II GSK 238/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji dotyczące cofnięcia zezwolenia na odbiór odpadów, uznając, że warunek wywozu odpadów do konkretnego składowiska był niezgodny z prawem konkurencji.
Spółka R. Sp. z o.o. straciła zezwolenie na odbiór odpadów komunalnych z powodu niewywożenia ich do wskazanego składowiska. Spółka argumentowała, że warunek ten narusza prawo konkurencji, co potwierdził Prezes UOKiK. WSA oddalił skargę spółki, uznając decyzję o cofnięciu zezwolenia za prawidłową. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że cofnięcie zezwolenia z powodu naruszenia warunku, który został uznany za niezgodny z prawem konkurencji, było błędne.
Spółka R. Sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na odbiór odpadów komunalnych, pod warunkiem wywożenia ich do konkretnego zakładu utylizacji. Po pewnym czasie spółka zaczęła wywozić odpady do innych miejsc, co doprowadziło do wszczęcia postępowania administracyjnego i cofnięcia zezwolenia przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymania tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę spółki, uznając, że dopóki zezwolenie nie zostało zmienione, spółka musiała przestrzegać jego warunków. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA nie wziął pod uwagę decyzji Prezesa UOKiK, która uznała warunek wywozu odpadów do konkretnego składowiska za praktykę ograniczającą konkurencję i nakazała zaniechanie jej stosowania. NSA uznał, że cofnięcie zezwolenia z powodu niewykonywania warunku, który został uznany za niezgodny z prawem konkurencji, było naruszeniem prawa. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na fakt, że spółka złożyła wniosek o zmianę zezwolenia przed wszczęciem postępowania o jego cofnięcie, co również powinno być uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie zezwolenia z powodu niewykonywania warunku, który został uznany za niezgodny z prawem konkurencji, jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cofnięcie zezwolenia z powodu naruszenia warunku, który został zakwestionowany przez Prezesa UOKiK jako praktyka ograniczająca konkurencję, stanowi naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że organ administracji powinien uwzględnić decyzję Prezesa UOKiK oraz fakt złożenia przez spółkę wniosku o zmianę zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.u.c.p.g. art. 9 § ust. 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Organ gminy może cofnąć zezwolenie bez odszkodowania w przypadku, gdy przedsiębiorca nie wypełnia określonych w nim warunków pomimo wezwania. NSA uznał, że przepis ten został zastosowany z naruszeniem, gdy warunek zezwolenia był niezgodny z prawem konkurencji.
u.o.k.k. art. 8 § ust. 3
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Czynności prawne będące przejawem nadużywania pozycji dominującej są nieważne. NSA uznał, że cofnięcie zezwolenia z powodu naruszenia takiego warunku jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
u.s.g. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zezwolenia na zbieranie i transportowanie odpadów komunalnych powinny określać miejsce odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.
u.o. art. 9 § ust. 2
Ustawa o odpadach
Odpady powinny być przekazane do najbliżej położonych miejsc odzysku lub unieszkodliwiania.
u.o.k.k. art. 8 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Nadużywanie pozycji dominującej polega m.in. na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do rozwoju konkurencji.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA o uchyleniu zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przymiot trwałości decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Związanie organu wydaną decyzją.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 61 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek zezwolenia dotyczący miejsca składowania odpadów był niezgodny z prawem konkurencji (decyzja Prezesa UOKiK). Cofnięcie zezwolenia z powodu naruszenia warunku uznanego za niezgodny z prawem jest niedopuszczalne. Wniosek spółki o zmianę zezwolenia powinien był zostać rozpatrzony przed wszczęciem postępowania o cofnięcie zezwolenia.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA, że spółka musiała przestrzegać warunków zezwolenia do czasu jego zmiany, nawet jeśli warunek był wadliwy.
Godne uwagi sformułowania
cofnięcie zezwolenia nastąpiło wyłącznie z tego powodu, że skarżąca Spółka zaprzestała wywozić odpady do wskazanego w zezwoleniu Zakładu Utylizacji Odpadów decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2003 r. stwierdzała, że taki warunek zezwolenia jest nadużyciem pozycji dominującej na rynku tych usług i nakazała zaniechanie stosowania tej praktyki cofnięcie zezwolenia nastąpiło z naruszeniem tego przepisu poprzez jego nadużycie, gdyż mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której niewykonywanie zawartego w zezwoleniu warunku dotkniętego stwierdzoną wadą nieważności [...] spowodowałoby cofnięcie tego zezwolenia.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Andrzej Kuba
członek
Jan Kacprzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o cofnięciu zezwolenia na działalność gospodarczą w kontekście prawa konkurencji; znaczenie decyzji UOKiK dla postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie warunek zezwolenia został uznany za naruszający prawo konkurencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem administracyjnym a prawem konkurencji, gdzie decyzja organu antymonopolowego wpływa na możliwość cofnięcia zezwolenia. Jest to ciekawy przykład interakcji różnych gałęzi prawa.
“Naruszenie prawa konkurencji uniemożliwiło cofnięcie zezwolenia na odbiór odpadów.”
Sektor
gospodarka odpadami
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 238/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba Jan Kacprzak /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6046 Inne koncesje i zezwolenia Hasła tematyczne Działalność gospodarcza Czystość i porządek Sygn. powiązane II SA/Go 621/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2006-05-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie Andrzej Kuba NSA Jan Kacprzak (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "R." Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Go 621/05 w sprawie ze skargi "R." Spółka z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia 10 lutego 2005 r., 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz skarżącej R. Sp. z o.o. w W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie UASDANIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Go 621/05, po rozpoznaniu skargi "R." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej - oddalił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł swe ustalenia na następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 12 lutego 2003 r. nr [...] Prezydent Miasta Gorzowa WIkp. udzielił firmie R. Sp. z o.o. w W. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gorzowa WIkp. z zachowaniem ośmiu warunków w niej wyszczególnionych, w tym w pkt 6 – wywożenie odpadów komunalnych objętych niniejszym zezwoleniem do Zakładu Utylizacji Odpadów w Gorzowie WIkp. - Chróściku, prowadzącego działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zgodnie z warunkami uzgodnionymi z tym Zakładem. W dniu 20 maja 2003 r. Spółka R. wniosła o zmianę warunków zezwolenia poprzez rozszerzenie pkt 6 w ten sposób, aby mogła wywozić odpady z terenu miasta Gorzowa WIkp. w inne miejsce wskazane przez organ wydający zezwolenie. Pismem z dnia 9 czerwca 2003 r. Spółka wezwana została do zaniechania naruszania warunków określonych w pkt 6 zezwolenia. W dniu 20 czerwca 2003 r. Prezydent Miasta Gorzowa WIkp. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie niewypełnienia przez Spółkę warunków z pkt 6 zezwolenia i wezwał do udzielenia wyjaśnień. Decyzją z dnia 10 lutego 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta Gorzowa WIkp. cofnął firmie R. Sp. z o.o. bez odszkodowania powyższe zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Organ wskazał, iż w wyniku prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego ustalono, że Spółka R. odbiera odpady komunalne pochodzące z zasobów mieszkaniowych Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w Gorzowie Wlkp. od 2 stycznia 2003 r. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." od 1 kwietnia 2003 r., które od 14 czerwca 2003 r. nie były wywożone do Zakładu Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. - Chróściku, pomimo wcześniejszej deklaracji Spółki ZUO o gotowości odbioru odpadów na warunkach uprzednio strony wiążących. Tym samym, w ocenie organu, Spółka nie dotrzymała warunku określonego w wydanym zezwoleniu. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo wezwał Spółkę do zaniechania naruszania jednego z warunków określonych w zezwoleniu, a w konsekwencji cofnął zezwolenie. Organ wskazał, iż nie bez znaczenia dla niniejszego postępowania pozostaje okoliczność nierozpatrzenia uprzednio przez Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. wniosku Spółki o zmianę zezwolenia poprzez rozszerzenie jego treści, gdyż gdyby nawet taką decyzję wydano, to skutkowałaby ona od daty ostateczności, a nie wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia 12 lutego 2003 r. Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. udzielił firmie R. Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gorzowa Wlkp., z zachowaniem warunków określonych w pkt I ppkt 1 - 8, w terminie do 31 stycznia 2013 r., a jeden z warunków zezwolenia przewidywał obowiązek wywożenia odpadów komunalnych nim objętych do wskazanego zakładu prowadzącego działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zgodnie z warunkami uzgodnionymi z tym zakładem. Poza sporem pozostawała również okoliczność, zgodnie z ustaleniami organów orzekających w sprawie, iż skarżąca Spółka od dnia 14 czerwca 2003 r. zaniechała wywożenia zbieranych z terenu miasta odpadów do wskazanego zakładu, wywożąc je do innych składowisk. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje okoliczność, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki cofnięcia wskazanego wyżej zezwolenia z dnia 12 lutego 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 9 ust 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym organ gminy może cofnąć zezwolenie bez odszkodowania w przypadku, gdy przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie nie wypełnia określonych w nim warunków pomimo wezwania go przez organ do zaniechania naruszania tych warunków. Wojewódzki Sąd wskazał również na treść przepisu art. 9 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym zezwolenia na zbieranie i transportowanie odpadów komunalnych określać powinny dodatkowo miejsce odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Obowiązek ten potwierdza również przepis art. 9 ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) stanowiący, iż odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w miejscu ich powstania powinny być przekazane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane takim procesom. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane przez upoważnione do tego organy po prawidłowo przeprowadzonym, z udziałem strony skarżącej, postępowaniu administracyjnym. Nie wykraczają one poza zakres uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów administracji publicznej w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, lecz jedynie bada zgodność aktów administracyjnych z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zgodnie z którym przedmiotowe postępowanie dotyczyło jedynie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności, nie zaś prawidłowości czy legalności decyzji Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia 12 lutego 2003 r. Decyzja ta bowiem nie została zaskarżona przez Spółkę w administracyjnym toku instancji i stała się ona prawomocna. Oznacza to w praktyce, że w myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzja korzysta z przymiotu trwałości i możliwości jej weryfikacji jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd podkreślił nadto, że gwarancja trwałości decyzji administracyjnej, wynikająca z art. 110 k.p.a. oznacza, że organ, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia stronie, jeśli w nowej sprawie wszczętej przed tym organem nie zmieniły się istotne elementy uprzednio wydanej decyzji, wynikającej z art. 107 § 1 k.p.a. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że w ramach wszczętego z urzędu postępowania w niniejszej sprawie nie był on upoważniony do rozważania zgodności z prawem, czy prawidłowości ostatecznej decyzji z dnia 12 lutego 2003 r. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż powielone w skardze zarzuty wobec decyzji z dnia 12 lutego 2003 r. nie mają wpływu dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, wobec czego nie mogły być uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że przyjęcie przez skarżącą - bez odwoływania się od decyzji - wszelkich warunków objętych zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie odbioru odpadów komunalnych oznaczało, że Spółka godziła się na nie i zamierzała realizować działalność zgodnie z zezwoleniem. Niezależnie zatem od podjętych po upływie kilku miesięcy czynności, zmierzających do zmiany udzielonego pierwotnie zezwolenia, należało realizować objęte nim zadania zgodnie z jego treścią, do czasu zmiany warunków na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie poczynionych ustaleń, nie znalazł potwierdzenia zarzutu oparcia zaskarżonej decyzji częściowo na niezgodnej z prawem, zdaniem skarżącej, uchwale Rady Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia 24 marca r. nr XXVI/279/2004 w sprawie programu ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami dla Miasta Gorzowa Wlkp., bowiem uchwała ta nie stanowiła podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz po dokonaniu kontroli jej zgodności z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 915/04, oddalił skargę. Za niezasadny uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzut naruszenia prawa przez nieuwzględnienie decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 27 listopada 2003 r., w której zakazano stosowania praktyk naruszających konkurencję, polegających na zobowiązaniu do składania odpadów na wskazanym przez Gminę Gorzów Wlkp. składowisku odpadów. Wojewódzki Sąd wskazał, iż w dacie orzekania przez organy przywołana przez skarżącą decyzja nie była prawomocna, a nadto nie pozostawała ona prejudykatem wobec orzeczenia o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów z uwagi na dotrzymywanie warunków określonych w zezwoleniu. Podnoszona kwestia uznania przez organ antymonopolowy określonych praktyk za ograniczające konkurencję może skutkować do nowych działań nakładających określone sprzeczne z prawem obowiązki np. przy wydaniu, po ostatecznej decyzji Prezesa UOKiK, nowego zezwolenia bądź zawierania umów cywilnoprawnych w sposób, który uznano za naruszający przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, bądź ewentualnie do weryfikacji uprzednich decyzji w trybie nadzwyczajnym po spełnieniu ustawowych przesłanek. Nie uniemożliwiało to jednak wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności z uwagi na nieprzestrzeganie jednego z istotnych warunków. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się z poglądem strony skarżącej, iż w niniejszej sprawie na mocy art. 8 ust 3 ustawy o ochronie konsumentów i konkurencji, zaskarżona decyzja jako "przejaw nadużycia pozycji dominującej" jest ex lege nieważna. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożyła R. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca spółka zarzuciła wyrokowi: - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 9 ust 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, polegające na uznaniu, iż organ administracji w zezwoleniu na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości może wskazywać w sposób wiążący miejsce składowania odpadów, - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), poprzez uznanie, iż zezwolenie wydane przez Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp., jako czynność prawna będąca przejawem nadużywania pozycji dominującej, jest mimo to ważna, - naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK z dnia 27 listopada 2003 r., w której zakazano stosowania praktyk naruszających konkurencję, polegających na zobowiązaniu do składowania odpadów na wskazanym przez Gminę Gorzów Wlkp. składowisku. Decyzja Prezesa UOKiK stanowiła prawny obowiązek, który wiąże wszelkie instytucje i organy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, iż składowisko, na które skarżąca zgodnie z udzielonym zezwoleniem miała wywozić odpady komunalne, było prowadzone przez Spółkę, w której większościowym udziałowcem była Gmina Gorzów Wlkp. W ocenie skarżącej opłaty za składowanie odpadów były wysokie i ustalane niejednolicie dla poszczególnych firm. W wyniku przeprowadzonego postępowania antymonopolowego Prezes UOKiK wydał decyzję, w której uznał za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, praktykę polegającą na wykorzystywaniu przez Gminę Gorzów Wlkp. pozycji dominującej na rynku organizacji usług wywozu i składowania odpadów komunalnych poprzez nakazanie przedsiębiorcom ubiegającym się o zezwolenie wywożenia odpadów wyłącznie na wysypisko należące do Zakładu Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. i zakazał jej stosowania. Skarżąca podniosła, iż wobec zakazania stosowania praktyk, których decyzje obu organów bezpośrednio dotyczyły, należało uznać, iż zostały one wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawnych. Z tego względu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia, zdaniem skarżącej, powinno zostać uznane za bezprzedmiotowe, zaś Gmina powinna określić warunki wydawanych zezwoleń zgodnie z przyznanymi jej kompetencjami w tym zakresie, w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622 ze zm.) oraz art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804) uznać należy za zasadne, aczkolwiek z nieco innych przyczyn niż podnoszone w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim podnieść należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważał kwestię zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 9 ust. 2 zdanie drugie powołanej ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach w istocie wyłącznie w kontekście bezspornego faktu zaprzestania przez skarżącą Spółkę wykonywania warunku zezwolenia przez zaniechanie wywożenia odpadów do wskazanego w zezwoleniu składowiska, a wywożenie ich do innych składowisk. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że dopóki decyzja o zezwoleniu nie została wzruszona i warunki zezwolenia nie uległy zmianie w przepisanym trybie, to organ administracji, będąc związany ostateczną i prawomocną decyzją o zezwoleniu, był uprawniony do cofnięcia tego zezwolenia, bez względu na treść decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2003 r., wydanej na podstawie art. 9 obowiązującej wówczas powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uznającej za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, praktykę polegającą na nadużywaniu przez Gminę Gorzów Wlkp. pozycji dominującej na rynku organizacji usług wywozu i składowania odpadów komunalnych z terenu miasta Gorzów Wlkp. poprzez nakazanie wywozu tych odpadów tylko na wysypisko należące do Zakładu Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. – Chróściku i nakazującej zaniechanie stosowania tej praktyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przywiązał jednakże należytej wagi do okoliczności, że skarżąca Spółka, przed wszczęciem przez Prezydenta Miasta z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, wystąpiła z wnioskiem o zmianę zezwolenia w części wskazującej miejsce wywożenia odpadów. W tym postępowaniu mogło dojść do zmiany tej części zezwolenia. Nie ulega zaś wątpliwości, że na wynik tego postępowania mogłaby mieć wpływ taka decyzja Prezesa UOKiK. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przywołana decyzja Prezesa UOKiK z dnia 27 listopada 2003 r. nie była prejudykatem wobec zaskarżonej decyzji orzekającej o cofnięciu zezwolenia z uwagi na niedotrzymanie jego warunków, gdyż może ona odnosić się do przyszłych zezwoleń bądź do ewentualnych weryfikacji w trybie nadzwyczajnym uprzednich decyzji o zezwoleniu na odbieranie i wywożenie odpadów komunalnych. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że decyzja Prezesa UOKiK nie miała znaczenia w rozpatrywanej sprawie o cofnięcie zezwolenia, nie uwzględniło właściwego znaczenia dla tej sprawy normy prawnej zawartej w art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy z 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w świetle decyzji Prezesa UOKiK z dnia 23 listopada 2003 r. Wprawdzie podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że art. 8 ust. 3 tej ustawy nie powoduje wprost z mocy prawa nieważności zaskarżonej decyzji o cofnięciu zezwolenia, lecz norma ta, w sytuacji wydania przez właściwy organ decyzji, o której mowa w art. 9 tej ustawy, nie mogła być w rozpatrywanej sprawie obojętna dla zastosowania art. 9 ust. 2 zdanie drugie powołanej ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, zwłaszcza że przed wszczęciem przez Prezydenta Miasta z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, nastąpiło z wniosku skarżącej Spółki wszczęcie postępowania (art. 61 § 1 i § 2 k.p.a.) o zmianę zezwolenia poprzez rozszerzenie treści pkt I ppkt 6 o możliwość wywożenia odpadów w inne miejsce wskazane przez organ. Przepis art. 8 ust. 1 powołanej ustawy z 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów stanowił, że zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Według art. 8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy nadużywanie pozycji dominującej polegało między innymi na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji, zaś art. 8 ust. 3 tej ustawy stanowił, że czynności prawne będące przejawem nadużywania pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części nieważne. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie cofnięcie zezwolenia nastąpiło wyłącznie z tego powodu, że skarżąca Spółka zaprzestała wywozić odpady do wskazanego w zezwoleniu Zakładu Utylizacji Odpadów w Gorzowie Wlkp. – Chróściku, a decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2003 r. stwierdzała, że taki warunek zezwolenia jest nadużyciem pozycji dominującej na rynku tych usług i nakazała zaniechanie stosowania tej praktyki, oraz skoro przed wszczęciem z urzędu postępowania o cofnięcie zezwolenia z powyższego powodu, nastąpiło wszczęcie postępowania z wniosku skarżącej Spółki o zmianę tego warunku zezwolenia, to wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zastosowanie względem skarżącej Spółki art. 9 ust. 2 zdanie drugie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach i cofnięcie zezwolenia nastąpiło z naruszeniem tego przepisu poprzez jego nadużycie, gdyż mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której niewykonywanie zawartego w zezwoleniu warunku dotkniętego stwierdzoną wadą nieważności (art. 8 ust. 3 w zw. z art. 9 ustawy z 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów) spowodowałoby cofnięcie tego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji według stanu sprawy z dnia wydania tej decyzji, nie dostrzegł takiego skutku zaskarżonej decyzji w świetle istniejącej wówczas decyzji Prezesa UOKiK z 23 listopada 2003 r. Wskazana decyzja Prezesa UOKiK miałaby wpływ na kwestię weryfikacji zezwolenia w odnośnej jego części, a tym samym na wynik sprawy z wcześniejszego wniosku skarżącej Spółki o zmianę tego zezwolenia w tej właśnie części, a w następstwie także na byt wszczętego z urzędu, później niż wniosek Spółki o zmianę zezwolenia, postępowania o cofnięcie zezwolenia i na jego wynik. W takich realiach rozpatrywanej sprawy pominięcie skutków prawnych decyzji Prezesa UOKiK w kontekście art. 8 ust. 3 ustawy z 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, także na wynik sprawy o cofnięcie zezwolenia, ocenić należy, jako naruszenie tegoż art. 8 ust. 3 tej ustawy. Z powyższych względów skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, a ponieważ doszło jedynie do naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na mocy art. 188 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI