II GSK 2335/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-26
NSAtransportoweŚredniansa
kara pieniężnaprzewoźnik lotniczystraż granicznaochrona danychwstrzymanie wykonaniapostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnapłynność finansowaszkoda nieodwracalna

NSA odmówił wstrzymania wykonania kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika lotniczego, uznając, że jej uiszczenie nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków finansowych.

F. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Straży Granicznej nakładającej karę pieniężną, argumentując, że jej uiszczenie zagrozi płynności finansowej i dalszemu prowadzeniu działalności. Skarżąca powołała się na trudną sytuację branży lotniczej po pandemii COVID-19 oraz na podobne sprawy, w których NSA uchylił kary. NSA odmówił wstrzymania, stwierdzając, że przedstawione skutki finansowe są naturalną konsekwencją egzekucji i nie spełniają przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Straży Granicznej, nakładającej na przewoźnika lotniczego F. karę pieniężną w wysokości 320 000,00 zł, został złożony w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę F. na tę decyzję. F. argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody, w tym utratę płynności finansowej i zaprzestanie działalności, wskazując na trudną sytuację branży lotniczej po pandemii COVID-19. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację finansową, załączając sprawozdania finansowe, z których wynikało, że w 2021 r. wykazała stratę, ale w kolejnych latach zysk, a także posiadała dodatni kapitał własny. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 61 § 3 P.p.s.a., uznał, że przedstawione skutki finansowe są naturalną konsekwencją egzekucji administracyjnej i nie spełniają przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które nie mogłyby być naprawione przez późniejszy zwrot świadczenia. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami egzekucji, a jedynie przed tymi, które nie mogłyby być naprawione. W związku z tym, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został odmówiony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skutki finansowe związane z nałożeniem kary pieniężnej, takie jak utrata płynności finansowej, są naturalną konsekwencją egzekucji administracyjnej i zazwyczaj mogą być naprawione przez późniejszy zwrot świadczenia, jeśli decyzja zostanie uchylona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki) nie zostały wykazane. Przedstawione przez skarżącą skutki finansowe są typowe dla egzekucji i mogą być naprawione przez zwrot pieniędzy. Analiza sytuacji finansowej skarżącej wykazała dodatni kapitał własny i zyski w ostatnich latach, co podważa twierdzenie o nieodwracalnej szkodzie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wstrzymania wykonania aktu (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki) muszą być wykazane przez wnioskodawcę. Skutki finansowe egzekucji zazwyczaj mogą być naprawione przez zwrot świadczenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody po stronie Skarżącej, w tym utratę płynności finansowej i zaprzestanie działalności. Cała branża lotnicza odczuwa dotkliwe skutki pandemii COVID-19. Otrzymywane wynagrodzenie za realizację lotu jest niższe, niż wysokość nałożonej kary. Nawet w przypadku prawomocnego uchylenia decyzji i zwrotu kar, negatywne skutki byłyby niemożliwe do odwrócenia z uwagi na dynamikę branży lotniczej.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego mogłoby nie naprawić zaistnienie tego rodzaju skutków finansowych jest naturalną konsekwencją egzekucji administracyjnej

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności w kontekście skutków finansowych egzekucji kar pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ocena konkretnych skutków finansowych jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria przyznawania wstrzymania wykonania decyzji, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, że ogólne twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej nie wystarczą.

Czy problemy finansowe firmy lotniczej wystarczą, by wstrzymać wykonanie kary? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 320 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2335/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1122/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-04-29
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F. w V., F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej F. w V., F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1122/23 w sprawie ze skargi F. w V., F. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 19 października 2023 r. nr 2022-05-FSF-4 (Śl.-OŚ-STO-440.5.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1122/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę F. w V., F. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 19 października 2023 r. nr 2022-05-FSF-4 (Śl.-OŚ-STO-440.5.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła F. w V., F..
Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r. F. w V., F. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, gdyż jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody po stronie Skarżącej, w tym utratę płynności finansowej i zaprzestanie działalności.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że przeciwko niej wydano 11 decyzji nakładających karę finansową, w łącznej wysokości 320 000,00 zł, uiszczenie których zagraża możliwości dalszego prowadzenia działalności i utraty płynności finansowej. Wskazała, że cała branża lotnicza odczuwa dotkliwe skutki pandemii COVID-19, a otrzymywane przez nią wynagrodzenie za realizację lotu jest niższe, niż wysokość nałożonej kary i ponosi ona wysokie koszty eksploatacyjne.
Skarżąca wskazała, że nawet w przypadku prawomocnego uchylenia decyzji i zwrotu uiszczonych kar pieniężnych, negatywne skutki byłyby niemożliwe do odwrócenia, ponieważ branża lotnicza jest bardzo dynamiczna i wymaga stałych nakładów finansowych na prowadzenie działalności. Czasowe zaprzestanie działalności mogłoby jej zdaniem doprowadzić do strat, których skutków nie byłaby w stanie zażegnać. Skarżąca wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym uchylił decyzje nakładające na przewoźników lotniczych kary pieniężne.
Skarżąca w dalszej części uzasadnienia wniosku opisała swoją sytuację finansową, którą zobrazowała załączając do wniosku protokoły ze sprawozdania finansowego za 2021 i 2022 r. i sprawozdanie finansowe za 2023 r. – jako najnowsze dostępne informacje o jej sytuacji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tej mierze, z ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., pierwsza z wymienionych przesłanek – mianowicie, przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody – aktualizuje się w odniesieniu do szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, co nastąpi w wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; zob. również, jako jedne z wielu, np. postanowienia NSA z dnia: 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GZ 94/23; 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GZ 149/23; 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 648/12). Spowodowanie zaś trudnych do odwrócenia skutków odnosi się do takich skutków prawnej lub faktycznej natury, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10).
Z uzasadnienia wniosku nie wynika, aby w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać, wnioskodawca wykazał, że zaistniała którakolwiek z wymienionych przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu.
Jakkolwiek faktem jest, że decyzja administracyjna w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej niesie za sobą skutki finansowe, co wobec wysokości orzeczonej kary powoduje, że siłą rzeczy wnioskodawca może wykazywać stratę oraz brak płynności finansowej, to jednak trzeba stwierdzić, że zaistnienie tego rodzaju skutków finansowych jest naturalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego mogłoby nie naprawić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13). W art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest bowiem o szkodzie, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek wziął również pod uwagę załączone do wniosku dokumenty obrazujące sytuację finansową wnioskodawcy za okres lat 2021 – 2023, z których wynika, że pomimo wykazania w 2021 r. straty w wysokości 8 040,68 euro, to w dalszych latach wnioskodawca wykazywał zysk w wysokości odpowiednio 37 649,95 oraz 6 621,54 euro. Podkreślenia wymaga również, że z dokumentów wynika posiadanie przez wnioskodawcę dodatniego kapitału własnego w wysokości ponad pół miliona euro. Odnosząc powyższe do wysokości nałożonej kary pieniężnej nie sposób stwierdzić, że uiszczenie jej spowoduje wystąpienie określonych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. niebezpieczeństw, a w szczególności, że dojdzie do nieodwracalności skutków spowodowanych jej uiszczeniem.
Bez wpływu na ocenę wniosku pozostaje również wskazywane w nim prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionego w sprawie środka prawnego, bowiem przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym postępowaniu są jedynie okoliczności związane z postępowaniem incydentalnym, jakim jest postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W świetle przedstawionych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI