II GSK 2324/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Rzecznika Praw Obywatelskich oraz P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję o uchyleniu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia kierowców, na podstawie którego wydano pierwotną decyzję o przyznaniu uprawnień, okazało się fałszywe, co potwierdził prawomocny wyrok sądu karnego. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych KPA (zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasada zaufania do władzy publicznej) oraz naruszenie Konstytucji RP (zasada państwa prawnego, sprawiedliwość społeczna). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma na celu eliminację wadliwych decyzji, a stwierdzenie, że dowody, na których oparto pierwotną decyzję, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 KPA), stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji. NSA uznał, że nie ma możliwości sanowania wadliwości postępowania poprzez przedłożenie nowego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w toku postępowania wznowieniowego, gdyż nie można uzupełnić braków, których nie stwierdzono przy wydawaniu pierwotnej decyzji, a która została oparta na fałszywych dowodach. Sąd podkreślił, że zasada trwałości decyzji ostatecznych nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów KPA. W ocenie NSA, uchylenie uprawnień nabytych na podstawie fałszywego zaświadczenia nie narusza praw nabytych w rozumieniu Konstytucji RP, a organy działały na podstawie i w granicach prawa. Kwestia ewentualnych nieprawidłowości w nadzorze nad ośrodkami szkolenia kierowców przez starostę nie miała wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku fałszywych dowodów, zwłaszcza w kontekście uprawnień do kierowania pojazdami. Potwierdzenie zasady, że prawa nabyte niezgodnie z prawem nie podlegają ochronie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z powodu fałszywych dowodów, potwierdzonych wyrokiem karnym. Interpretacja przepisów KPA i ustawy o kierujących pojazdami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu wznowieniowym można sanować wadliwość pierwotnego postępowania poprzez przedłożenie nowego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, jeśli pierwotne zaświadczenie było fałszywe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu wznowieniowym nie można sanować wadliwości pierwotnego postępowania poprzez przedłożenie nowego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, jeśli pierwotne zaświadczenie było fałszywe, a fakt ten został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma na celu eliminację wadliwych decyzji, a stwierdzenie fałszywości dowodów stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Nie ma możliwości uzupełnienia braków, których nie stwierdzono przy wydawaniu pierwotnej decyzji, opartej na fałszywych dowodach.
Czy uchylenie uprawnień do kierowania pojazdami, nabytych na podstawie fałszywego zaświadczenia, narusza prawa nabyte w rozumieniu art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie uprawnień nabytych na podstawie fałszywego zaświadczenia nie narusza praw nabytych w rozumieniu art. 2 Konstytucji RP, ponieważ ochronie podlegają prawa słusznie nabyte, a nie nabyte niezgodnie z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nabycie uprawnień do kierowania pojazdami w oparciu o fałszywe zaświadczenie jest nabyciem niezgodnym z prawem, co wyłącza ochronę prawną.
Czy organ administracji publicznej w postępowaniu wznowieniowym jest zobowiązany do wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli zgodnie z art. 7 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej w postępowaniu wznowieniowym, w przypadku stwierdzenia podstaw do uchylenia decyzji, nie jest zobowiązany do wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ decyzja wydawana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 KPA ma charakter związany.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 151 § 1 pkt 2 KPA ma charakter imperatywny i ścisłej wykładni, a możliwość stosowania art. 7 KPA dotyczy decyzji podejmowanych na podstawie uznania administracyjnego.
Przepisy (20)
Główne
u.k.p. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 11
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 12
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 27 § 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. MIB art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
rozp. MIB art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie fałszywości dowodów (zaświadczenia o szkoleniu) stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej. • Nie ma możliwości sanowania wadliwości pierwotnego postępowania poprzez przedłożenie nowego zaświadczenia w postępowaniu wznowieniowym. • Nabycie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie fałszywego zaświadczenia jest nabyciem niezgodnym z prawem i nie podlega ochronie jako prawo nabyte.
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana przedwcześnie i powinna być poprzedzona wezwaniem do uzupełnienia braków. • Naruszenie zasad ogólnych KPA (art. 7, 8 KPA) poprzez oddalenie skargi. • Naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła warunków. • Naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
nie ma możliwości sanowania w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego braku zgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia • trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością • nie ma przy tym – co należy podkreślić – innego sposobu zakończenia wymienionego postępowania, niż ten, który został określony w przepisie art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. • nie jest zobowiązany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a. • ochronie podlegają prawa słusznie nabyte, nie zaś prawa nabyte niezgodnie z prawem
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Mirosław Trzecki
sędzia
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku fałszywych dowodów, zwłaszcza w kontekście uprawnień do kierowania pojazdami. Potwierdzenie zasady, że prawa nabyte niezgodnie z prawem nie podlegają ochronie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z powodu fałszywych dowodów, potwierdzonych wyrokiem karnym. Interpretacja przepisów KPA i ustawy o kierujących pojazdami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy utraty prawa jazdy z powodu fałszywego zaświadczenia o szkoleniu, co ma duży wymiar praktyczny dla kierowców. Pokazuje, jak poważne konsekwencje mogą wyniknąć z nieuczciwości w procesie zdobywania uprawnień.
“Straciłeś prawo jazdy przez fałszywe szkolenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, czy można to naprawić.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.