajdować się na koncie. Zawiadamiający − zdaniem organu − nie posiadali przez wskazany okres środków wolnych od obciążeń przeznaczonych na dokonanie transakcji, gdyż część zapłaty za akcje miała być dokonana ze środków, które Zawiadamiający dopiero mieli otrzymać w postaci dywidendy od P.Z.U. SA. Późniejsze oświadczenie złożone dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że zapłata ewentualnej dywidendy za akcje P.Z.U. SA zostanie zapłacona ze środków zgromadzonych na koncie, nie jest wystarczające, gdyż zostało zgłoszone po dniu notyfikacji.
Organ podkreślił, że modyfikacja oświadczeń w toku postępowania jest bezskuteczna.
Rozważając kwestię środków pochodzących z dywidendy międzyczasowej KNUiFE uznała, że nie zostało udowodnione, iż są to środki wolne od obciążeń, bowiem mogą zaistnieć sytuacje, w których ta dywidenda podlega zwrotowi. Powołując się na oświadczenie dyrektora finansowego E. B.V. G. van O., opinię prawną radcy prawnego załączoną do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz informacje DNB, organ stwierdził, że dywidenda międzyczasowa staje się dywidendą końcową w momencie zatwierdzenia sprawozdania finansowego podmiotu, który dywidendę wypłacił, a do tego czasu jest tylko zaliczką na dywidendę końcową. Dywidenda międzyczasowa była źródłem środków, które w dacie notyfikacji posiadały walor niepewności, gdyż sprawozdanie finansowe A. H. miało zostać zatwierdzone dopiero 31 maja 2006 r. Zdaniem KNUiFE nie przedstawiono dowodu poświadczającego, że A. H. nie będzie żądać zwrotu dywidendy.
KNUiFE stwierdziła, że pełna weryfikacja środków może nastąpić tylko po zbadaniu sprawozdania finansowego podmiotu zgłaszającego zamiar nabycia, gdyż organ musi posiąść wiedzę o ogólnej sytuacji finansowej zgłaszających, aby ocenić środki na zakup akcji. Zdaniem organu, dlatego koniecznym było zbadanie sprawozdania finansowego E. B.V. za I kwartał 2006 r., bowiem to w tym okresie doszło do otrzymania dywidendy międzyokresowej oraz do zakupu bezwarunkowych akcji "M.r" przez E. B.V. Konieczne też było zbadanie sprawozdania finansowego A. H. dla ustalenia jej zobowiązań i potencjalnej możliwości żądania zwrotu zaliczki międzyokresowej przez A. H. bądź innych wierzycieli tej spółki.
Sąd I instancji rozpoznając skargę wniesioną na powyższą decyzję przez E. B.V. i V. A. przede wszystkim stwierdził, że okoliczność, iż doszło do zmiany stanu faktycznego powodującego niemożność zrealizowania transakcji, której dotyczyły decyzje, nie wyklucza oceny prawidłowości tych decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż analiza stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, iż uregulowanie zawarte w art. 35 u.d.u. jest sprzeczne z prawem europejskim, tj. art. 15 ust. 1 tzw. trzeciej dyrektywy Rady 92/49 z 18 czerwca 1992 r. w sprawie ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie (Dz. Urz. UE 1992 L 228) i nie powinno być stosowane.
Sąd I instancji odwołując się do art. 35 ust. 3a u.d.u. stwierdził, iż ciężar dowodu, iż nie zachodzą przesłanki do zgłoszenia sprzeciwu spoczywa na Zawiadamiających.
Rzeczą Zawiadamiających było wykazanie, że spełniają wymagania ustawowe co do rękojmi prowadzenia spraw krajowego zakładu ubezpieczeń i jakości środków na nabycie akcji, a rzeczą organu było badanie, czy Zawiadamiający rzeczywiście wykazali wymienione w ustawie okoliczności, tj. czy dowody przedstawione przez nich rzeczywiście pozwalają przyjąć, że wymagania ustawowe były spełnione.
Sąd podkreślił, że podstawą sprzeciwu oraz decyzji o utrzymaniu go w mocy było niewykazanie przez Zawiadamiających, że środki przeznaczone na nabycie akcji nie pochodzą z kredytu, pożyczki albo nie są w inny sposób obciążone i prawidłowość ustalenia przez organ tej tylko okoliczności była przedmiotem kontroli sądowej.
Sąd wywiódł, że skoro skarżący wskazali, że środki na nabycie akcji pochodziły z podniesienia kapitału i dywidendy międzyokresowej, to ich obowiązkiem było przedstawienie wraz z zawiadomieniem dowodów, że środki pochodzą rzeczywiście z tych dwóch źródeł, a nadto udowodnienie, że skoro pochodzą z podanych źródeł, to nie pochodzą z kredytu, pożyczki lub nie są w inny sposób obciążone.
Zdaniem Sądu, skarżący takich dowodów nie przedstawili. W ocenie Sądu umowa przedwstępna nabycia akcji w konkretnej ilości i za konkretną cenę jest tym dokumentem, który musi być przedstawiony wraz z notyfikacją. Umowa ta powinna być tak zredagowana, aby wynikała z niej ilość akcji i cała cena jaka za te akcje ma być zapłacona, gdyż umowa o innej treści nie pozwala na kontrolę w zakresie przewidzianym ustawą. Z ceną akcji wiąże się wprost ilość badanych przez organ środków koniecznych na pokrycie ceny. Jeżeli z umowy nie wynika jaka będzie cena końcowa akcji, to uznać należy, że w dacie notyfikacji organ nie może ustalić, ile potrzeba środków na nabycie i jaką ilość środków ma skontrolować. Już taka cecha umowy przedwstępnej sprawia, że nie poddaje się ona kontroli od daty notyfikacji. Zdaniem Sądu taka sytuacja była w niniejszej sprawie. Z przedstawionego przy notyfikacji fragmentu umowy przedwstępnej wynikało wprost, że w dacie zawarcia umowy i w dacie notyfikacji końcowa cena akcji nie była znana i nie wiadomo było, ile środków będzie potrzeba na dokonanie transakcji. Skoro z ustawy wynika, że środki powinny być możliwe do skontrolowania w okresie od dnia notyfikacji do dnia nabycia, a jednocześnie nie wiadomo było, ile tych środków potrzeba na zapłatę ceny, to już ta tylko okoliczność zdaniem Sądu wystarcza do stwierdzenia, że Zawiadamiający w notyfikacji nie wykazali, że od dnia notyfikacji do dnia nabycia posiadali nieobciążone środki przeznaczone na nabycie akcji. Nie znając ceny końcowej akcji okoliczności tej wykazać nie mogli, zatem ich notyfikacja nie mogła być skutecznie skontrolowana przez organ, a skoro tak, to sprzeciw organu był uzasadniony.
Zdaniem Sądu okoliczność, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy cena akcji była już znana nie zmienia faktu, iż w dacie notyfikacji zamierzona transakcja nie podawała się kontroli.
Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, że od daty notyfikacji nie była znana ilość środków potrzebnych na nabycie akcji, a co za tym idzie ich kontrola.
Oceniając wskazane w zawiadomieniu źródła pochodzenia środków na nabycie akcji P.Z.U. SA, Sąd wywiódł, że skarżący przedstawili dowody na wykazanie powyższych okoliczności w sposób uniemożliwiający uznanie, że notyfikacja była skutecznie dokonana w dacie jej złożenia, podkreślając, że szereg z tych dowodów winno być złożonych wraz z notyfikacją. Zdaniem Sądu, nieprzekazanie wraz z notyfikacją statutu A. H. (z którego wynikała dopuszczalność wypłaty dywidendy międzyczasowej), sprawozdania międzyokresowego A. H. (z którego wynikać powinna ekonomiczna dopuszczalność wypłaty dywidendy międzyczasowej) i uchwały o wypłacie dywidendy międzyczasowej A. H. (z której wynikało, że wypłata ta została dokonana) sprawiało, że źródło środków na zakup akcji pochodzących z dywidendy międzyokresowej nie poddawało się żadnej kontroli. W ocenie Sądu takie niedołączenie do notyfikacji oświadczenia notariusza o podwyższeniu kapitału zakładowego i objęciu nowych akcji E. również powodowało, że ta część środków była niemożliwa do skontrolowania i pozostawała sferze twierdzeń.
Zdaniem Sądu zgodnie z wymogami z art. 35 ust. 3a u.d.u. strona miała obowiązek przedstawienia dowodów wraz z notyfikacją, a niewypełnienie tego obowiązku uprawniało organ do wniesienia sprzeciwu.
W ocenie Sądu, wobec ustalenia, że bezzwrotność dywidendy międzyokresowej jest pewna dopiero po bilansie, żądanie przez organ przedstawienia bilansu A. H. za 2005 r. było uzasadnione. Z treści umowy wynika, iż objęta nią transakcja nabycia akcji mogła być zrealizowana tylko do 31 maja 2006 r., a więc nie było możliwe przedstawienie organowi zaudytowanego sprawozdania finansowego A. H. za 2005 r.
Sąd wywiódł, że z wyjaśnień samych skarżących na temat istoty dywidendy międzyokresowej, wyjaśnień holenderskiej prawniczki oraz informacji DNB wynika, iż dopiero po zamknięciu bilansu za 2005 r., tj. po 31 maja 2006 r. można z całą pewnością stwierdzić, że dywidenda nie podlega zwrotowi. Sąd stwierdził także, że dokument w postaci sprawozdania międzyokresowego A. H., będący ekonomiczną (materialną) podstawą dopuszczalności wypłaty dywidendy międzyokresowej, nie ma daty, chociaż z przedłożonych do akt dowodów wynika, że dokument ten jest ważny tylko 3 miesiące.
Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące niewyjaśnienia sprawy, niezbadania dowodów w ich całokształcie i poczynienia wadliwych ustaleń. W ocenie Sądu, przyczyną niewykazania okoliczności wymaganych ustawą było ukształtowanie transakcji w sposób uniemożliwiający jej kontrolę oraz nieprzedstawienie przez Zawiadamiających koniecznych dowodów i te okoliczności organ wyraźnie wskazał w uzasadnieniu obu decyzji, wobec czego zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie jest uzasadniony. Za bezzasadny Sąd uznał też zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 8 i 11 k.p.a.
Zdaniem Sądu, zasadne jest stanowisko organu, że środki na nabycie akcji w dacie notyfikacji powinny być określone co do ilości i co do pochodzenia, co wynika z art. 35 ust. 3a i art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. Przepis art. 35 u.d.u. ustanawia datę, w jakiej wszystkie warunki mają być spełnione, a datą tą jest data notyfikacji.
Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i mając na uwadze, że kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej E. B.V. i V. A. zaskarżyły powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie oraz uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Strona skarżąca oparła skargę na obydwu ustawowych podstawach. Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 56 ust. 1 i 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską
(dalej zwany "Traktat") w związku z art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. przez niezastosowanie art. 56 ust. 1 i 2 Traktatu i w konsekwencji niepominięcie przy orzekaniu, czyli przez błędne zastosowanie, sprzecznego z tym przepisem Traktatu, art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u.;
b) art. 43 Traktatu w związku z art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. przez niezastosowanie art. 43 Traktatu i w konsekwencji niepominięcie przy orzekaniu, czyli przez błędne zastosowanie, sprzecznego z tym przepisem Traktatu, przepisu art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u.;
c) art. 58 ust.1 (b) i 3 Traktatu przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zezwala on na wprowadzenie przez państwo członkowskie ograniczenia swobód rynku wewnętrznego, przewidzianego przepisem art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u.;
d) art. 15 Dyrektywy Rady Nr 92/49 z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zezwala on na wprowadzenie przez państwo członkowskie ograniczenia swobód rynku wewnętrznego, przewidzianego przepisem art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u.;
a ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów, zarzucono:
2) naruszenie przepisów postępowania, a to:
a) naruszenie art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej zwane p.u.s.a.) oraz art. 3 § 2 p.p.s.a., przez dokonanie kontroli działalności organu administracji w sposób nieprawidłowy, skutkujący oparciem wyroku o ustalenia organu sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz poczynione w sposób sprzeczny z przepisami art. 77 § 1, 80, 107 § 3, 9 i 12 k.p.a.;
b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez: niedokonanie samodzielnych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego, ustalonego przez organ administracji bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i prawidłowej jego oceny;
c) naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ administracji przepisów art. 77 § 1, 80, 107 § 3, 9 i 12 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażający się w przyjęciu, iż:
(i) skarżący nie udowodnili, iż środki otrzymane z dywidendy międzyczasowej miały charakter środków nieobciążonych w rozumieniu przepisu art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u., mimo znajdujących się w aktach dowodów wskazujących na wniosek odwrotny, w szczególności bezwarunkowej opinii holenderskiego organu nadzoru;
(ii) skarżący nie udowodnili wypełniania wymogów art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. co do posiadania środków od dnia notyfikacji, mimo że w trakcie postępowania początkowo nieznana wysokość dopłaty do ceny skrystalizowała się, wskazując na posiadanie na rachunku bankowym odpowiednich środków pozwalających na sfinansowanie całej transakcji, już od dnia notyfikacji;
(iii) brak w materiale dowodowym sprawozdania finansowego A. H. stanowił o niewykazaniu przez skarżących faktu bezzwrotności dywidendy międzyczasowej, w sytuacji gdy bezzwrotność ta została wykazana innymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, w tym w szczególności bezwarunkową opinią holenderskiego organu nadzoru;
a ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów, zarzucono naruszenie art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. przez jego błędną wykładnię, polegającą na:
(i) błędnym rozumieniu momentu, w jakim wymogi wynikające z powyższego przepisu winny być spełnione;
(ii) błędnej wykładni pojęcia "środków obciążonych".
Nadto skarżący wnieśli, w razie gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przedstawionej przez nich wykładni przepisów prawa wspólnotowego, o zwrócenie się przez Sąd do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym o następującej treści:
Czy przewidziany przepisem art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. wymóg wykazania, iż środki przeznaczone na nabycie akcji zakładu ubezpieczeń nie pochodzą z kredytu, pożyczki, ani nie są w inny sposób obciążone oraz wymóg posiadania całości takich środków od dnia notyfikacji do dnia planowanej transakcji, stanowi zakazane ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału oraz swobody przedsiębiorczości, ustanowionych w przepisach art. 43 i 56 ust. 1 Traktatu, jako:
(i) nieznajdujący oparcia w treści ust. 1(b) art. 58 Traktatu z powodu naruszenia przepisu art. 58 ust. 3 Traktatu oraz fundamentalnych zasad prawa wspólnotowego, w szczególności zasady proporcjonalności; a także
(ii) wykraczający poza pojęcie "odpowiednich kwalifikacji" osoby zamierzającej nabyć akcje zakładu ubezpieczeń, o których mowa w art. 15 Dyrektywy Rady Nr 92/49 z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie?
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca szczegółowo wyjaśniła swoje stanowisko odnośnie naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, odwołując się w tej kwestii do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a także powołując poglądy prezentowane przez prof. C. M. w opinii prawnej w tym przedmiocie, znajdującej się w aktach postępowania.
Strona skarżąca przedstawiła także szczegółowe i obszerne uzasadnienie pozostałych zarzutów, podkreślając, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o stan sprawy wiadomy organowi w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie w dniu wydania decyzji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Strona skarżąca zarzuciła, że WSA ocenił, iż w dacie notyfikacji nie było możliwe dokonanie kontroli całości środków potrzebnych do sfinansowania notyfikowanej transakcji nabycia akcji, co skutkowało wniesieniem sprzeciwu. Jednakże WSA nie dokonał prawidłowej kontroli decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, koncentrując się na ocenie prawidłowości zgłoszenia sprzeciwu. Zdaniem skarżących, Sąd wadliwie ocenił umowę przedwstępną, charakter dywidendy międzyczasowej oraz cel jakiemu ma służyć bilans spółki A. H. z 2005 r., bowiem nie odniósł się do argumentów skarżących zaprezentowanych w skardze.
Nadto autor skargi kasacyjnej podkreślił, że WSA nie wyjaśnił swego stanowiska w kwestii oceny poszczególnych dowodów, znaczenia materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania przyjętego do oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkuje tym, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Strona skarżąca zarzuciła też, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u. w zakresie wskazanym w petitum skargi kasacyjnej.
Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, szeroko motywując, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej, to jest mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, strona skarżąca wskazuje jako naruszone przepisy art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a także art.151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje te zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których uwzględnienie czyni zbędnym lub przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów składających się na ich podstawy kasacyjne.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ma charakter samodzielny w tym sensie, że jego rozpatrzenie nie wymaga ustosunkowania się do wykładni względnie zastosowania przepisów prawa materialnego wskazanych jako naruszone w ramach powołanej podstawy kasacyjnej − naruszenia prawa materialnego. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w wymienionym przepisie, obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzenie zaś przez sąd administracyjny oceny ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ sprowadza się do wskazania, które ustalenia organu zostały przyjęte przez sąd pierwszej instnacji, a które nie, a jeżeli tak, to z jakich przyczyn. Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji wynika pośrednio ze zdania drugiego art. 188 p.p.s.a., a także z art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza zatem, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, natomiast zobligowany jest w uzasadnieniu orzeczenia wyraźnie wskazać jaki stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym jest stanem faktycznym przyjętym przez sąd. Przyjęcie określonej podstawy faktycznej jest warunkiem sine qua non kontroli legalności decyzji administracyjnej. W przeciwnym razie w procesie subsumcji zabrakłoby podstawowego elementu dającego się porównać ze wzorcem ustawowym (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2132/04, opubl. ONSAiWSA 2006/1/9).
W tym miejscu dodać należy, że z przepisu ustrojowego art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. wynika obowiązek badania przez sąd czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji z zachowaniem reguł procedury przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntowej ocenie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania. Z treści uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się czy to na konkretne przepisy, czy też z odwołaniem się do konkretnych dowodów. Wszystkie te kwestie muszą znaleźć właściwe odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia sądu. Motywy wyroku muszą być przy tym przejrzyste w swej wypowiedzi nie tylko dla sądu orzekającego, ale i dla stron postępowania, jak i dla sądu drugiej instancji. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest bowiem dokonywanie kontroli prawidłowości rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego. A zatem, gdy uzasadnienie wyroku nie jest przejrzyste, nie zawiera istotnych ustaleń oraz stanowiska sądu co do podnoszonych zarzutów, prowadzi to do wniosku, że ocena rozstrzygnięcia nie daje się skontrolować.
Odnosząc powyższe stwierdzenia do sporządzonego przez Sąd I instancji uzasadnienie wyroku oraz konfrontując go z zarzutami skargi kasacyjnej, należy zgodzić się z jej autorem, że Sąd ten naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pisemnych motywach orzeczenia (w tzw. części historycznej) Sąd pierwszej instancji przedstawił bardzo szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego, włącznie z przytoczeniem ustaleń dokonanych przez organ nadzoru. Jednakże w dalszej części uzasadnienia orzeczenia brak jest jednoznacznych i niebudzących jakichkolwiek wątpliwości stwierdzeń wskazujących jaki konkretnie stan faktyczny Sąd przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego przede wszystkim budzi kwestia czy sąd pierwszej instancji przyjął w rzeczywistości w całości stan faktyczny ustalony przez organ nadzoru, a dotyczący postanowień umowy przedwstępnej nabycia akcji.
W związku z tym należy zauważyć, że w orzecznictwie został wyrażony pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny podziela, iż do ustaleń faktycznych należy ustalenie treści oświadczeń woli stron umowy, do kwestii prawnych należy natomiast wykładnia oświadczeń woli (por. wyrok SN z dnia 5 czerwca 1998 r. sygn. akt III CKN 534/97, zbiór Lex nr 138653).
Organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził m.in., że część zapłaty za akcje zakładu ubezpieczeń miała nastąpić środkami pieniężnymi, które Zawiadamiający mieli dopiero otrzymać, a więc środkami stanowiącymi w chwili złożenia zawiadomień własność innej osoby prawnej, co oznacza, że Zawiadamiający od chwili zgłoszenia notyfikacji nie posiadali wszystkich środków przeznaczonych na dokonanie transakcji (str. 13, 14 i 26 uzasadnienia decyzji z dnia 7 sierpnia 2006 r.). Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organ nadzoru w swych ustaleniach odwołał się do postanowień umowy przedwstępnej, w szczególności dotyczących tzw. ceny wyrównawczej oceniając ten dowód. Organ nadzoru wypowiedział się co do wszelkich źródeł pochodzenia środków objętych umową przedwstępną.
Z kolei Sąd I instancji w motywach wyroku wskazał, odwołując się w tym względzie do fragmentu umowy załączonego do notyfikacji, że jeżeli z umowy nie wynika jaka będzie cena końcowa akcji, to uznać należy, iż w dacie notyfikacji organ nie może ustalić jaką ilość środków ma skontrolować. Zdaniem Sądu, z tego fragmentu umowy przedwstępnej okoliczność ta nie wynikała, prawidłowo zatem organ ocenił, że od daty notyfikacji nie była znana ilość środków potrzebnych na nabycie akcji, a co za tym idzie − ich kontrola (str. 25 i 26 uzasadnienia wyroku).
Sąd I instancji w swoich rozważaniach w zakresie oceny ustaleń dotyczących treści umowy przedwstępnej dokonanych przez organ nadzoru nie wskazał w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, czy zajęte w tej kwestii stanowisko odnosi się do treści pkt 6 umowy przedwstępnej, dotyczącego według stwierdzeń organu nadzoru tzw. ceny wyrównawczej. Wyrażone w tej materii stanowisko Sądu I instancji nie powinno budzić żadnych wątpliwości, skoro ma się odnosić do oceny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikają nie tylko ze sformułowań zawartych w motywach zaskarżonego wyroku, ale i stąd, że Sąd w swej ocenie odwołuje się wyłącznie do fragmentu umowy przedwstępnej załączonego do notyfikacji. Jednocześnie Sąd I instancji w swych motywach nie wskazuje, które konkretnie postanowienia tego fragmentu umowy stanowiły podstawę do przyjętych przez Sąd ocen. Sąd w motywach wyroku nie odniósł się w ogóle do postanowień pełnego tekstu umowy przedwstępnej, stwierdzając jedynie, że organowi został on przedstawiony prawie dwa miesiące po notyfikacji, tj. 20 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać, że jest to wadliwość uzasadnienia, która nie miała wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego, skoro stan faktyczny sprawy w tym zakresie, tj. dotyczącym postanowień umowy przedwstępnej, jest sporny pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności w kwestii jaka ilość środków pieniężnych oraz które z tych środków miały być przedmiotem kontroli organu nadzoru w oparciu o art. 35 ust. 4 pkt 2 u.d.u.
Dodać należy, że skarżący m.in. zarzucili w skardze do sądu administracyjnego wadliwą ocenę co do tych ustaleń (np. str. 6, 12-13 czy 32-33 skargi). Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę (str. 13) zajął także w tej kwestii stanowisko. Natomiast Sąd I instancji w motywach wyroku tych zarzutów bliżej w żaden sposób nie zanalizował i się do nich nie odniósł. Takie stanowisko Sądu (a raczej jego brak) nie pozwala na kontrolę prawidłowości orzeczenia. W związku z tym należy zauważyć, że Sąd I instancji ponownie dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w tym zakresie, powinien mieć na uwadze pełny tekst umowy przedwstępnej, w którym zawarte są przede wszystkim definicje i interpretacje sporządzone na potrzeby tejże transakcji, a także szereg szczegółowych uregulowań związanych z tą transakcją.
Stanowisko Sądu powinno następnie znaleźć odzwierciedlenie w motywach wyroku.
Uwagi dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnoszą się także do drugiej istotnej w sprawie kwestii, dotyczącej ustaleń faktycznych co do charakteru środków pieniężnych otrzymanych przez E. B.V. tytułem tzw. dywidendy międzyczasowej. Zgodnie z art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno także zawierać przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze. Taka regulacja omawianego przepisu, w związku z tym że sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, oznacza, iż Sąd jest zobowiązany nie tylko przedstawić te zarzuty, ale je wnikliwie i wszechstronnie przeanalizować, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałem dowodowym, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Strona skarżąca w skardze do sądu administracyjnego zarzuciła m.in. wadliwą ocenę dowodów dotyczących tzw. dywidendy międzyczasowej, wskazując w czym w jej ocenie wadliwość ta występuje. W szczególności zarzuciła, że organ nadzoru nie dokonał tej oceny w sposób wnikliwy w tzw. wzajemnej łączności dowodów.
Motywy zaskarżonego wyroku wskazują, że stanowisko Sądu dotyczące powyższej kwestii jest ogólnikowe, bowiem Sąd w sposób tzw. kompleksowy odniósł się do dowodów dotyczących dywidendy międzyokresowej, zaś nie poddał treści tych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów (statutu spółki A. H. − np. § 32 statutu, opinii prawnika holenderskiego, wyjaśnień dyrektora ds. finansowych E. B.V. , Informacji DNB) wnikliwej i wszechstronnej analizie. Nadto Sąd odnosząc się do dowodu, jakim jest tzw. jednookresowe sprawozdanie finansowe spółki A. H. stwierdził, że zgodnie z wymogami prawa holenderskiego jest ono ważne przez 3 miesiące, a złożony do akt sprawy dokument nie ma daty. Jak wynika z wyjaśnień pełnomocników stron postępowania sądowoadministracyjnego, złożonych do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, okazany przez ten Sąd pełnomocnikom dokument stanowiący sprawozdanie jednookresowe spółki A. H. jest tym dokumentem, który Komisja Nadzoru Finansowego otrzymała jako sprawozdanie jednookresowe (karta 184 akt sądowych). Z dokumentu tego wynika, iż widnieje na nim data "12 stycznia 2006 r." i to w tekście sporządzonym w j. angielskim, jak i w tekście w j. polskim stanowiącym tłumaczenie przez biegłego przysięgłego tekstu z j. angielskiego.
Powyższe wskazuje, że Sąd I instancji odnosząc się do jednego z istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, dokonał w zakresie dotyczącym jego treści samodzielnych ustaleń, odmiennych od ustaleń organu nadzoru, przy czym w sposób oczywiście sprzeczny z tym, co wynika z jego treści. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest więc uzasadniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie oceny jakiej dokonał Sąd I instancji w stosunku do nieprzedstawienia przez skarżących organowi nadzoru tzw. bilansu A. H. za 2005 r. W tej sytuacji Sąd I instancji zobligowany będzie skontrolować dokonaną przez organ nadzoru ocenę dowodów dotyczących tzw. dywidendy międzyczasowej, szczegółowo odnosząc się do zarzutów skarżących i mając na uwadze, że sprawozdanie jednookresowe zaopatrzone jest w datę. Odnosząc się natomiast do braku bilansu A. H. za 2005 r., Sąd będzie miał na uwadze cel dla jakiego dokument ten jest sporządzony. Jego rolę dla oceny charakteru środków pieniężnych przeznaczonych z dywidendy międzyokresowej oceni przy uwzględnieniu wszystkich dowodów związanych z tą kwestią.
Za trafny należało też uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w tym sensie, iż z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika w sposób dostatecznie jasny, czy Sąd kontrolując dokonaną przez organ nadzoru ocenę dowodów dokonał tej kontroli mając na względzie całokształt materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nadzoru na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego występują w związku z tym, że Sąd I instancji kilkakrotnie w motywach wyroku podkreślał, iż: "w dacie notyfikacji organ nie może ustalić, ile potrzeba środków na nabycie i jaką ilość środków ma skontrolować" (str. 25 uzasadnienia), bądź też stwierdzał, że nieprzekazanie wraz z notyfikacją określonych dokumentów sprawiało, że źródło środków na zakup akcji pochodzących z dywidendy międzyczasowej nie poddawało się żądnej kontroli (str. 27 uzasadnienia). Taką ocenę Sąd I instancji wyraził także wobec dokumentu − oświadczenia notariusza o podwyższeniu kapitału zakładowego i objęciu nowych akcji E. B.V. − w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji nie wynika, aby organ nadzoru uznał, że także ta część środków była niemożliwa do skontrolowania.
W związku z tym należy zauważyć, że z treści art. 201 ust. 1 u.d.u. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie przed organem nadzoru toczy się w trybie k.p.a., z uwzględnieniem przepisów ustawy. Natomiast z treści art. 201 ust. 2 u.d.u. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji) wynika, że od decyzji organu nadzoru przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Regulacja taka oznacza, że organ nadzoru w prowadzonym postępowaniu, wszczętym na skutek zawiadomienia, o którym stanowi art. 35 ust. 2 u.d.u., stosuje reguły procedury zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego.
Odmienność uregulowań, o której stanowi art. 201 ust. 1 u.d.u. dotyczy terminu w jakim organ nadzoru jest zobowiązany do podjęcia ewentualnych działań nadzorczych, co z kolei wynika z art. 35 ust. 3 i 3a u.d.u. Organ nadzoru wydając stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, rozstrzyga więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wyjaśniającym. To zaś, jakie elementy stanu faktycznego ustala w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy reguluje prawo materialne. W tym wypadku odpowiednie przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Wobec przedstawionych wad uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwiających kontrolę prawidłowości orzeczenia, przedwczesne jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów składających się na obie podstawy kasacyjne. Wykładnia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy ubezpieczeniowej, bez zbadania ich zgodności z prawem wspólnotowym, jest niemożliwa. Z tych też powodów w ramach niniejszego postępowania kasacyjnego brak jeszcze powodów do rozważania zasadności wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego. Z treści art. 234 TWE wynika, że pytanie musi mieć charakter prejudycjalny, co niewątpliwie wskazuje na to, że od odpowiedzi na nie zależy wynik sprawy. Wpierw jednak sąd krajowy musi ustalić stan faktyczny sprawy oraz ustalić jakie przepisy prawa krajowego znajdują zastosowanie w sprawie i dokonać ich wykładni. Sąd krajowy rozstrzygając te kwestie musi mieć na uwadze, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości może odrzucić wniosek o orzeczenie prejudycjalne z powodu niewystarczającego przedstawienia stanu faktycznego sprawy albo stanu prawa krajowego (por. orzeczenie ETS C-112/00 Schmidberger, Internationale Transporte und. Planzüge v. Austria, Zb. Orz. 2003, s. I-5659 czy orzeczenie ETS C-281/98 Angonese v. Cassa di Risparmio di Bolzano SpA, Zb. Orz. 2000, s. I-4139).
Z wszystkich tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wynika z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz poznoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).