II GSK 2286/23
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę prokuratora na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.
Prokurator Rejonowy zaskarżył decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, kwestionując sposób obliczenia daty końcowej okresu cofnięcia. WSA oddalił skargę, uznając obliczenia organu za prawidłowe. NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę prokuratora, stwierdzając, że prokurator, który brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B na okres od 25 września 2022 r. do 23 września 2026 r. Prokurator zarzucił obrazę przepisów k.k.w. i k.p.k. poprzez błędne obliczenie daty końcowej okresu cofnięcia, twierdząc, że powinna ona przypadać na 24 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że Starosta prawidłowo zastosował art. 12c k.k.w. i zaliczył okres od 25 września 2022 r. jako pierwszy dzień cofnięcia, co skutkowało końcem okresu 23 września 2026 r. NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę prokuratora. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prokurator, który brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony i któremu doręczono decyzję organu I instancji, nie wyczerpał środków zaskarżenia, wnosząc skargę do sądu administracyjnego bez wcześniejszego odwołania. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. i uchwałą NSA sygn. akt I OPS 6/05, taki prokurator nie może skorzystać z wyjątku od obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia. W związku z tym skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu przez sąd I instancji, a NSA, działając na podstawie art. 189 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, prokurator, który brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, musi wyczerpać środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. i uchwałą NSA sygn. akt I OPS 6/05, wyłączenie obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia dla prokuratora dotyczy tylko sytuacji, gdy nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. W tej sprawie prokurator brał udział w postępowaniu i nie wniósł odwołania od decyzji, co czyniło jego skargę niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator, RPO lub RP Dziecka. Wyjątek ten nie dotyczy prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu lub istniały podstawy do umorzenia postępowania przed WSA, NSA postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
k.k.w. art. 12c
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Przy obliczaniu okresu kary lub innego środka wykonawczego, rok liczy się za dni 365.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 53 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia, z wydłużonym do sześciu miesięcy terminem dla prokuratora, RPO lub RPD.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.
k.k.w. art. 182 § w zw. z art. 2 pkt 9
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Organ cofa uprawnienia do kierowania pojazdami w orzeczonym zakresie.
k.k.w. art. 184
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Sąd podaje datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego.
k.k.w. art. 1 § 2
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
W sprawach nieuregulowanych w k.k.w. stosuje się przepisy k.p.k. odpowiednio.
k.p.k. art. 123 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin (dotyczy czynności procesowych).
k.p.a. art. 57 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło.
k.k. art. 63 § 3
Ustawa - Kodeks karny
Na poczet orzeczonego środka karnego zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy.
u.k.p. art. 103 § 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
k.p.a. art. 188
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Prokuratorowi służą prawa strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurator, który brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną.
Odrzucone argumenty
Błędne obliczenie daty końcowej okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przez Starostę. Zastosowanie art. 123 § 1 k.p.k. do obliczania terminów środków karnych w postępowaniu wykonawczym.
Godne uwagi sformułowania
od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej istnieją odstępstwa odpowiednie stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu wprost lub z odpowiednimi modyfikacjami, albo pominięciu który nie przystaje do warunków, w których ma być zastosowany wykładnia 'odpowiednie' stosowanie przepisów
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Andrzej Skoczylas
sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące dopuszczalności skargi prokuratora do sądu administracyjnego w przypadku jego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz konieczności wyczerpania środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora działającego jako strona w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wyczerpaniem środków zaskarżenia, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Prokurator przegrywa sprawę o cofnięcie uprawnień, bo zapomniał o jednym kroku formalnym!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2286/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Sygn. powiązane II SA/Ol 606/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-09-12 Skarżony organ Starosta Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Nidzicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 606/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na decyzję Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r., nr K.5430.2.61.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok; 2. odrzucić skargę. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 606/23, oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na decyzję Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z 17 maja 2023 r. Starosta Nidzicki, na podstawie art. 182 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej jako: k.k.w.), cofnął K. R. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na okres od 25 września 2022 r. do 23 września 2026r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Prokurator Rejonowy w Nidzicy, zarzucając obrazę art. 12c k.k.w. i art. 123 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375; dalej jako: k.p.k.) w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonej decyzji końcowej daty cofnięcia kierowcy uprawnień kategorii B "do dnia 23 września 2026 r.", przy jednoczesnym prawidłowym określeniu daty początkowej, podczas gdy zgodnie z powyżej wymienionymi przepisami, licząc każdy rok - czteroletniego zakazu i w efekcie cofnięcia uprawnień - jako równoważny 365 dniom, okres cofnięcia uprawnień winien zostać zakończony 24 września 2026 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania w ustawowym terminie decyzji o cofnięciu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na okres czterech lat od 25 września 2022 r. do 24 września 2026 r. W uzasadnieniu skargi Prokurator wyjaśnił, że Starosta prawidłowo powołał się na przepis art. 12c k.k.w., jednak dokonał niewłaściwych obliczeń. Błąd w wyliczeniu przez organ daty końcowej polega na tym, że jako pierwszy dzień został policzony dzień 25 września 2022 r, zamiast prawidłowo kolejny dzień, czyli 26 września 2022 r. Skarżący podniósł, że sposób obliczania i określania terminu końcowego wskazują reguły zawarte w art. 123 k.p.k., mającym zastosowanie w związku z odesłaniem z art. 1 § 2 k.k.w. Jeśli zatem czteroletni okres cofnięcia kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B rozpoczął się w dniu 25 września 2022 r., to winien zakończyć się 24 września 2026 r., ponieważ data dzienna terminu końcowego względem terminu początkowego zostaje "skrócona" jedynie o jeden dzień ze względu na to, że termin końcowy występuje w miesiącu po lutym 2024 r., który to rok 2024, jako rok przestępny, liczy 366 dni. W okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnień jest tylko jeden rok dłuższy od roku wzorcowego (365 dni), a zatem jedynie o jeden dzień - a nie o dwa dni jak to uczynił organ - winno nastąpić skrócenie daty końcowej w porównaniu do daty początkowej. Skarżący zaznaczył, że do sposobu wyliczenia terminu końcowego przydatna jest reguła zawarta w art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako: k.p.a.), w myśl której jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z kolei w myśl art. 184 k.k.w., przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami m.in. w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Jednocześnie w myśl art. 12c k.k.w., jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Prokuratora, że ostatnim dniem obowiązywania środka karnego jest 24 września 2026 r., ponieważ licząc 4 lata x 365 dni = 1460 dni i w związku z tym, że pierwszym dniem obowiązywania środka karnego, zgodnie ze wskazaniami sądu, jest 25 września 2022 r., to 1460 dzień obowiązywania środka karnego przypada 23 września 2026 r. i takie ramy czasowe cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., uznał, że nie była on zasadna. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Prokuratora, iż do obliczania czasu trwania kary zastosowanie ma art. 123 § 1 k.p.k. Przepis ten znajduje się w Dziale IV k.p.k. zatytułowanym "Czynności procesowe", więc zawarta w nim reguła, zgodnie z którą do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin, ma zastosowanie ściśle do ustalania terminów dla dokonania czynności procesowych w toku postępowania karnego. Przepis art. 123 § 1 k.p.k. nie może mieć zastosowania do ustalania upływu terminu orzeczonych w postępowaniu karnym środków karnych, gdyż zgodnie z art. 1 § 2 k.k.w. w postępowaniu wykonawczym w kwestiach nieuregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego odpowiednio. Przez "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu wykonawczym należy rozumieć takie działanie, które w pierwszej kolejności uwzględnia zasady postępowania określone w k.k.w. Dopiero, gdy ustawa ta nie normuje pewnych zagadnień procesowych, to należy stosować przepisy k.p.k. i to tylko odpowiednio, aby zachowana została specyfika regulacji szczególnych. Według ugruntowanych reguł wykładni "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu wprost lub z odpowiednimi modyfikacjami, albo pominięciu który nie przystaje do warunków, w których ma być zastosowany. Zgodnie z tymi zasadami, przy obliczaniu czasu trwania kary nie może mieć w ogóle zastosowania art. 123 § 1 k.p.k., gdyż k.k.w. odmiennie i dokładnie określa zasady obliczania czasu trwania kary lub innych środków w art. 12c, art. 80b i art. 184 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 184 k.k.w., przesyłając odpis wyroku sąd podaje datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego. Stosownie do art. 63 § 3 Kodeksu karnego na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy. Dzień zatrzymania prawa jazdy jest zatem pierwszym dniem zastosowania tego środka (zgodnie z orzeczeniem sądu karnego). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, prawo jazdy zatrzymano kierowcy 25 września 2022 r. i sąd karny w wyroku zaliczył na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od 25 września 2022 r. Następnie, przesyłając organowi wydany wyrok, sąd karny w piśmie przewodnim wskazał wyraźnie, że data początkowa, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego to 25 września 2022 r. Należy zatem stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął, że kara biegnie od 25 września 2022 r. włącznie, a nie dopiero od 26 września 2022 r., jak uważa skarżący. Jednocześnie w myśl art. 12c k.k.w., jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365. Skoro zatem pierwszy dzień kary to 25 września, stosownie do powyższej zasady, bieg okresu zakazu kierowania pojazdami kończy się z upływem 23 września 2026 r. W ocenie Sądu, dokonane wyliczenia były prawidłowe, odpowiadające określonym w przepisach regułom, mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Powołana przez skarżącego reguła z art. 63 § 5 k.k., zgodnie z którą za jeden dzień kary pozbawienia wolności przyjmuje się okres 24 godzin, liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności, dotyczy wyłącznie kary pozbawienia wolności, co wynika jasno z systematyki tego przepisu. Poza tym, przepis art. 63 § 1 k.k. wymaga także w tym zakresie stosowania zaokrągleń w górę do pełnego dnia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Nidzicy, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r., znak K.5430.2.61.2023 i zobowiązanie go jako organu I instancji do wydania w ustawowym terminie decyzji o cofnięciu K. R. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy numer dokumentu [...] nr druku [...] wydanego przez Starostę Nidzickiego na okres 4 lat od dnia 25.09.2022 r. do dnia 24.09.2026 r. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a konkretnie: - art. 12c k.k.w. oraz art. 123 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. poprzez błędną wykładnię wymienionych przepisów polegającą na przyjęciu, że przepis art. 12c k.k.w. jest jedyną i wystarczającą podstawą do obliczenia okresu trwania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także iż przepis art. 123 k.p.k. nie ma w ogóle zastosowania poprzez przepis odsyłający art. 1 § 2 k.k.w., podczas gdy bez tego przepisu nie można ustalić sposobu odmierzania dni, miesięcy czy lat, ponieważ Kodeks kamy wykonawczy nie zawiera ani podobnych regulacji, ani regulacji nakazujących stosowanie odmiennych zasad odmierzania czasu. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. jest zobowiązany i zarazem uprawniony do zbadania konkretnej sprawy w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd ma jednocześnie obowiązek wziąć z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki ustawodawca enumeratywnie określił w § 2 art. 183 p.p.s.a. Czyni to – jak wskazano – z urzędu, bez względu na podniesienie tego rodzaju uchybienia przez stronę w ramach zarzutów środka odwoławczego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40) wskazano, iż od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 183 § 1 p.p.s.a., istnieją odstępstwa, przy czym jedno z nich przewidziane zostało w art. 189 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Ustalenie, że istniały przesłanki do odrzucenia skargi zobowiązuje zatem Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji i odrzucenia skargi. Oceny wystąpienia przesłanek odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. Wynika to z punktu pierwszego powołanej powyżej uchwały NSA, w którym wskazano, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dopuszczalne jest zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego. Przechodząc do meritum, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zainicjowana skargą Prokuratora Rejonowego w Nidzicy kontrola decyzji Starosty Nidzickiego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami powinna zostać poprzedzona zbadaniem z urzędu przez sąd administracyjny I instancji dopuszczalności tej skargi. W tym zakresie należy wskazać na treść art. 52 § 1 oraz art. 53 § 1 i 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, zgodnie z treścią § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei przepis art. 53 p.p.s.a. w § 1 stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a, przy czym § 3 tego przepisu wprowadza wydłużony do sześciu miesięcy termin przewidziany na wniesienie skargi przez prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że spełnienie wymogu wnoszenia przez prokuratora skargi do sądu administracyjnego w zakresie konieczności wyczerpania toku instancji administracyjnej, jak i zachowanie przez prokuratora terminu do wniesienia skargi, uzależnione są od tego, czy brał on wcześniej udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, czy takiego udziału nie brał. W tym zakresie wskazać należy na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 6/05, zgodnie z którą obowiązek wyczerpania środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym przed wniesieniem skargi na decyzję administracyjną, o którym mowa /.../ obecnie w art. 52 § 1 p.p.s.a., odnosi się do prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym. Należy zatem stwierdzić, że wyłączenie w stosunku do prokuratora warunku dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środków zaskarżenia, a także ustanowienie dłuższego terminu do wnoszenia