II GSK 2355/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Decyzja SKO nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 19 656 zł za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) bez zezwolenia zarządcy drogi i z przekroczeniem terminu zajęcia, polegające na umieszczeniu w nim słupa reklamowo-ogłoszeniowego. Spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z innymi przepisami, poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do kary za zajęcie pasa drogowego. Kwestionowała również uznanie, że kara ta nie ulega przedawnieniu, powołując się na naruszenie art. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych nie jest należnością podatkową ani niepodatkową należnością budżetową w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z tym przepisy Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia, nie mają do niej zastosowania. Sąd podkreślił, że kara administracyjna ma charakter sankcyjny za naruszenie przepisów, a nie wynika ze stosunku prawnego nakazującego świadczenie. Zarzut naruszenia art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został uznany za nieuzasadniony, ponieważ nie został rozwinięty, a sprawa dotyczyła kary, a nie warunków zabudowy. Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP w kontekście przedawnienia został uznany za nietrafny, wskazując na uznanie ustawodawcy w kwestii przedawnienia i brak zastosowania przepisów k.p.a. w ramach rozpoznawanej skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku stosowania przepisów Ordynacji podatkowej (w tym o przedawnieniu) do kar pieniężnych z ustawy o drogach publicznych.
Dotyczy specyficznego rodzaju kary pieniężnej z ustawy o drogach publicznych; kwestia przedawnienia innych kar administracyjnych może być regulowana inaczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych podlega przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub z przekroczeniem terminu nie jest należnością podatkową ani niepodatkową należnością budżetową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, w związku z czym przepisy tej ustawy, w tym dotyczące przedawnienia, nie mają do niej zastosowania.
Uzasadnienie
Kara pieniężna ma charakter sankcyjny za naruszenie przepisów, a nie wynika ze stosunku prawnego nakazującego świadczenie. Nie jest to należność budżetowa w rozumieniu art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wynika ze stosunków publicznoprawnych, lecz z zabronionych zachowań. Do takich kar nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.
Czy art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Kara pieniężna na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. jest decyzją kształtującą stosunek administracyjnoprawny, a nie konkretyzacją istniejącego zobowiązania. Do momentu wydania decyzji nie ciąży obowiązek zapłaty kary, co odróżnia ją od zobowiązania podatkowego. Dlatego nie można stosować regulacji art. 68 § 1 o.p.
Czy kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych podlega przedawnieniu na gruncie art. 2 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia zobowiązań, w tym kar pieniężnych, leży w gestii ustawodawcy, a przepisy dotyczące przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych (np. art. 189g k.p.a.) nie były przedmiotem zarzutu w skardze kasacyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że wprowadzenie instytucji przedawnienia należy do uznania ustawodawcy. W niniejszej sprawie spółka nie podniosła zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących przedawnienia, a sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Przepisy (24)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
o.p. art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nie ma zastosowania do kar pieniężnych z ustawy o drogach publicznych.
o.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 4-6
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 40a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 189g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego nie jest należnością podatkową ani niepodatkową należnością budżetową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, co wyklucza stosowanie przepisów o przedawnieniu z tej ustawy. • Kara pieniężna jest sankcją administracyjną, a nie świadczeniem wynikającym ze stosunku prawnego, co odróżnia ją od zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych z ustawy o drogach publicznych. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, że kara pieniężna nie podlega przedawnieniu. • Naruszenie art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (nieuzasadnione).
Godne uwagi sformułowania
Kara pieniężna nie ma zatem charakteru niepodatkowej należności budżetowej wynikającej ze stosunków publicznoprawnych. • Do kategorii niepodatkowych należności budżetowych można zaliczyć jedynie tego rodzaju świadczenia, które zawierają w swych konstrukcjach elementy prawne danin publicznych. • Wszelkiego rodzaju kary pieniężne wynikają natomiast nie ze stosunków publicznoprawnych, nakazujących określonym podmiotom świadczenie publiczne na rzecz budżetu państwa (budżetu jednostek samorządu terytorialnego), lecz z zabronionych pod groźbą sankcji ich zachowań.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Marcin Kamiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku stosowania przepisów Ordynacji podatkowej (w tym o przedawnieniu) do kar pieniężnych z ustawy o drogach publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju kary pieniężnej z ustawy o drogach publicznych; kwestia przedawnienia innych kar administracyjnych może być regulowana inaczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego i kar z tym związanych, a kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące przedawnienia, które ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.
“Kara za zajęcie pasa drogowego nie przedawni się? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.