II GSK 2316/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) z października 2019 r., które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Prokurator podniósł, że postanowienie GKRPA zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ opierało się na uchwałach Rady Gminy, które zostały później prawomocnie stwierdzone jako nieważne przez WSA (wyroki z grudnia 2021 r.). Prokurator argumentował, że stwierdzenie nieważności uchwał z mocą wsteczną (ex tunc) oznacza, że nigdy nie weszły one do obrotu prawnego, co powinno skutkować nieważnością postanowienia GKRPA. WSA w Krakowie oddalił skargę prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że niezbędne jest ustalenie, czy rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie istniejącej wówczas podstawy prawnej oraz zbadanie pozostałych okoliczności, z uwzględnieniem zasady stabilności obrotu prawnego i ochrony praw nabytych. WSA zinterpretował art. 147 § 2 P.p.s.a. w sposób ścisły, wskazując, że stwierdzenie nieważności aktu prawa administracyjnego nie powoduje automatycznej nieważności aktu prawnego podjętego na jego podstawie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną prokuratora. NSA uznał, że skarga kasacyjna była formalnie wadliwa, ponieważ zarzuty nie były precyzyjnie sformułowane i uzasadnione. Mimo to, NSA rozpoznał merytorycznie zarzuty dotyczące wykładni art. 147 § 2 P.p.s.a. NSA potwierdził stanowisko WSA, że stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie skutkuje automatycznie nieważnością postanowienia wydanego na jej podstawie. Sąd podkreślił, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.), a stwierdzenie nieważności uchwały nie eliminuje tej normy. NSA uznał, że użyte w art. 147 § 2 P.p.s.a. pojęcie "wzruszenie" nie oznacza automatycznego stwierdzenia nieważności, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu postępowania. Sąd uznał, że argumentacja prokuratora dotycząca "nieistnienia podstawy prawnej" jest niezasadna, a wykładnia art. 147 § 2 P.p.s.a. dokonana przez WSA jest prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 147 § 2 P.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy dla rozstrzygnięć administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie administracyjne zostało wydane na podstawie uchwały, która została później prawomocnie unieważniona.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy z mocą wsteczną (ex tunc) powoduje automatycznie nieważność postanowienia wydanego na podstawie tej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie. Wymaga to uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia tego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 147 § 2 P.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnej uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały nie eliminuje tej normy. Przepis art. 147 § 2 P.p.s.a. traktuje stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego jako podstawę do "wzruszenia" rozstrzygnięcia indywidualnego, a nie jego automatyczną nieważność.
Jak należy interpretować pojęcie "wzruszenie" w kontekście art. 147 § 2 P.p.s.a. w odniesieniu do postanowień wydanych na podstawie uchwał, których nieważność została stwierdzona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie "wzruszenie" w art. 147 § 2 P.p.s.a. nie jest ściśle zdefiniowane i nie oznacza automatycznego stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu postępowania administracyjnego lub szczególnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 147 § 2 P.p.s.a. jest przepisem szczególnym (lex specialis), który reguluje skutki stwierdzenia nieważności uchwał dla rozstrzygnięć indywidualnych. Użyte sformułowanie "wzruszenie" ma techniczno-prawny charakter i nie odnosi się bezpośrednio do koncepcji wadliwości aktów administracyjnych ani nadzwyczajnych postępowań, preferując uruchomienie odrębnego trybu.
Czy postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydane na podstawie uchwały Rady Gminy, która została później prawomocnie unieważniona, jest nieważne z powodu braku podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest automatycznie nieważne z powodu braku podstawy prawnej, jeśli norma kompetencyjna do jego wydania wynika z ustawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że argumentacja o "nieistnieniu podstawy prawnej" jest niezasadna, ponieważ norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.), a nie z konkretnej uchwały rady gminy, która została później unieważniona.
Przepisy (18)
Główne
u.w.t. art. 18 § 3a
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
p.p.s.a. art. 147 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje skutki stwierdzenia nieważności uchwał dla rozstrzygnięć indywidualnych, wymagając uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145aa
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 240 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 3 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 147 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 176 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie. • Przepis art. 147 § 2 P.p.s.a. wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia rozstrzygnięcia indywidualnego. • Norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnej uchwały.
Odrzucone argumenty
Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy z mocą wsteczną powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie z powodu fikcji prawnej braku podstawy prawnej. • Pojęcie "wzruszenie" w art. 147 § 2 P.p.s.a. powinno być interpretowane szeroko, obejmując również stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie pociąga za sobą w sposób bezpośredni (automatyczny) nieważności decyzji lub postanowienia wydanych na podstawie tego aktu • przepis art. 147 § 2 p.p.s.a. należało interpretować ściśle poprzez dyrektywy wykładni językowej w zakresie zwrotu "podlegają wzruszeniu" • uchwały te, z uwagi na swą wadliwość, nigdy nie weszły do obiegu prawnego
Skład orzekający
Dorota Dąbek
sędzia
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Marcin Kamiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 P.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy dla rozstrzygnięć administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie administracyjne zostało wydane na podstawie uchwały, która została później prawomocnie unieważniona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – wpływu stwierdzenia nieważności aktu niższego rzędu na rozstrzygnięcia wydane na jego podstawie. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Nieważna uchwała rady gminy – czy to automatycznie unieważnia wydane na jej podstawie zezwolenie na sprzedaż alkoholu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.