skargi odnosi się wyłącznie do przypadku, gdy prokurator nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Zgodnie bowiem z treścią art. 188 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), prokuratorowi służą prawa strony. Przypomnieć w tym miejscu należy, że Prokurator Rejonowy w Nidzicy zgłosił swój udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji pismem z 8 maja 2023 r. Decyzję Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r. doręczono Prokuratorowi Rejonowemu w Nidzicy w dniu 18 maja 2023 r., lecz nie wniósł on od niej odwołania. Skoro zatem Prokurator Rejonowy brał udział w postępowaniu na prawach strony, to nie może korzystać z wyjątków przewidzianych w art. 52 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a. Skuteczność jego skargi była uzależniona od wyczerpania środków zaskarżenia, a następnie od zachowania terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zagadnienie będące istotą niniejszej sprawy, a zatem konieczność wyczerpania przez prokuratora występującego ze skargą do sądu administracyjnego toku instancji administracyjnej, wymaga uwzględnienia stanowiska wyrażonego w przywołanej powyżej uchwale składu siedmiu sędziów NSA, sygn. akt I OPS 6/05. Z treści art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem moc ogólnie wiążąca uchwał powiększonych składów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. A Kabat; [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o Postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi, Komentarz; Lex). W rozpoznawanej sprawie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny związane są przywołaną powyżej uchwałą. Sąd I instancji, przed przystąpieniem do rozpoznania merytorycznego złożonej przez prokuratora skargi, winien był rozważyć jej dopuszczalność właśnie na tle art. 52 § 1 p.p.s.a., stosowanego w sposób zgodny z uchwałą NSA. Wobec niezajęcia przez WSA stanowiska w tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, okoliczność tę zbadał i doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie na prokuratorze, inicjującym skargą wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, ciążył obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, skoro brał on udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że aby wymagać od prokuratora wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, należy wykazać, iż brał on udział w postępowaniu, w ramach którego wydano akt administracyjny zaskarżony następnie przez tego prokuratora. W tej sytuacji zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy prokurator był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Nidzickiego z dnia 17 maja 2023 r., która to okoliczność w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, bowiem z akt administracyjnych wynika, że Prokurator Rejonowy w Nidzicy zgłosił swój udział w postepowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia Panu K. R. uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z powyższym Prokuratorowi, działającemu na prawach strony, doręczono decyzję pierwszoinstancyjną w dniu 18 maja 2023 r. (vide: z.p.o. - karta akt administracyjnych nr 25) wraz ze stosownym pouczeniem w decyzji co do sposobu i terminu wniesienia odwołania (vide: karta akt administracyjnych nr 21). Wskazać należy, że to prokurator w ramach swoich kompetencji decyduje, czy weźmie udział w konkretnym postępowaniu, a o jego udziale w postępowaniu nie przesądzają w szczególności takie okoliczności jak zawiadomienie go o zakończeniu postępowania administracyjnego, czy doręczenie mu decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie Prokurator Rejonowy w Nidzicy zgłosił swój udział w postępowaniu, wskutek czego organ zapewnił mu czynny udział w postępowaniu, przesyłając rozstrzygnięcie wydane w I instancji. Brak aktywności ze strony Prokuratora pozostaje zaś bez wpływu na jego status jako strony postępowania. W tej sytuacji należało uznać, że Prokurator Rejonowy w Nidzicy był stroną postępowania administracyjnego, a składając skargę bez uprzedniego wniesienia przysługującego mu środka w postaci odwołania, nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku z art. 52 § 1 p.p.s.a., tj. wyczerpania środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Wobec powyższego, Sąd I instancji winien był, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucić skargę prokuratora jako niedopuszczalną z powodu uprzedniego niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczenie w przedstawionych okolicznościach sprawy, skargi prokuratora do rozpoznania merytorycznego przez sąd administracyjny, doprowadziłoby do braku spójności systemu sądowej kontroli aktów administracyjnych. W świetle powyższego nie było podstaw, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przystąpił do rozpoznania skargi na decyzję z dnia 17 maja 2023 r. oraz merytorycznie wypowiadał się o zgodności z prawem tego aktu. W konsekwencji, skoro skarga była niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym przed organem, to podlegała odrzuceniu przez Sąd I instancji. Powyżej już wyjaśniono, że w sytuacji stwierdzenia podczas badania skargi kasacyjnej, że skarga skierowana do WSA podlegała odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, uchyla wyrok Sądu pierwszej instancji i odrzuca skargę zgodnie z art. 189 p.p.s.a. Z omówionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 189 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę