II GSK 2392/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez W. P. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna skarżącego. Skarżący kwestionował wymagalność obowiązku, powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących sposobu określania terminów i dawek szczepień. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że wyrok TK, choć zakwestionował sposób legislacyjny, nie podważył samego obowiązku szczepień ochronnych, a odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji tego obowiązku ze względu na ochronę zdrowia publicznego. NSA stwierdził, że obowiązek szczepienia był wymagalny, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Sąd odwołał się również do art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji RP, podkreślając nadrzędną wartość ochrony zdrowia publicznego i zwalczania chorób zakaźnych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo zmian legislacyjnych i orzeczeń TK, podkreślenie nadrzędności zdrowia publicznego nad indywidualnymi prawami w tym zakresie, a także analiza wadliwości zarzutów skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym okresu obowiązywania przepisów przed ich zmianą po wyroku TK. Interpretacja NSA w tym konkretnym składzie może być odmienna od innych składów NSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny w sytuacji, gdy przepisy określające terminy i dawki szczepień zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, a następnie zmienione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek jest wymagalny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wyrok TK nie podważył samego obowiązku szczepień, a odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji tego obowiązku ze względu na ochronę zdrowia publicznego. Rodzic nie przedstawił dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji lub sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w skardze kasacyjnej były wadliwie skonstruowane i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przepisy (27)
Główne
u.z.z.ch. art. 5 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
pkt 1 lit. b
u.z.z.ch. art. 17 § 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 1
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 2
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych § 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny pomimo wyroku TK dotyczącego sposobu legislacyjnego określania terminów i dawek. • Ochrona zdrowia publicznego i zapobieganie chorobom zakaźnym stanowią nadrzędne wartości konstytucyjne. • Brak przedstawienia przez skarżącego dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do szczepień.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.ch. skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy małoletni został poddany lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, w przebiegu którego nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami. • Naruszenie art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji. • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 c u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, który to przepis w dniu 9 maja 2023 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt: 81/19, został uznany za niezgodny z Konstytucją. • Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznanie przez organ II instancji zarzutów Skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym stanowi ograniczenie praw i wolności obywatelskich. W ocenie Sądu jest to jednak ograniczenie prawnie uzasadnione. • Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu I instancji, że regulacja wprowadzająca szczepienia ochronne jest niezbędna dla ochrony wartości, jaką jest zdrowie i życie ludzi. • Wyrok TK nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. • Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. • Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta (tu rodzica małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Patrycja Joanna Suwaj
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo zmian legislacyjnych i orzeczeń TK, podkreślenie nadrzędności zdrowia publicznego nad indywidualnymi prawami w tym zakresie, a także analiza wadliwości zarzutów skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym okresu obowiązywania przepisów przed ich zmianą po wyroku TK. Interpretacja NSA w tym konkretnym składzie może być odmienna od innych składów NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień, który budzi wiele emocji i kontrowersji. Wyrok NSA w kontekście wyroku TK jest ważny dla zrozumienia aktualnego stanu prawnego i praktyki sądowej.
“Obowiązek szczepień dziecka wymagalny mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego. NSA wyjaśnia, dlaczego zdrowie publiczne jest priorytetem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.