Orzeczenie · 2024-07-05

II GSK 2316/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-07-05
NSAAdministracyjneWysokansa
zezwolenie na sprzedaż alkoholuuchwała rady gminystwierdzenie nieważnościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAGKRPASKO

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) z października 2019 r., które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Prokurator podniósł, że postanowienie GKRPA zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ opierało się na uchwałach Rady Gminy, które zostały później prawomocnie stwierdzone jako nieważne przez WSA (wyroki z grudnia 2021 r.). Prokurator argumentował, że stwierdzenie nieważności uchwał z mocą wsteczną (ex tunc) oznacza, że nigdy nie weszły one do obrotu prawnego, co powinno skutkować nieważnością postanowienia GKRPA. WSA w Krakowie oddalił skargę prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że niezbędne jest ustalenie, czy rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie istniejącej wówczas podstawy prawnej oraz zbadanie pozostałych okoliczności, z uwzględnieniem zasady stabilności obrotu prawnego i ochrony praw nabytych. WSA zinterpretował art. 147 § 2 P.p.s.a. w sposób ścisły, wskazując, że stwierdzenie nieważności aktu prawa administracyjnego nie powoduje automatycznej nieważności aktu prawnego podjętego na jego podstawie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną prokuratora. NSA uznał, że skarga kasacyjna była formalnie wadliwa, ponieważ zarzuty nie były precyzyjnie sformułowane i uzasadnione. Mimo to, NSA rozpoznał merytorycznie zarzuty dotyczące wykładni art. 147 § 2 P.p.s.a. NSA potwierdził stanowisko WSA, że stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie skutkuje automatycznie nieważnością postanowienia wydanego na jej podstawie. Sąd podkreślił, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.), a stwierdzenie nieważności uchwały nie eliminuje tej normy. NSA uznał, że użyte w art. 147 § 2 P.p.s.a. pojęcie "wzruszenie" nie oznacza automatycznego stwierdzenia nieważności, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu postępowania. Sąd uznał, że argumentacja prokuratora dotycząca "nieistnienia podstawy prawnej" jest niezasadna, a wykładnia art. 147 § 2 P.p.s.a. dokonana przez WSA jest prawidłowa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 147 § 2 P.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy dla rozstrzygnięć administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie administracyjne zostało wydane na podstawie uchwały, która została później prawomocnie unieważniona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy z mocą wsteczną (ex tunc) powoduje automatycznie nieważność postanowienia wydanego na podstawie tej uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie. Wymaga to uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia tego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 147 § 2 P.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnej uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały nie eliminuje tej normy. Przepis art. 147 § 2 P.p.s.a. traktuje stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego jako podstawę do "wzruszenia" rozstrzygnięcia indywidualnego, a nie jego automatyczną nieważność.

Jak należy interpretować pojęcie "wzruszenie" w kontekście art. 147 § 2 P.p.s.a. w odniesieniu do postanowień wydanych na podstawie uchwał, których nieważność została stwierdzona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie "wzruszenie" w art. 147 § 2 P.p.s.a. nie jest ściśle zdefiniowane i nie oznacza automatycznego stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu postępowania administracyjnego lub szczególnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 147 § 2 P.p.s.a. jest przepisem szczególnym (lex specialis), który reguluje skutki stwierdzenia nieważności uchwał dla rozstrzygnięć indywidualnych. Użyte sformułowanie "wzruszenie" ma techniczno-prawny charakter i nie odnosi się bezpośrednio do koncepcji wadliwości aktów administracyjnych ani nadzwyczajnych postępowań, preferując uruchomienie odrębnego trybu.

Czy postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydane na podstawie uchwały Rady Gminy, która została później prawomocnie unieważniona, jest nieważne z powodu braku podstawy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie to nie jest automatycznie nieważne z powodu braku podstawy prawnej, jeśli norma kompetencyjna do jego wydania wynika z ustawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że argumentacja o "nieistnieniu podstawy prawnej" jest niezasadna, ponieważ norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.), a nie z konkretnej uchwały rady gminy, która została później unieważniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (18)

Główne

u.w.t. art. 18 § 3a

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

p.p.s.a. art. 147 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje skutki stwierdzenia nieważności uchwał dla rozstrzygnięć indywidualnych, wymagając uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145aa

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 240 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 3 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 3 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 147 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 176 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie. • Przepis art. 147 § 2 P.p.s.a. wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia rozstrzygnięcia indywidualnego. • Norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnej uchwały.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy z mocą wsteczną powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia wydanego na jej podstawie z powodu fikcji prawnej braku podstawy prawnej. • Pojęcie "wzruszenie" w art. 147 § 2 P.p.s.a. powinno być interpretowane szeroko, obejmując również stwierdzenie nieważności.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie pociąga za sobą w sposób bezpośredni (automatyczny) nieważności decyzji lub postanowienia wydanych na podstawie tego aktu • przepis art. 147 § 2 p.p.s.a. należało interpretować ściśle poprzez dyrektywy wykładni językowej w zakresie zwrotu "podlegają wzruszeniu" • uchwały te, z uwagi na swą wadliwość, nigdy nie weszły do obiegu prawnego

Skład orzekający

Dorota Dąbek

sędzia

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Marcin Kamiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 P.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy dla rozstrzygnięć administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie administracyjne zostało wydane na podstawie uchwały, która została później prawomocnie unieważniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – wpływu stwierdzenia nieważności aktu niższego rzędu na rozstrzygnięcia wydane na jego podstawie. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Nieważna uchwała rady gminy – czy to automatycznie unieważnia wydane na jej podstawie zezwolenie na sprzedaż alkoholu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst