II GSK 2394/11

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-29
NSAinneWysokansa
kara administracyjnarybołówstworybołówstwo morskiedorszBałtykkara pieniężnapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przez sąd niższej instancji zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Ministra i wyroku WSA, organ ponownie rozpoznał sprawę, wymierzając wyższą karę. WSA oddalił skargę, uznając, że nie naruszono zasady reformationis in peius ani zasady związania poprzednim wyrokiem. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd niższej instancji nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku dotyczących podstawy prawnej i zasady związania.

Sprawa wywodzi się z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nałożeniu na A. Sz. kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Ministra i wyroku WSA w Warszawie z 16 marca 2010 r., który uchylił decyzję Ministra i wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem art. 139 k.p.a. oraz prawidłowej podstawy prawnej, Minister ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z [...] stycznia 2011 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 20.000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 września 2011 r. oddalił skargę A. Sz., uznając, że sąd jest związany oceną prawną z poprzedniego wyroku, a organ nie naruszył zasady reformationis in peius ani zasady związania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, stwierdzając, że sąd niższej instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA z 16 marca 2010 r., zwłaszcza w kwestii samoistnego charakteru art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie jako podstawy wymiaru kary oraz zasady związania poprzednim orzeczeniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował poprzedni wyrok, nie uwzględniając w pełni jego wskazań dotyczących samoistnego charakteru art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie jako podstawy wymiaru kary oraz zasady związania poprzednim orzeczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.o.r. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie

rozp. MRiRW § § 2 pkt 22

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie

Pomocnicze

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MRiRW § § 2 pkt 37

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.r. art. 5

Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA zasady związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku (art. 153 p.p.s.a.). Naruszenie przez WSA zasady stosowania art. 139 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego, które zostały już rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku WSA z 16 marca 2010 r.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie może stanowić samoistną podstawę ukarania za naruszenie przepisów o rybołówstwie, a kara wymierzona poniżej dolnej granicy zagrożenia wskazanej w w.w. rozporządzeniu jest niewątpliwie karą mieszcząca się w granicach zakreślonych przez ustawę, skoro ustawa wskazuje wyłącznie górną granicę odpowiedzialności.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zasady związania sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku (art. 153 p.p.s.a.) oraz stosowanie art. 139 k.p.a. w kontekście zmiany podstawy prawnej wymiaru kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany podstawy prawnej wymiaru kary administracyjnej i związania sądu poprzednim orzeczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez sądy niższej instancji zasad związania poprzednimi orzeczeniami i jak skomplikowane mogą być kwestie kar administracyjnych w specyficznych sektorach, jak rybołówstwo.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok WSA za ignorowanie własnych wcześniejszych ustaleń!

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

rybołówstwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2394/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 670/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-09-06
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 139.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
par. 2 pkt 37, par. 2 pkt 22.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.
Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
art. 63 ust. 1.
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. skargi kasacyjnej A. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 670/11 w sprawie ze skargi A. Sz. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. Sz. 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. Sz. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji wskazał, że Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. wymierzył A. Sz. karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych za naruszenie art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza na Morzy Bałtyckim (podobszar 25 – 32 wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE. L 180, str. 3, dalej: rozporządzenie 804/2007). Decyzja ta została uchylona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w całości i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W wyniku skargi na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1956/09 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdzając, że nie było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej, a okoliczności sprawy uzasadniały wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd w wyroku tym podzielił stanowisko Ministra co do tego, że kara powinna być wymierzona na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm., dalej: ustawa o rybołówstwie) i § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671, dalej: rozporządzenie w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie). Jednakże ewentualną zmianę wyskości kary nakazał rozważyć z uwzględnieniem art.139 k.p.a..
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, objętą skarga decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję organu I instancji oraz wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 20.000 złotych na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Organ w uzasadnieniu podał, że wymierzona kara jest najniższą pośród określonych w powołanym przepisie, jednocześnie jej wysokość pozbawi armatora korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku nielegalnego połowu. Jest ona również proporcjonalna do wagi naruszenia, a jednocześnie ma działanie prewencyjne. Minister wskazał ponadto, że uchylenie decyzji organu I instancji wymierzającej skarżącemu karę w kwocie 2.000 złotych i wymierzenie jej w wysokości 20.000 złotych nie naruszało art. 139 k.p.a., gdyż utrzymanie w mocy poprzedniego rozstrzygnięcia co do wysokości akry stanowiłoby rażące naruszenie prawa, prowadziłoby do naruszenia interesu społecznego oraz naruszałoby konstytucyjną zasadę równości w sytuacji wymierzenia kary innemu armatorowi za podobne naruszenia.
Wyjaśniając powody oddalenia skargi Sąd I instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r.. Za nieuzasadniony uznał zarzut niezastosowania się organu do oceny prawnej i wskazań, co o dalszego postępowania wyrażone w przywołanym wyroku z 16 marca 2010 r.. W ocenie Sądu I instancji skarżący błędnie odczytał wypowiedź Sądu zawartą w poprzednim wyroku, w której uznano, że dolna granica wymierzonej w sprawie kary powinna uwzględniać treść § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Sąd I instancji stwierdził w tym zakresie, że art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie można traktować jako samoistną podstawę orzekania o karze pod warunkiem uwzględnienia dyspozycji ust. 4 tego przepisu i w konsekwencji treści wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, czyli powołanego § 2 ust. 22 rozporządzenia. Zdaniem Sądu I instancji wymierzenie przez organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy kary pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnie wyższej niż pierwotnie, na podstawie innego surowszego przepisu nie naruszało zakazu reformationis in peius. Organ I instancji nakładając, bowiem karę popełnił oczywisty błąd co do podstawy prawnej przyjmując jako podstawę wymierzenia kary § 2 pkt 37 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie zamiast § 2 pkt 22, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Z uwagi na znaczną różnicę kar przewidzianą tymi przepisami takie działanie Sąd I instancji uznał również za rażące naruszenie interesu społecznego, którego naruszenie wraz z rażącym naruszeniem prawa są podstawą do niestosowania zasady określonej w art. 139 k.p.a. Odnosząc się do zarzuty błędnych ustaleń faktycznych organu odnośnie przekroczenia przez rybaków polskich w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej dorsza, Sąd I instancji wskazał, że w tej kwestii wypowiedział się już Sąd w wyroku z 16 marca 2010 r. niepodzielając stanowiska skarżącego, a wobec związania ocena prawną wynikającą z art. 153 p.p.s.a. kwestia ta nie mogła być przedmiotem ponownej oceny.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 p.p.s.a.
II
Skargą kasacyjną A. Sz. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 75 k.p.a. art. 77 § 1, art. 80, art. 136 i art. 140 k.p.a. w zw. z art. 34 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi pomimo, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 i art. 140 k.p.a. w zakresie, w jakim organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w kierunku ustalenia czy w momencie dokonywania ukierunkowanych połowów dorszy podczas rejsu połowowego doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r.;
2. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w związku z wyrażeniem odmiennej opinii prawnej w stanie prawnym sprawy od oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. w zakresie tego, że nie jest możliwe wymierzenie stronie kary w dotychczasowej wysokości na samoistnej podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie, a także odmienne uznanie od poprzednio orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, iż decyzja Okręgowej Inspekcji Rybołówstwa Morskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. rażąco narusza prawo i w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania wobec strony art. 139 k.p.a., a w konsekwencji niezasadnym przyjęciem, że z wyroku WSA z 16 marca 2010 r. wynika konieczność wymierzenia stronie kary na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie;
3. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku całkowitego pominięcia w zaskarżonym wyroku zarzutu podnoszonego przez stronę w skardze i w toku całego postępowania administracyjnego dotyczącego naruszenia rozporządzenia WE 804/2007 przez stronę za namową, zezwoleniem i pełną aprobatą urzędników ówczesnego Ministerstwa Gospodarki Morskiej (organ II Instancji) i zapewnieniu przez urzędników tego resortu o nie wyciąganiu konsekwencji z powodu łamania unijnego zakazu w stosunku do rybaków z uwagi na oficjalne stanowisko publiczne prezentowane przez wymieniony organ administracji publicznej w środkach masowego przekazu polegające na nieakceptowaniu rozporządzenia WE 804/2007 czego wyrazem było zaskarżenie przez ten organ do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości powołanego aktu prawa Unii Europejskiej z uwagi na przekonanie ówczesnych przedstawicieli resortu, że w 2007 r. nie doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej dorsza przez rybaków przyznanej Polsce na 2007 r., a organy WE wprowadziły zakaz połowów z powodu błędnych wyliczeń, sprzecznych z dostępnymi oficjalnymi danymi, a następnie odmienne zachowanie tego organu administracji publicznej polegające na wycofaniu się z tego stanowiska, co sprawia, że takie postępowanie organów administracji publicznej jest niezgodne z zasadą zaufania do państwa prawa gdyż organ administracji zachował się odmiennie wobec osoby, której uprzednio udzielił informacji o praktyce stosowania prawa;
4. przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1 i 2 oraz akapitem 3 i 5 preambuły do rozporządzenia 804/2007 w zw. z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploracji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. U. UE L 358 z 31 grudnia 2002 r., dalej: rozporządzenie nr 2371/2002) w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że treść akapitu 3 i 5 preambuły rozporządzenia nr 804/2007 oraz art. 1 i 2 tego rozporządzenia w niniejszym postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej z tytułu deliktu administracyjnego przesądza o tym, że ogólna kwota połowowa przyznana Polsce na 2007 r. została przekroczona;
"Z ostrożności procesowej" skarżący zarzucił naruszenie akapitu 3 i 5 preambuły do rozporządzenia nr 804/2007 oraz art. 1 i 2 tego rozporządzenia w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że treść akapitu 3 i 5 preambuły rozporządzenia nr 80/2007 oraz art. 1 i 2 tego rozporządzenia przesądza erga omnes – we wszelkich sprawach i wszelkich postępowaniach, w tym w postępowaniu dotyczącym pociągnięcia do odpowiedzialności z tytułu naruszenia § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar – o tym, że ogólna kwota połowowa przyznana Polsce na rok 2007 została przekroczona;
5. prawa materialnego, § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar poprzez jego błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu znamienia odpowiedzialności w postaci prowadzenia "połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana" z dokonaniem połowów wbrew przepisom ustanawiającym zakaz połowów;
6. przepisów postępowania, art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym oddaleniu wniosków dowodowych skarżącego z dokumentów w postaci: prywatnej opinii prof. I. Dunin – Kwinty, pism Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009 r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. Grabarczyka wraz z odpowiedzią udzieloną przez Komisję Europejską, pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – informacji publicznych udzielonych H. Muża i G. Szambor z listopada 2009 r. na wniosek o udzielenie informacji publicznej do G. Sambora, kserokopii wydruku systemu FIDES za 2007 r. ze strony internetowej państwa członkowskiego WE Danii, kserokopii odpowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 maja 2011 r. na wniosek o udzielenie informacji publicznej do G. Szambora stwierdzającego, że organ odwoławczy Minister do Głównego Urzędu Statystycznego zgłosił informację o tym, że w 2007 r. rybacy polscy złowili 10.967,7 tony dorsza, kserokopii raportu ICES, z którego wynika, że połowy dorsza przez jednostki polskie na Bałtyku w 2007 r. wynosiły zaledwie 8.599 tony, kserokopii wiadomości rybackich – pisma Morskiego Instytutu Rybackiego Nr 1 – 2 styczeń – luty 2008 r. wskazującego, że rybacy polscy nie wykorzystali ogólnej kwoty połowowej ryb tego gatunku przyznanej na 2007 r. w wysokości 12.794 ton albowiem połowy wyniosły zaledwie 10.936 ton, dokumentu w postaci kserokopii odpowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wniosek o udzielenie informacji publicznej G. Szambora na okoliczność, że organ odwoławczy Eurostat zgłosił informację o tym, że w 2007 r. rybacy polscy nie wykorzystali ogólnej kwoty połowowej ryb tego gatunku przyznanej na 2007 r. w wysokości 12.794 ton powołanych przez stronę na okoliczność nie wyczerpania ogólnej kwoty przyznanej Polsce na 2007 r. i niewiarygodności danych z systemu przedstawionego przez organ odwoławczy jako FIDES III świadczących o "rzekomym" wyczerpaniu ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA, że okoliczność ta była podnoszona przez skarżącego w poprzedniej skardze do Sądu i była przedmiotem badania tego Sądu, a Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego;
7. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi i nie zawarciu w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz stanu prawnego sprawy;
8. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, iż wykonywanie uprawnień do połowu określonej ilości dorsza zgodnie z treścią ostatecznych decyzji administracyjnych (w żaden sposób nie wyeliminowanych z obrotu prawnego) w postaci licencji połowowej i specjalnego zezwolenia połowowego może stanowić działanie w jakikolwiek sposób naruszający prawo;
9. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 139 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku bezpodstawnego przyjęcia, ze w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 139 k.p.a. w związku z niezasadnym przyjęciem, że decyzja Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. rażąco narusza prawo;
10. przepisów prawa materialnego, § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 63 ust. 4 tej ustawy polegające na wymierzeniu kary rażąco wygórowanej podczas gdy wskazanie w § 2 pkt 22 rozporządzenia kary minimalnej jest sprzeczne z ustawą.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący wniósł również o przedstawienie powiększonemu składowi NSA zagadnienia prawnego wynikającego z:
- odmiennej interpretacji przepisów prawa materialnego art. 63 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o rybołówstwie w zakresie możliwości zastosowania tego przepisu jako samodzielnej podstawy wymierzenia stronie kary za wykonywanie rybołówstwa morskiego statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki rybackiej Unii Europejskiej przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej mniejszej niż 10 metrów lub armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej lub większej niż 10 metrów po wyeliminowaniu przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 § 4 pkt 39 i § 2 pkt 37 rozporządzenia w sprawie kar będących podstawą wymierzenia stronie kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie oraz w innych sprawach dotyczących pozostałych złamań przez stronę rozporządzenia WE nr 804/2007 jako niezgodnych z art. 2 Konstytucji RP, a także z:
- odmiennej interpretacji przepisu procedury administracyjnej, art. 139 k.p.a. w zakresie takim, czy decyzja organu I instancji wydana przed wydaniem i wejściem w życie powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego może być uznana za decyzję rażąco naruszającą prawo z uwagi na wskazanie jako podstawy wymierzenia stronie kary obok ar t63 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o rybołówstwie wówczas obowiązujących § 4 pkt 39 i § 2 pkt 37 rozporządzenia w sprawie kar (następnie uznanych za niekonstytucyjne) w stosunku do ustalonego stanu faktycznego – wykonywania rybołówstwa morskiego poprzez prowadzenie połowów dorsza na Morzu Bałtyckim, w podobszarze 25 z naruszeniem przepisów rozporządzenia WE nr 804/2007 co w dalszej kolejności uprawniałoby do zrezygnowania wobec strony z zastosowania art. 139 k.p.a. z uwagi na dokonanie odmiennych ocen prawa materialnego i procesowego we wskazanym zakresie przez dwa inne składy WSA w Warszawie wyrażonej w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. i z dnia 6 września 2011 co uprawnia stwierdzenie, że wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości podlegające rozstrzygnięciu składu siedmiu sędziów NSA.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie stawiane w niej zarzuty mogą być uznane za zasadne.
Zgodnie z przepisami art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych zmierzających do podważenia prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, które jako prawidłowe, przyjęte zostały przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, tj. do zarzutów stawianych w pkt 1, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7, pkt 8 petitum skargi kasacyjnej, a także do zarzutów naruszenia prawa materialnego formułowanych w pkt 4, pkt 5 i pkt 10 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie mogą one odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Z tego mianowicie powodu, że stawiane i rysujące się na ich tle kwestie sporne rozstrzygnięte zostały (prawomocnym) wyrokiem WSA w Warszawie z 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1956/09, którym uchylona została, pierwotnie wydana w sprawie, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nałożeniu na A. Sz. kary pieniężnej. W sytuacji bowiem, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie podważała, w prawem przewidzianym trybie, stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu przywołanego wyroku odnośnie do prawidłowości przeprowadzonym przez organ ustaleń faktycznych oraz prawidłowości wykładni i zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, to wobec tego, że wyrok ten ma walor wyroku prawomocnego, brak jest podstaw, aby przywołane zarzutu skargi kasacyjnej można było uczynić przedmiotem merytorycznej oceny. W tej mierze, nie można bowiem pomijać treści regulacji zawartej w art. 170 p.p.s.a. i ustanowionej na jej gruncie zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu. Jakkolwiek wynikający z tej zasady stan związania ograniczony jest, co do zasady, do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, to jednak nie oznacza to, zwłaszcza gdy uwzględnić kasacyjny model sądowoadministracyjnego wymiaru sprawiedliwości, że dla prawidłowego odczytanie treści sentencji orzeczenia nie można (i nie należy) kierować się treścią jego uzasadnienia i zawartych w nim motywów, co w określonych sytuacjach – takich między innymi, jak ta w rozpoznawanej sprawie – uznać należy nawet za konieczne.
Z tych też względów, przywołane powyżej zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uznane za usprawiedliwione i skuteczne.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, za usprawiedliwione uznać należy natomiast zarzuty postawione w pkt 2 i pkt 9 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 153 w zw. z art. 170 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 139 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1956/09, którym uchylona została, pierwotnie wydana w rozpoznawanej sprawie, kasacyjna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju wydana w rezultacie rozpatrzenia odwołania od decyzji nakładającej na podstawie § 2 pkt 37 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie, karę pieniężną w wysokości 2.000 zł, WSA w Warszawie wyraził pogląd, że organ I instancji zastosował prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie i błędnie powołał jedynie, jako podstawę prawną określająca dolną granicę wymiaru kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie morskim, przywołany powyżej przepis rozporządzenia, zamiast jego § 2 pkt 22. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zasadności omawianych zarzutów kasacyjnych, że "[...] art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie może stanowić samodzielną podstawę ukarania za naruszenie przepisów o rybołówstwie, a kara wymierzona poniżej dolnej granicy zagrożenia wskazanej w w.w. rozporządzeniu jest niewątpliwie karą mieszcząca się w granicach zakreślonych przez ustawę, skoro ustawa wskazuje wyłącznie górną granicę odpowiedzialności." Stanowisko to, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zawartej w nim oceny o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, zorientowane zostało treścią zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a. o czym przekonują zawarte w nim wytyczne adresowane do organu administracji, które poprzedzone zostały również argumentem (zastrzeżeniem), że stan prawny rozpoznawanej sprawy uległ zmianie w zakresie odnoszącym się tylko do podstawy prawnej określającej wysokość dolnej granicy kary pieniężnej, a to w związku z utratą mocy obowiązującej § 2 pkt 37 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie, który stanowił podstawę jej wymierzenia przez organ I instancji.
Sytuację więc, gdy ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji wymierzającej karę w wysokości 2.000 zł, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją reformatoryjną nałożył na skarżącego karę w wysokości 20.000 zł na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie, a WSA w Warszawie kontrolując zgodność z prawem tej decyzji i oddalając skargę, nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tego Sądu z 16 marca 2010 r. (zwłaszcza odnośnie do samoistnego charakteru przepisu art. 63 ust. 1 ustawy, jako podstawy wymiaru kary), ocenić należy nie inaczej, jak tylko naruszenie art. 153 p.p.s.a.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI