II GSK 2367/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-30
NSAinneŚredniansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnakoncesjazezwolenieposiadacz zależnypodnajemprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia, uznając skarżącą za posiadacza zależnego lokalu.

Skarżąca kasacyjnie D. T. kwestionowała wyrok WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji. Zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie jej za posiadacza zależnego lokalu, podczas gdy był on podnajęty innej firmie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a skarżąca, jako główny najemca, ponosi odpowiedzialność za udostępnienie lokalu do nielegalnej działalności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez wymaganej koncesji lub zezwolenia. Skarżąca zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak prawidłowego uzasadnienia) oraz art. 137 § 1 p.p.s.a. (naruszenie tajności narady). Podnosiła również błędy w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że nie była posiadaczem zależnym lokalu, a jedynie jego głównym najemcą, który został podnajęty firmie G.-S., faktycznie urządzającej gry. Kwestionowała również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i umożliwiało kontrolę instancyjną. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej zamiast KPA, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 137 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. były bezpodstawne. Sąd podkreślił, że pojęcie 'urządzającego gry hazardowe' obejmuje ogół czynności logistycznych, w tym zapewnienie miejsca i przystosowanie go do działalności. WSA prawidłowo uznał skarżącą za posiadacza zależnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., a fakt podnajęcia lokalu nie zwalniał jej z odpowiedzialności. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, a wnioski dowodowe oddalono, wskazując na brak możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez NSA.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, główny najemca może być uznany za posiadacza zależnego i ponosić odpowiedzialność, jeśli udostępnił lokal do działalności hazardowej, nawet jeśli nie był bezpośrednim organizatorem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'urządzającego gry hazardowe' obejmuje ogół czynności logistycznych, w tym zapewnienie i przystosowanie miejsca do działalności. Fakt podnajęcia lokalu nie zwalnia głównego najemcy z odpowiedzialności za udostępnienie go do nielegalnej działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § 4

Ustawa o grach hazardowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 137 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady i wywodu sądu. Naruszenie art. 137 § 1 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący posiadania zależnego lokalu. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o grach hazardowych poprzez błędną wykładnię. Naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego. Pojęcie 'urządzanie gier hazardowych' obejmuje ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych. W świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny - co do zasady - nie prowadzi postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Jacek Czaja

sprawozdawca

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzającego gry hazardowe' oraz odpowiedzialności głównego najemcy lokalu za udostępnienie go do nielegalnej działalności hazardowej. Potwierdzenie zakresu kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym i dopuszczalności odwoływania się do orzecznictwa w uzasadnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urządzania gier na automatach bez zezwolenia i odpowiedzialności najemcy. Interpretacja przepisów ustawy o grach hazardowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za nielegalne gry hazardowe, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność, gdy lokal jest podnajmowany.

Czy podnajem lokalu zwalnia z odpowiedzialności za nielegalne gry hazardowe? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4050 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 2367/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 83/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-04-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4, art. 193, art. 137 par. 1, art. 106 par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2023 poz 227
art. 8, art. 91, art. 89 ust 1 pkt 3, art. 6 ust. 4.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 83/21 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 listopada 2020 r. nr 1001-IOA.4246.86.2019.22.AD w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 83/21, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 20 listopada 2020 r. nr 1001-IOA.4246.86.2019.22.AD w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
II.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła D. S. (dalej: skarżąca) i zaskarżając ten wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie.
W skardze kasacyjnej zarzucono:
A/ naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
1/ art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 20 listopada 2020 roku nr 1001-IOA.4246.86.2019.22.AD naruszającej przepisy prawa,
2/ art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,
3/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania tj. w zakresie naruszenia przez Organ II instancji:
a) art. 7, art. 8, art. 11 kpa oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 kpa analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych,
b) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. Z. [...], a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 kc, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 o grach hazardowych, w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,
c) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G.-S., polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. Z. [...] w chwili kontroli, a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy ewentualny zakaz dalszego podnajmu zawarty w umowie z P. sc nie powoduje nieważności umowy zawartej z G.-S. podczas gdy oddanie lokalu w dalszy najem rodzi jedynie roszczenia odszkodowawcze wspólników spółki cywilnej wynikłe z naruszenia umowy, ale jednocześnie potwierdzają fakt, iż to spółka G.-S. była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli.
d) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G.-S., umowy najmu zawartej z P. sc, prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli, podczas gdy lokal był przedmiotem dalszej umowy podnajmu, a faktycznym posiadaczem lokalu była spółka G.-S..
B/ naruszenie prawa materialnego:
1/ art. 89 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca,
2/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt. 3 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną, wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie G. S.,
3/ naruszenie prawa materialnego tj. art 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy.
Ponadto skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu pierwszej instancji do wskazania, czy podczas jakiejkolwiek kontroli ujawniono obecność skarżącej w jakimkolwiek lokalu, które były przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ pierwszej instancji na okoliczności braku posiadania lokali i oddania ich w posiadanie zależne osobą trzecim,
2) zobowiązanie organu pierwszej i drugiej instancji, czy wobec spółki G. S. sp. z o.o., ul. Cz. D. [...], [...] G., prowadzone są postępowania w zakresie organizowanych gier hazardowych, ile jest taki postępowań, czy spółka ta wynajmowała lokale jedynie od skarżącej czy również od innych podmiotów, o wskazanie czy wobec innych osób, które wynajmowały lokale wskazanej spółce, prowadzone są postępowania i jakie,
3) zobowiązanie organu pierwszej i drugiej instancji o wskazanie, czy dokonano przesłuchania przedstawiciela członka zarządu spółki G. S. sp. z o.o. w związku z wiedzą, że lokal był tej spółce oddane w dalszy najem, na okoliczności ustalenia, czy umowa ta jest nadal obowiązująca, ustalenia, kto faktycznie zajmuje lokal przy ul. Z. [...], w chwili kontroli,
4) zwrócenie się do: Izba Skarbowa w Białymstoku, Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Izba Skarbowa w Gdańsku, Izba Skarbowa w Katowicach, Izba Skarbowa w Kielcach, Izba Skarbowa w Krakowie, Izba Skarbowa w Lublinie, Izba Skarbowa w Olsztynie, Izba Skarbowa w Opolu, Izba Skarbowa w Poznaniu, Izba Skarbowa w Rzeszowie, Izba Skarbowa w Szczecinie, Izba Skarbowa w Warszawie, Izba Skarbowa we Wrocławiu, Izba Skarbowa w Zielonej Górze o wskazanie, czy wobec Spółki G. S. we właściwości Izby prowadzone są postępowania o urządzenie gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była skarżąca,
- na okoliczności bezzasadności twierdzeń, iż to skarżąca organizowała gry hazardowe i aby jej własność stanowiły automaty do gry, na okoliczności, iż skarżąca była jedynie głównym najemcą lokali i oddawała je w posiadanie zależne innym podmiotom, faktu działania tej spółki na terenie całego kraju, wynajmowania lokali przez wskazaną spółkę również od innych osób, braku kierowania przez skarżącą grupą zajmującą się urządzeniem gier hazardowych, braku związku skarżącej ze wskazaną spółką i osobami je reprezentującymi, braku fizycznego i faktycznego uczestniczenia skarżącej w działalności wskazanej/spółki i w urządzeniu gier hazardowych,
5) dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: M. T.o, adres do korespondencji: [...]; K. P. Prezesa Spółki G. S. sp. z o.o [...] , na okoliczności ustalenia kto faktycznie zajmuje lokal przy ul. Z. [...] w chwili kontroli.
6) zobowiązanie organu pierwszej instancji - Urzędu Celno Skarbowego do wskazania: skąd organ miał wiedzę, iż pod wskazanym adresem prowadzone są gry na rzekomych automatach; według ich wiedzy kto urządzał gry na rzekomych automatach; w jaki sposób pracownicy organu weszli do środka pomieszczenia; czy pomieszczenie to było zamknięte czy otwarte; o której godzinie nastąpiło wejście do lokalu przez pracowników organu; czy po wejściu do lokalu pracownicy wykonani dokumentację z wnętrza lokalu, jeśli nie to dlaczego niniejszego nie wykonali; czy do czynności wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano; czy do przeprowadzenia eksperymentu wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano; czy urządzenia były sprawne, czy miały zabezpieczenia, jeśli tak to jakie, jak je ominięto; czy wystąpiono do Prokuratury o zatwierdzenie dokonanych czynności; w jaki sposób zabezpieczono urządzenia, na okoliczności braku udziału skarżącej w toku sprawy z winy organy poprzez brak informowania jej o czynnościach, na okoliczności bezprawnego działania pracowników organu.
7/ dopuszczenie dowodu z pisma skarżącej z dnia 28 maja 2021 r. na fakt nieprawidłowości w prowadzonych p-ko niej postępowaniach.
Argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
III.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, jak też nie zostały spełnione warunki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnej przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym w pierwszej kolejności konieczne jest odniesienie się do najdalej idącego zarzutu, a mianowicie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazanego jako uzupełniający wzorzec kontroli - powiązany z przepisem art. 137 § 1 p.p.s.a., oraz jako wzorzec samodzielny (punkt A. 2-3 petitum skargi kasacyjnej).
Podkreślić należy, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dochodzi wówczas, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji nie spełnia określonych w nim warunków, uniemożliwiając tym samym ocenę trafności wyroku sądu pierwszej instancji przez strony, jak i przez NSA - w ramach kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Jest więc oczywiste, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). Uchybienie to musi być przy tym na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) - co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Niewątpliwie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierając wszystkie niezbędne elementy wskazane w tym przepisie. Odrębnym natomiast jest zagadnieniem, czy pomimo spełnienia przesłanek określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji było trafne, co oczywiście wykracza poza granice zarzutu opartego na naruszeniu wskazanej normy postępowania.
W kontekście twierdzeń zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej podkreślić należy, że wojewódzki sąd administracyjny, wypełniając normę określoną w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego z osobna z zarzutów podniesionych w skardze i do wszystkich argumentów na ich poparcie - mogąc to uczynić całościowo. Najistotniejsze jest przy tym, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w sposób wskazany w skardze (zob. np. wyroki NSA: z 18 listopada 2016 r., sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r., sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r., sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16). Taka całościowa ocena zawarta została w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a więc nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odwołanie się przez sąd pierwszej instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i – wbrew twierdzeniom autora skargi – nie świadczy o braku samodzielności Sądu pierwszej instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).
Przechodząc do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej NSA stwierdza, że - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - sąd pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. W konsekwencji sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne.
Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez sąd pierwszej instancji tego przepisu i już z tego względu zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny.
Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt A.1 petitum skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że przepis ten dotyczy sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji w ustalonych przez ten sąd okolicznościach faktycznych i prawnych. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom i autor skargi kasacyjnej, wskazując na naruszenie przepisu wynikowego, dla skuteczności takiego zarzutu, musi każdorazowo powiązać go z naruszeniem tych przepisów, które stanowiły wzorzec kontroli zaskarżonej decyzji (aktu), a którym miał uchybić sąd pierwszej instancji. Wiąże się to z koniecznością wskazania przepisów stosowanych przez organ, bowiem - co do zasady - tylko wadliwa ocena stosowania prawa przez organ, dokonana przez sąd pierwszej instancji w ramach sądowej kontroli działalności administracji, może w konsekwencji prowadzić do błędnego rozstrzygnięcia sądu. Omawiany zarzut skargi kasacyjnej warunku tego spełniał i tym samym okazał się bezpodstawny.
Wobec niezasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznać należy, że stan faktyczny ustalony przez organy, jak też jego ocena, przyjęte następnie przez sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania, nie zostały skutecznie zakwestionowane skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie zgodności z prawem dokonanych w tej sprawę ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była współurządzającą gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h.
Jak wiadomo, ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyroki NSA: z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał z jakiego powodu skarżącą należało uznać za posiadacza zależnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., co ustalił prawidłowo organ na podstawie umowy najmu zawartej 28 listopada 2016 r., przy czym trafnie uznał WSA, że fakt podnajęcia lokalu w celu ustawienia spornych urządzeń, nie spowodował przeniesienia odpowiedzialności na inny podmiot.
Niezasadne są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.g.h. odwołujący się do błędnej wykładni tych przepisów (pkt B.1 i B.2 petitum skargi kasacyjnej). Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zdaniem autora skargi kasacyjnej, skoro skarżąca "oddała [...] lokal w dalsze użytkowanie innemu podmiotowi, tym samym nie zachodzą wobec niej przesłanki z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych". Niewątpliwie powyższa teza dotyczy wadliwego zastosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. do ustalonego stanu faktycznego, nie zaś wykładni prawa materialnego. Przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalony stan faktycznego błędnie został uznany za nieodpowiadający hipotezie określonej normy prawnej. Niemniej jednak, kierując się wskazaniami uchwały NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał te zarzuty, uznając za możliwe ich dookreślenie na podstawie argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej uznaje za wadliwy pogląd WSA co do zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego do sytuacji skarżącej. Stanowisko skarżącej kasacyjnie nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Podkreślić raz jeszcze należy, że - już wyżej zasygnalizowano - ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pojęcie "urządzanie gier hazardowych" jest zwrotem niedookreślonym. Uznaje się jednak, że obejmuje ono ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie widzi podstaw do odstąpienia od powyższego poglądu, a tym samym brak jest przesłanek do zakwestionowania wykładni przepisów art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.g.h. ustalonej przez sąd pierwszej instancji.
Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt B.3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, a więc w żadnym zakresie norma prawna ujęta w tym przepisie nie wpływa na odpowiedzialność skarżącej kasacyjnie za przypisany jej delikt administracyjny.
Odnosząc się zaś do wniosku autora skargi kasacyjnej o przeprowadzenie szeregu dowodów należy wyjaśnić, że w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny - co do zasady - nie prowadzi postępowania dowodowego. Wynika to z faktu związania NSA granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16). Należy przy tym mieć na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę