II GSK 232/23

II GSK 232/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Rz 568/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 568/22 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 568/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Przypomnieć również należy, że stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania wykonalności przedmiotu zaskarżenia przez sąd administracyjny odwołują się do takich okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub po dokonaniu niewspółmiernych do powstałych skutków nakładów sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi ponadto wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji została wprowadzona w celu tymczasowej ochrony przed negatywnymi i zasadniczo nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłyby powstać dla strony skarżącej w wyniku przymusowego wykonania zaskarżonego aktu (czynności), zanim skarga zostanie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd administracyjny. Instytucja ta dotyczy jednak tylko aktów i czynności wykonalnych, tj. nadających się do wykonania i wymagających wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata rozstrzygnięcia), polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania lub znoszeniu zachowań innych podmiotów. Przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być zatem jedynie takie akty (czynności) administracyjne, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu I instancji była wydana w trybie wznowienia postępowania decyzja w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej karę pieniężną. Zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie zostało zatem wydane nie tylko w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie administracyjnej weryfikacyjnej, lecz przede wszystkim ma ono charakter negatywny (odmowny), a zatem należy do tej kategorii aktów, które nie mają przymiotu wykonalności. Oznacza to, że już sam charakter decyzji uzasadnia nieuwzględnienie wniosku o jej wstrzymanie.
Niezależnie od powyższego, zawarty w skardze kasacyjnej wniosek nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że sąd z urzędu, na podstawie akt, może rozważyć zasadność takiego wniosku, jednak taka sytuacja może mieć miejsce tylko w granicach przesłanek wskazanych przez wnioskodawcę. Instytucja ochrony tymczasowej jest bowiem ściśle związana z zasadą skargowości, a więc wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej oraz w granicach tego wniosku. W konsekwencji należy przyjąć, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających realną i aktualną możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy lub innego podmiotu wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione, gdyż w razie wykonania przedmiotu zaskarżenia zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r., II OZ 766/08; postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., II GZ 457/12; postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., II GZ 93/13). Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nie jest wystarczające w tym zakresie samo twierdzenie strony o możliwości wystąpienia tego rodzaju przesłanek. Uzasadnienie wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest konieczne i zasadne (por. np. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2011 r., II GSK 2166/11). Sąd z urzędu nie może ustalać okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Nie może również konkretyzować za stronę skarżącą przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu i poszukiwać z własnej inicjatywy okoliczności, które wypełniają przesłanki ustawowe uwzględnienia takiego wniosku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny wobec niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia wniosku orzekł na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.