II GSK 242/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA zawiesił postępowanie w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym z powodu rozwiązania spółki będącej stroną postępowania i wstąpienia w jej prawa akcjonariusza przejmującego.
Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz drogowy bez wymaganego dokumentu. W trakcie postępowania przed NSA spółka będąca stroną została wykreślona z KRS w wyniku przejęcia jej majątku przez akcjonariusza. Pełnomocnik spółki podniósł utratę zdolności sądowej. Sąd, powołując się na przepisy P.p.s.a. i K.s.h., uznał, że postępowanie należy zawiesić do czasu zawiadomienia akcjonariusza przejmującego, który stał się sukcesorem prawnym spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S.A. (wcześniej B. Sp. z o.o.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym (przewóz odpadów bez dokumentu potwierdzającego ich rodzaj). W trakcie postępowania kasacyjnego spółka B. P.S.A. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w wyniku przejęcia jej majątku przez akcjonariusza R. K. na mocy postanowienia sądu. Pełnomocnik spółki powiadomił NSA o tym fakcie, argumentując, że spółka utraciła byt prawny i zdolność sądową, a jego pełnomocnictwo wygasło. Naczelny Sąd Administracyjny, stosując art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił zawiesić postępowanie z urzędu, uznając utratę zdolności sądowej przez stronę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 551 i nast. K.s.h., spółka przekształcona staje się następca prawnym spółki przekształcanej. Następnie, w przypadku przejęcia majątku spółki przez akcjonariusza (art. 300122 K.s.h.), akcjonariusz przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej spółki z dniem jej wykreślenia. Sąd uznał, że akcjonariusz przejmujący jest uniwersalnym sukcesorem prawnym spółki, a zatem nie można mówić o braku następcy prawnego. W związku z tym, postępowanie zostało zawieszone do czasu zawiadomienia akcjonariusza przejmującego o toczącym się postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności sądowej.
Uzasadnienie
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności sądowej (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku rozwiązania spółki P.S.A. i jej wykreślenia z KRS, nastąpiła utrata zdolności sądowej. Jednakże, akcjonariusz przejmujący wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki spółki, stając się jej sukcesorem prawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności sądowej.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed WSA do postępowania przed NSA.
k.s.h. art. 551
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Dopuszcza przekształcenie spółki w P.S.A.
k.s.h. art. 552
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru; sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną.
k.s.h. art. 553 § § 1
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.
k.s.h. art. 553 § § 2
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Spółka przekształcona pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg przyznanych spółce przed jej przekształceniem.
k.s.h. art. 300(122) § § 2
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Mowa o uchwale o przejęciu majątku spółki przez wyznaczonego akcjonariusza.
k.s.h. art. 300(122) § § 9
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Z dniem wykreślenia akcjonariusz przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej spółki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie utraty zdolności sądowej - od dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego.
p.p.s.a. art. 130 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza zawieszone postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny.
k.s.h. art. 300(120) § § 1
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Określa przesłanki rozwiązania spółki.
k.s.h. art. 300(120) § § 3
Ustawa Kodeks spółek handlowych
Z chwilą wykreślenia spółki z rejestru następuje jej rozwiązanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata zdolności sądowej przez spółkę w wyniku jej rozwiązania i wykreślenia z KRS.
Godne uwagi sformułowania
sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności sądowej spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru z dniem wykreślenia akcjonariusz przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej spółki
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty zdolności sądowej w przypadku rozwiązania spółki przez przejęcie majątku przez akcjonariusza oraz zasady następstwa prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania prostej spółki akcyjnej w wyniku przejęcia majątku przez akcjonariusza, a nie standardowego procesu likwidacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożone kwestie następstwa prawnego i utraty zdolności sądowej w kontekście specyficznych form zakończenia działalności spółki, co jest istotne dla praktyków prawa handlowego i procesowego.
“Spółka zniknęła z rejestru, ale postępowanie trwa. NSA wyjaśnia, kto przejmuje jej prawa i obowiązki.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 242/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Kara administracyjna Transport Sygn. powiązane I SA/Bd 210/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-05-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 124 § 1 pkt 1, art. 128 § 1 pkt 2 , art. 130 § 1 pkt 2 , art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 18 art. 300(120) § 1, art. 300(122), art. 551, art. 552 art. 553 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 210/24 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 stycznia 2024 r. nr 0401-IOA.4802.45.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wyrokiem z 14 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 210/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 24 stycznia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady, bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów. B. Prosta Spółka Akcyjna (w skrócie: P.S.A., Spółka) w W. reprezentowana przez adwokata wystąpiła ze skargą kasacyjną od ww. wyroku w dniu 6 sierpnia 2024 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej wyznaczonego operatora). Z przedłożonej przez ww. Spółkę informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) z 9 września 2024 r. nr 0001115531 wynikało, że B. P.S.A. została zarejestrowana w KRS 18 lipca 2024 r., a powstała w wyniku przekształcenia B. Sp. z o.o. w W. na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników B. Sp. z o.o. w W. z dnia 10 czerwca 2024 r. W trakcie postępowania kasacyjnego, pismem z 10 lutego 2025 r. pełnomocnik Spółki powiadomił Naczelny Sąd Administracyjny, że z dniem 30 grudnia 2024 r. wykreślono Spółkę z rejestru przedsiębiorców KRS. Z tego faktu wywodził, opierając się na art. 300120 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. –Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 18; dalej: k.s.h.), że z chwilą wykreślenia Spółki z rejestru nastąpiło jej rozwiązanie, a tym samym z dniem uprawomocnienia się wpisu o wykreśleniu utraciła byt prawny i przestała być podmiotem praw i obowiązków, co z kolei oznaczało, z mocy art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), że także utraciła zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Podnosił także, że z chwilą uprawomocnienia się wykreślenia, osoby reprezentujące Spółkę straciły legitymację do występowania w postępowaniu dotyczącym Spółki. Jednocześnie podnosił, że z uwagi na wykreślenie Spółki z KRS wygasło jego pełnomocnictwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stosowany w postępowaniu przed NSA na mocy art. 193 p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności sądowej. Potrzebę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie potwierdzają również regulacje zawarte w art. 128 § 1 pkt 2 i art. 130 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie utraty zdolności sądowej - od dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego. W myśl zaś art. 130 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd umarza zawieszone postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny. Należy podnieść, że w chwili wyrokowania przez WSA skarżąca miała formę spółki z o.o. Po przekształceniu w P.S.A., co dopuszcza art. 551 k.s.h i ze względu na treść art. 552 k.s.h. stanowiącego, że spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia), przy czym jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną oraz art. 553 § 1 k.s.h., że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej i § 2, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej), Spółka w formie P.S.A. stała się następcą prawną skarżącej. W trakcie postępowania kasacyjnego, nastąpiło rozwiązanie Spółki P.S.A. bez przeprowadzenia likwidacji na skutek przejęcia majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego – R. K. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XIV Wydział Gospodarczy KRS z 14 grudnia 2024 r., sygn. akt WA.XIV.NS-REJ.KRS 45542/24/988 o zezwoleniu na przejęcie całego majątku spółki przez akcjonariusza R. K.. Wpis w rejestrze przedsiębiorców KRS Spółki P.S.A. został dokonany 30 grudnia 2024 r. (por. informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu KRS z 6 lutego 2025 r. dołączona do pisma pełnomocnika Spółki z 10 lutego 2025 r., w aktach sąd.). Kwestię przejęcia całego majątku spółki przez wyznaczonego akcjonariusza i tryb jego dokonania reguluje art. 300122 k.s.h. Należy podnieść, że przejęcie majątku P.S.A. przez oznaczonego akcjonariusza jest samodzielnym sposobem rozwiązania spółki, niezależnym od zasadniczych przesłanek jej rozwiązania. Żeby mogło dojść do podjęcia uchwały o przejęciu majątku, o której mowa w art. 300122 § 2 k.s.h., nie musi zaistnieć przesłanka rozwiązania spółki określona w art. 300120 § 1 k.s.h. Ponadto z dniem wykreślenia akcjonariusz przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej spółki, na mocy art. 300122 § 9 k.s.h. Spółka P.S.A. traci zatem byt prawny, a jej sukcesorem uniwersalnym jest akcjonariusz przejmujący. Ponosi on odpowiedzialność za wszystkie długi spółki, zarówno te ujawnione w toku postępowania, jak i pozostałe, które ujawniły się po wykreśleniu spółki (por. M. Dumkiewicz w: M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el.2025; P. Zdunikowski, Przejęcie majątku prostej spółki akcyjnej przez wyznaczonego akcjonariusza, PUG z 2022 r., z. 5, s. 22-26). Wobec powyższego należy się zgodzić ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki o tyle, że doszło do rozwiązania Spółki i wskutek wykreślenia jej z KRS utraciła zdolność sądową, ale jednocześnie jest podmiot – akcjonariusz przejmujący, który właśnie z dniem wykreślenia Spółki z rejestru wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej Spółki (por. art. 300122 § 9 zd. drugie k.s.h.). Nie można więc mówić o braku następcy prawnego Spółki P.S.A. W tych warunkach należało zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu zawiadomienia wymienionego akcjonariusza przejmującego o toczącym się postępowaniu, na mocy art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI