II GSK 24/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że wynajmujący lokal, w którym urządzano gry hazardowe na automatach, jest "urządzającym gry" w rozumieniu ustawy.
Skarga kasacyjna dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. M. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżąca twierdziła, że jedynie wynajęła lokal, a nie aktywnie organizowała gry. WSA oddalił jej skargę, a NSA w wyroku z 17 lipca 2025 r. podtrzymał to stanowisko. Sąd uznał, że szeroka definicja "urządzającego gry" obejmuje również podmioty udostępniające lokal i czerpiące z tego korzyści, nawet jeśli nie są bezpośrednimi organizatorami.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżąca argumentowała, że jej rola ograniczała się do wynajęcia lokalu podmiotowi trzeciemu, a nie aktywnego organizowania gier hazardowych. Zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych) poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", jednakże orzecznictwo NSA konsekwentnie przyjmuje szerokie rozumienie tego terminu. "Urządzanie gier" obejmuje ogół czynności logistycznych i organizacyjnych umożliwiających realizację działalności hazardowej, w tym zorganizowanie miejsca, przystosowanie go, zapewnienie dostępu, utrzymanie automatów w sprawności, a także "stwarzanie komuś odpowiednich warunków". W ocenie NSA, skarżąca, poprzez wynajem lokalu spółce B. Sp. z o.o. na działalność rozrywkowo-hazardową i czerpanie z tego zysku, a także zapewnienie porządku, bezpieczeństwa i powiadamianie o nieprawidłowościach w działaniu automatów, aktywnie uczestniczyła w organizowaniu gier hazardowych. Sąd uznał, że fakt udostępnienia lokalu i czerpania z tego korzyści jest wystarczający do przypisania skarżącej cechy "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, niezależnie od tego, czy była ona bezpośrednim operatorem automatów. NSA oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając je za bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot wynajmujący lokal, który czerpie z tego tytułu zysk i zapewnia warunki umożliwiające prowadzenie działalności hazardowej, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szeroką wykładnię pojęcia "urządzającego gry", obejmującą nie tylko bezpośrednich operatorów, ale także podmioty zapewniające zaplecze logistyczne i organizacyjne, w tym udostępniające lokal i czerpiące z tego korzyści finansowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Kara pieniężna podlega urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry. Szerokie rozumienie pojęcia "urządzającego gry" obejmuje także podmioty udostępniające lokal i czerpiące z tego korzyści.
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Określa wysokość kary pieniężnej za osiem automatów (96 000 zł).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA o oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka interpretacja pojęcia "urządzającego gry" obejmuje podmioty udostępniające lokal i czerpiące z tego korzyści, nawet jeśli nie są bezpośrednimi operatorami. Działania polegające na wynajmie lokalu na działalność hazardową, zapewnieniu porządku, bezpieczeństwa i powiadamianiu o nieprawidłowościach w działaniu automatów, świadczą o "urządzaniu gier" w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Skarżąca jedynie wynajęła lokal i nie brała aktywnego udziału w organizacji gier. Błędna wykładnia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez sąd pierwszej instancji. Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 151, 145, 133, 134 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
"Urządzanie gier" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych. "Urządzanie" to również "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie odnosi się do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry".
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności podmiotu udostępniającego lokal na działalność hazardową jako \"urządzającego gry\" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynajmu lokalu na cele hazardowe i może wymagać analizy konkretnych umów i okoliczności faktycznych w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy szerokiej interpretacji przepisów dotyczących gier hazardowych, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych. Pokazuje, jak sąd może rozszerzać definicje prawne na nowe sytuacje.
“Wynajmujesz lokal pod działalność hazardową? Możesz być uznany za "urządzającego gry"!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 24/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Karolina Kisielewicz-Sierakowska Małgorzata Rysz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Łd 550/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-10-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 471 art. 89 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity. Dz.U. 2024 poz 935 art. 184, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 550/21 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 6 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 550/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę A. M. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1/ naruszenie prawa materialnego, a to: a/ art 89 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, obejmującego również skarżącą, której czynności sprowadzały się do wynajęcia lokalu podmiotowi trzeciemu, bez dokonywania przez skarżącą, żadnych innych czynności, w tym zwłaszcza bez wykonywania czynności dotyczących aktywnej organizacji gier, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zastosowania tych przepisów w stosunku do skarżącej i bezzasadnego nałożenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry; 2/ naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: - art 151 p.p.s.a. w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 89 ust 1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 2 u.g.h. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w wyniku błędnej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym zwłaszcza nietrafne przyjęcie, że: a) skarżąca dostarczała najemcy energię elektryczną, podczas gdy w realiach faktycznych sprawy, zwłaszcza w związku z umową najmu ze spółką B. Sp. z o.o. jest oczywistym, że opłaty te są ekonomicznie zawarte w samym czynszu najmu/dzierżawy powierzchni, bez ich wyodrębniania, co wymagałoby zainstalowania specjalnie przy automatach odrębnego podlicznika energii elektrycznej monitorującego zużycie energii, b) zgoda na zamontowanie na wydzierżawionej powierzchni automatu oznaczała współdziałanie z dzierżawcą powierzchni (co jest jedynie uprawnione w zakresie samego zawarcia umowy - jako immanentna cecha umowy zobowiązującej dwustronnej - nie stanowi natomiast w żadnym wypadku sugerowanego przez Sąd bez oparcia w materiale dowodowym "współdziałania w urządzaniu gier"), c) obowiązkiem umownym skarżącej było zapewnienie niezakłóconego dostępu do automatu osobom chcącym z niego skorzystać (gdy tymczasem z umowy wynika jedynie zapewnienie dostępu do przedmiotu najmu - powierzchni - dzierżawcy, a korzystanie przezeń z powierzchni, czy udostępnienie automatu na powierzchni wydzierżawionej, jest kwestią leżącą wyłącznie w gestii dzierżawcy, nie obarcza natomiast wydzierżawiającego), co prowadziło do niezgodnego ze stanem faktycznym oraz samą treścią umowy pomiędzy B. Sp. z o.o. a skarżącą, przyjęcia po stronie skarżącej "urządzania gier" oraz wymierzenia skarżącej niezasadnej kary pieniężnej z art 89 u.g.h., d) skarżąca kasacyjnie w jakikolwiek aktywny sposób realizowała umowę najmu łączącą ją z właścicielem urządzeń, a w szczególności, że wykonywała obowiązki wynikające z umowy najmu świadczące o urządzaniu gier na automatach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Według Sądu pierwszej instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne - wobec ich prawidłowości - uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że stanowiące przedmiot kontroli automaty do gier o nazwach: [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...], [...]nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...] oraz [...] nr [...], służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., po trzecie zaś, nałożenie na stronę skarżącą - jako urządzającą gry - na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy, kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na wymienionych automatach poza kasynem gry, a wymieniony przepis ustawy o grach hazardowych mógł stanowić materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na tych automatach poza kasynem gry. Zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniają twierdzenia, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest zgodny z prawem. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarówno oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - zarzuty z pkt 1/ lit. a/ petitum skargi kasacyjnej oraz pozostające z nimi w funkcjonalnym związku, a oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - zarzuty z pkt 2/ lit. a) - d) petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których strona skarżąca zmierza do podważenia prawidłowości podejścia Sądu pierwszej instancji do wykładni - a w konsekwencji również i do prawidłowości zastosowania w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy - przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Zdaniem skarżącej, o braku podstaw do przypisania jej naruszenia polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, a ściślej rzecz ujmując przypisania cechy podmiotu "urządzającego gry", miały świadczyć postanowienia umowy najmu powierzchni użytkowej łączącej skarżącą ze spółką B. z [...] września 2013 r. oraz umowy współpracy z [...] września 2013 r., które wadliwie - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - ocenione zostały zarówno przez organy administracji, jak i przez Sąd pierwszej instancji, który ocenę tę zaakceptował. Odnosząc się do tych zarzutów, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie należy na wstępie wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm., dalej: "u.g.h.") karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie natomiast do pkt 2 ust. 2 art. 89 tej ustawy, wysokość kary pieniężnej wynosi za osiem automatów 96 000 zł. Prawnie istotną kwestią w świetle możliwości stosowania kary z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wymagającą wyjaśnienia w odniesieniu do zagadnienia stawianego na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych, jest więc ocena prawidłowości odkodowania i zastosowania normy wynikającej z literalnego brzmienia treści tego przepisu, w zakresie zwrotu "urządzający gry". Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest więc odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z: 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16; 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 310/17). Jakkolwiek ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić-urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.) "Urządzanie", to według wyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również - a trzeba to podkreślić - "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wyraziło się to w podjęciu na podstawie umów najmu powierzchni użytkowej łączących skarżącą ze spółką B. (z [...] września 2013 r. oraz umowy współpracy z [...] września 2013 r.) wspólnie realizowanego przedsięwzięcia polegającego na udostępnieniu w kontrolowanym lokalu ww. automatów do gier w celu prowadzenia na nich "działalności rozrywkowej - hazardowej", w sposób dostępny dla ogółu, a więc "urządzaniu gier" na tych automatach, w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do ziszczenia się przesłanek uzasadniających uznanie strony skarżącej za urządzającą gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił znaczenie postanowień powołanej umowy najmu powierzchni użytkowej kontrolowanego lokalu. Analiza tych postanowień doprowadziła przy tym Sąd pierwszej instancji do trafnej konkluzji, że skarżąca wynajęła spółce B. część powierzchni tego lokalu, w celu prowadzenia na niej działalności rozrywkowej - hazardowej. Postanowienia powołanej umowy dotyczące utrzymania porządku (sprzątania) oraz zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony) oraz w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń do niezwłocznego, co najmniej telefonicznego, powiadomienia najemcy świadczą o tym, co trafnie podkreśliły organy w wydanych w sprawie decyzjach, że skarżąca czerpała zysk nie tyle z wynajmu części powierzchni kontrolowanego lokalu, ale z tego tytułu, że w lokalu tym były urządzane gry na kontrolowanych automatach. Bez znaczenia przy tym dla prawnej kwalifikacji udziału skarżącej w opisanym przedsięwzięciu pozostaje kwestia rozliczenia opłat za zużycie energii elektrycznej, niezbędnej do działania kontrolowanych automatów, eksponowana przez skarżącą w zarzucie z pkt 2/ lit. a) petitum skargi kasacyjnej. Realizując postanowienia wymienionej umowy, skarżąca uczestniczyła więc w organizowaniu (współorganizowaniu) gier hazardowych, stwarzając warunki umożliwiające udział w grach na spornych automatach w ramach działalności prowadzonej w kontrolowanym lokalu. Były to - w ocenie Sądu pierwszej instancji, którą Naczelny Sąd Administracyjny podziela - działania podejmowane w celu zorganizowania przedsięwzięcia polegającego na urządzaniu gier hazardowych poza kasynem gry na kontrolowanych automatach. W rekapitulacji przedstawionych argumentów trzeba również podnieść, albowiem nie jest to bez znaczenia, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - jak podkreślono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 - jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. W świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą należy uznać - po pierwsze - fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w ustawie o grach hazardowych, a po drugie - ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Fakt urządzania gier na automacie do gry, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. potwierdza natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, a czego nie mogły podważyć zarzuty skargi kasacyjnej oparte na naruszeniu art. 151 w zw. z art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi." Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11). W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11, te i kolejne orzeczenia sądów administracyjnych, dostępne są na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m.in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09). Fakt, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę (zamiast ją uwzględnić jak żądał tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił temu przepisowi. W relacji do rozpoznawanego zarzutu należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej, nie dość, że nie wskazał, z którym to konkretnie aspektem zasady wyrażonej na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz jej konsekwencji dla przyjętego modelu sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej wiąże naruszenie tego przepisu, to nie wyjaśnił w żaden sposób, na czym dokładnie polegał wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy. Tak samo zresztą, jak odnośnie do zarzutu naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a. Stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać więc za bezzasadne. Z kolei, w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podobnie jak art. 151 p.p.s.a. należy do tzw. przepisów wynikowych i znajduje zastosowanie w sprawie, jeśli po przeprowadzonej kontroli WSA stwierdzi, że doszło do naruszeń przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Oznacza to, że jego naruszenie jest zawsze następstwem złamania przez sąd pierwszej instancji innych przepisów, a dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartej o ten przepis wymaga się wskazania tychże przepisów (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10, wyrok NSA z 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2387/12). Zatem, w przypadku nieskuteczności wszystkich pozostałych zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, nie mogłoby jednocześnie dojść do naruszenia przepisów wynikowych jakimi są art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a czy art. 151 p.p.s.a. Zatem, zarzutem naruszenia przepisów postępowania podniesionym w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, jak również w przedstawionym na jego poparcie uzasadnieniu, skarżąca poczynionych w sprawie ustaleń nie podważyła. Wyraziła jedynie krytyczne uwagi w zakresie ustalenia, że w jakikolwiek aktywny sposób realizowała umowę najmu łączącą ją z właścicielem urządzeń, a w szczególności, że wykonywała obowiązki wynikające z umowy najmu świadczące o urządzaniu gier na automatach, nie przeciwstawiając wnioskom formułowanym na tej podstawie, żadnych przekonujących argumentów, ani też dowodów przeciwnych, w świetle których wnioski te można byłoby zasadnie, a przede wszystkim skutecznie podważyć. Ze wszystkich wskazanych powodów podniesione zarzuty kasacyjne należało więc uznać za niezasadne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI