II GSK 2388/25

II GSK 2388/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2964/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia  do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F. w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt. VI SA/Wa 2964/22 w sprawie ze skargi R. S.A. w W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: odmówić dopuszczenia F. w W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2964/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi R. S.A. w W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji: stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa; zasądził od Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na rzecz R. S.A. w W. 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Pismem z dnia 4 marca 2026 r. F. w W. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie pod sygn. akt II GSK 2388/25, dotyczącym kontroli zgodności prawem przeprowadzonej restrukturyzacji R. S.A., na prawach uczestnika postępowania, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).
W uzasadnieniu wniosku Fundacja wskazała, że jest organizacją pozarządową działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r., poz. 166). Celem statutowym Fundacji jest ochrona praw konsumentów, w szczególności osób posiadających zobowiązania kredytowe lub inne produkty finansowe, a także podejmowanie działań zmierzających do ochrony interesu prawnego i ekonomicznego osób fizycznych korzystających z usług instytucji finansowych.
Następnie Fundacja wyjaśniła, że sprawa rozpatrywana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II GSK 2388/25 dotyczy kontroli zgodności prawem procesu restrukturyzacji G. S.A., zatem wynik niniejszego postępowania ma bezpośrednie znaczenie dla tysięcy konsumentów – klientów G. S.A. – którzy w wyniku przeprowadzonej restrukturyzacji doznali uszczerbku w swoich prawach i interesach majątkowych. Fundacja od początku procesu restrukturyzacji monitoruje sytuację poszkodowanych klientów, udziela im wsparcia informacyjnego i prawnego, a ponadto reprezentuje ich zbiorowy interes.
Zdaniem Fundacji warunek dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu określony w art. 33 § 2 p.p.s.a. jest bezsprzecznie spełniony – ochrona konsumentów rynku finansowego oraz kontrola legalności działań podmiotów sektora bankowego mieści się w zakresie celów statutowych Fundacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanek dopuszczania organizacji społecznej, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może ograniczać się – byłoby to bowiem nieuprawnione – li tylko do takiego podejścia do wykładni (rozumienia) art. 33 § 2 p.p.s.a., której rezultat – osadzony wyłącznie na płaszczyźnie kontekstu językowego – miałby się wyrażać w tym, że "(...) sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia (niejako automatycznie) wniosku organizacji społecznej z tego i tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności" (postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). Rozumienie przywołanego przepisu prawa – aby mogło być uznane za prawidłowe – nie może bowiem pomijać jego istoty, celów oraz funkcji.
Afirmując podejście interpretacyjne prezentowane na gruncie przywołanego judykatu trzeba więc stwierdzić, że organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dość, że musi spełniać warunki formalnoprawne, to jest być organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, której zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej – o czy mowa jeszcze dalej – to jej udział w postępowaniu musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, to jest sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji", co oznacza, że sąd administracyjny rozpoznający wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja, korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 2 p.p.s.a., realizuje cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie w sprawie II GZ 55/09).
Powyższe, nie pozostaje – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek dopuszczania F. w W. do udziału w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2964/22.
Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionego rozumienia art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz w relacji do – stanowiących jego konsekwencję – przesłanek stosowania tego przepisu prawa podkreślić, że zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny odnośnie do zasadności, a co za tym idzie skuteczności wniosku, o którym w nim mowa jest to, aby rekonstruowane na podstawie statutu organizacji społecznej cele oraz przedmiot jej działalności były względnie sprecyzowane, to jest tak, aby stanowiły podstawę ustalenia, że wiążą się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja społeczna zgłasza swój akces na prawach strony (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1499/06 oraz glosa do tego wyroku R. Suwaj, "Samorząd Terytorialny" 2010, nr 1 – 2, s.150; por. również postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 609/11). Innymi słowy, cel oraz przedmiot działalności organizacji społecznej powinien – co trzeba uznać za warunek konieczny – w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania sądowoadminstracyjnego, czy to ze względu na czynności tego postępowania, czy to ze względu na jego wynik.
Wnioskodawca nie dołączył do złożonego pisma statutu Fundacji, co pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się tylko do argumentów przedstawionych w treści wniosku, z których wynika, że "celem statutowym Fundacji jest ochrona praw konsumentów, w szczególności osób posiadających zobowiązania kredytowe lub inne produkty finansowe, a także podejmowanie działań zmierzających do ochrony interesu prawnego i ekonomicznego osób fizycznych korzystających z usług instytucji finansowych" oraz, że "(...) ochrona konsumentów rynku finansowego oraz kontrola legalności działań podmiotów sektora bankowego mieści się w zakresie celów statutowych Fundacji".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego określony we wskazany powyżej sposób cel i przedmiot działalności Fundacji nie uzasadniają i nie mogą uzasadniać twierdzenia odnośnie do pozostawania ich w ścisłym związku z przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.
Tak określone cele nie uzasadniają twierdzenia, że przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz charakter i istota rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej – a jeszcze ściślej rzecz ujmując, sprawa której przedmiot stanowi kontrola zgodności z prawem decyzji w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji – dotyczy zakresu statutowej działalności Fundacji, w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a.
Argumenty przedstawione we wniosku nie uzasadniają twierdzenia – bo takiego nie sposób jest zrekonstruować w sposób taki, jak wymaga tego przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., w przedstawionym powyżej jego rozumieniu – że tak wyznaczony zakres statutowej działalności Fundacji dotyczy przedmiotu postępowania, do którego Fundacja zgłosiła swój udział, ani też wniosku, że pozostaje z przedmiotem tego postępowania – z przedmiotem sprawy – w ścisłym związku. Tym bardziej, że – jak w pełni zasadnie należałoby również przyjąć, abstrahując już nawet w tej mierze od wniosku odnośnie do braku korespondencji (zgodności) zakresu statutowej działalności Fundacji z przedmiotem postępowania w sprawie – nie mogą one pozostawać bez wpływu na kwestię odnoszącą się do tego aspektu stosowania art. 33 § 2 p.p.s.a., który wiąże się z potrzebą rozważenia udziału organizacji społecznej (Fundacji) w postępowaniu sądowoadministracyjnym z punktu widzenia wymogów racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej oraz celu publicznego, dla którego organizacja ta została powołana. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również w omawianym zakresie należało stwierdzić brak zaktualizowania się przesłanek zastosowania art. 33 § 2 p.p.s.a., a w tej mierze nie można zaś tracić z pola widzenia i tego, że funkcja sądownictwa administracyjnego polega w istocie na realizacji celu publicznego wyrażającego się w kontroli legalności działań administracji (por. postanowienie w sprawie II GZ 55/09).
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 63 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.