II GSK 2417/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego mimo doręczenia jej pełnomocnikowi podmiotu już nieistniejącego.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nieprawidłowo określił stronę postępowania po połączeniu spółek. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów poprzez uchylenie decyzji, która rzekomo nie weszła do obrotu prawnego z powodu błędnego doręczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że decyzja weszła do obrotu prawnego mimo doręczenia jej pełnomocnikowi podmiotu już nieistniejącego, a organ miał obowiązek prawidłowego określenia strony.
Sprawa wywodzi się z kary pieniężnej nałożonej na V. Sp. z o.o. (dalej: Spółka przejęta) za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Prezydent Wrocławia nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało ją w mocy. V. Sp. z o.o. (dalej: Spółka przejmująca), jako następca prawny Spółki przejętej po połączeniu, wniosła skargę do WSA we Wrocławiu. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nieprawidłowo określił stronę postępowania, nie badając kwestii następstwa prawnego po połączeniu spółek i wykreśleniu Spółki przejętej z KRS. WSA podkreślił obowiązek organu do prawidłowego ustalenia strony zgodnie z przepisami k.p.a. i k.s.h. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., twierdząc, że decyzja SKO nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona pełnomocnikowi Spółki przejętej, która już nie istniała. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne od momentu doręczenia lub ogłoszenia, nawet jeśli została doręczona wadliwie lub podmiotowi, który już nie istnieje, o ile nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. NSA podkreślił, że organ miał obowiązek prawidłowego określenia strony, ale strona również powinna współdziałać w wyjaśnieniu stanu faktycznego, zwłaszcza gdy reprezentował ją ten sam pełnomocnik. W konsekwencji, NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i ją oddalił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne od momentu doręczenia lub ogłoszenia, nawet jeśli została doręczona wadliwie lub podmiotowi, który już nie istnieje, o ile nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonej judykaturze i doktrynie, zgodnie z którą doręczenie decyzji, nawet wadliwe, powoduje jej wejście do obrotu prawnego i rozpoczęcie biegu terminów procesowych. Kluczowe jest związanie organu decyzją od momentu doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.d.p. art. 40 § 12 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Podstawa wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji/postanowienia w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego.
k.p.a. art. 109 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis normujący sposób doręczania decyzji stronom.
k.p.a. art. 110 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa moment związania organu administracji wydaną decyzją (od chwili doręczenia lub ogłoszenia).
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.s.h. art. 492 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
Podstawa prawna połączenia spółek przez przeniesienie całego majątku.
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Kwalifikacja kary pieniężnej jako niepodatkowej należności budżetowej.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
k.p.a. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odesłanie do przepisów prawa cywilnego w zakresie zdolności prawnej i czynności prawnych stron.
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
p.p.s.a. art. 53 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji organu II instancji.
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący awizowania przesyłek.
k.p.a. art. 39
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy o doręczeniach.
k.p.a. art. 40
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy o doręczeniach.
k.p.a. art. 14
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pisemności postępowania.
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Czynność organu polegająca na wydaniu decyzji.
k.p.a. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego mimo doręczenia jej pełnomocnikowi podmiotu nieistniejącego. Organ ma obowiązek prawidłowego określenia strony postępowania, uwzględniając następstwo prawne. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ma obowiązek współdziałania w wyjaśnieniu stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Decyzja SKO nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona pełnomocnikowi Spółki przejętej, która już nie istniała, co skutkowało niedopuszczalnością skargi do WSA.
Godne uwagi sformułowania
organ ma obowiązek prawidłowego określenia strony postępowania decyzja taka weszła do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne Uznawanie tej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne strona, szczególnie reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, współdziałania w dążeniu do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
członek
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia decyzji administracyjnej do obrotu prawnego, skutków wadliwego doręczenia oraz obowiązków organu i strony w postępowaniu administracyjnym w kontekście następstwa prawnego i połączeń spółek."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i doręczenia decyzji podmiotowi nieistniejącemu, ale jego zasady dotyczące wejścia decyzji do obrotu prawnego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – kiedy decyzja administracyjna zaczyna obowiązywać, co ma kluczowe znaczenie dla terminów i praw stron. Aspekt połączenia spółek dodaje jej złożoności.
“Decyzja administracyjna doręczona nieistniejącej firmie – czy nadal obowiązuje?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2417/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska Wojciech Kręcisz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Kara administracyjna Sygn. powiązane III SA/Wr 983/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-09-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 6, art. 174 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 109 § 1, art. 110 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 983/22 w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2022 r. nr SKO 4101/150/22 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz V. Sp. z o.o. we W. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 26 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 983/23 po rozpoznaniu skargi V. Sp. z o.o. we W. (dalej: Spółka przejmująca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: Kolegium, SKO) z 17 czerwca 2022r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W wyniku oględzin pasa drogowego pracownicy Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W. (dalej: ZDiUM) stwierdzili, że w dniach 16 - 17 stycznia 2020 r., 20 - 24 stycznia 2020 r., 27 – 30 stycznia 2020 r., 3 – 7 lutego 2020 r., 10 – 14 lutego 2020r., 17 – 18 lutego 2020 r., 21 lutego 2020 r., 24 – 28 lutego 2020 r., 2 – 6 marca 2020 r., 9 – 13 marca 2020 r., 16 – 20 marca 2020 r. oraz 23 – 27 marca 2020 r. V. Sp. z o.o. we W. (dalej: Spółka przejęta) bez zezwolenia zarządcy drogi zajęła pas drogowy drogi gminnej ul. [...] we W. o powierzchni 235,80 mkw pobocza, tj. 216,4 mkw – działka drogowa nr [...], [...] obręb [...] oraz 19,4 mkw – działka drogowa nr [...], [...] obręb [...] Zajęcie polegało na wygrodzeniu działek drogowych pod zaplecze kontenerowe budowy. Pomiary geodezyjne określające powierzchnię zajęcia ww. pasa drogowego ZDiUM wykonał 14 stycznia 2020 r. w związku z wnioskiem Spółki przejętej o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Prezydent Wrocławia (dalej: Prezydent) 30 marca 2020 r. wydał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej ul. [...] we W. w okresie od 30 marca do 9 sierpnia 2020 r na prawach wyłączności wygrodzenia strefy bezpieczeństwa w ww. pasie drogowym. Opierając się na ustaleniach ww. oględzin pasa drogowego Prezydent wszczął z urzędu wobec Spółki przejętej postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi publicznej bez zezwolenia zarządcy drogi, które zostało zakończone decyzją tego organu z 30 grudnia 2021 r. wydaną na podstawie m.in. art. 19 ust. 5, art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1376 z późn. zm.; dalej: u.d.p.), wymierzającą Spółce przejętej karę pieniężną w wysokości 58.950 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy wyżej opisanego w sporób wyżej podany pasa drogowego drogi publicznej na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, w okresie od 16 stycznia do 27 marca 2020 r. (w sumie 50 dni) i powierzchni zajęcia 235,80 mkw. Decyzję tę doręczono 11 maja 2022 r. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki przejętej, do którego załączyła m.in. wydruk odpisu KRS aktualnego na dzień 24 maja 2022 r., Kolegium decyzją z 17 czerwca 2022r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzję tę doręczono 31 października 2022 r. Skargę do WSA we Wrocławiu złożyła Spółka przejmująca jako następca prawny Spółki przejętej w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526 z późn. zm.; dalej: k.s.h.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu ww. skargi, uznał ją za uzasadnioną i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzję Kolegium. Uzasadnił tym, że sprawa dotyczy zasadności wymierzenia przez Prezydenta jako zarządcę drogi, na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Spółce przejętej kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg bez zezwolenia zarządcy drogi. Z akt administracyjnych wynikało, że decyzja Prezydenta została wydana 30 grudnia 2021 r. i skierowana do Spółki przejętej, i doręczona 11 maja 2022 r. Natomiast zaskarżona decyzja SKO została wydana 17 czerwca 2022 r., skierowana była także do Spółki przejętej i doręczono ją w dniu 31 października 2022 r. Z akt sądowych sprawy wynikało, że doszło do połączenia obu spółek i skarżąca stała się Spółką przejmującą, w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. przez przeniesienie całego majątku Spółki przejętej na jej rzecz, na mocy uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki V. Sp. z o.o. za zgodą Spółki przejmującej wyrażoną w uchwale Zarządu skarżącej z dnia 4 maja 2022r. Spółka przejęta została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 9 czerwca 2022 r., wpis uprawomocnił się 28 września 2022 r. Z dostępnych WSA dokumentów nie wynikał dzień połączenia ww. Spółek. Okoliczność ta jego zdaniem miała znaczenie dla oceny następstwa prawnego oraz prawidłowego określenia strony postępowania odwoławczego. Kolegium okoliczności tej nie uwzględniło i tym samym nie poddało jej ocenie w zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji przypomniał, że procedura wymierzenia omawianej kary pieniężnej wynika z art. 40 ust. 12 u.d.p. Kara pieniężna wymierzona na tej podstawie stanowi administracyjną karę pieniężną. Stanowi też dochód budżetu gminy i mieści się tym samym w katalogu środków publicznych jako niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz.305 ze zm.; dalej: u.f.p.). Jednakże ani przepisy u.f.p. nie regulują sukcesji, następstwa prawnego w przypadku łączenia spółek kapitałowych i wpływu jej na tok postępowania w sprawie administracyjnych kar pieniężnych, podobnie jak uregulowania ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Sąd odwołał się do art. 28 k.p.a. definiującego stronę postępowania i art. 30 § 1 k.p.a., odsyłającego przy ocenie zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych stron do przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zdaniem WSA oznaczało to, że zagadnienie następstwa prawnego w przypadku połączenia spółek kapitałowych, w tym również w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 40 ust. 12 u.d.p., winno być ocenione na podstawie przepisów szczególnych, tj. k.s.h. Natomiast SKO zaniechało badania tego problemu, przyjmując aktualność odpisu KRS Spółki przejętej, złożonego z odwołaniem. Obowiązek prawidłowego określenia strony, z uwzględnieniem następstwa prawnego i procesowego, wynika zaś z zasad ogólnych postępowania uregulowanych w szczególności w art. 6 (zasada praworządności), art. 7 (zasady prawdy obiektywnej) i art. 10 § 1 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu). Kolegium nie zapewniło Spółce przejmującej skorzystania z prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zaniedbanie tego obowiązku w sprawie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. WSA zauważył, że żaden przepis k.p.a. nie wymaga obowiązkowego informowania organu administracji o przekształceniach, przejęciach spółki, natomiast organ ma obowiązek prawidłowego określenia strony postępowania z uwzględnieniem, m.in. zasady domniemania znajomości ogłoszonych wpisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (art. 15 ust. 1 ustawy o KRS). Zaniedbanie tego obowiązku doprowadziło do braków w ustaleniach faktycznych związanych z wyjaśnieniem następstwa prawnego w sprawie i momentu jego zaistnienia w sytuacji, gdy Spółka przejęta została przejęta przez Spółkę przejmującą i wykreślona z rejestru przedsiębiorców. W tej sytuacji WSA kontrolę legalności zaskarżonej decyzji co do meritum, w tym w zakresie zgłoszonych zarzutów skargi, uznał za przedwczesną. Z powyższym wyrokiem nie zgodziło się Kolegium i wystąpiło ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargi wniesionej na decyzję Kolegium z 17 czerwca 2022 r., nr SKO4101/150/22 i uchylenie tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w sytuacji, w której opisana decyzja organu odwoławczego nie została doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, a zatem wniesiona skarga jako niedopuszczalna powinna zostać odrzucona przez ten sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W oparciu o powyższy zarzut SKO wnosiło na podstawie art. 189 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi; zasądzenie na rzecz organu od Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz oświadczyło, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżące kasacyjnie Kolegium powołało argumenty na poparcie zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka przejmująca wnosiła o oddalenie środka odwoławczego, zasądzenie od SKO kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Strony nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a., ponieważ Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, podobnie jak druga strona – Spółka, która w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej także oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Wymaga wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy wyjaśnić, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Sąd odwoławczy ograniczył swoje rozważania do oceny prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa, dokonanej przez Sąd I instancji, gdyż był związany podstawami skargi kasacyjnej, na mocy art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Określenie granic rozpoznania skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do zastępowania autora skargi kasacyjnej w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 p.p.s.a., ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 p.p.s.a. wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami p.p.s.a.(por. wyrok NSA z 16 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 1135/22; opubl. podobnie jak niżej cytowane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi zatem być bardzo precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami tego środka - możliwe jest uwzględnienie tylko tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie jest natomiast władny badać, czy WSA nie naruszył również innych przepisów, o ile nie dotyczy to kwestii uwzględnianych z urzędu. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd kasacyjny nie zastępuje więc strony i nie precyzuje przytoczonych podstaw kasacyjnych, w tym nie poszukuje przepisów analogicznych do tych, jakie strona wprost zarzuciła w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1459/23). Uwagi te były niezbędne z uwagi na konstrukcję jedynego zarzutu, jaki zgłosiło Kolegium w skardze kasacyjnej. Powołując się na podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniesiono w nim naruszenie wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi o uwzględnieniu przez Sąd skargi na decyzję lub postanowienie i uchyleniu tej decyzji lub postanowienia w całości albo w części, w przypadku stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z dalszego sformułowania ww. zarzutu tym naruszeniem miało być naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który zastosowany skutkowałby odrzuceniem przez WSA skargi Spółki przejmującej. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z kolei mówi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Tą inną przyczyną niedopuszczalności skargi miał być brak jej doręczenia i wobec tego niewejście jej do obrotu, skoro Kolegium doręczyło swoją decyzję pełnomocnikowi Spółki przejętej, która nie figurowała już w KRS, wobec jej wykreślenia z dniem 9 czerwca 2022 r., czyli zarówno w dacie wydania decyzji przez Kolegium (17 czerwca 2022 r.) oraz w dacie dręczenia tej decyzji (31 października 2022 r.). Jednakże autor skargi kasacyjnej nie podał już w zarzucie podstaw prawnych przemawiających za prawidłowością kwalifikacji jego twierdzeń, tj. podstaw innych przyczyn skutkujących niedopuszczalnością skargi. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał na art. 109 k.p.a. Mimo że zarzut skargi kasacyjnej nie spełniał wymagań wynikających z przywołanych przepisów p.p.s.a., to mając na uwadze uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę w granicach wyznaczonych tym zarzutem. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Skarżący organ na poparcie argumentu, że skoro zakwestionowana przez WSA decyzja nie została doręczona aktualnej stronie postępowania – Spółce przejmującej, a doręczono ją pełnomocnikowi Spółki przejętej (zresztą następnie reprezentującemu Spółkę przejmującą) i tym samym nie zaistniała w obrocie prawnym, co miało uniemożliwiać dokonanie określonych czynności procesowych (s. 4 skargi kasacyjnej), odwołał się do art. 109 k.p.a. oraz szeregu wyroków sądów administracyjnych (WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II SA/Go 948/16 oraz postanowień: WSA we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 813/22, NSA w sprawie III FSK 51/23, chociaż sprawa ta została zakończona wyrokiem oraz w sprawie I FSK 1124/23, s. 5 skargi kasacyjnej). Co do zasadności odwołania się do art. 109 § 1 k.p.a., przepis ten stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie. Przepis ten normuje sposób zawiadomienia strony o treści decyzji. Stanowi gwarancję realizacji jednej z zasad postępowania – zasady pisemności wyrażonej w art. 14 k.p.a. Jednakże na podstawie tylko treści art. 109 § 1 k.p.a. nie można ustalić momentu wejścia do obrotu prawnego decyzji administracyjnej. Skutek ten wynika z zestawienia art. 109 k.p.a. z art. 110 k.p.a., który w § 1 mówi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję (o której to czynności organu mówi art. 104 § 1 k.p.a.) jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zatem wydana decyzja wywołuje skutki procesowe dopiero od daty jej doręczenia lub ogłoszenia. Skutki te są następujące: organ administracji staje się związany wydaną decyzją (art. 110 k.p.a.) i nie może jej zmienić czy uchylić inaczej niż w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w k.p.a. i z udziałem stron tego postępowania; jeżeli doręczono decyzję organu I instancji, to rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.), a jeżeli doręczono decyzję organu II instancji, to rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na mocy art. 53 § 1 p.p.s.a. (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2024, komentarz do art. 109, t. 1; P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el.2024, komentarz do art. 109, t. 3; K. Klonowski w: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. III, WKP 2023, komentarz do art. 109, t.1). W odniesieniu do kwestii błędnego doręczenia, np. że dostarczono decyzję innemu niż wnioskodawca podmiotowi, fakt ten jednak oznacza, że decyzja taka weszła do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne. W takiej sytuacji uznawanie tej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne (por. wyroki NSA z: 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08; 24 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 268/22). Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach (art. 39, art. 40 k.p.a.), z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona jedynie "do wiadomości" (por. wyroki NSA z: 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 3302/19 i powołane w nim orzecznictwo). Skład orzekający zgadza się z powołanymi argumentami judykatury i doktryny. Autor skargi kasacyjnej nie przeciwstawił argumentów, które podważyłyby utrwalone i przedstawione stanowisko. Zresztą nie oparł swojej argumentacji na naruszeniu art. 110 § 1 k.p.a., mimo istotnego znaczenia tej regulacji dla oceny skutków doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi Spółki przejętej. Przywołane przez skarżące kasacyjnie Kolegium orzeczenia nie dotyczyły sytuacji, jaka zdarzyła się w niniejszej sprawie, albowiem w sprawie II SA/Go 948/16 wystąpiła kwestia nieprawidłowego, nie spełniającego wymogów art. 44 k.p.a., awizowania przesyłki, z kolei w sprawie I SA/Wr 813/22 nie było prawidłowego doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego; sprawa III FSK 51/23 została zakończona wyrokiem, w którym uwzględniono zarzuty przede wszystkim naruszenia prawa materialnego, a w sprawie I FSK 1124/23 wystąpił problem wniesienia skargi do sądu przed prawidłowym doręczeniem decyzji. W kontrolowanej sprawie zaś decyzja została doręczona, z tym że pełnomocnikowi podmiotu, który już nie istniał. Organ nie podważał, że ciążył na nim wynikający z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek prawidłowego określenia strony postępowania, co podkreślał Sąd. Należy jednak podkreślić, że z art. 7 k.p.a. wypływa także powinność strony, szczególnie reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, współdziałania w dążeniu do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zwłaszcza gdy Spółkę przejętą, jak i Spółkę przejmującą reprezentował ten sam pełnomocnik. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). O kosztach postępowania kasacyjnego (w pkt 2 sentencji) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI