II GSK 2267/24

II GSK 2267/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Małgorzata Rysz
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5571/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-15
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154  § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant starszy asystent sędziego Beata Kołosowska-Hough po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5571/23 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy prawomocnego wyroku sądu w sprawie bezczynności organu w przedmiocie wydania zezwolenia na przebudowę zjazdu w pasie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5571/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. w W. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 78/22.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 5 października 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 78/20, stwierdził bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 1 wyroku), zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do wydania aktu w sprawie z wniosku B.Sp. z o.o. w W., w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu z ul. O. na działkę ew. nr [...] z obrębu [...] w W., w terminie miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2 wyroku) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 wyroku).
Postanowieniem z 16 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SAB/Wa 78/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił – jako wniesioną po terminie - skargę kasacyjną Prezydenta m.st. Warszawy od ww. wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2022 r. a także zwrócił uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 22 marca 2023 r., oddalił zażalenie organu na ww. postanowienie WSA w Warszawie.
Wyrok WSA w Warszawie stał się prawomocny z dniem 13 grudnia 2022r., co zostało stwierdzone postanowieniem tego Sądu z 23 maja 2023r.
Następnie, Przewodnicząca Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 maja 2023r. zarządziła przesłanie organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz zwrot akt administracyjnych. Na skutek jednak omyłki przesyłka została skierowana na adres Al. Jerozolimskie 44, 00-024 w Warszawie a zatem na inny adres niż wskazany przez organ na potrzeby tego postępowania tj. adres Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie ul. Chmielna 120 (k.153 akt sądowych sprawy o sygn. akt VI SAB/Wa 78/22). Ostatecznie, odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został doręczony 14 czerwca 2023 r. do Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie przy ul. Chmielnej 120 (k.138 akt administracyjnych).
Decyzją z 7 lipca 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku skarżącej. Decyzja została doręczona stronie 14 lipca 2023 r. Spółka, pismem z 27 lipca 2023 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Pismem z 3 sierpnia 2023 r. Strona wezwała Prezydenta m.st. Warszawy (Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie) do załatwienia sprawy i wykonania wyroku Sądu.
Następnie pismem z 6 września 2023r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie prawomocnego wyroku tego Sądu z 5 października 2022r. sygn. akt VI SAB/Wa 78/22, wnosząc o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że na skutek uprawomocnienia się powyższego wyroku organ zobligowany był do jego wykonania poprzez merytoryczne wydanie, w terminie miesiąca od dnia otrzymania wyroku, decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na przebudowę zjazdu.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ podniósł, że w sprawie toczy się postępowanie w wyniku odwołania wniesionego przez stronę a zatem skarga jest niedopuszczalna. Organ podniósł też, że akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem otrzymał 14 czerwca 2023r. a decyzja rozstrzygająca sprawę została wydana 7 lipca 2023r. a zatem przed upływem terminu wskazanego przez Sąd w ww. wyroku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 4 kwietnia 2024r. uchyliło decyzję organu z 7 lipca 2023r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5571/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy nie uchybił zakreślonemu przez Sąd terminowi na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony. Prawomocny wyrok wraz ze zwracanymi aktami administracyjnymi został bowiem doręczony Zarządowi Dróg Miejskich 14 czerwca 2023 r. i od tego dnia powinien być liczony termin jednego miesiąca na wydanie przez Prezydenta m.st. Warszawy aktu w sprawie z wniosku strony. Decyzją z 7 lipca 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył w całości postępowanie prowadzone na wniosek strony w przedmiocie wyrażenia zgody na przebudowę zjazdu, a decyzja ta została doręczona skarżącej 14 lipca 2023 r., a zatem przed upływem miesiąca od daty otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Składając skargę na niewykonanie wyroku z 5 października 2022 r. strona pozostawała zatem w błędnym przekonaniu co do niedochowania przez organ wymogu wydania aktu w terminie wyznaczonym przez Sąd.
Uzasadnienia dla przyjęcia zasadności skargi nie może przy tym w ocenie Sądu pierwszej instancji stanowić uznanie, że wydanie przez organ decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nie jest wykonaniem wyroku. Formułując zobowiązanie organu administracji publicznej do wydania aktu załatwiającego sprawę zainicjowaną wnioskiem strony sąd administracyjny nie determinuje tego, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać w tej sprawie wydane. Może zatem być to rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym (uwzględniające lub też nieuwzględniające wniosku strony) ale i rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, jakim jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie (art. 105 § 1 k.p.a.), o ile w ocenie organu administracji zaistniały przesłanki do wydania decyzji tej treści. Każdy bowiem akt załatwiający sprawę i kończący postępowanie w instancji, wydany w terminie określonym przez sąd administracyjny i niezależnie od tego, czy jest zgodny czy też jest niezgodny z oczekiwaniem strony, stanowi wywiązanie się organu administracji publicznej z - nałożonego na ten organ wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność - obowiązku wydania aktu. To zaś, czy stanowisko organu administracji było w danym przypadku zasadne może stać się przedmiotem kontroli w administracyjnym toku instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie wykładni art 154 § 1 p.p.s.a. sprzecznej z dyrektywami wykładni celowościowej, w związku z uznaniem, że wydanie każdego aktu administracyjnego, nawet decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji oczywistego braku przesłanek do umorzenia postępowania, stanowi wykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego bezczynność organu i zobowiązującego organ do wydania aktu w określonym terminie, podczas gdy przyjęcie takiej wykładni powodowałoby, że instytucja skargi na bezczynność organu pozbawiona byłaby de facto możliwości przymuszenia organu do załatwienia sprawy, gdyż w każdej sytuacji organ zobowiązany do wydania aktu na podstawie prawomocnego wyroku sądu mógłby wydać decyzję o umorzeniu postępowania, nawet w sytuacji oczywistego braku przesłanek do umorzenia postępowania, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. przez WSA i brak wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność,
b) art. 154 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie niekonstytucyjnej wykładni art. 154 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wydanie każdego aktu administracyjnego, nawet decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji oczywistego braku przesłanek do umorzenia postępowania, stanowi wykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego bezczynność organu i zobowiązującego organ do wydania aktu w określonym terminie, podczas gdy przyjęcie tej wykładni de facto pozbawiałoby stronę postępowania zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do ochrony przez sąd w postępowaniu sądowym, gdyż organ zobowiązany do wydania aktu na podstawie prawomocnego wyroku sądu w każdej sytuacji mógłby wydać decyzję o umorzeniu postępowania, nawet w sytuacji oczywistego braku przesłanek do umorzenia postępowania, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 154 §1 p.p.s.a. przez WSA i brak wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, wedle którego organ wydając decyzję o umorzeniu w całości postępowania w sprawie wyrażenia zgody na przebudowę zjazdu wykonał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2022 r. wydany w sprawie o bezczynność organu w postępowanie o zezwolenie na lokalizację zjazdu, w związku z czym brak jest podstaw do wymierzenia organowi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a grzywny
B. spółka z o.o. oparła skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 154 § 1 p.p.s.a. Zarzuty te zakreśliły zakres niniejszego postępowania.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została uwzględniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego treści, a przez to w wadliwym ustaleniu jego sensu normatywnego przez sąd pierwszej instancji. Wobec tego, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który wymaga nie tylko przytoczenia podstaw kasacyjnych, lecz także ich uzasadnienia w sposób korespondujący z jej zarzutami, w przypadku błędnej wykładni przepisu prawa, autor skargi kasacyjnej musi wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.
Kwestionując dokonaną przez Sąd pierwszej instancji wykładnię art. 154 § 1 p.p.s.a. skarżąca spółka zarzuca wadliwe przyjęciu poglądu, że wydanie każdego aktu administracyjnego, nawet decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji oczywistego braku przesłanek do umorzenia postępowania, stanowi wykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego bezczynność organu i zobowiązującego organ do wydania aktu w określonym terminie. Zdaniem skarżącej spółki przyjęcie tej wykładni de facto pozbawiałoby stronę postępowania zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do ochrony przez sąd w postępowaniu sądowym, a ponadto strona pozbawiona byłaby możliwości przymuszenia organu do załatwienia sprawy.
W związku z argumentacją strony skarżącej konieczne stało się przedstawienie kilku uwag natury ogólnej związanej z instytucją nałożenia grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu.
Skarga o wymierzenie organowi grzywny jest skargą w odrębnej, samodzielnej z punktu widzenia jej podstaw prawnych sprawie. W świetle zawartego w art. 154 § 1 p.p.s.a. in fine sformułowania "strona [...] może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny" należy przyjąć, że jej celem jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga z art. art. 154 § 1 p.p.s.a różni się w kilku aspektach od wszystkich pozostałych skarg przewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. i w przepisach szczególnych. Oprócz innego celu, zawarte w skardze z art. 154 p.p.s.a., żądanie skarżącego jest odmienne niż we wszystkich innych typach skarg do sądu administracyjnego. Skarżący może mianowicie żądać od sądu wyłącznie wymierzenia grzywny w związku z niewykonywaniem wyroku sądu administracyjnego.
Postępowanie w sprawie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 154 p.p.s.a.) nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie, w której został wydany "nieskuteczny" wyrok tego sądu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia tylko wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym, na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność organu administracyjnego w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-2 p.p.s.a., zobowiązującym do rozpatrzenia w wyznaczonym terminie określonego żądania strony, nie wywiązał się z tego obowiązku. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć zatem sytuacje, gdy organ w ponownym postępowaniu, prowadzonym na skutek wydanego uprzednio wyroku w sprawie sądowo-administracyjnej, pomimo upływu stosownych terminów nie załatwił sprawy, to znaczy nie wydał nowego rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną.
Oznacza to, że organ pozostaje w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180).
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie miało miejsca nie może skutkować ukaraniem organu grzywną ( por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r. w sprawie II OSK 2676/11, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 548-550; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 366). Zastosowanie się przez ten organ do oceny prawnej zawartej w wykonywanym wyroku podlega bowiem kontroli na ogólnych zasadach w ramach skargi od nowego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 230/11 oraz z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2413/11 ).
Konkludując, w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Skuteczność skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. O niewykonaniu wyroku nie przesądza zatem wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony.
Dodać należy, że literaturze przedmiotu wskazuje się również, że uprawnienie określone w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie wyłącza też możliwości złożenia skargi na bezczynność przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 226; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 480, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1975/11, LEX Nr 1152120).
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a. okazał się nieusprawiedliwiony. Prawidłowo bowiem przyjął Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegało wyłącznie to, czy wystąpiła bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2022r., sygn. akt VI SAB/Wa 78/22, mocą którego Sąd stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu (pkt 1 wyroku) i zobowiązał go do wydania aktu w tej sprawie w terminie miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2 wyroku). Skarżąca stoi na błędnym stanowisku, że wydanie przez organ decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nie jest wykonaniem wyroku, o którym mowa w art. 154 p.p.s.a. oraz że w ramach postępowania w przedmiocie nałożenia na podstawie tego przepisu grzywny istnieje możliwość merytorycznej kontroli aktu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania i formułując zobowiązanie organu administracji publicznej do wydania aktu załatwiającego sprawę zainicjowaną wnioskiem strony nie wskazuje konkretnie jakiego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać w tej sprawie wydane. Może być to zarówno rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym (uwzględniające lub też nieuwzględniające wniosku strony), ale także rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Wystarczające dla oceny zasadności skargi było ustalenie, że organ zdołał przed upływem zakreślonego przez Sąd w wyroku z 5 października 2022 r. wydać decyzję w sprawie.
Zdaniem NSA, każdy akt administracyjny załatwiający sprawę i kończący postępowanie w instancji, a więc także decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie (art. 105 § 1 Kpa). wydany w terminie określonym przez sąd administracyjny, stanowi wywiązanie się organu administracji publicznej z - nałożonego na ten organ wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność - obowiązku wydania aktu. Zasadności wniesionej skargi nie może zatem upatrywać w wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania albowiem rozstrzygnięcie tej treści jest równoznaczne z wydaniem aktu załatwiającego sprawę.
To zaś, czy stanowisko organu administracji było w danym przypadku zasadne może być wyłącznie przedmiotem kontroli w administracyjnym toku instancji.
Skarżąca spółka pozostaje w błędnym przeświadczeniu co do możliwości podważaniu w niniejszym postępowania prawidłowości wydanego przez organ decyzji Prezydenta m.s. Warszawy z 7 lipca 2023 r. o umorzeniu w całości postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na przebudowę zjazdu. Formułując zarzuty skargi kasacyjnej wraz z szeroką argumentacją skarżąca pomija generalną zasadę kontroli instancyjnej aktów administracyjnych. Koncentruje całą swoją uwagę na fakcie, że jego wniosek z 8 lipca 2021 r. nie został rozpoznany co do istoty.
Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. w przedmiocie nałożenia grzywny za niewykonanie wyroku WSA z nie była decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z wskazanymi wyżej przesłankami zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji mógł badać jedynie to, czy organy administracji wykonały w terminie ten wyrok. Z tych względów w żadnym zakresie nie mogą mieć znaczenia zarzuty podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszące się do prawidłowości decyzji organu o umorzeniu postępowania i w konsekwencji zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy.
Należy również podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 154 § 1 p.p.s.a. nie zamyka stronie drogi do kontroli instancyjnej aktów administracyjnych, ani drogi sądowej. Jak już wyjaśniono wcześniej w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w trybie tego przepisu sąd nie bada sprawę merytorycznie, tylko w takim bowiem razie byłoby możliwe stwierdzenie, czy wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy akt uwzględnia ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku sądu. Tymczasem badanie prawidłowości aktu administracyjnego wydanego przez organ po uprzednim stwierdzeniu bezczynnośc lub przewlekłego prowadzenia sprawy odbywa się ramach kontroli legalności aktu zaskarżonego do sądu. Nie jest dopuszczalne, aby w dwóch różnych postępowaniach sądowych dochodziło do oceny działania organu administracji w aspekcie jego związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sądu. Rozwiązanie proponowane przez stronę skarżącą mogłoby doprowadzić do tego, że w dwóch odrębnych sprawach sąd dokonałby różnej oceny w zakresie zastosowania się przez organ administracji do oceny prawnej i wskazań zawartych w konkretnym wyroku sądu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.