II GSK 2275/21

II GSK 2275/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne
Radiofonia i telewizja
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 496/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-10
II GZ 381/21 - Postanowienie NSA z 2021-11-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 5 ust. 2 pkt 3
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant starszy asystent sędziego Beata Kołosowska-Hough po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. Sp. k. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 496/21 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w K. na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z dnia 9 grudnia 2020 r. nr 15/2020 w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. Sp. k. w K. na rzecz Ministra Aktywów Państwowych 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2021r., sygn. akt VI SA/Wa 496/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę P. Sp. z o.o. Sp. k. w K. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z 9 grudnia 2020 r. w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika telewizyjnego oraz ustalenia opłaty za używanie odbiornika.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu pod adresem: [...] ujawniono trzydzieści dwa odbiorniki telewizyjne marki SAMSUNG do których doprowadzona była antena zewnętrzna. Przedmiotowa kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika P.J. (dalej jako: pracownik). Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosił: "sześć miesięcy" i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownika skarżącej. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez osoby kontrolujące oraz pracownika. Do protokołu załączono również oświadczenie pracownika opatrzone datą 19 listopada 2019 r., z którego wynikało, iż trzydzieści dwa odbiorniki telewizyjne w kontrolowanym lokalu są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu obecność gości hotelowych w pokojach.
W związku z powyższymi ustaleniami decyzją Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z 13 sierpnia 2020 r. skarżącej nakazano dokonanie niezwłocznej rejestracji trzydziestu dwóch niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i ustalono opłatę za ich używanie w kwocie 21 792 złotych.
Na skutek odwołania skarżącej decyzją Ministra Aktywów Państwowych z 9 grudnia 2020 r. utrzymano w mocy ww. decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z 13 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił w szczególności, że analiza treści protokołu kontroli nie wskazywała, by pracownik nie rozumiał znaczenia składanych oświadczeń w zakresie zdolności odbiorników do natychmiastowego odbioru programu oraz okresu ich używania. Organ odwoławczy wskazał także, że żaden przepis ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 ze zm., dalej jako: ustawa o opłacie abonamentowej), nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też by dla ważności protokołu kontroli niezbędne było jego podpisanie przez osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Organ wyjaśnił, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła skarżąca spółka.
Sąd pierwszej instancji skargę oddalił wskazując w uzasadnieniu, że w trakcie kontroli, na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika skarżącej ustalono, iż posiadała ona wskazaną w protokole i oświadczeniu liczbę odbiorników, jak również że były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Sposób w jaki dokonano tych ustaleń zdaniem Sądu nie naruszał obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalały na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Sąd podkreślił, że ustawodawca, wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli, oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, ani też dokumentów potwierdzających liczbę posiadanych pojazdów, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli.
Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące błędnej interpretacji art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 ustawy o opłacie abonamentowej wskazując, że wyjątek określony w powołanym przepisie dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy działalność gospodarcza danego przedsiębiorcy polega na przeznaczeniu przez przedsiębiorcę odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Niemniej jednak za tego rodzaju działalność gospodarczą nie można było uznać działalności hotelarskiej, mimo że odbiorniki telewizyjne są wyposażeniem pokoi.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 68 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168; dalej jako: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy o opłacie abonamentowej poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli postępowania administracyjnego i zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, pomimo że w toku postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy obu instancji oparły się jedynie na podstawie protokołu z wadliwie przeprowadzonej kontroli, podczas której organ pierwszej instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń, czy odbiorniki telewizyjne skarżącej były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a przy tym organ nie zweryfikował twierdzeń skarżącej dotyczących udostępniania odbiorników osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący w sposób należyty wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji organu oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, a także umorzenie postępowania.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, to jest:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie abonamentowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec bezpodstawnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że odbiorniki będące w dyspozycji skarżącej są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów, pomimo iż taka konstatacja nie wynika ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, co skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem domniemania prawnego stwierdzającego ich używanie przez skarżącego;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej poprzez jego niezastosowanie, a to wobec bezpodstawnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że na skarżącej ciążył obowiązek zarejestrowania odbiorników, podczas gdy przekazanie odbiorników przez skarżącą osobom trzecim do używania następowało na podstawie stosunku umownego, należącego przy tym do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej jako prowadzącej hotel, a zatem odbiorniki nie podlegały obowiązkowi rejestracji;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o opłacie abonamentowej oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłacie abonamentowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek bezpodstawnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż posiadane przez skarżącą odbiorniki są przeznaczone do używania i są używane, a niezarejestrowane, co uprawniałoby organ pierwszej instancji do wydania decyzji nakazującej rejestrację odbiorników oraz ustalającej opłatę, pomimo braku przeprowadzenia w powyższym zakresie stosownego postępowania dowodowego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi skarżącej poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania, a to na zasadzie art. 188 p.p.s.a. Wniesiono także ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że istota niniejszej sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o jej oddalenie.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych, istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który za zgodną z prawem uznał decyzję Ministra Aktywów Państwowych w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji publicznej ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że wynik kontroli przeprowadzonej w zakresie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie uzasadniał wniosek o braku realizacji przez stronę skarżącą obowiązku rejestracji trzydziestu dwóch odbiorników telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania z tytułu ich używania należnych opłat abonamentowych, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia nakazującego rejestrację tych odbiorników oraz ustalającego opłatę za ich używanie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają stanowiska Sądu pierwszej instancji.
Ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzedzić należy przypomnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z art. 176 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy oraz obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o opłacie abonamentowej, a zatem nie mógł stwierdzić, aby w miejscu kontroli znajdowały się odbiorniki w liczbie stwierdzonej w protokole kontroli z 19 listopada 2019 r., jak również że odbiorniki te znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej).
Skarżąca zarzucając organom wadliwe ustalenia faktyczne, a w zasadzie nieprzeprowadzenie jakichkolwiek czynności dowodowych potwierdzających okoliczności przyjęte za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zdaje się nie dostrzegać, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o opłatach abonamentowych, z których jasno wynika, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 2 ust. 1) oraz że podstawą ustalenia opłaty abonamentowej jest domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2). Ewentualne obalenie domniemania wynikającego z przytoczonych przepisów jest rolą strony.
Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca ograniczyła się wyłącznie do polemiki z ustaleniami poczynionymi przez organ w toku kontroli, natomiast ustaleniom tym nie przeciwstawiła żadnych dowodów. Gołosłowne stwierdzenie, że o wadliwości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych ma świadczyć sposób przeprowadzenia kontroli przez organ pierwszej instancji, a w szczególności to, że nie został skontrolowany żaden odbiornik telewizyjny znajdujący się w dyspozycji skarżącej, a pracownicy przybyli na miejsce kontroli nie byli upoważnieni do przeprowadzania czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadka jakim był pracownik skarżącej – nie może być uznane za wystarczające do obalenia przewidzianego ustawową domniemania.
Organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonał ustaleń faktycznych na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika skarżącej o wskazanej w protokole i oświadczeniu liczbie odbiorników posiadanych przez stronę oraz że były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Skoro bowiem w dacie kontroli w pokojach zajmowanych przez gości hotelowych znajdowały się odbiorniki telewizyjne, to nie można uznać za dowolne ustaleń organu, że te odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, jeśli strona nie przedstawiła żadnych dowodów, że nie były one w takim stanie (tak m.in. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 729/16). Skarżąca nie podważyła tych ustaleń faktycznych, nie przeciwstawiła bowiem żadnych dowodów i argumentów, z których mogłyby wynikać okoliczności odmienne od tych, które za podstawę rozstrzygania przyjęły organy, a za nimi Sąd pierwszej instancji.
Nie jest też zasadny zarzut, że "przybyli na miejsce kontroli pracownicy nie byli upoważnieni do przeprowadzania czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadka". Skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała z czego wywodzi ten pogląd, a żaden z obowiązujących przepisów nie przewiduje wymogu udzielania jakiegoś odrębnego upoważnienia dla pracowników organu do przeprowadzania takich czynności.
Wobec zatem niepodważenia przez skarżącą ustaleń kontroli odnośnie do posiadania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, należało uznać, że Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji na podstawie protokołu kontroli oraz oświadczenia pracownika skarżącej, uznając, że organ zasadnie nakazał rejestrację trzydziestu dwóch odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut odnoszący się do wadliwości przeprowadzonego postępowania administracyjnego zawarty w punkcie I.1 petitum skargi kasacyjnej, a w konsekwencji także zarzut zawarty w punkcie I.2 petitum skargi kasacyjnej, zarzucający naruszenie tzw. przepisów wynikowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. zastosowanych przez Sąd jako podstawa do oddalenia skargi.
W konsekwencji, wobec niezasadności powyższych zarzutów procesowych, nie są zasadne także zarzuty zawarte w punkcie II podpunkty 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej, które skarżąca kasacyjnie zakwalifikowała jako zarzuty materialnoprawne niewłaściwego zastosowania wymienionych w nich przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 pkt 3 i art. 7 ust. 6) do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Ich komplementarny charakter uzasadnia łączne rozpoznanie.
Stwierdzić trzeba przede wszystkim, że skoro z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że posiadanie odbiornika stanowi domniemanie faktu jego używania – co z kolei stanowi podstawę obowiązku jego rejestracji (art. 5 ust. 1) oraz uiszczania opłat abonamentowych (art. 2 ust. 1) – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że dla nakazania rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych wystarczające jest ich posiadanie w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (zob. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2138/15), a w konsekwencji wniosek, że obalenie domniemania ich używania nie może być uznane za skuteczne w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że znajdujące się w posiadaniu strony odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu (zob. np. wyrok NSA z 27 września 2016 r., sygn. akt II GSK 633/15).
Jak już Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił powyżej, organ pierwszej instancji dokonał ustaleń w zakresie ilości, czasu użytkowania oraz stanu odbiorników telewizyjnych w oparciu o wyniki kontroli przedstawione w protokole kontroli, podpisanym bez zastrzeżeń przez uczestniczącego w czynnościach kontrolnych pracownika skarżącej oraz w załączonym do protokołu jego oświadczeniu wiedzy dotyczącym posiadanych odbiorników przez skarżącą oraz ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu. Dowód z protokołu nie został skutecznie zakwestionowany poprzez przedstawienie innych wiarygodnych dowodów przez skarżącą. To samo dotyczy również oświadczenia wiedzy złożonego do protokołu przez pracownika skarżącej.
Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego do tak ustalonego stanu faktycznego, zawarte w punkcie II podpunkty 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony również zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej (pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej). Przepis ten przewiduje, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.
Ocena zasadności tego zarzutu wymaga na wstępie podkreślenia, że powołany przepis wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o opłacie abonamentowej, tj. zasady, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe oraz że domniemuje się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika, a także że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 366). Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że ustawa o opłatach abonamentowych wprowadza obowiązek rejestracji, a w konsekwencji powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za - oparte na domniemaniu prawnym - używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiany wyjątek dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy działalność gospodarcza danego przedsiębiorcy polega na przeznaczeniu przez przedsiębiorcę odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Wyjątki od zasad nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Należy zatem uznać, że tylko taki jest zakres tego wyjątku wynikającego z przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej.
Powyższy sposób rozumienia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej, tj. jako obejmującego jedynie takie przypadki, gdy przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej jest obrót odbiornikami, potwierdza też treść uzasadnienia do projektu ustawy o opłatach abonamentowych. Wskazano w nim, że objęcie obowiązkiem rejestracji i opłatą abonamentową "sprzedaży i innego udostępniania odbiorników (...) mających wyłącznie zastosowanie handlowe i niesłużących faktycznemu oglądaniu programów, (...) wydaje się wykraczać poza intencję przedmiotowej daniny" (Druk nr 3604, Sejm IV kadencji, str. 5-6).
Przyjęta wykładnia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej prowadzi do wniosku, że przepis ten może mieć zastosowania tylko wówczas, gdy podmiot przeznacza - w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej - odbiorniki będące wyposażeniem pokoi hotelowych "wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej". Jeżeli zatem przedmiotem działalności gospodarczej jest świadczenie usług hotelarskich, a nie sprzedaż lub wynajmowanie odbiorników telewizyjnych, nie jest spełniona przesłanka z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej, mimo że odbiorniki te są wyposażeniem pokoi. Należy też mieć na uwadze, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie nakazują rejestracji odbiornika telewizyjnego osobom wynajmującym pokoje w hotelu.
Zaaprobowanie stanowiska prezentowanego przez skarżącą skutkowałoby tym, że w każdej sytuacji, gdy odbiorniki radiofoniczne czy telewizyjne stanowią element wyposażenia, brak byłoby podstaw do przyjęcia obowiązku ich rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych, a zatem należałoby przyjąć, że zachodzi wyjątek przewidziany w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłacie abonamentowej. Takie stanowisko nie ma żadnego oparcia w obowiązujących przepisach i stanowiłoby niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą, sprzeczną z zasadą powszechności abonamentu na zasadach określonych w ustawie (por. ugruntowany w orzecznictwie pogląd, przyjęty m.in. w wyrokach NSA z: 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 627/13; 21 kwietnia 2015r., sygn. akt II GSK 455/14; 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 933/15; 11 sierpnia 2017r., sygn. akt II GSK 3045/15; 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 74/16; 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1944/15 oraz dnia 12 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 1840/15).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej i że skutkiem zarzucanego naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy, jak również że doszło do zarzucanego niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.
Ponieważ zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika organu, który nie reprezentował organu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).