II GSK 24/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga kasacyjna T. S. dotyczyła wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Decyzja ta odmawiała wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa NBP z 1979 r., która miała zablokować środki dewizowe na rachunku T. S. po jego wyjeździe do NRD. T. S. twierdził, że jego ojciec, T. S., zgromadził oszczędności w Polsce, które zostały zablokowane w 1979 r. bez wydania formalnej decyzji. Prezes NBP wielokrotnie odmawiał wszczęcia postępowania, argumentując, że przepisy dewizowe z 1952 r. nie przewidywały wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych w sprawie blokowania rachunków cudzoziemców dewizowych, a otwarcie takiego rachunku było czynnością techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że brak jest dowodów na istnienie decyzji z 1979 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA są niezasadne, a ustalenia faktyczne organu i sądu pierwszej instancji, że nie wydano decyzji z 1979 r., są prawidłowe. NSA podkreślił, że nawet jeśli doszło do wstrzymania wypłat, to nie było ono poprzedzone decyzją administracyjną, a postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji, a nie zdarzeń faktycznych. W związku z brakiem dowodów na istnienie kwestionowanej decyzji, odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów prawa dewizowego z okresu PRL dotyczących blokowania środków na rachunkach bankowych oraz zasady prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych w przypadku braku dowodów na istnienie decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 70./80. XX wieku i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność do współczesnych spraw, choć zasady proceduralne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak formalnej decyzji administracyjnej o zablokowaniu środków na rachunku bankowym wyklucza możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności takiej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dowodów na wydanie formalnej decyzji administracyjnej wyklucza możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności, ponieważ postępowanie to dotyczy decyzji, a nie zdarzeń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może dotyczyć jedynie istniejącej decyzji. W przypadku braku dowodów na wydanie decyzji w 1979 r. przez Prezesa NBP, nie było przedmiotu do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Czy otwarcie rachunku zablokowanego dla cudzoziemca dewizowego w 1979 r. wymagało wydania indywidualnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z przepisami prawa dewizowego z 1952 r. i rozporządzenia wykonawczego, otwarcie rachunku zablokowanego dla cudzoziemca dewizowego było czynnością techniczną i nie wymagało wydania indywidualnej decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że przepisy dewizowe z 1952 r. nie przewidywały wydawania decyzji administracyjnych w sprawach blokowania rachunków cudzoziemców dewizowych, a jedynie procedury dotyczące zezwoleń dewizowych. Status cudzoziemca dewizowego rozstrzygał Minister Finansów.
Czy sąd administracyjny może badać zasadność odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdy strona nie udowodniła istnienia tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd bada dopuszczalność wszczęcia postępowania, w tym istnienie przedmiotu postępowania (decyzji) i legitymację strony.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że na etapie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego organ bada jedynie, czy istnieje decyzja, która mogłaby podlegać unieważnieniu, oraz czy wnioskodawca ma zdolność procesową. Badanie merytorycznych przesłanek nieważności następuje dopiero w kolejnym etapie.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 marca 1952 r. Prawo dewizowe
Określał kto jest cudzoziemcem dewizowym (osoba zamieszkała za granicą).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej art. 18 § ust. 2
Regulowało rodzaje rachunków bankowych dla cudzoziemców dewizowych (wolne, zablokowane, specjalne).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej art. 19 § ust. 1
Regulowało obrót wartościami na rachunkach dewizowych.
Pomocnicze
u.d. art. 8
Ustawa z dnia 28 marca 1952 r. Prawo dewizowe
Minister Finansów rozstrzygał wątpliwości co do statusu cudzoziemca dewizowego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na wydanie decyzji administracyjnej z 1979 r. blokującej środki dewizowe. • Otwarcie rachunku zablokowanego było czynnością techniczną, a nie decyzją administracyjną. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji, a nie zdarzeń faktycznych. • Skarżący nie wykazał istnienia decyzji, której nieważności domagał się stwierdzenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na istnieniu decyzji z 1979 r. i jej nieważności. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa dewizowego z 1952 r. i rozporządzenia wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji • nie ma przedmiotu orzekania o nieważności • otwarcie rachunku zablokowanego było czynnością techniczną i nie wymagało wydawania decyzji • nie została wydana żadna decyzja administracyjna odnośnie rachunku bankowego skarżącego w 1979 r.
Skład orzekający
Andrzej Kuba
sprawozdawca
Jan Kacprzak
przewodniczący
Krystyna Anna Stec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa dewizowego z okresu PRL dotyczących blokowania środków na rachunkach bankowych oraz zasady prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych w przypadku braku dowodów na istnienie decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 70./80. XX wieku i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność do współczesnych spraw, choć zasady proceduralne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudno jest dochodzić praw sprzed dekad, gdy brakuje dokumentacji, a przepisy były inne. Jest to ciekawy przykład z historii prawa dewizowego i praktyki administracyjnej.
“Czy można odzyskać pieniądze zablokowane 30 lat temu bez dowodu na istnienie decyzji?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.