II GSK 2419/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania płatności uzupełniającej do gruntów rolnych, uznając, że brak posiadania zarejestrowanych zwierząt w wymaganym okresie wyklucza możliwość jej uzyskania, niezależnie od sukcesji gospodarstwa.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności uzupełniającej do gruntów rolnych na rok 2007 z powodu braku posiadania zarejestrowanych zwierząt w wymaganym okresie referencyjnym. Skarżący argumentował, że przejął gospodarstwo rolne wraz ze zwierzętami od rodziców w drodze sukcesji uniwersalnej. Sądy obu instancji, w tym NSA, oddaliły skargę, uznając, że kluczowe jest posiadanie zwierząt przez samego wnioskodawcę w określonym czasie, a nie przez poprzedniego właściciela.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności uzupełniającej do gruntów rolnych na rok 2007. Kluczowym zarzutem skarżącego było to, że nie przyznano mu płatności, mimo iż przejął gospodarstwo rolne wraz ze zwierzętami od rodziców w drodze sukcesji uniwersalnej. Organy administracji oraz WSA uznały, że do przyznania płatności zwierzęcej niezbędne jest posiadanie zarejestrowanych zwierząt w ściśle określonym okresie referencyjnym (1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.), a fakt przejęcia gospodarstwa po rodzicach w późniejszym terminie (wrzesień 2006 r.) nie zwalnia z tego wymogu. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że nawet jeśli uzasadnienie wyroku WSA było błędne, to samo rozstrzygnięcie było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa lub niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją nie zostały skutecznie podniesione w skardze kasacyjnej, a kwestia niekonstytucyjności mogłaby być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji w tym trybie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kluczowe jest posiadanie zarejestrowanych zwierząt przez samego wnioskodawcę w wymaganym okresie referencyjnym.
Uzasadnienie
Przepisy prawa jasno wiążą możliwość przyznania płatności zwierzęcej z posiadaniem przez wnioskodawcę zwierząt w określonym czasie. Okres posiadania zwierząt przez rodziców beneficjenta oraz tytuł prawny do gospodarstwa nie mają znaczenia, decydująca jest okoliczność, że wnioskodawca nie był posiadaczem zarejestrowanych zwierząt we wskazanym okresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności art. 4 § 1 pkt 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności art. 4 § 1 pkt 2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności art. 5 § 1, 2 i 3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności art. 5
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności art. 6
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 17 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 17 § 3
Ustawa o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 23
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie zarejestrowanych zwierząt przez wnioskodawcę w wymaganym okresie referencyjnym jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności zwierzęcej. Sukcesja uniwersalna gospodarstwa rolnego nie zwalnia z obowiązku spełnienia indywidualnych wymogów dotyczących posiadania zwierząt w określonym czasie.
Odrzucone argumenty
Argument o naruszeniu art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie faktu sukcesji uniwersalnej. Argument o niezgodności rozporządzenia z Konstytucją RP (art. 92 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 2). Argument o naruszeniu art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie przepisów podustawowych niezgodnych z Konstytucją. Argument o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie rozpatrzenia sprawy pod kątem przesłanek z § 5 i § 6 rozporządzenia. Argument o naruszeniu prawa materialnego (rozporządzenia) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w tym sprzeczność z zasadą równości i niedziałania prawa wstecz.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność Z rażącym naruszeniem prawa nie można zatem utożsamiać każdego naruszenia prawa nie chodzi zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny
Skład orzekający
Krystyna Anna Stec
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Kuba
sędzia
Czesława Socha
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących posiadania zwierząt dla płatności rolnych, zasady dotyczące stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych i rażącego naruszenia prawa, a także procedury oceny zgodności przepisów wykonawczych z Konstytucją w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z lat 2007-2011. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' jest ugruntowana, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak rygorystyczne są wymogi formalne w przyznawaniu płatności rolnych i jak ważne jest indywidualne spełnienie warunków, nawet w przypadku sukcesji gospodarstwa. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do zarzutów niezgodności przepisów z Konstytucją.
“Sukcesja gospodarstwa to nie wszystko: dlaczego brak zwierząt oznacza brak unijnych dopłat?”
Dane finansowe
WPS: 42 851,59 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2419/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-12-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba Czesława Socha Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane V SA/Wa 898/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-08-30 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 6, art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 145a § 1, art. 156 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2007 nr 46 poz 309 § 4 i § 5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędziowie Andrzej Kuba NSA Czesława Socha Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 898/11 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 898/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę R. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych, z następującym uzasadnieniem. R. C. (dalej: skarżący) w Biurze Powiatowym ARiMR we W. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. Do przyznania płatności zadeklarowano 58 działek rolnych oznaczonych literami od [...] do [...], położonych na 28 działkach ewidencyjnych. Wskutek przeprowadzonej w dniu [...] października 2007 r. kontroli stwierdzono nieprawidłowości we wniosku oraz wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień. W konsekwencji w dniu [...] października 2007 r. została złożona korekta wniosku. Dalsza weryfikacja wniosku wykazała kolejne nieprawidłowości, wobec czego oświadczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący powiadomił o przejęciu gospodarstwa rolnego wraz ze zwierzętami w dniu [...] września 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości 42.851,59 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej 28.353,81 zł i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 14.497,78 zł. Wobec ustalenia zaś, że skarżący w wymaganym okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt, odmówiono mu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. R. C. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z [...] marca 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z [...] lutego 2008 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji w uzasadnieniu podając, że nieposiadanie w wymaganym okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wykluczało możliwość przyznania płatności zwierzęcej na rok 2007. Minister stwierdził, że Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z [...] marca 2008 r., zasadnie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z [...] utego 2008 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, którą zasadnie odmówiono przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę na powyższe orzeczenie w uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie był posiadaczem zarejestrowanych zwierząt od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. ponieważ, jak wynika z informacji zawartych w Systemie identyfikacji i Rejestracji Zwierząt oraz w Zintegrowanym System Zarządzania i Kontroli, rejestracja siedziby stada zwierząt nastąpiła [...] października 2006 r. Fakt ten został również potwierdzony przez skarżącego w oświadczeniu złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR we W., w którym wskazano na przejęcie gospodarstwa rolnego razem ze zwierzętami [...] września 2006r. W ocenie Sądu I instancji, trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że brak posiadania w wymaganym okresie bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wyklucza możliwość przyznania płatności zwierzęcej na rok 2007. Zdaniem Sądu I instancji, błędne jest twierdzenie, że płatność zwierzęca powinna zostać przyznana skarżącemu ze względu na fakt przejęcia przez niego gospodarstwa rolnego po rodzicach, w drodze sukcesji uniwersalnej, dzięki czemu wstąpił on w całokształt stosunków prawnych swoich rodziców. Sąd stwierdził, że przepisy jasno wiążą możliwość przyznania płatności zwierzęcej z posiadaniem przez wnioskodawcę zwierząt w określonym czasie. Nie ma przy tym znaczenia okres posiadania tych zwierząt przez rodziców beneficjenta oraz rodzaj tytułu, na podstawie którego skarżący wszedł w posiadanie gospodarstwa i znajdujących się w nim zwierząt. W ocenie Sądu, decydująca jest okoliczność, że skarżący nie był posiadaczem zarejestrowanych zwierząt we wskazanym okresie. W świetle powyższego za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) poprzez pominięcie faktu, iż skarżący przejął gospodarstwo rolne po swoich rodzicach w drodze sukcesji uniwersalnej. W odniesieniu do zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. oraz twierdzeń, że rozporządzenie to nie zostało wydane w celu wykonania ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, Sąd I instancji wskazał, że rozporządzenie wydane zostało zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a), w art. 17 ust. 3 i art. 23 ww. ustawy. W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin do powierzchni upraw których, przy spełnieniu określonych warunków, przysługują uzupełniające płatności obszarowe. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 3 ww. ustawy wydając takie rozporządzenie, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu. Zgodnie natomiast z treścią art. 23 powołanej ustawy minister właściwy do spraw rolnictwa został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków lub szczegółowego trybu przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczególne wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin. W związku z tym, w ocenie Sądu I instancji, zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej również nie zasługiwał na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej R. C. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. poprzez niesłuszne zaakceptowanie przez Sąd I instancji pominięcia przez organ administracji w całości faktu, iż R. C. przejął gospodarstwo rolne po swoich rodzicach w drodze sukcesji uniwersalnej; 2. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niesłuszne zaakceptowanie przez Sąd I instancji wyprowadzenia przez organ administracji niekorzystnych skutków prawnych dla strony postępowania administracyjnego w oparciu o niezgodne z Konstytucją RP przepisy podustawowe, tj. § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), sprzecznym z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.); 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. art. 7 k.p.a. poprzez niesłuszne zaakceptowanie przez Sąd I instancji pominięcia przez organ administracji rozpatrzenia sprawy pod kątem występowania przesłanek z § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). II. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.: 1. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2, § 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) poprzez zastosowanie wyżej wymienionych przepisów podustawowych, które są sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, gdyż pozbawiają prawa do uzupełniającej płatności zwierzęcej rolnikom, którzy przejęli gospodarstwo rolne od poprzednika w 2006 r., natomiast przyznają prawo do takiej płatności rolnikom, którzy przejęli gospodarstwo rolne w 2005 r. i 2007 r.; 2. art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności poprzez zastosowanie ww. przepisów podustawowych, które są sprzeczne z wynikającą z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego zasadą niedziałania prawa wstecz, gdyż przepisy te przyznają prawa obywatelom w oparciu o stany faktyczne zaistniałe przed wejściem w życie powyższych przepisów. Szczegółową argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów strona wnosząca skargę kasacyjną zawarła w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone nią orzeczenie Sądu I instancji - mimo błędnego uzasadnienia - odpowiada prawu. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Przy czym wskazać należy, że przez określenie "orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia" rozumie się sytuację, w której nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd I instancji były decyzje organów administracji publicznej obu instancji, jednakże – co należy podkreślić – wydane w postępowaniu wszczętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania płatności zwierzęcej na rok 2007, a nie decyzje wydane w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, w konsekwencji którego nastąpiło przyznanie skarżącemu wnioskowanych płatności. Wskazać nadto należy, że organy po rozpoznaniu wniosku odmówiły stwierdzenia nieważności oraz uznały, że decyzja w przedmiocie płatności zwierzęcej nie jest obarczona wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji skontrolował prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów prawa procesowego i materialnego w zakresie płatności zwierzęcej, wprost nie odnosząc się natomiast do przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Stwierdzenie nieważności stanowi zatem tryb szczególny wzruszenia decyzji ostatecznych czyli wyjątek od związania decyzją i ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Może mieć ono zatem miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. powołanej ustawy (v. M. Jaśkowska, A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 793). W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymaga szczególnie jedna ze wskazanych przesłanek stwierdzenia nieważności, a to przesłanka określona w punkcie 2 art. 156 § 1 k.p.a., zgodnie z którą stwierdzenie nieważności następuje w stosunku do decyzji, która "... wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa...". ylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionycWedług ugruntowanych poglądów orzecznictwa i doktryny, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Rażące naruszenie prawa nie ma zatem miejsca tam, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego. Dominuje pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Z rażącym naruszeniem prawa nie można zatem utożsamiać każdego naruszenia prawa. (v. M. Jaśkowska, A. Wróbel - Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; Lex 2013 i powołane tam orzeczenia oraz: J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, z. 1, s. 69 i n. oraz J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1992 r., SA/Kr 914/92, PS 1994, nr 7–8, s. 159). O rażącym naruszeniu prawa nie można też mówić w przypadku dokonania błędnej wykładni bądź niewłaściwego zastosowania przepisu. Uznać zatem należy, że skoro Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa oznacza to, że tym bardziej nie dopatrzono się w niej rażącego naruszenia prawa, ani też innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ponieważ z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności - której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. - kontrola zaskarżonego wyroku ogranicza się do oceny zasadności podstaw, na których skargę kasacyjną oparto. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną oznacza bowiem, że zakres kognicji sądu kasacyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty - w ramach podstaw przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. i uzasadnionych w treści skargi. Stosownie do ostatniego z powołanych przepisów skargę kasacyjną można oprzeć na dwojakiego rodzaju podstawach, a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podkreśla, że w ramach skonstruowanych zarzutów kasacyjnych żadna z podstaw nie zawiera zarzutu naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. Sąd kasacyjny, stosownie do reguł orzekania wskazanych powyżej oraz związania go zarzutami określonymi w skardze kasacyjnej, nie może zatem dokonać oceny ewentualnego wystąpienia w sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W ramach podstawy kasacyjnej określonej art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący wskazał zaś na naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który to zarzut strona powiązała jedynie z art. 6 k.p.a. W myśl wskazanego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten należy uznać za niezasadny z uwagi na okoliczność, że by w ogóle mówić o stwierdzeniu nieważności decyzji, naruszenie prawa musi mieć charakter kwalifikowany, czyli jak to już przedstawiono powyżej wydanie decyzji musiało nastąpić z rażącym naruszeniem prawa. Zaistnienia takich okoliczności strona skarżąca w ogóle nie podniosła. Za bezzasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji, która świadczyłaby o tym, że ewentualne naruszenie tych przepisów, odnoszących się do zasady prawdy obiektywnej oraz gromadzenia materiału dowodowego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto stwierdzić należy, że skarżący tym bardziej nie wykazał również i w odniesieniu do tego zarzutu, że naruszenie miało charakter rażący. Odnośnie zaś do zarzutu niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z przepisem art. 6 k.p.a. organy działają na podstawie przepisów prawa i w odróżnieniu do sądów, związane są nie tylko ustawami. Wobec czego stwierdzić należy, że skoro w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji orzekały na podstawie obowiązującego aktu wykonawczego, nie można im zarzucić rażącego naruszenia prawa z powodu kwestionowania przez stronę skarżącą zgodności z Konstytucją RP powołanego rozporządzenia MRIRW. Wskazana przez skarżącego okoliczność niekonstytucyjności tego aktu normatywnego mogłaby stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 145a § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Można żądać wznowienia postępowania /.../, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej nie ma też podstaw, by Sądowi I instancji zarzucić naruszenie prawa materialnego regulującego płatności zwierzęce, a to: § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. O prawidłowości zastosowania tych przepisów decyduje stan faktyczny sprawy, a zatem nie można w tym przypadku mówić o rażącym naruszeniu prawa, bowiem nie ma podstaw do przyjęcia, że przy dokonywaniu subsumcji wskazanych przepisów do stanu faktycznego doszło do oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Normy regulujące warunki i tryb przyznawania płatności zwierzęcej były przedmiotem wykładni w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1145/11). Zdaniem sądu kasacyjnego, dla dokonania oceny, czy w przypadku stosowania tych przepisów przy wydawaniu decyzji w przedmiocie płatności zwierzęcej zaszła przesłanka stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, rozstrzygający jest stan prawa, który obowiązywał w dniu wydania aktu. Jak już wspomniano na wstępie, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi zatem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W konsekwencji powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła, a zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej nie uzasadniają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku – nawet mimo błędnej treści uzasadnienia Sądu I instancji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI