II GSK 2323/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. w S. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy karę pieniężną za podanie niezgodnego z prawdą numeru dokumentu przewozowego w systemie SENT, uznając błąd za oczywisty, ale niepodstawę do odstąpienia od kary.
Spółka A. Sp. z o.o. w S. została ukarana karą pieniężną w wysokości 2000 zł za podanie niezgodnego z rzeczywistością numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu SENT. Spółka argumentowała, że był to oczywisty błąd pracownika. Sądy obu instancji uznały, że błąd ten kwalifikuje się do obniżenia kary z 10 000 zł do 2 000 zł na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT, ale nie stanowi podstawy do całkowitego odstąpienia od nałożenia kary, gdyż nie wykazano ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Sprawa dotyczyła nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu SENT. Spółka argumentowała, że było to wynikiem oczywistej pomyłki pracownika. Organy administracji, a następnie WSA, uznały, że taki błąd kwalifikuje się do obniżenia kary z 10.000 zł do 2.000 zł na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT, ponieważ towar był przewożony ze składu podatkowego, a należne podatki zostały wpłacone. Jednakże, sądy uznały, że nie wykazano przesłanek do całkowitego odstąpienia od nałożenia kary, tj. ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 24 ust. 3 ustawy SENT oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że odpowiedzialność w systemie SENT jest zasadniczo niezależna od skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych, a oczywisty błąd jest przesłanką obniżenia kary, a nie jej odstąpienia. Sąd podkreślił, że spółka skorzystała już z możliwości łagodniejszej kwalifikacji prawnej deliktu administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Oczywisty błąd jest przesłanką do obniżenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT, ale nie stanowi podstawy do odstąpienia od jej nałożenia zgodnie z art. 24 ust. 3 tej ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa SENT przewiduje odrębną instytucję obniżenia kary (art. 24 ust. 1a) dla przypadku oczywistego błędu, od instytucji odstąpienia od nałożenia kary (art. 24 ust. 3), która wymaga wykazania ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
ustawa SENT art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Nakłada karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru.
ustawa SENT art. 24 § ust. 1a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Obniża karę do 2.000 zł, jeśli towar był przewożony ze składu podatkowego, podatek został wpłacony, a nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą danych innych niż towar.
ustawa SENT art. 5 § ust. 4 pkt 1 lit. h
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Obowiązek przewoźnika do uzupełnienia zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego towarowi.
Pomocnicze
ustawa SENT art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd przy wprowadzaniu numeru dokumentu przewozowego do systemu SENT jest oczywistym błędem, który uzasadnia obniżenie kary pieniężnej. Odpowiedzialność w systemie SENT jest zasadniczo niezależna od skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych.
Odrzucone argumenty
Oczywisty błąd pracownika powinien stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Organy miały obowiązek wykazać, że naruszenie doprowadziło do uszczuplenia należności lub świadczyło o nieuczciwym działaniu skarżącej. Ustawa SENT powinna służyć do walki z nieuczciwymi podmiotami, a nie do nakładania kolejnych obciążeń na przedsiębiorców w sytuacjach przez nich niezawinionych.
Godne uwagi sformułowania
Oczywisty błąd jest zatem przesłanką obniżenia kary (zastosowania przepisu, który przewiduje ją w niższej niż w zwykłych warunkach wysokości), a nie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej system sankcji administracyjnych ustanowionych w przepisach ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi bazuje na założeniu, że odpowiedzialność podmiotów zobowiązanych do przestrzegania obowiązków przewidzianych w tej ustawie jest zasadniczo niezależna od skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
sędzia
Izabella Janson
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w systemie SENT, rozróżnienie między oczywistym błędem a podstawą do odstąpienia od kary, niezależność odpowiedzialności od skutku w postaci uszczuplenia należności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT dotyczących numeru dokumentu przewozowego. Interpretacja pojęć 'ważny interes przewoźnika' i 'interes publiczny' może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanego systemu SENT i kar administracyjnych, co jest istotne dla firm transportowych. Rozróżnienie między błędem a podstawą do odstąpienia od kary jest kluczowe dla praktyki.
“Oczywisty błąd czy podstawa do odstąpienia od kary? NSA wyjaśnia zasady nakładania sankcji w systemie SENT.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2323/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek Izabella Janson Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Kara administracyjna Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 230/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 111 art. 122, art. 187 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1218 art. 24 ust. 3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 230/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 r. nr 1401-IOC.48.156.2019 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 675 (słownie: sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 230/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. .Sp. z o.o. w S. (strona, skarżąca, strona skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (DIAS, organ, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 4 grudnia 2020 r., nr 1401-IOC.48.156.2019, w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. W dniu 30 października 2018 r. na drodze krajowej nr 62 w miejscowości Płock, funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie przeprowadzili kontrolę pojazdu o nr rej. [...]/[...]. W wyniku kontroli zgłoszenia SENT[...], w którym zadeklarowano przewóz 21.100 l oleju napędowego przeznaczonego do celów żeglugi, znaczonego i zabarwionego na niebiesko (CN 2710), stwierdzono rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego (w ww. zgłoszeniu widnieje numer [...], natomiast kierowca okazał podczas kontroli dokument przewozowy nr [...] z dnia 29.10.2018 r.). Przewoźnikiem była skarżąca Spółka A. W toku postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego w ww. zgłoszeniu przewozu towaru SENT[...] organ I instancji pismem z 29 kwietnia 2019 r. wezwał skarżącą spółkę do wyjaśnienia, czy jej zdaniem zachodzą okoliczności wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w trakcie ww. kontroli, oraz ewentualnego przekazania w tym zakresie stosownych dowodów. Skarżąca spółka nie zajęła stanowiska w tej kwestii, jak również nie odpowiedziała na postanowienie organu I instancji (doręczone spółce 26 lipca 2019 r.) o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem ww. decyzji z 7 października 2019 r. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie decyzją z dnia 7 października 2019 r. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł w związku ze zgłoszeniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego w zgłoszeniu przewozu towaru SENT[...]. Od powyżej decyzji strona skarżąca złożyła odwołanie. Decyzją z 4 grudnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DIAS wskazał w szczególności na treść art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (ustawa SENT), stosownie do którego w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o m.in. numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. W przedmiotowej sprawie natomiast w wyniku kontroli zgłoszenia SENT[...] stwierdzono rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego (w zgłoszeniu widnieje numer [...], natomiast kierowca okazał podczas kontroli dokument przewozowy nr [...] z dnia 29 października 2018 r.), co stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy SENT. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W art. 24 ust. 1a ustawy SENT przewidziano zmniejszenie tej kary do 2.000 zł, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający, a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a) ww. ustawy. Organ I instancji ustalił, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 24 ust.1a ustawy SENT warunkujące zmniejszenie kary z 10.000 zł do 2.000 zł i karą tą (2.000 zł) obciążył skarżącą spółkę za naruszenie przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h), czyli podanie w zgłoszeniu nieprawidłowego numeru dokumentu przewozowego. Organ wskazał, że ww. towar w postaci oleju napędowego był bowiem przewożony ze składu podatkowego, a należne podatki zostały wpłacone przez podmiot wysyłający, uznając również, że ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że dopiero na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik strony wniósł o odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, argumentując powstanie nieprawidłowości w numerze dokumentu przewozowego zwykłą pomyłką pracownika. W ocenie organu II instancji brak w sprawie podstaw prawnych do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej zarówno z uwagi na ważny interes przewoźnika, jak i interes publiczny, które to pojęcia/przesłanki nie zostały zdefiniowane. Obejmują jednak one szeroki zakres sytuacji i okoliczności, które przesądzają o ich wystąpieniu. Na wezwanie organu I instancji do podania dodatkowych danych umożliwiających zbadanie, czy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej (art. 26 ust. 3 ww. ustawy), strona nie udzieliła odpowiedzi i nie przekazała stosownych dokumentów, w tym potwierdzających jej sytuację ekonomiczną. Takich dokumentów nie przedstawiła również na etapie postępowania odwoławczego, mimo że w odwołaniu wniosła o odstąpienie od nałożenia kary, m.in. z uwagi na ważny interes przewoźnika. Organ ustalił natomiast (na podstawie informacji Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie), że spółka płaci podatki i składki za zatrudnionych pracowników, nie są także prowadzone wobec spółki postępowania egzekucyjne. Spółka w toku prowadzonego postępowania nie wykazała natomiast, że nie posiada majątku ani środków pieniężnych na zapłatę kary pieniężnej. Z wyjaśnień spółki nie wynika, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Kryterium "ważnego interesu przewoźnika" wymaga wykazania przez stronę konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają zapłacenie kary pieniężnej bez udzielenia wnioskowanego wsparcia. Taką okolicznością nie jest błąd, na który strona się powołała. Oczywisty błąd ma znaczenie w kontekście obniżenia wysokości kary na gruncie art. 24 ust. 1a ustawy SENT. Według organu w sprawie nie zachodzą zatem przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła strona, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie oparto na uznaniu (przy ww. zastrzeżeniach organu odwoławczego, który jednak nie wzruszył tego rozstrzygnięcia z uwagi na zasadę reformationis in peius) niedopełnienia przez stronę obowiązku zgłoszenia w systemie SENT prawidłowych danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h) ustawy SENT, które jest wynikiem oczywistego błędu. Wystąpienie pozostałych przesłanek warunkujących zastosowanie art. 24 ust. 1a ustawy SENT jest w tej sprawie poza sporem. Wynikająca z tego przepisu (i zastosowana przez organ) kara pieniężną w wysokości 2.000 zł jest następstwem uznania wpisania wadliwego numeru dokumentu przewozowego do zgłoszenia SENT za wynik oczywistego błędu, co stanowi przesłankę zastosowania kary w wysokości 2000 zł, a nie wyższej przewidzianej ustawą w warunkach, gdy niedopełnienie przez stronę ww. obowiązku zgłoszenia prawidłowych danych nie jest wynikiem oczywistego błędu. Oczywisty błąd jest zatem przesłanką obniżenia kary (zastosowania przepisu, który przewiduje ją w niższej niż w zwykłych warunkach wysokości), a nie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż przesłanki tego odstąpienia są inne, chodzi mianowicie o wynikające z art. 24 ust 3 ustawy SENT przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Sąd Wojewódzki stwierdził, że podnoszony przez skarżącą spółkę argument "zwykłej pomyłki pracowników, czyli błędu ludzkiego", mieści się w obszarze przesłanki "nieprawidłowości, która jest wynikiem oczywistego błędu", przewidzianej w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, którą organ w tej sprawie uwzględnił, nakładając na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Tym samym uwzględnił stanowisko strony, która błędem tłumaczyła odnotowane w wyniku ww. kontroli przewozu towarów rozbieżności dotyczące numeru dokumentu przewozowego. Zdaniem WSA w Warszawie organ prawidłowo nie zastosował wynikającej z art. 24 ust. 3 ustawy SENT instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż odstąpienie to uzależnione jest od wykazania ww. przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które jednak – mimo ww. wezwania skarżącej spółki do wyjaśnienia okoliczności wskazujących na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie oraz przekazania w tym zakresie stosownych dowodów – nie zostały wykazane. Sąd Wojewódzki wskazał, że zasadnie ustalono w zaskarżonej decyzji, że przesłanka ważnego interesu przewoźnika wiąże się przede wszystkim z jego sytuacją ekonomiczną (obejmującą też sytuacje wyjątkowe i losowe uniemożliwiające uregulowanie należności), a interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizacja zobowiązań podatkowych. W ocenie Sądu I instancji, organy w sposób kompletny przeanalizowały przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, wykazując w uzasadnieniu decyzji w dostateczny sposób, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "ważnego interesu przewoźnika", jak również "interesu publicznego", z tym że brak wykazania okoliczności dotyczących ważnego interesu przewoźnika uniemożliwia (utrudnia) zbadanie interesu publicznego. Wprawdzie ważny interes strony/przewoźnika i interes publiczny są to dwie różne, odrębne przesłanki, jednak okoliczności składające się na ważny interes strony mogą pośrednio wpływać na możliwość uznania konieczności zastosowania przesłanki interesu publicznego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z art 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że w niniejszej sprawie stwierdzone naruszenie dot. błędnego oznaczenia numerów dokumentu przewozowego, nie może być postrzegane w kategorii oczywistej omyłki, ponieważ ustawa przewiduje cykl czynności mających na celu zapewnienie procedury zgodności danych stanu faktycznego z danymi w zgłoszeniu, a ponadto skarżąca nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego odstępstwo od nałożenia kary, podczas gdy dokonując wykładni przywołanego przepisu tak organy podatkowe, jak i sąd, winny brać pod uwagę przede wszystkim cel wprowadzenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jako narzędzia do wałki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, nie zaś narzędzie służące do nakładania kolejnych obciążeń na przedsiębiorców w sytuacjach przez nich niezawinionych; skarżąca, poprzez poczynione uchybienie, w żaden sposób nie wpisała się do kategorii działań i podmiotów, wobec których skierowano przyjęte w ustawie rozwiązania prawne, lecz dopuściła się błędnego oznaczenia dokumentu przewozowego, który to błąd nie skutkował uszczupleniem należnych Państwu danin, w efekcie czego zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej; 2. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, opartą na wadliwie dokonanej ocenie prawnej oraz faktycznej sprawy, w związku z naruszeniem przez organy podatkowe art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż organ zobowiązany jest zebrać dowody istotne dla sprawy i dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś w niniejszej sprawie organy obydwu instancji wydały decyzję bez weryfikacji, czy stwierdzone naruszenie doprowadziło do jakiegokolwiek uszczuplenia należności publicznoprawnych lub świadczy o nieuczciwym działaniu skarżącej. V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna jako niezawierająca uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. 2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 3. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, stwierdzając ich bezzasadność. 4. Rozważeniu i oddaleniu w pierwszej kolejności podlegał zarzut naruszenia prawa procesowego, albowiem dopiero przesądzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie doszło do bezpośredniego naruszenia przepisów prawa procesowego sądowoadministracyjnego lub pośredniego naruszenia przepisów prawa procesowego administracyjnego w toku weryfikacji ich wykładni lub stosowania, w stopniu, który co najmniej mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, otwiera drogę do weryfikacji prawidłowości zaskarżonego wyroku w zakresie wykładni lub weryfikacyjnego zastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy administracyjnej, który został prawidłowo ustalony lub nie został skutecznie podważony za pośrednictwem zarzutów kasacyjnych. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (o.p.). Zarzut ten zmierza do podważenia dokonanej przez Sąd a quo pozytywnej oceny legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji w zakresie zachowania przez kontrolowane organy normatywnych reguł prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśniającego w odniesieniu do okoliczności faktycznych świadczących o tym, że stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (ustawa SENT) "doprowadziło do jakiegokolwiek uszczuplenia należności publicznoprawnych lub świadczy o nieuczciwym działaniu skarżącej". Stwierdzając bezzasadność powyższego zarzutu – niezależnie od jego ułomności konstrukcyjnej na tle wymogów wynikających z art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że autor skargi kasacyjnej przez nieprawidłowe ukształtowanie materialnoprawnego zakresu odniesienia dla podnoszonych uchybień proceduralnych nie doprowadził skutecznie do poddania weryfikacji kasacyjnej zagadnienia oceny Sądu a quo w zakresie konieczności lub możliwości uwzględnienia w toku ustalania podstawy faktycznej relewantnej w świetle przesłanek zastosowania kompetencji uznaniowej, o której mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Odnosząc się jednak syntetycznie i ogólnie do powyższego zagadnienia, należy zastrzec, że ponieważ system sankcji administracyjnych ustanowionych w przepisach ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi bazuje na założeniu, że odpowiedzialność podmiotów zobowiązanych do przestrzegania obowiązków przewidzianych w tej ustawie jest zasadniczo niezależna od skutku w postaci uszczuplenia należności publicznoprawnych, w tym należności podatkowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2025 r., II GSK 1801/21; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2025 r., II GSK 2134/21), lub przesłanki umyślnego albo nieumyślnego naruszenia powyższych obowiązków, dlatego brak jest podstaw do twierdzenia o istnieniu jakiegokolwiek automatyzmu w zakresie sposobu wykonywania kompetencji do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w razie stwierdzenia okoliczności dotyczących tych przesłanek. Jest natomiast rzeczą zasadniczo konieczną, aby organy orzekające w tego rodzaju sprawach poprzedzały rozstrzygnięcia kompetencyjne na tle podstaw do zastosowania ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia sankcji ustaleniami faktycznymi i oceną prawną w zakresie ujawnionych w toku postępowania (przede wszystkim przez sankcjonowany podmiot) tego rodzaju okoliczności. W niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju zostały ustalone i poddane ocenie w stopniu wystarczającym, co znalazło właściwe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (zob. s. 9-11). 5. Oczekiwanego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przez jego błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że "stwierdzone naruszenie dot. błędnego oznaczenia numerów dokumentu przewozowego, nie może być postrzegane w kategorii oczywistej omyłki", a strona skarżąca "nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego odstępstwo od nałożenia kary". Abstrahując od istotnej wadliwości konstrukcyjnej podniesionego zarzutu, polegającej przede wszystkim na niedokonaniu rozgraniczenia pomiędzy ustawowo określonymi formami naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), braku wyjaśnienia istoty suponowanych błędów interpretacyjnych lub subsumpcyjnych oraz powiązania ich z postulowaną w skardze kasacyjnej wersją stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia stronie skarżącej, że w przedmiotowej sprawie kontrolowane organy zastosowały tzw. typ uprzywilejowany (art. 24 ust. 1a ustawy SENT) sankcjonowanego zachowania polegającego na zgłoszeniu niezgodne ze stanem faktycznym innych niż dotyczących towarów danych w zakresie numeru dokumentu przewozowego (art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. h ustawy SENT), co pozwoliło na zastosowanie ustawowej redukcji wysokości kary pieniężnej z kwoty 10.000 złotych (art. 24 ust. 1 ustawy SENT) do kwoty 2.000 złotych (art. 24 ust. 1a ustawy SENT). W związku z powyższym należy stwierdzić, że z woli ustawodawcy strona skarżąca kasacyjnie skorzystała już z możliwości łagodniejszej kwalifikacji prawnej popełnionego deliktu administracyjnego, dla której przesłanką – czego strona ta zdaje się nie zauważać – jest ustalenie, że "ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru" (art. 24 ust. 1a ustawy SENT). W tym sensie przepis art. 24 ust. 1a ustawy SENT może być uznany nie tylko jako lex specialis do art. art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, lecz także jako reguła ograniczająca zakres potencjalnego zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT na tle stanów faktycznych wyczerpujących znamiona tej reguły. 6. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1, art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 2
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI