II GSK 2421/24

II GSK 2421/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
III SA/Gl 352/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-06-10
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 171 ust. 1 pkt 2, art. 154 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 236
art. 49 ust. 1, art. 49 ust. 7
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 352/24 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 15 września 2022 r. nr PR.9202.1.2022 ldz.26270/09/2022/ŁI w przedmiocie nakazu wstrzymania ruchu obiektów związanych z przeróbką kopaliny oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 352/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L. sp. z o. o. w W. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 15 września 2022 r., nr PR.9202.1.2022 Ldz.26270/09/2022/ŁI, w przedmiocie nakazu wstrzymania ruchu obiektów związanych z przeróbką kopaliny.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła L. sp. z o. o. w W., zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:
A. nieważność postępowania, wobec naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przejawiającego się w sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa, albowiem w wydaniu orzeczenia uczestniczyły osoby wadliwie powołane na stanowiska asesora sądowego oraz do pełnienia urzędu sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, tj. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a więc w sposób sprzeczny z Konstytucją RP – co z uwagi na całokształt okoliczności sprawy wskazuje na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności w niniejszej sprawie;
B. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji oddalenie skargi, w sytuacji gdy decyzje organów administracji publicznej zostały wydane na skutek licznych naruszeń przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając prawidłowe i zgodne z prawem ustalenie stanu faktycznego, w szczególności wobec naruszenia:
i. art. 49 ust. 1 oraz ust. 7 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 154 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze – poprzez wydanie decyzji administracyjnych (i wyroku) na podstawie wyników wadliwie przeprowadzonej kontroli wobec nieuprawnionego przyjęcia, że brak wskazania daty dziennej rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli w treści wręczonego przedstawicielom Skarżącej, częściowo blankietowego upoważnienia do kontroli nr 149/L z dnia 23 maja 2022 r., nie powoduje nieważności ustaleń kontroli przeprowadzonej 26 maja 2022 r.;
ii. art. 6 k.p.a. i art. 81a § 1 k.p.a. przejawiającego się na oparciu ustaleń faktycznych o wynik bezprawnie i wadliwie przeprowadzonej kontroli, a także na braku rozstrzygnięcia na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do zakresu upoważnienia do kontroli oraz ustalonego stanu faktycznego;
iii. art. 75 k.p.a. poprzez przeprowadzenie i dopuszczenie dowodu obejmującego ustalenia kontroli z dnia 26 maja 2022 r., przeprowadzonej w sposób sprzeczny z prawem oraz oparcie zasadniczych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy o dokumenty, które nie mogły być uznane za dowody w postępowaniu administracyjnym, co doprowadziło do sytuacji, w której ustalenia faktyczne nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, a zatem w sprawie nie został de facto ustalony stan faktycznym co uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego;
iv. art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze – poprzez jego zastosowanie na skutek bezpodstawnego (nie znajdującego oparcia w materialne dowodowym) przyjęcia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została przesłanka istnienia "bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska", wynikająca z okoliczności rzekomego "prowadzenia przeróbki kopaliny" przez Skarżącą, ustalonej wyłącznie w oparciu o wadliwy materiał dowodowy, a w zasadzie wyłącznie o stwierdzenie w toku ww. kontroli istnienia stożka nasypowego (wskazującego de facto na prawdziwość i spójność twierdzeń Skarżącej oraz kierownika zakładu górniczego w zakresie przeprowadzenia wyłącznie próby sprawności urządzeń wyłączonych z ruchu zakładu górniczego).
Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kasacyjnie kosztami postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w przedmiocie wstrzymania ruchu obiektów związanych z przeróbką kopaliny zlokalizowanych w zakładzie górniczym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organy administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, a w konsekwencji zaakceptowanie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której jest mowa w art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Odnosząc się do kwestii stawianej na gruncie zarzutu z pkt A. petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "[...] przejawiającego się w sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa, albowiem w wydaniu orzeczenia uczestniczyły osoby wadliwie powołane na stanowiska asesora oraz do pełnienia urzędu sędziego sądu administracyjnego, tj. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8.12.2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw [...]", oczywiście nie sposób jest nie dostrzec, że negatywną konsekwencją zmian wynikających z wymienionej ustawy nowelizującej jest kwestionowanie w orzecznictwie sądów międzynarodowych i krajowych statusu sędziów powoływanych na wniosek KRS w składzie ukształtowanym tą ustawą nowelizującą, a więc w składzie niezgodnym z Konstytucją RP (zob. np.: wyrok Wielkiej Izby TSUE z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18; wyroki ETPCz z dnia: 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III Po 7/18).
W tym też kontekście podkreśla się jednak (zob. szerzej w tej kwestii J. Chlebny, W. Chróścielewski "Test niezawisłości i bezstronności sędziego – forma przeciwdziałania kryzysowi w sądownictwie administracyjnym", "Państwo i Prawo" 2024, z. 6. s. 3 i n.), że w świetle orzecznictwa NSA odwołującego się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości – między innymi w sprawie C-272/19 oraz w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, w których stwierdzono, że sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków – sama wadliwość Krajowej Rady Sądownictwa na skutek wyłonienia jej składu sędziowskiego na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia sędziego powołanego na wniosek tak ukształtowanej Rady ze względu na brak jego niezawisłości albo bezstronności, ani też nie jest podstawą do uznania, iż skład sądu jest sprzeczny z przepisami prawa albo w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Wobec istoty omawianej kwestii nie sposób jest więc nie uwzględniać, ani też abstrahować od wypracowanych w tej mierze w orzecznictwie sądowym modelowych konstrukcji tzw. "testów niezawisłości i bezstronności" (zob. zwłaszcza: wyrok Wielkiej Izby ETPCz z dnia 1 grudnia 2020 r., nr sprawy 26374/18; wyrok TSUE z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C-487/19; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22; zob. również pkt 75 i pkt 98 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2022 r. w sprawach połączonych C-562/21 PPU i C-563/21 PPU), a w tym kontekście od przepisów art. 5a oraz art. 5 § 1c p.u.s.a. wprowadzonych do porządku prawnego z dniem 15 lipca 2022 r., których rozwiązania nie są oczywiście pozbawione ułomności oraz (konstytucyjnych i unijnych) deficytów.
Z art. 5a p.u.s.a. wynika – między innymi – w tym zakresie, że przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie sąd zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o stwierdzenie przesłanek, o których jest mowa w § 1 o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym – jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie, a ponadto, że wymieniony wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę.
Strona skarżąca została zawiadomiona o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy oraz o osobie sędziego zastępcy w dniu 15 maja 2024 r., co wynika z potwierdzenia odbioru zawiadomienia o rozprawie oraz zawiadomienia o składzie orzekającym z dnia 8 maja 2024 r. Co więcej, z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 10 czerwca 2024 r. nie wynika, aby strona skarżąca formułowała jakiekolwiek wątpliwości lub zastrzeżenia co do składu sądu. Za uzasadniony należałoby więc uznać wniosek, że świadoma istnienia stosownej procedury sprawdzenia spełniania warunku niezależności i bezstronności służącej wyłączeniu sędziego (art. 5a p.u.s.a.), a ponadto świadoma istnienia samej procedury wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a., zob. w tej mierze również postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 59/23), strona z procedur tych – oraz z przyznanych w ich ramach uprawnień – jednak nie skorzystała, co nie może pozostawać bez wpływu – w tym wobec tego, że Europejski Trybunał Praw Człowieka nie stwierdza naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, jeżeli zgodnie z przepisami prawa krajowego skarżący może złożyć wniosek o wyłączenie sędziego, ale z tego uprawnienia nie korzysta i pozbawia sąd krajowy możliwości zbadania, czy udział sędziego w postępowaniu mógł rodzić wątpliwości co do jego bezstronności (zob. skargi nr 49974/08 oraz 58590/11), co podnieść należy już tylko na marginesie – na ocenę zasadności jej stanowiska.
Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 oraz ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 154 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (pkt B. i. petitum skargi kasacyjnego), którego naruszenie miałoby polegać na wydaniu kontrolowanej decyzji na podstawie wyników wadliwie przeprowadzonej kontroli oraz na przyjęciu, że "[...] brak wskazania daty dziennej rozpoczęcia i zakończenia kontroli w treści wręczonego przedstawicielowi Skarżącej, częściowo blankietowego upoważnienia do kontroli nr 149/L z dnia 23 maja 2022 roku, nie powoduje nieważności ustaleń kontroli przeprowadzonej 26 maja 2022 roku".
Odnosząc się do tych zarzutów, w punkcie wyjścia wymaga przypomnienia, że z art. 154 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wynika, że do kontroli działalności prowadzonej na podstawie przepisów ustawy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (ust. 1), zaś czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników właściwych organów administracji geologicznej albo pracowników właściwych organów nadzoru górniczego po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli, jeżeli: 1) czynności te są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia; 2) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (ust. 3). Przepis art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców – zawierając zbieżne w swej istocie regulacje – stanowi zaś, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli, zaś w ust. 7 pkt 7, że upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności, między innymi, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli.
Wobec tego, że przywołane przepisy prawa są typowymi przepisami postępowania – o czym trzeba wnioskować na podstawie ich treści oraz funkcji – ocena zasadności zarzutu ich naruszenie nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).
Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, zaś związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Z przedstawionego punktu widzenia, omawiany zarzut kasacyjny nie może być uznany za usprawiedliwiony, albowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera tego koniecznego elementu, którym jest – co ponownie trzeba podkreślić – uprawdopodobnienie istnienia wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy w przedstawionym powyżej rozumieniu tego "wpływu".
Eksponowanie argumentu ze znaczenia treści przepisów prawa, których naruszenie zarzuca strona – w tym zwłaszcza art. 49 ust. 1 i ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców – a w tym kontekście argumentu z wymogów treściowych, którym powinno czynić zadość upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, nie może być uznane za wystarczające dla wykazania zaistnienia naruszenia przepisów postępowania kwalifikowanego skutkiem, którego wpływ mógłby nie pozostawać na inny wynik sprawy.
W opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba stwierdzić, że o kwalifikowanym skutku wpływu naruszeniu art. 49 ust. 1 oraz ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 154 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze na wynik sprawy nie sposób jest bowiem wnioskować na tej tylko i wyłącznie podstawie, że w treści wręczonego (doręczonego) przedstawicielowi skarżącej – jako osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę – blankietu egzemplarza upoważnienia do kontroli nr 149/L z dnia 23 maja 2022 r. brak było wskazania daty dziennej rozpoczęcia i zakończenia kontroli.
Zwłaszcza, gdy podkreślić, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się upoważnienie nr 149/L z dnia 23 maja 2022 r. do przeprowadzenia kontroli w zakładzie górniczym S. należącym do strony skarżącej we wskazanym w nim zakresie oraz w terminie "od dnia 26.05.2022 r. do dnia 26.05.2022 r.", które zawierając podpis osoby uprawnionej do udzielenia tego upoważnienia, zawiera również podpis osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę potwierdzającej otrzymanie w dniu 26 maja 2022 r. upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że potwierdzając otrzymanie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, osoba działająca w imieniu przedsiębiorcy zapoznała się z treścią dokumentu, na którym złożyła podpis, a co za tym idzie, że zapoznała się z informacją o terminie przeprowadzenia kontroli, co wobec zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli należy uznać za oczywiste również w świetle tego argumentu, że kontrola przedsiębiorcy odbyła się w dniu 26 maja 2022 r. – a więc w terminie wskazanym w upoważnieniu – oraz została przeprowadzona z udziałem osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę, co wynika z treści protokołu nr: 149/L/1/2022/BA/KK, do którego – co nie mniej istotne – nie zostały zgłoszone zastrzeżenia odnośnie do zawartych w nim ustaleń, ani też odnośnie do sposobu przeprowadzenia kontroli. Z faktu wręczenia osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę egzemplarza (blankietu) upoważnienia nr 149/L z dnia 23 maja 2022 r. bez wpisanej daty dziennej rozpoczęcia i zakończenia kontroli – nanoszonej przy tym odręcznie, jak wynika to z treści upoważnienia znajdującego się w aktach sprawy – nie sposób jest więc wywodzić dalej idących konsekwencji, niż tylko i wyłącznie te, że rzeczywiście egzemplarz ten nie zawierał danych wymaganych przepisem art. 49 ust. 7 pkt 7 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Jakkolwiek stanowi to naruszenie wymienionego przepisu prawa, to jednak nie sposób jest kwalifikować tego naruszenia w sposób oczekiwany przez stronę skarżącą.
Z całą pewnością bowiem – jak należałoby przyjąć w świetle przedstawionych argumentów – nie jest to naruszenie znamienne kwalifikowanym skutkiem, o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nie ma więc podstaw, aby w oparciu o argument ze wskazanego deficytu treściowego egzemplarza upoważnienia nr 149/L z dnia 23 maja 2022 r., który osoba upoważniona przez przedsiębiorcę otrzymała w dniu 26 maja 2022 r., podważać walor dowodowy protokołu z kontroli przeprowadzonej w tymże dniu, a co za tym idzie, aby podważać prawidłowość ustaleń faktycznych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie, których podstawę stanowił protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 26 maja 2022 r. Zwłaszcza, gdy ponownie w tej mierze podkreślić, że strona została zawiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli, zaś kontrola odbyła się w terminie wskazanym w upoważnieniu oraz z udziałem osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę, co wynika z treści protokołu nr: 149/L/1/2022/BA/KK, do którego nie zostały zgłoszone żadne zastrzeżenia. Co więcej, z ustaleniami zawartymi w wymienionym protokole kontroli korespondują również – co nie mniej istotne – ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr: 250/L/3/2022/KK.
Przedstawione argumenty, nie dość więc, że przekonują o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 49 ust. 1 oraz ust. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 154 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (pkt B. i. petitum skargi kasacyjnej), to nie pozostają również bez wpływu na wniosek, że nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 6 i art. 81a § 1 k.p.a. oraz naruszenia art. 75 k.p.a. (odpowiednio pkt B. ii. oraz iii. petitum skargi kasacyjnej), których wspólnym mianownikiem – jak wynika to z ich konstrukcji oraz uzasadnienia – jest teza o wadliwości kontroli przeprowadzonej w dniu 26 maja 2022 r., a co za tym idzie o wadliwości ustaleń faktycznych, których podstawę stanowiły ustalenia kontroli zawarte w protokole z jej przeprowadzenia, a które to wadliwości miałyby być spowodowane wadliwością otrzymanego przez stronę egzemplarza upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Jeżeli w odpowiedzi na omawiane zarzuty kasacyjne, wobec celu oraz logiki czynności kontrolnych przeprowadzonych przez uprawnione organy administracji publicznej podkreślić, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jego walor, jako dowodu, wyraża się w tym, że w relacji do okoliczności czasu i miejsca przeprowadzania kontroli siłą rzeczy umożliwia odzwierciedlenie w jego treści nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. W korespondencji do wszystkich dotychczas przedstawionych argumentów zarzuty te trzeba więc uznać za tym bardziej nieuzasadnione.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (pkt B. iv. petitum skargi kasacyjnej), na gruncie którego strona skarżąca kwestionuje zaktualizowanie się przesłanek jego stosowania, a to wobec – jak podnosi – "[...] bezpodstawnego [...] przyjęcia, że w stanie faktycznym [...] sprawy spełniona została przesłanka istnienia "bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego" wynikająca z okoliczności rzekomego "prowadzenia przeróbki kopaliny" [...] ustalonej wyłącznie w oparciu o wadliwy materiał dowodowy, a w zasadzie wyłącznie o stwierdzenie w toku [...] kontroli istnienia stożka nasypowego".
Odpowiadając na ten zarzut – i abstrahując już nawet od tego, co trzeba podnieść wobec jego konstrukcji oraz uzasadnienia, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może ze swej istoty służyć podważaniu ustaleń faktycznych – wymaga przede wszystkim przypomnienia, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu).
Ocena zaś tego zarzutu – co nie mniej istotne – może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś – co trzeba podkreślić – na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22), co w tym też kontekście oraz w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji (zob. s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) i argumentów przedstawionych w odpowiedzi na zarzuty z pkt B. i., ii. oraz iii. petitum skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku o braku zasadności twierdzenia o "rzekomym prowadzeniu przeróbki kopaliny". Zwłaszcza, gdy podkreślić, że przesiewacz PowerScreen znajdujący się w zakładzie górniczym strony jest obiektem przeróbczym, zaś z załączonego przez stronę protokołu zeznań M. S. złożonych w postępowaniu w sprawie o wykroczenie nota bene wynika, że świadek podał, iż nie prowadził budowy, "[...] a jedynie montaż urządzeń służących do uszlachetniania kruszywa polegającego na oddzieleniu dwóch frakcji i odwodnienia kruszywa za pomocą mobilnego przesiewacza Powerscreen".
Z przepisu art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wynika, że przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń.
Podzielając prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podejście do rozumienia przesłanki wstrzymania ruchu zakładu górniczego lub jego części, a mianowicie, że jakkolwiek zagrożenie dóbr wymienionych w przywołanych przepisie prawa musi być realne, to jednak bezpośredni charakter tego zagrożenia nie może być jednak utożsamiany z pewnością wystąpienia niepożądanego skutku, albowiem takiemu rozumieniu tej przesłanki sprzeciwiają się funkcje uprawnień nadzorczych i kontrolnych, o których jest w nim mowa (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II GSK 807/15), wobec braku podważenia ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia – w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do ustalenia prowadzenia przeróbki wydobywanej kopaliny (kruszywa naturalnego i kopaliny towarzyszącej) – trzeba stwierdzić, że nie ma podstaw, aby podważać prawidłowość rozumienia oraz zastosowania przez Sąd I instancji wymienionego przepisu prawa, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie nie jest bowiem sporne, że decyzja Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia 3 października 2012 r., którą udzielono koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złożą "S." – następnie przeniesionej decyzją z dnia 14 października 2020 r. na rzecz strony skarżącej – została poprzedzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 14 marca 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa metodą odkrywkową złoża kruszywa naturalnego "S." i "S. I" w miejscowości S., z której wynika, że eksploatacja złóż będzie prowadzona bez stosowania procesu przeróbki (pkt I.2. ppkt 10 i 11). Z wymienionej na wstępie decyzji koncesyjnej (zob. pkt 7 lit. a) wynika zaś, że wymaganiem dotyczącym wykonywania działalności objętej koncesją jest przestrzeganie warunków decyzji środowiskowej.
Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że działalność polegająca na przeróbce wydobywanej kopaliny, naruszając wymienioną decyzję koncesyjną oraz decyzję środowiskową, aktualizuje również przesłankę stosowania art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze w zakresie odnoszącym się do bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa środowiska. Jej prowadzenie bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc bez oceny oddziaływania na środowisko, siłą rzeczy prowadzi do wniosku o jego bezpośrednim zagrożeniu. O zaktualizowaniu się wymienionej przesłanki w zakresie odnoszącym się do bezpośredniego zagrożenia prowadzoną działalnością dla zakładu górniczego i jego pracowników, trzeba natomiast wnioskować na podstawie znaczenia konsekwencji wynikających z art. 105 ust. 1 przywołanej ustawy, co wobec jego treści oraz wobec braku podważenia – o czym była mowa powyżej – przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych uzasadnia twierdzenie, że usytuowanie w granicach zakładu górniczego urządzeń do przeróbki wydobywanego kruszywa naturalnego nie dość, że nie było zgodne z zatwierdzonym planem ruchu odkrywkowego zakładu górniczego "S.", to również – wobec tego, że ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej (art. 105 ust. 1) – prowadziło do braku rozpoznawania przez przedsiębiorcę zagrożenia związanego z ruchem zakładu górniczego oraz braku podejmowania środków zmierzających do zapobiegania i usuwania tych zagrożeń (art. 117 pkt 1 przywołanej ustawy).
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.