II GSK 2395/25

II GSK 2395/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Bk 1021/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2025-06-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 54a par. 1, art. 6, art. 49 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1021/25 w sprawie skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2025 r., nr 407.280/F-22/XV/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., odrzucił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oraz zwrócił stronie uiszczony od skargi wpis.
Sąd I instancji wskazał, że w dnia 3 marca 2025 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 10 lutego 2025 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 10 lutego 2025 r. wystąpiła także R. B. Sp. z o.o. w K..
M. B. T. Sp. z o.o. w likwidacji w W. wniosła natomiast do sądu administracyjnego skargę na decyzję SKO z dnia 10 lutego 2025 r., która to skarga w na podstawie art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), została rozpoznana przez SKO jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z obydwoma wymienionymi wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wskutek rozpoznania powołanych wniosków, decyzją z dnia 15 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 10 lutego 2025 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2025 r. wraz z pouczeniem o sposobie oraz terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący w dniu 12 maja 2025 r. wniósł skargę do sądu na decyzję SKO z dnia 10 lutego 2025 r.
W takim stanie sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegała wyłączenie decyzja wydana na skutek rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzja SKO z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr 407.184/AH/X/2025 40.389/X/2025. Sąd zauważył, że decyzja ta nie została objęta skargą skarżącego.
Sąd wskazał ponadto, że w chwili wniesienia skargi na decyzję SKO z dnia 10 lutego 2025 r. (tj. w dniu 12 maja 2025 r.) przez stronę w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja SKO z 15 kwietnia 2025 r. wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, co oznaczało, że zaskarżenie do sądu decyzji SKO z dnia 10 lutego 2025 r. było niedopuszczalne.
M. B., skargą kasacyjną zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie przepisu:
- art. 6 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji dyspozycji tego przepisu pomimo, że zachodziły ku temu przesłanki, w szczególności skarga złożona przez stronę budziła uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia zaskarżonej decyzji a strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika;
- art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie właściwego oznaczenia zaskarżonej decyzji oraz wskazanie naruszenia prawa przez skarżącego, w przypadku gdy treść złożonego pisma przez stronę nie spełnia wymagań formalnych.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesionej w niej zarzuty nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, a istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Mając powyższe na uwadze, w świetle stawianych zaskarżonemu postanowieniu w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz ich uzasadnienia, stwierdzić należy, że strona nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji w sprawie, a które to ustalenia legły u podstaw odrzucenia skargi strony wniesionej na powołane rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2025 r.
Nie jest zatem sporne, że powołana decyzja z dnia 10 lutego 2025 r. stała się przedmiotem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez skarżącego oraz spółkę R. B.. Wniesiona zaś przez M. B. T. Sp. z o.o. w likwidacji w W. skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 54a § 1 p.p.s.a. została rozpoznana przez SKO jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W konsekwencji tak ukształtowanego stanu faktycznego sprawy administracyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, decyzją z dnia 15 kwietnia 2025 r., utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 10 lutego 2025 r.
Poza sporem jest również fakt, iż to decyzja SKO z dnia 15 kwietnia 2025 r., mogła stać się przedmiotem skarg wymienionych spółek jak i skarżącego do sądu administracyjnego.
Istota sporu, wobec pomieszczonych w tiret pierwszym i drugim petitum skargi kasacyjnej zarzutów, sprowadza się zatem do oceny, czy Sąd I instancji dokonując badania skargi w zakresie jej dopuszczalności zobowiązany był do zastosowania regulacji z art. 6 p.p.s.a., a w konsekwencji do wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych tejże skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a.
Strona skarżąca kasacyjnie podnosi bowiem, że zachodziły przesłanki do zastosowania art. 6 p.p.s.a., gdyż w sprawie zachodziły wątpliwości, co do prawidłowego oznaczenia przez stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 6 p.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
Powołany przepis formułuje ogólną zasadę udzielania pomocy stronom. Zasada ta ma zapobiec nierówności stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może wynikać z nieznajomości prawa przez jedną stronę i posiadania w tym zakresie odpowiednich wiadomości przez drugą stronę (M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne, 2004, s. 77).
Na kanwie omawianej regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że określenie "potrzebne wskazówki", użyte w art. 6 p.p.s.a., interpretowane jest jako wskazówki sądu, bez których strona niemająca pomocy prawnej pozbawiona byłaby wpływu na toczący się proces i przez to nie mogła zrealizować swoich uprawnień. Nie oznacza to, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań. Sędzia nie może również dokonywać czynności procesowych zamiast strony (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 272/13 i z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 922/14).
Jak zatem wynika z powyższych rozważań, zastosowanie art. 6 p.p.s.a. wobec strony występującej przed sądem administracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika nie ma charakteru absolutnego udzielania przez sąd pomocy prawnej takiej stronie. Pomoc tego rodzaju materializuje się natomiast w sytuacji gdy działania lub zaniechania strony z uwagi na jej nieporadność lub nieznajomość obowiązujących przepisów prawa, przede wszystkim zaś przepisów procedury przed sądami administracyjnymi mogłoby doprowadzić do pozbawienia takiej strony wpływ na toczący się proces lub mogłoby spowodować niemożność realizacji uprawnień przysługujących stronie.
Oceniając niniejszą sprawę przez pryzmat wniesionej przez stronę skargi oraz działań podejmowanych przez nią w toku postępowania administracyjnego uznać należy, że nie zaistniały podstawy do zastosowania przez Sąd I instancji zasady określonej w art. 6 p.p.s.a., zmierzającej do udzielenia niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
Treść wywiedzionej skargi nie pozostawiała wątpliwości, a tym bardzie nie mogła takowych budzić, co do rozstrzygnięcia organu, jakie skarżący chciał poddać kontroli sądu administracyjnego. Już bowiem na wstępie skarżący wyraźnie i jednoznacznie wskazuje, że skarga dotyczy decyzji "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 10 lutego 2025 r., znak 407.280/F-22/XV/24, sprostowanej postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r. w sprawie nr 407.280/1/F-22/XV/2025 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Sokólskiego z dnia 13 stycznia 2021 r., znak KD-I.5410.1.BSK1A59.2021.MC" (strona 1 skargi).
Następnie w punkcie 1 petitum skargi, strona ponownie wskazuje decyzję SKO z dnia 10 lutego 2025 r., jako rozstrzygnięcie, które zaskarża w całości (strona 2 skargi). Dalsza analiza skargi, zarówno podniesionych w niej zarzutów jak i obszernego uzasadnienia, nie budzą wątpliwości, iż to powołane rozstrzygnięcie jest przedmiotem tejże skargi. W żadnej części omawianego pisma procesowego strona nie wskazuje na decyzję SKO z dnia 15 kwietnia 2025 r., jak również nie odnosi się do tego rozstrzygnięcia ani przeprowadzonego przez organ postępowania wywołanego wnioskami, w tym wnioskiem skarżącego, o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższe, wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej, nie mogło doprowadzić Sądu I instancji do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości odnośnie aktu organu, który strona miała zamiar poddać kontroli sądu administracyjnego. Zauważyć ponadto należy, że treść spornej skargi, przede wszystkim zaś jej uzasadnienia również nie wskazywała, a tym bardzie nie nasuwała wątpliwości, co do nieistnienia stanu nieporadności skarżącego lub jego nieznajomości wymogów formalnych, jakie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym nakłada na strony względem pism procesowych kierowanych do sądu, w tym pism będących skargą. Ponadto uzasadnienie skargi, obszerne w swej treści, zwierało spójny i poparty stosownymi przepisami prawa oraz stanowiskami judykatury wywód popierający rzeczowo i konkretnie, również z wymienionymi przepisami prawa procesowego i materialnego, sformułowane zarzuty względem decyzji z dnia 10 lutego 2025 r.
Zauważyć należy, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, że doręczona skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2025 r., decyzja SKO w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2025 r., zawierała prawidłowe pouczenie odnośnie sposobu i terminu wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego. Ponadto, co wynika z analizy akt administracyjnych sprawy, organ postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia 10 lutego 2025 r., wskazując w motywach tego postanowienia, na fakt rozpoznania złożonych wniosków, których skutkiem była ostateczna decyzja organu z dnia 15 kwietnia 2025 r. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że strona nie wiedziała o istnieniu ostatniej z wymienionych decyzji, czego skutkiem było wskazanie w skardze decyzji organu z dnia 10 lutego 2025 r., nie zaś decyzji z dnia 15 kwietnia 2025 r.
Podsumowując, brak było w sprawie podstaw do powzięcia przez Sąd I instancji wątpliwości co do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, która była przedmiotem wniesionej skargi z dnia 5 maja 2025 r. Brak było w konsekwencji podstaw do zastosowania instytucji określonej w art. 6 p.p.s.a., jak też nie było podstaw do wezwania skarżącego na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie zaskarżonej decyzji (art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) lub doprecyzowania, którego konkretnie aktu organu skarga dotyczy.
Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzając wadliwości zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 181 § 2 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.