Orzeczenie · 2025-10-09

II GSK 2421/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-09
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi publicznedrogi wewnętrznesamorząd gminnynadawanie nazw ulicuchwałakompetencje rady gminyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę Rady Gminy z 1999 r. w sprawie zmiany nazw ulic. WSA uznał, że Rada Gminy nie miała podstaw prawnych do nadawania nazw drogom wewnętrznym, naruszając tym samym art. 7 Konstytucji RP. Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.). NSA przychylił się do tego zarzutu, wskazując na uchwałę 7 sędziów NSA z 2005 r. (II OPS 2/05), która potwierdziła, że wspomniany przepis stanowił samodzielną podstawę prawną do nadawania nazw ulicom niebędącym drogami publicznymi, o ile są one powszechnie dostępne. Sąd podkreślił, że definicja 'ulicy' w ustawie o drogach publicznych obejmuje również drogi wewnętrzne, a nadawanie nazw ulicom, nawet wewnętrznym, ma charakter publicznoprawny. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie prawidłowej wykładni przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie kompetencji rad gmin do nadawania nazw ulicom wewnętrznym oraz interpretacja przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o drogach publicznych w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 roku, choć jego wykładnia ma znaczenie dla oceny podobnych uchwał podejmowanych w przeszłości. Interpretacja definicji 'ulicy' i zakresu kompetencji rady gminy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rada gminy posiadała podstawę prawną do nadawania nazw ulicom wewnętrznym w 1999 roku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym stanowił wystarczającą podstawę prawną do nadawania nazw ulicom wewnętrznym, które są powszechnie dostępne.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale 7 sędziów NSA z 2005 r., która wykazała, że definicja 'ulicy' w ustawie o drogach publicznych obejmuje również drogi wewnętrzne, a nadawanie nazw ulicom, nawet wewnętrznym, ma charakter publicznoprawny i mieści się w kompetencjach rady gminy.

Czy uchwała rady gminy w sprawie nadania nazw ulicom, która nie jest aktem prawa miejscowego, może zostać stwierdzona nieważność po upływie 24 lat od jej podjęcia?

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności jest wykluczone ze względu na upływ czasu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a od jej podjęcia minęło 24 lata, co uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności.

Czy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 p.p.s.a., zostało skutecznie podniesione w skardze kasacyjnej, jeśli nie wskazano konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie mógł zostać rozpoznany merytorycznie z powodu braku precyzyjnego wskazania naruszonej jednostki redakcyjnej.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać konkretny przepis i jego jednostkę redakcyjną, co nie zostało spełnione w odniesieniu do art. 134 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (8)

Główne

u.s.g art. 18 § ust. 2 pkt 13

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa prawna do nadawania nazw ulicom, obejmująca również ulice wewnętrzne.

p.p.s.a art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a art. 203 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

u.d.p art. 4 § pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Definicja 'ulicy' obejmuje wszystkie ulice, nie tylko publiczne.

u.d.p art. 8

Ustawa o drogach publicznych

Określenie dróg wewnętrznych jako przykładowe.

u.s.g art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do podejmowania uchwał przez organ stanowiący.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. stanowił samodzielną podstawę prawną do nadawania nazw ulicom wewnętrznym. • Definicja 'ulicy' w u.d.p. obejmuje drogi wewnętrzne. • Nadawanie nazw ulicom, nawet wewnętrznym, ma charakter publicznoprawny i mieści się w kompetencjach rady gminy.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał brak podstawy prawnej do nadawania nazw ulicom wewnętrznym. • WSA błędnie uznał naruszenie art. 7 Konstytucji RP przez radę gminy.

Godne uwagi sformułowania

NSA w uchwale wywiódł, że - w sytuacji, gdy ustawa o samorządzie gminnym posługuje się terminem 'ulica' bez wyjaśnienia jego znaczenia, to ulicą w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. jest ulica, o jakiej mowa art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. • NSA podkreślił, że nadawanie nazwy ulicy, nawet wewnętrznej ale ogólnie, powszechnie dostępnej, nie jest sprawą z zakresu prawa cywilnego z uwagi na rolę jaką ta nazwa spełnia w obrocie publicznoprawnym. • WSA uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta jako uchwała 'zwykła', która weszła w życie z dniem jej podjęcia. Tymczasem uchwały dotyczące nazw ulic podjęte na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. powinny być podejmowane jako akty prawa miejscowego.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sędzia

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji rad gmin do nadawania nazw ulicom wewnętrznym oraz interpretacja przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o drogach publicznych w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 roku, choć jego wykładnia ma znaczenie dla oceny podobnych uchwał podejmowanych w przeszłości. Interpretacja definicji 'ulicy' i zakresu kompetencji rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia nadawania nazw ulicom, które może wydawać się proste, ale kryje w sobie złożone kwestie prawne dotyczące kompetencji organów samorządu i interpretacji przepisów.

Czy gmina może nazwać Twoją prywatną drogę ulicą? NSA wyjaśnia granice kompetencji.

Dane finansowe

WPS: 510 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst