Orzeczenie · 2024-06-14

II GSK 2272/23Covid 19 choroba zawodową szpital NSA

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-06-14
NSAAdministracyjneWysokansa
choroba zawodowaCOVID-19SARS-CoV-2ochrona zdrowiaprawo pracyNSApostępowanie administracyjnenarażenie zawodowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szpitala Powiatowego w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę szpitala na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy (COVID-19). Szpital kwestionował uznanie COVID-19 za chorobę zawodową, podnosząc brak jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego z pracą oraz fakt, że choroba ta nie jest wprost wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy, chorobę zawodową można stwierdzić, gdy istnieje "bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem" powiązanie z narażeniem zawodowym. NSA wskazał, że wirus SARS-CoV-2 jest szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 3 zagrożenia, a praca w jednostkach ochrony zdrowia jest pracą narażającą na takie czynniki. Sąd uznał, że nawet jeśli COVID-19 nie jest wprost wymieniony w wykazie, to jego związek z pracą w ochronie zdrowia może być podstawą do uznania go za chorobę zawodową, jeśli zostanie wykazane wysokie prawdopodobieństwo takiego związku. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., wskazując na ich wadliwość konstrukcyjną i bezskuteczność jako samodzielnej podstawy kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uznanie COVID-19 za chorobę zawodową u pracowników ochrony zdrowia, interpretacja wymogu "wysokiego prawdopodobieństwa" związku z narażeniem zawodowym, dopuszczalność stosowania przepisów o chorobach zawodowych do nowych zagrożeń biologicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika ochrony zdrowia i wirusa SARS-CoV-2. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem wykazania wysokiego prawdopodobieństwa związku z narażeniem zawodowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy COVID-19, wywołany przez wirusa SARS-CoV-2, może być uznany za chorobę zawodową w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, nawet jeśli nie jest wprost wymieniony w wykazie chorób zawodowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, COVID-19 może być uznany za chorobę zawodową, jeśli zostanie wykazane wysokie prawdopodobieństwo, że został spowodowany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Uzasadnienie

Wirus SARS-CoV-2 jest szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 3 zagrożenia, a praca w ochronie zdrowia jest pracą narażającą na takie czynniki. Wystarczy wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowo-skutkowego, a nie bezspornego dowodu.

Czy pracodawca, który podjął wszelkie wymagane prawem środki zapobiegawcze w celu minimalizacji ryzyka zakażenia wirusem SARS-CoV-2, może być zwolniony z odpowiedzialności za stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podjęcie przez pracodawcę środków zapobiegawczych nie wyklucza możliwości stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli występuje wysokie prawdopodobieństwo związku z narażeniem zawodowym.

Uzasadnienie

Możliwość zarażenia się wirusem poza miejscem pracy nie obala domniemania, że do powstania choroby zakaźnej doszło na skutek przebywania w środowisku pracy, gdzie wirus występował. Wystąpienie szkodliwych czynników w miejscu pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. jest wadliwy konstrukcyjnie i procesowo bezskuteczny jako samodzielna podstawa skargi kasacyjnej, gdyż jest on następstwem uchybienia przez sąd innym przepisom.

Uzasadnienie

Przepisy te mają charakter ogólny i określają rozstrzygnięcia sądu w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa materialnego lub procesowego. Strona skarżąca musi powiązać je z konkretnymi przepisami, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Szpitala Powiatowego w C.

Przepisy (8)

Główne

k.p. art. 235 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

k.p. art. 235 § 2

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo w określonym czasie po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Wykaz chorób zawodowych, poz. 26: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki

Wykaz szkodliwych czynników biologicznych, w tym wirus SARS-CoV-2 zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo związku COVID-19 z narażeniem zawodowym jest wystarczające do uznania choroby zawodowej. • Wirus SARS-CoV-2 jest szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 3 zagrożenia. • Praca w ochronie zdrowia jest pracą narażającą na czynniki biologiczne. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna jest wadliwy.

Odrzucone argumenty

Brak jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego między COVID-19 a pracą w szpitalu. • COVID-19 nie jest wprost wymieniony w wykazie chorób zawodowych. • Pracodawca podjął wszelkie wymagane prawem środki zapobiegawcze. • Możliwość zarażenia się poza miejscem pracy wyklucza chorobę zawodową.

Godne uwagi sformułowania

w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia • nie można w sposób niewątpliwy stwierdzić, kiedy dokładnie nastąpiło zarażenie • ustawodawca chcąc zapobiec konieczności precyzyjnego udowadniania (co zresztą nie jest możliwe), że zarażenie chorobą zakaźną nastąpiło precyzyjnie w miejscu pracy, wymaga jedynie wystąpienia wysokiego prawdopodobieństwa • zarzut procesowy stwierdzić należy, że jest on wadliwy konstrukcyjnie, a przez to procesowo bezskuteczny.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kamiński

sędzia

Wojciech Sawczuk

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie COVID-19 za chorobę zawodową u pracowników ochrony zdrowia, interpretacja wymogu \"wysokiego prawdopodobieństwa\" związku z narażeniem zawodowym, dopuszczalność stosowania przepisów o chorobach zawodowych do nowych zagrożeń biologicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika ochrony zdrowia i wirusa SARS-CoV-2. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem wykazania wysokiego prawdopodobieństwa związku z narażeniem zawodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu chorób zawodowych w kontekście pandemii COVID-19 i pracy personelu medycznego, co jest nadal aktualne i budzi zainteresowanie.

COVID-19 jako choroba zawodowa? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla pracowników medycznych.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst