Orzeczenie · 2025-04-15

II GSK 2303/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-15
NSAochrona zdrowiaWysokansa
choroba zawodowanarazenie zawodowezwiazek przyczynowykodeks pracyrozporzadzenie o chorobach zawodowychorzeczenie lekarskienormy higienicznesąd administracyjnyochrona zdrowia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "A." S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy. Spółka zarzucała organom i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie udowodniono związku przyczynowo-skutkowego między pracą a chorobą oraz że normy czynników szkodliwych nie zostały przekroczone. Sąd drugiej instancji, związany granicami skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności rozpoznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. NSA uznał, że zarzuty te są nietrafne. Podkreślono, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego i karty oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego i jest wiążące dla organu, który nie może dokonywać samodzielnej oceny medycznej. NSA wskazał, że stwierdzenie choroby zawodowej nie jest uzależnione od przekroczenia dopuszczalnych norm higienicznych, a wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a warunkami pracy. Nawet praca w narażeniu poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza bezpiecznego środowiska, a osobnicza wrażliwość pracownika może mieć znaczenie. Sąd podkreślił, że domniemanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy można obalić jedynie wykazując, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami niezwiązanymi z pracą. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 2351 Kodeksu pracy, również uznano za niezasadne, ponieważ przesłanki ustawowe choroby zawodowej zostały spełnione. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że stwierdzenie choroby zawodowej nie wymaga przekroczenia norm higienicznych i że orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stwierdzenie choroby zawodowej wymaga udowodnienia przekroczenia dopuszczalnych norm czynników szkodliwych w środowisku pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie choroby zawodowej nie jest uzależnione od przekroczenia dopuszczalnych norm higienicznych. Wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a warunkami pracy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy nie uzależniają możliwości stwierdzenia choroby zawodowej od przekroczenia norm, a osobnicza wrażliwość pracownika może mieć znaczenie nawet przy narażeniu poniżej norm.

Jaką moc dowodową ma orzeczenie lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego i jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie, który nie może dokonywać samodzielnej oceny medycznej.

Uzasadnienie

Organ administracji nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej niezbędnej do rozpoznania chorób zawodowych, dlatego jest związany orzeczeniami wydanymi przez uprawnione jednostki.

Czy współistnienie czynników pozazawodowych wyklucza stwierdzenie choroby zawodowej, jeśli istnieje narażenie zawodowe?

Odpowiedź sądu

Nie, współistnienie czynników pozazawodowych nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego między chorobą a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii.

Uzasadnienie

Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma znaczenie głównie w przypadku krótkotrwałego narażenia lub gdy narażenie zawodowe nie jest stałe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

Dz.U. 2013 poz 1367 art. § 8 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego i karty oceny narażenia zawodowego.

k.p. art. art. 2351

Kodeks pracy

k.p. art. art. 2352

Kodeks pracy

Pomocnicze

k.p.a. art. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie choroby zawodowej nie wymaga przekroczenia dopuszczalnych norm higienicznych. • Orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów administracji. • Wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a warunkami pracy.

Odrzucone argumenty

Brak udowodnienia związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a pracą z powodu nieprzekroczenia norm. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organy i sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie choroby zawodowej nie jest uzależnione od tego, że pracodawca przestrzegał norm kształtujących środowisko pracy. • Nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika. • Praca w narażeniu poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza jednocześnie, iż jest ona wykonywana w bezpiecznym środowisku pracy. • Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że stwierdzenie choroby zawodowej nie wymaga przekroczenia norm higienicznych i że orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą chorób zawodowych, która ma praktyczne znaczenie dla pracodawców i pracowników, a mianowicie, że przekroczenie norm higienicznych nie jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej.

Choroba zawodowa bez przekroczenia norm? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst