II GSK 2320/23
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną spółki D. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że nie wykazała ona skutecznie zaistnienia siły wyższej jako podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej.
Spółka D. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Energii o nałożeniu kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego i błędnego zdefiniowania siły wyższej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie wykazała skutecznie, iż blokada jej rachunku bankowego stanowiła siłę wyższą uniemożliwiającą terminowe uiszczenie opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Energii o nałożeniu kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 KPA) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączających odpowiedzialność, a także naruszenie prawa materialnego (art. 189e KPA) poprzez błędne zdefiniowanie siły wyższej i stwierdzenie, że spółka nie udowodniła jej zaistnienia. Spółka argumentowała, że blokada jej rachunków bankowych przez organy państwowe utrudniła lub uniemożliwiła wywiązanie się z obowiązku zapłaty opłaty zapasowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze kwalifikowanym, a jej zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i uzasadnione. Sąd uznał, że spółka nie wykazała w sposób dostateczny, iż blokada rachunku bankowego na podstawie Ordynacji podatkowej stanowiła siłę wyższą w rozumieniu art. 189e KPA. Brak było dowodów na to, kiedy blokada została nałożona, na jaki okres, jakie czynności podjęto w celu jej usunięcia, ani czy dotyczyła ona wszystkich rachunków spółki. Sąd wskazał, że nawet akty władzy publicznej mogą być uznane za siłę wyższą, jednakże wymaga to szczegółowego wykazania związku przyczynowego z naruszeniem prawa oraz niemożności przewidzenia i zapobieżenia skutkom. W ocenie NSA, spółka nie sprostała tym wymogom, a jej argumentacja była niejednoznaczna i niepoparta konkretnymi dowodami, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, akty władzy publicznej mogą być uznane za siłę wyższą, jednakże strona musi wykazać, że taki akt rzeczywiście miał miejsce, że pozostaje w bezpośrednim związku z naruszeniem prawa, oraz że istniała niemożność jego przewidzenia i zapobieżenia jego skutkom.
Uzasadnienie
Spółka nie wykazała, że blokada rachunku bankowego faktycznie nastąpiła, na jaki okres, jakie czynności podjęto w celu jej usunięcia, ani czy uniemożliwiła ona terminową zapłatę. Sama argumentacja o blokadzie, nawet jeśli wynika z aktu władzy publicznej, nie jest wystarczająca bez szczegółowego udowodnienia jej wpływu na brak możliwości wykonania obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
KPA art. 189e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja siły wyższej jako zdarzenia o charakterze niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia.
Pomocnicze
KPA art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 119zv § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 119zw § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 KPA poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączających odpowiedzialność. Naruszenie art. 189e KPA poprzez błędne zdefiniowanie siły wyższej i stwierdzenie, że spółka nie udowodniła jej zaistnienia w związku z blokadą rachunku bankowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji... Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku... Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z punktu widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z 174 pkt 2 p.p.s.a. [...] trzeba podnieść, że zarzucane naruszenie [...] nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę, jeżeli nie wyjaśnia [...] na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa... Abstrahując już nawet od tego, że w relacji do przywołanej powyżej konstrukcji zarzutu adresowanego wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz wskazywanego na jego gruncie deficytu ustaleń faktycznych [...] skarżąca spółka pomija, że Sąd ten odniósł się do wskazanej kwestii oraz wyjaśnił dlaczego w jego ocenie w sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisów art. 189f oraz art. 189d k.p.a. Stanowisko skarżącej spółki w omawianym zakresie nie zostało bowiem wsparte żadnymi konkretnymi argumentami, które skutecznie można byłoby przeciwstawić ocenie Sądu instancji... Jakkolwiek bowiem [...] przyjmuje się, że przejawem takiego właśnie jej rozumienia są katastrofy żywiołowe [...], a ponadto, że mogą być za nią uznane także zdarzenia wywołane przez człowieka [...] oraz – co należy podkreślić wobec istoty spornej w sprawie kwestii – akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji, to jednak za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie, że w każdym przypadku powoływania się na działanie siły wyższej – w tym również w rodzaju aktu władzy publicznej – jako zdarzenia zewnętrznego, które pozostając w bezpośrednim związku z naruszeniem prawa stanowi bezpośrednią przyczynę (skutek) zaistnienia tego naruszenia, niezbędne jest wskazanie oraz opisanie tego konkretnego zdarzenia w relacji do braku możliwości przewidzenia oraz przeciwdziałania temu zdarzeniu...
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
członek
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście blokady rachunku bankowego jako aktu władzy publicznej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Wymaga szczegółowego udowodnienia przez stronę powołującą się na siłę wyższą, że zdarzenie miało miejsce, było nieprzewidywalne, nieuniknione i bezpośrednio spowodowało naruszenie prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji siły wyższej w kontekście działań administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Blokada konta jako siła wyższa? NSA wyjaśnia, kiedy działanie urzędników zwalnia z odpowiedzialności.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2320/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6049 Inne o symbolu podstawowym 604 Hasła tematyczne Kara administracyjna Sygn. powiązane V SA/Wa 478/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-10 Skarżony organ Minister Energii Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 189e Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 478/23 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Energii z dnia 23 września 2019 r. nr 23/09/2019 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. Sp. z o.o. w W. na rzecz Ministra Klimatu i Środowiska 8100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 478/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Energii z dnia 23 września 2019 r., nr 23/09/2019, w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła Spółka zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, tj.: ( art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieuchylenie decyzji i zaakceptowanie przez WSA w Warszawie niewyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przewidziane w dziale IVA KPA instytucje odstąpienia od wymierzenia kary lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenia prawa i w konsekwencji naruszenie, ( art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego, tj. art. 189e KPA, poprzez zdefiniowanie pojęcia siły wyższej jako zdarzenia o charakterze niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie Spółka nie udowodniła dostatecznie zaistnienia w jej sprawie przesłanki siły wyższej. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Energii w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku najogólniej rzecz ujmując wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, a w konsekwencji zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowych (dalej "ustawa o zapasach"). Zwłaszcza, że uwzględniając wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2022 r. w sprawie sygn. akt II GSK 77/21 – którym orzekając w sprawie ze skargi kasacyjnej spółki od wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 251719, oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie karty pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za grudzień 2018 r., Sąd ten uchylił kontrolowany wyrok podważając tezę o wyłączeniu stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. w sprawach kar pieniężnych wymierzanych na podstawie przepisów o ustawy o zapasach – zdaniem Sądu I instancji należało również stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a., ani też przesłanki stosowania art. 189e k.p.a., a to wobec braku podstaw do przyjęcia, że do przypisanego stronie naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, albowiem spółka nie wykazała, że rzeczywiście doszło do blokady jej rachunku bankowego na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa, ani też nie wyjaśniła, na jaki okres blokada ta została nałożona oraz jakie dokładnie czynności podjęła w celu zwolnienia tej blokady. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z punktu widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do jej zarzutów, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – na ich gruncie bowiem, skarżąca spółka podnosi naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez "niewyjaśnienie stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w [...] sprawie znajdują zastosowanie przewidziane w dziale IVA KPA instytucje odstąpienia od wymierzenia karu lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność za naruszenia prawa [...]" oraz naruszenie art. 189e KPA poprzez zdefiniowanie pojęcia siły wyższej jako zdarzenia o charakterze niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia i stwierdzenie, iż [...] Spółka nie udowodniła dostatecznie zaistnienia w jej sprawie przesłanki siły wyższej" – trzeba stwierdzić, że nie podważają one oceny Sądu I instancji, z której wynika, że kontrolowane przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem. Odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) trzeba podnieść, że zarzucane naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę, jeżeli nie wyjaśnia – bo nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa i rekonstruowanych na ich podstawie wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które Sąd ten miałby naruszyć. Podważając zupełności przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych strona skarżąca nie wyjaśniła, jakie dokładnie oraz jakiego rodzaju deficyty postępowania wyjaśniającego miałyby być niedostrzeżone lub niezasadnie pominięte przez Sąd I instancji, co miałoby nie pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a ponadto nie wyjaśniła na czym miałaby polegać niedostrzeżona przez ten Sąd wadliwość stanowiska organów administracji publicznej odnośnie do oceny dowodów stanowiących podstawę tychże ustaleń faktycznych. Abstrahując już nawet od tego, że w relacji do przywołanej powyżej konstrukcji zarzutu adresowanego wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz wskazywanego na jego gruncie deficytu ustaleń faktycznych, którego miałby nie dostrzec Sąd I instancji – a który miałby się odnosić do "[...] niewyjaśnienie stanu faktycznego w szczególności w zakresie zbadania, czy w [...] sprawie znajdują zastosowanie przewidziane w dziale IVA KPA [...]" – skarżąca spółka pomija, że Sąd ten odniósł się do wskazanej kwestii oraz wyjaśnił dlaczego w jego ocenie w sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisów art. 189f oraz art. 189d k.p.a. (zob. s. 6 oraz s. 7 – 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – z którym to stanowiskiem skarga kasacyjna nota bene nie polemizuje, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku jej zasadności oraz skuteczności w omawianym zakresie – trzeba stwierdzić, że wykazaniu naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 189e k.p.a., a w konsekwencji podważeniu zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może służyć twierdzenie, że "Działania ze strony organów państwowych, poprzez zajęcie rachunków bankowych Spółki, znaczenie utrudniły [...], a wręcz uniemożliwiły wywiązanie się z obowiązków wynikających z przywozu oleju napędowego", a w tym kontekście, że "Niejednokrotnie podjęto próby zdjęcia ww. blokady, co umożliwiłoby realizację obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej [...] w należnej wysokości oraz terminie, jednakże okazały się one bezskuteczne." (s. 4 skargi kasacyjnej), ani też odwoływanie się w tym względzie do przyjmowanego w orzecznictwie i doktrynie rozumienia pojęcia "siły wyższej" (s. 4 – 5 skargi kasacyjnej). Stanowisko skarżącej spółki w omawianym zakresie nie zostało bowiem wsparte żadnymi konkretnymi argumentami, które skutecznie można byłoby przeciwstawić ocenie Sądu instancji, z której wynika, że spółka nie wykazała, że rzeczywiście doszło do blokady jej rachunku bankowego na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa, ani też – co nie mniej istotne – nie wyjaśniła, na jaki okres blokada ta została nałożona (a w tym kontekście, czy okres ten miałby pokrywać się z dniem upływu terminu wykonania obowiązku wpłaty opłaty zapasowej, czy też z dniem wezwania do zapłaty opłaty zapasowej i wyznaczonym w tym wezwaniu terminem zapłaty, czy też z dniem wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej lub z dniem jej doręczenia) oraz jakie dokładnie czynności podjęła w celu jej usunięcia (s. 5 – 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Co więcej, również z treści odpowiedzi na wezwanie do wpłaty opłaty zapasowej z dnia 20 września 2019 r., ani też z treści odwołania od decyzji z dnia 28 czerwca 2019 r., ani też z treści skargi do WSA w Warszawie na wydaną w sprawie decyzję ostateczną nie wynika, aby spółka wykazała zaistnienie okoliczności, na którą się powołuje. Nie jest to bez znaczenia dla oceny odnośnie do braku zasadności oraz skuteczności zarzutów skargi kasacyjnej. Nie podważając prawidłowości podejścia skarżącej spółki do rozumienia pojęcia "siły wyższej" (zob. s. 4 – 5 skargi kasacyjnej) – zwłaszcza, że koresponduje ono z powszechnie przyjmowanym w orzecznictwie i literaturze przedmiotu jego rozumieniem oraz jest tożsame podejściu prezentowanemu w tym względzie przez Sąd I instancji (zob. s. 5 uzasadnienia kontrolowanego wyroku), co prowadzi jednocześnie do wniosku o braku zasadności zarzutu błędnej wykładni art. 189e k.p.a. – należałoby jednak uznać je za nieprzydatne dla wykazania braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a co za tym idzie dla wykazania braku zgodności z prawem kontrolowanej decyzji, jeżeli "siła wyższa" na wystąpienie której powołuje się spółka miałby wiązać się z blokadą jej rachunku bankowego na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa (zob. art. 119zv § 1 oraz art. 119zw § 1 tej ustawy), a więc innymi słowy z aktem władzy publicznej. Jakkolwiek bowiem – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt IV CSK 129/18 – w świetle dominującej koncepcji obiektywnej siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego "opanowania" i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki, przyjmuje się, że przejawem takiego właśnie jej rozumienia są katastrofy żywiołowe (trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany), a ponadto, że mogą być za nią uznane także zdarzenia wywołane przez człowieka (np. działania wojenne lub gwałtowne rozruchy) oraz – co należy podkreślić wobec istoty spornej w sprawie kwestii – akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji, to jednak za uzasadnione należałoby uznać oczekiwanie, że w każdym przypadku powoływania się na działanie siły wyższej – w tym również w rodzaju aktu władzy publicznej – jako zdarzenia zewnętrznego, które pozostając w bezpośrednim związku z naruszeniem prawa stanowi bezpośrednią przyczynę (skutek) zaistnienia tego naruszenia, niezbędne jest wskazanie oraz opisanie tego konkretnego zdarzenia w relacji do braku możliwości przewidzenia oraz przeciwdziałania temu zdarzeniu, a to dla potrzeb jego zindywidualizowania, a co za tym idzie możliwości jego kwalifikowania, jako siły wyższej w przedstawionym powyżej rozumieniu, co w takim samym stopniu i zakresie odnosi się również do aktu władzy publicznej. Jeżeli więc, za siłę wyższą mogą być uznawane także akty władzy publicznej, co w rozpatrywanej sprawie miałoby się odnosić – jak podnosi skarżąca spółka – do zastosowania wobec niej, jako podmiotu kwalifikowanego, blokady rachunku bankowego, to w pełni zasadnie należałoby oczekiwać, że dla potrzeb możliwości i zarazem zasadności kwalifikowania tego aktu, jako siły wyższej, spółka wykaże, że akt ten został wobec niej rzeczywiście podjęty, a co więcej, że to właśnie wskutek jego podjęcia – jak wynika to z art. 189e k.p.a. – doszło do naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej z tytułu przywozu oleju napędowego w należnej wysokości oraz terminie za miesiąc grudzień 2018 r., a w tym kontekście, że jako podmiot kwalifikowany podlegający regulacjom art. 119zv § 1 oraz art. 119zw § 1 tej ustawy – Ordynacja podatkowa nie mogła przewidzieć nawet ewentualnej możliwości zastosowania wobec niej instytucji blokady rachunku bankowego, o której mowa w przywołanych przepisach prawa oraz zapobiec jej zastosowaniu. Z przywołanego powyżej stanowiska spółki nie wynika, aby wykazała, że rzeczywiście doszło do blokady rachunku bankowego na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem nie wyjaśniła, kiedy oraz na jaki okres w relacji do terminu wymagalności opłaty zapasowej blokada ta miałaby zostać nałożona oraz jakie czynności podjęła w celu jej zwolnienia. Nie wyjaśniła również – co nie mniej istotne – czy blokada ta miałaby dotyczyć jedynego jej rachunku, czy też wszystkich rachunków, które posiada – w tym zaś względzie zwraca uwagę, że w odpowiedzi na wezwanie do wpłaty opłaty zapasowej z dnia 20 września 2019 r. strona twierdziła, że "jej rachunek bankowy został zablokowany", zaś w odwołaniu od decyzji z dnia 28 czerwca 2019 r., w skardze do WSA w Warszawie oraz w skardze kasacyjnej twierdziła o "zajęciu rachunków bankowych" – a w tym kontekście nie wyjaśniła istnienia rzeczywistego wpływu tej blokady na brak obiektywnej możliwość wykonania obowiązku zapłaty opłaty zapasowej, ani też nie wykazała braku możliwości przewidzenia nawet ewentualnego zastosowania wobec niej, jako podmiotu kwalifikowanego, blokady rachunku bankowego, co mogłoby dopiero stanowić podstawę oceny odnośnie do możliwości i zarazem zasadności kwalifikowania analizowanego aktu władzy publicznej, jako siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a. Deficyty stanowiska skarżącej spółki w omawianym zakresie oraz brak jednoznaczności tego stanowiska, nie mogą więc nie pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności – przede wszystkim zaś braku skuteczności – zarzutów skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, gdy w tym też kontekście oraz w odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 189e k.p.a. należałoby również wyjaśnić, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania oraz wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany – co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu). Podkreślając, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby zawierało ono wskazany i zarazem konieczny element, przypomnienia wymaga również – co jest nie mniej istotne – że ocena zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone – a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie, a to wobec braku skuteczności zarzutu z pkt 1 tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej – nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22). W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna, której zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach podlegała oddaleniu, jako niezasadna. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę